II SA/Wr 709/13
WyrokWSA we Wrocławiu2013-12-18
Skład orzekający: Zygmunt Wiśniewski, Ireneusz Dukiel, Andrzej Wawrzyniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylająca decyzję Burmistrza Miasta o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy elektrowni wiatrowej i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji była prawidłowa, biorąc pod uwagę zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym przepisów o ochronie środowiska i ptactwa?Ratio decidendi
Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia była prawidłowa, ponieważ organ pierwszej instancji nie wyjaśnił w sposób wystarczający kwestii skumulowanego oddziaływania planowanej inwestycji wiatrowej oraz mechanizmów bezpieczeństwa pracy turbiny, a dalsze wyjaśnienia w tym zakresie w postępowaniu odwoławczym naruszałyby zasadę dwuinstancyjności. Sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie sprawy, a jedynie kontroluje zgodność z prawem zaskarżonego aktu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję Burmistrza Miasta o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy elektrowni wiatrowej i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. W odwołaniach od decyzji Burmistrza podnoszono zarzuty dotyczące m.in. pominięcia projektowanych elektrowni wiatrowych w analizie oddziaływania skumulowanego, budowy w bliskiej odległości od zadrzewień, braku ochrony ostoi ptaków IBA, niezgodności planu miejscowego ze studium, naruszenia prawa własności oraz kwestii technicznych dotyczących systemów bezpieczeństwa turbiny. Skarżący zarzucał organowi odwoławczemu naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. oraz przepisów dyrektyw dotyczących ochrony ptactwa i siedlisk przyrodniczych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Zygmunt Wiśniewski, Sędziowie Sędzia WSA - Ireneusz Dukiel, Sędzia NSA - Andrzej Wawrzyniak (spr.), , Protokolant asystent sędziego - Wojciech Śnieżyński, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi I.F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J.G. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia pn. budowa elektrowni wiatrowej wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r. znak. [...] Burmistrz Miasta K.G., powołując jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 71 ust. 1, ust. 2 pkt 2, art. 72 ust. 1 pkt 1, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 85 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o udostępnianiu informacji o środowisku", § 3 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.), zwanej dalej "k.p.a.", po rozpatrzeniu wniosku złożonego w dniu 30 czerwca 2010 r. przez W.-W. Sp. z o.o. w sprawie "Budowy elektrowni wiatrowej K.G. o mocy 2,5 MW wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą (liniami niskiego napięcia, stacją kontenerową, przyłączem ziemnym kablowym elektroenergetycznym SN oraz infrastrukturą komunikacyjną), dz. 159, 162 dr, 164 dr, obręb 5 K.G.", ustalił środowiskowe uwarunkowaniach dla wymienionego wyżej przedsięwzięcia.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyli G.B., W.-W. Sp. z o.o., D.F., I.F. oraz Stowarzyszenie "[...]" Gmina K..
G.B. zakwestionował decyzję pierwszoinstancyjną w całości, podnosząc, że przy analizie oddziaływania skumulowanego planowanej elektrowni wiatrowej – na etapie sporządzania raportu oceny oddziaływania na środowisko – pominięto projektowane elektrownie wiatrowe w bliskim sąsiedztwie przedmiotowej elektrowni. Nadto w wydanej decyzji środowiskowej zezwolono na budowę przedmiotowej elektrowni wiatrowej w odległości ok. 40 m od pobliskich zadrzewień. W ocenie odwołującego się, według publikacji dotyczących oceny oddziaływania elektrowni wiatrowych na środowisko wydanych przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska i rekomendowanych na terenie całej Polski nie należy stawiać elektrowni wiatrowych w odległości mniejszej niż 200 m od granic lasów i niebędących lasem skupień drzew. Odwołujący dodał także, że budowa elektrowni wiatrowej na działce 159, obręb 5 K.G., spowodowała duży sprzeciw lokalnej społeczności. Strony postępowania kilkakrotnie wnosiły zastrzeżenia dotyczące budowy planowanej elektrowni wiatrowej. Na tej podstawie Rada Miasta mogła określić dodatkowe kryteria dla elektrowni wiatrowych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dotyczące m.in. maksymalnej wysokości skrajnego punktu łopaty śmigła w pozycji pionowej ponad poziom terenu, na którym stoi elektrownia wiatrowa, minimalnej odległości od zabudowy przeznaczonej na stały pobyt ludzi, minimalnej odległości od granicy lasu, itp. Radni Miasta K.G. nie podjęli takich działań, co - według G.B. - stanowi zaniedbanie w przeprowadzonej procedurze oraz narusza interes społeczności lokalnej.
W.-W. Sp. z o.o. podniosła, że przedmiotową decyzję zaskarża w części dotyczącej punktu V.3 i wnosi o jej zmianę w ten sposób, że treść punktu V.3 otrzyma następujące brzmienie: "3. Stworzyć system ogrzewania śmigieł lub kontroli diagnostycznej, automatycznie wyłączający turbinę w przypadku przekroczenia wartości dopuszczalnych drgań.". Strona wyjaśniła, że w punkcie V.3 decyzji Burmistrz określił następujący wymóg dotyczący ochrony środowiska, konieczny do uwzględnienia w projekcie budowlanym: "3. Stworzyć system ogrzewania śmigieł oraz kontroli diagnostycznej, automatycznie wyłączający turbinę w przypadku przekroczenia wartości dopuszczalnych drgań.". Powyższy wymóg łącznego zapewnienia dwóch systemów pozostaje, w ocenie odwołującego, w sprzeczności z uwarunkowaniami technicznymi dla turbiny o mocy 2,5 MW, a nadto dubluje mechanizm bezpieczeństwa na wypadek oblodzenia łopat turbiny. W praktyce system ogrzewania śmigieł montowany jest bowiem w przypadku, gdy brak jest mechanizmu kontroli diagnostycznej drgań, który w przypadku oblodzenia śmigieł i wprowadzenia ich w drgania powoduje wyłączenie turbiny do momentu rozmrożenia lodu. Podkreślił, że przepisy prawa polskiego nie wymagają dla tego typu infrastruktury dwóch alternatywnych systemów bezpieczeństwa. Jeden system jest w pełni wystarczający. Do odwołania dołączono sprostowanie omyłki zawartej w Raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, co – według odwołującego się – przypuszczalnie było powodem omyłkowego wpisu w decyzji środowiskowej.
D.F., I.F. oraz Stowarzyszenie "[...]" Gmina K. złożyli odrębne odwołania, jednakże tej samej treści, wskazując, że zaskarżają przedmiotową decyzję w całości i wnoszą o jej uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy, względnie o uchylenie tej decyzji i umorzenie postępowania. Wnieśli również o przeprowadzenie przez organ II instancji dowodu uzupełniającego na podstawie art. 78 § 1 oraz art. 76 § 3 k.p.a. przeciwko treści zaskarżonej decyzji, tj. przeciwko punktowi III pkt 2 sentencji, poprzez zwrócenie się do Starosty K. o nadesłanie sporządzonej na okres od 1 grudnia 2010 r. do 30 listopada 2020 r. inwentaryzacji stanu lasów nie stanowiących własności Skarbu Państwa, należących do osób fizycznych miasta K.G., na okoliczność określenia zadań dla właścicieli lasów na działkach nr 158 (las ochronny 40 m od turbiny — obowiązek odnowienia na powierzchni 0,30 ha) i działce nr 239 (las gospodarczy 450 m od turbiny - obowiązek uzupełnienia na powierzchni 0,24 ha) w K.G., polegających na wprowadzeniu zalesień stanowiących potencjalne miejsce bytowania ptaków. Skarżonej decyzji organu I instancji zarzucili:
– rażące naruszenie art. 4 ust 4 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 30 listopada 2009 r. 2009/147/WE w sprawie ochrony dzikiego ptactwa, polegające na nieobjęciu ostoi ptaków IBA "S.W.-K." PL165 ochroną jako potencjalny obszar specjalnej ochrony ptaków w ramach Natura 2000, a w konsekwencji niepodjęcie właściwych kroków w celu uniknięcia pogorszenia warunków naturalnych siedlisk powstawania zakłóceń wpływających na ptaki oraz rozpatrzenie realizacji działań mogących negatywnie oddziaływać na przedmioty ochrony tego obszaru przed włączaniem go do sieci Natura 2000,
– rażące naruszenie prawa proceduralnego, tj. art. 7, art. 9, art. 107 k.p.a., poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czyli kwalifikacji ostoi ptaków IBA do włączenia do sieci Natura 2000, niepoinformowanie stron o stanie faktycznym i prawnym, a co za tym idzie - powołanie się w zaskarżonej decyzji na zgodność planowanego przedsięwzięcia z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego z 2006 r., który de facto nie został zmieniony i doprowadzony do zgodności z obowiązującym Studium (przyjętym uchwałą Rady Miejskiej z dnia 31 stycznia 2007 r. Nr [...] o zmianie Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta K.G.), które zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami, tj. art. 10 ust. 2a ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennymi, zobowiązane jest ustalić rozmieszczenie planowanych turbin wiatrowych, ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu, czyli niedoprowadzenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego do zgodności z aktualnie obowiązującymi przepisami prawa,
– naruszenie art. 10 ust. 2a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 6 k.p.a.,
– naruszenie art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, poprzez brak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji informacji w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę uzgodnienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we W. z dnia 15 listopada 2012 r. znak [...] nie zezwalające na zniszczenie dziewięćsiłu bezłodygowego rośliny objętej ochroną prawną (rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 5 stycznia 2012 r. w sprawie ochrony gatunkowej roślin - Dz.U. poz. 81), a jedynie nakładające warunek realizacji inwestycji, tj. przeniesienie części osobników dziewięćsiłu będącej w zasięgu oddziaływania inwestycji oraz zbiór i wysiew nasion,
– naruszenie przepisu prawa miejscowego, tj. § 4, symbol terenu R, rubryka B, pkt 3 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (przyjętego uchwałą Rady Miejskiej w K.G. z dnia 18 grudnia 2006 r. Nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego) stanowiącego, że "do zachowania wskazuje się istniejące w obrębie terenów R zadrzewienia. Ewentualne wycinki drzew mogą występować wyłącznie ze względów sanitarnych i zgodnie z obowiązującymi przepisami szczególnymi", polegające na wyrażeniu zgody (w punkcie II pkt 4 sentencji zaskarżonej decyzji) na wycinkę drzew w związku z pracami budowlanymi,
– naruszenie art. 75 oraz art. 78 w związku z art. 76 § 3 k.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie przez organ I instancji dowodu przeciwko treści opinii, tj. postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we W. z dnia 15 listopada 2012 r. znak [...] uzgadniającego realizację przedsięwzięcia w wariancie II i określającego warunki, polegające na zwróceniu się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we W. o nadesłanie decyzji tegoż organu z dnia 26 listopada 2012 r. znak [...] zezwalającej na zniszczenie siedliska dziewięćsiłu bezłodygowego, która okazana stronom w toku III rozprawy administracyjnej dnia 28 lutego 2013 r., przeprowadzenia którego to dowodu przez organ domagał się pełnomocnik I.F. w pismach z dnia 15 marca oraz 22 kwietnia 2013 r. znak [...],
– naruszenie prawa własności, tj. art. 140 kodeksu cywilnego, poprzez utrudnienie korzystania z nieruchomości – uciążliwości związane z emisją hałasu, brak możliwości korzystania zgodnego ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem nieruchomości poprzez ograniczenie możliwości czerpania pożytków, gdyż ingerencja hałasu na nieruchomość odwołującej się strony uniemożliwi budowę turbiny wiatrowej w celu pozyskiwania energii elektrycznej na potrzeby realizowanej inwestycji budowy budynku usługowego na działce nr 290/5 w miejscowości P. (decyzja Starosty K. z dnia 26 lipca 2011 r. Nr [...] o pozwoleniu na budowę) i na potrzeby prowadzonej w konsekwencji działalności usługowej.
Uzasadniając swoje zarzuty, odwołujący się wyjaśnili m.in., że na terenie państw Unii Europejskiej przyjętą praktyką jest obejmowanie ostoi ptaków IBA ochroną jako obszary specjalnej ochrony ptaków w ramach Natura 2000. W Polsce sieć obszarów ochrony ptaków Natura 2000 tworzona była w odniesieniu do publikacji Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony Ptaków (OTOP) z 2004 r. "Ostoja ptaków o znaczeniu europejskim w Polsce" (red. Sidło i in.). Publikacja ta wskazała na 140 obszarów spełniających kryteria ostoi ptaków IBA. Wszystkie te ostoje zostały w latach 2004-2008 desygnowane przez rząd Polski jako obszary Natura 2000. Dane zebrane przez OTOP w latach 2004-2009 wskazywały, że sieć ostoi ptaków przedstawiona w publikacji z 2004 r. jest niekompletna. W 2010 r. OTOP zaktualizował listę obszarów spełniających kryteria naukowe ostoi ptaków IBA w wydanej publikacji "Ostoja ptaków o znaczeniu międzynarodowym w Polsce" (red. Wilk i in.). Obecnie kolejne 3 obszary zaliczono do ostoi ptaków IBA, m.in. S.W.-K. PL165. Nowe ostoje ptaków zaproponowane w 2010 r. stanowią oficjalną listę referencyjną do tworzenia specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 ("Shadow List"). Teren inwestycji znajduje się w granicach ostoi IBA "S.W.-K." PL165. Ponieważ zapisy dyrektywy ptasiej, szczególnie art. 4(4), odnoszą się także do obszarów, które kwalifikują się do włączenia do sieci Natura 2000, ale jeszcze nie zostały do niej włączone, na obszarach nowo proponowanych ostoi należy podjąć właściwe kroki w celu uniknięcia powstania zanieczyszczenia, pogorszenia warunków naturalnych siedlisk lub jakichkolwiek zakłóceń wpływających na ptaki. Dopiero po włączeniu tych obszarów do sieci Natura 2000 możliwe będzie rozpatrywanie możliwości realizacji działań mogących negatywnie oddziaływać na przedmioty ochrony tych obszarów, w oparciu o ocenę oddziaływania na obszar Natura 2000 (zgodnie z art. 6(3) dyrektywy Rady z dnia 21 maja 1992 r. 92/43/EWG w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory). W ocenie odwołujących, planowana realizacja budowy turbiny wiatrowej w K.G. mocy 2,5 MW i wysokości całkowitej 150 m będzie stwarzać zagrożenie dla ptaków, w tym objętych ochroną. Wyjaśnili, że fakt znacznego oddziaływania akustycznego planowanej turbiny na przyległy teren, w tym na obszar lasu ochronnego na działce nr 158 w K.G. (las ochronny ujęty w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego - symbol terenu ZL) oddalony o 40 m od planowanej lokalizacji turbiny skutkować będzie pogorszeniem warunków naturalnych potencjalnego miejsca bytowania ptaków. Dodali, że niestwierdzenie w przedłożonych przez inwestora dokumentach (ocena oddziaływania na ptaki, raport z badań chiropterofauny), sporządzonych na jego zlecenie, zagrożenia znacząco negatywnego wpływu inwestycji na gatunki ptaków, popartego ograniczonym okresem obserwacji, nie usprawiedliwia i nie upoważnia organu do ingerencji w obszar spełniający kryteria naukowe ostoi ptaków IBA wpisany na Shadow List. Dodali, że zgodnie z orzeczeniami wojewódzkich sądów administracyjnych na obszarach nowo proponowanych ostoi nie należy podejmować działań powodujących powstawanie zakłóceń wpływających na ptaki.
W ocenie wnoszących odwołanie, w sprzeczności z sentencją zaskarżonej decyzji, tj. punktem III pkt 2 (stanowiącym, że w strefie 500 m wokół turbin nie wprowadzać zalesień), jest stan faktyczny, czyli obowiązek ciążący na właścicielach lasu ochronnego na działce nr 158 oraz lasu gospodarczego na działce nr 239 w K.G., określony w opracowanej na zlecenie Starosty K. inwentaryzacji stanu lasów, a wynikający z art. 13 ust. 1 (art. 24 stosuje się odpowiednio) ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach. Organ przeczy sam sobie, co wynika z treści zaskarżonej decyzji, stwierdzając, że według zaleceń zgodnych z najlepszą współczesną wiedzą nie należy stawiać elektrowni wiatrowych w odległości mniejszej niż 200 m od granic lasów i nie będących lasem skupień drzew, a tym samym wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji zlokalizowanej 40 m od granicy lasu ochronnego. Ponadto dodano, że brak stwierdzenia wysokiej aktywności nietoperzy nie gwarantuje, że aktywność tych ssaków nie wzrośnie w późniejszym okresie, co potwierdza stanowisko naukowców zalecających lokalizację turbin w odległości nie mniejszej niż 200 m od granicy lasu. Tym bardziej nałożony w sentencji zaskarżonej decyzji wymóg punktu II pkt 1 zlokalizowania turbiny w jak największej odległości od pasmowego zadrzewienia zlokalizowanego na północny-zachód od inwestycji, bez dokładnego określenia odległości i lokalizacji turbiny uniemożliwia stwierdzenie stanu faktycznego przekroczenia bądź niedopuszczalnych poziomów oddziaływania hałasu na obszary chronione.
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J.G., po rozpatrzeniu powyższych odwołań, powołując jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 138 § 2 k.p.a. w związku z art. 59 ust. 1 pkt 2, art. 61 ust. 1 pkt 1, art. 62, art. 66, art. 71, art. 77, art. 80, art. 82, art. 85 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że stosownie do art. 59 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko:
1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;
2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1.
Stosownie do ust. 2 art. 59, realizacja planowanego przedsięwzięcia innego niż określone w ust. 1 wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, jeżeli:
1) przedsięwzięcie to może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, a nie jest bezpośrednio związane z ochroną tego obszaru lub nie wynika z tej ochrony;
2) obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 został stwierdzony na podstawie art. 96 ust. 1.
W niniejszej sprawie Burmistrz Miasta K.G., uwzględniając opinię Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K.G. (postanowienie z dnia 5 sierpnia 2010 r.) oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we W. (postanowienie z dnia 6 sierpnia 2010 r.), postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2010 r. stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia. Tym samym postanowieniem Burmistrz Miasta K.G. orzekł też o obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko i określił jednocześnie jego zakres. Przedsięwzięcie to jest bowiem przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, wymienionym w § 3 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397), które może wymagać sporządzenia raportu. Organ II instancji wskazał, że przez ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, według art. 3 ust. 1 pkt 8 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, rozumie się postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, obejmujące w szczególności: weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień, zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu.
W myśl art. 62 ust. 1 ustawy o środowiskowych uwarunkowaniach, w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, wzajemne oddziaływanie między tymi elementami, dostępność do złóż kopalin, możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz wymagany zakres monitoringu. Nadto, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do jej wydania zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 79 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku). Stosownie bowiem do art. 30 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, organy administracji właściwe do wydania decyzji lub opracowania projektów dokumentów, w przypadku których przepisy niniejszej ustawy lub innych ustaw wymagają zapewnienia możliwości udziału społeczeństwa, zapewniają możliwość udziału społeczeństwa odpowiednio przed wydaniem tych decyzji lub ich zmianą oraz przed przyjęciem tych dokumentów lub ich zmianą. Zgodnie zaś z art. 33 ust. 1 tejże ustawy przed wydaniem i zmianą decyzji wymagających udziału społeczeństwa organ właściwy do wydania decyzji, bez zbędnej zwłoki, podaje do publicznej wiadomości informacje o:
1) przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko;
2) wszczęciu postępowania;
3) przedmiocie decyzji, która ma być wydana w sprawie;
4) organie właściwym do wydania decyzji oraz organach właściwych do wydania opinii i dokonania uzgodnień;
5) możliwościach zapoznania się z niezbędną dokumentacją sprawy oraz o miejscu, w którym jest ona wyłożona do wglądu;
6) możliwości składania uwag i wniosków;
7) sposobie i miejscu składania uwag i wniosków, wskazując jednocześnie 21-dniowy termin ich składania;
8) organie właściwym do rozpatrzenia uwag i wniosków;
9) terminie i miejscu rozprawy administracyjnej otwartej dla społeczeństwa, o której mowa w art. 36, jeżeli ma być ona przeprowadzona;
10) postępowaniu w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli jest prowadzone.
W niniejszej sprawie po spełnieniu wyżej wymienionych warunków, w tym po przedłożeniu przez inwestora raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, przeprowadzeniu trzykrotnej rozprawy z udziałem społeczeństwa oraz uzyskaniu wymaganych w trybie art. 77 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku uzgodnień i opinii (postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K.G. z dnia 27 kwietnia 2012 r. oraz postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we W. z dnia 15 listopada 2012 r.), decyzją z dnia [...] r. Burmistrz Miasta K.G. ustalił środowiskowe uwarunkowania dla planowanego przedsięwzięcia.
Dla przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego - zarówno dla turbiny wiatrowej, jak i infrastruktury towarzyszącej - sporządzona została dokumentacja zawierająca m.in. elementy dotyczące środowiska przyrodniczego, terenu przedsięwzięcia oraz ocenę wpływu na poszczególne składniki przyrody, w tym ptaki, nietoperze, wartości botaniczne, krajobraz, obszary chronione na mocy ustawy o ochronie przyrody oraz inne elementy przyrodnicze, tj.: "Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko", Ocena oddziaływania na ptaki projektowanej elektrowni wiatrowej w pobliżu miejscowości P. w województwie d. (ansee consulting. W., styczeń 2012 r.) - zespól realizacyjny: M.P., P.G., "Raport z badań chiropterofauny celem oceny oddziaływania planowanej turbiny wiatrowej P. w gminie K.G. na nietoperze" (ansee consulting, W., styczeń 2012 r.) zespół realizacyjny: A.H., M.J.. Na podstawie przedłożonej dokumentacji, którą - jak wynika z akt sprawy - organ przyjął w całości, nie kwestionując jej, zostały ustalone środowiskowe uwarunkowania dla planowanej budowy elektrowni wiatrowej w celu zminimalizowania jej oddziaływania na środowisko. Jednym z aspektów badanych w toku tego postępowania był wpływ warunków atmosferycznych na działanie turbin wiatrowych i związane z tym ryzyko. W celu zminimalizowania wpływu niskich temperatur na ewentualne zlodzenie turbin i związane z tym ryzyko powstania rozprysku kawałków lodu na terenach wokół elektrowni w momencie rozruchu oraz potencjalne wystąpienie uszkodzenia mechanicznego turbiny np. urwania łopat lub uszkodzenia głowicy organ nałożył na inwestora obowiązek stworzenia systemu ogrzewania śmigieł oraz kontroli diagnostycznej, automatycznie wyłączającej turbinę w przypadku przekroczenia wartości dopuszczalnych drgań (punkt V.3 oraz s. 21 decyzji).
Odnosząc się do żądania zawartego w odwołaniu zmiany w punkcie V.3 poprzez alternatywne wskazanie, że odwołujący winien stworzyć system ogrzewania lub kontrolę diagnostyczną, automatycznie wyłączającą turbinę w przypadku przekroczenia wartości dopuszczalnych drgań, w pierwszej kolejności organ II instancji wskazał, że z uwagi na dwuinstancyjność postępowania nie jest możliwa zmiana przez Kolegium decyzji Burmistrza K.G. w tej kwestii, bowiem wymaga to przeprowadzenia ponownego w tym zakresie postępowania. Z uzasadnienia decyzji Burmistrza Miasta K.G. (s. 21) wynika bowiem, że podwójny system monitorowania bezpieczeństwa turbiny nałożył on nie tylko z powodu ewentualnej możliwości wystąpienia zlodowacenia turbiny, lecz również z powodu potencjalnego wystąpienia uszkodzenia mechanicznego turbiny. Takie stwierdzenie uzasadniało nałożenie łącznego zapewnienia tych dwóch systemów. Niemniej jednak, w ocenie Kolegium, kwestia ta winna być dokładnie zbadana w toku ponownego rozpatrywania sprawy, bowiem podjęcie czynności wyjaśniających w tym zakresie w toku postępowania odwoławczego wykraczałoby poza postępowanie uzupełniające. Nadto, organ podniósł, że również Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska we W. w postanowieniu z dnia 15 listopada 2012 r. również nałożył na inwestora obowiązek wykonania dwóch systemów zabezpieczeń (system ogrzewania śmigieł oraz mechanizm kontroli diagnostycznej drgań – punkt IV.3 postanowienia RDOŚ). Ponieważ postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne organ odwoławczy i postępowanie, które przed nim się toczy, nie może zastępować postępowania przed organem I instancji. Postępowanie odwoławcze jest bowiem jedynie postępowaniem weryfikującym rozstrzygnięcie organu I instancji i ewentualnie w niezbędnym zakresie uzupełniającym materiał dowodowy zgromadzony przed organem I instancji. Obecnie zaś na etapie postępowania odwoławczego inwestor sprostował raport, żądając tym samym ustalenia pewnych kwestii odmiennie niż to uczynił organ I instancji, co prowadziłoby do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, gdyż kluczowe dla rozstrzygnięcia końcowego okoliczności nie podlegałyby dwukrotnej ocenie organów orzekających.
W opinii Samorządowego Kolegium Odwoławczego, już z tego tylko powodu decyzja organu I instancji podlega uchyleniu, a sprawa przekazaniu organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
Kolegium odniosło się ponadto do pozostałych zarzutów złożonych odwołań. W pierwszej kolejności uznało za zasadny zarzut G.B., że w toku postępowania przed organem I instancji pominięto projektowane elektrownie wiatrowe w bliskim sąsiedztwie przedmiotowej elektrowni, tj. na działce nr 158 w obrębie 5 miasta K.G. oraz na działkach nr 273/3, 291 i 292/1 w obrębie wsi P. gmina K.G.. Organ wskazał w spornej decyzji, że oceniając możliwość wystąpienia oddziaływania skumulowanego stwierdzono, że w sąsiedztwie planowanej inwestycji na terenie gminy K.G. nie znajdują się inne istniejące bądź planowane elektrownie wiatrowe. Natomiast planowane farmy wiatrowe w sąsiednich gminach, tj. L. i M., znajdują się w znacznym oddaleniu od przedmiotowego przedsięwzięcia. Biorąc pod uwagę liczbę i rozmieszczenie wszystkich turbin znaczne odległości pomiędzy poszczególnymi projektami nie przewiduje się negatywnego skumulowanego oddziaływania na żadną grupę ptaków (s. 25). Niemniej jednak organ I instancji nie odniósł się w pełni do planowanych lokalizacji elektrowni wiatrowych w pobliżu turbiny, której dotyczy prowadzone postępowanie administracyjne (wskazał jedynie, że w sąsiedztwie planowanej inwestycji na terenie gminy K.G. nie znajdują się inne istniejące bądź planowane elektrownie wiatrowe, co - jak widać z odwołania G.B. - jest kwestią sporną). Kwestia ta została skwitowana jedynie tym, że raport uwzględniający planowane turbiny wiatrowe innego inwestora został dostarczony do urzędu 21 lutego 2013 r. i został przedstawiony na III rozprawie administracyjnej w dniu 28 lutego 2013 r. (s. 15 decyzji), bez wskazania jakichkolwiek wniosków, które organ z tego opracowania wysnuł. Sprawa ta winna być zatem dokładnie zbadania w toku ponownego rozpatrywania sprawy.
Odnosząc się do zarzutu G.B. co do zezwolenia na budowę przedmiotowej elektrowni wiatrowej w odległości ok. 40 m od pobliskich zadrzewień, podczas gdy według publikacji dotyczących oceny oddziaływania elektrowni wiatrowych na środowisko, wydanych przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska i rekomendowanych na terenie całej Polski, nie należy stawiać elektrowni wiatrowych w odległości mniejszej niż 200 m od granic lasów i niebędących lasem skupień drzew, Kolegium wskazało, iż znane jest mu owo opracowanie GDOS pt.: Wytyczne w zakresie prognozowania oddziaływań na środowisko farm wiatrowych" autorstwa M. Stryjewski, K. Mielniczuk, niemniej jednak są to jedynie wytyczne, które mogą wpłynąć na decyzję właściwego organu, lecz nie muszą. W niniejszej sprawie, w ocenie Kolegium, organ I instancji słusznie uznał, że przeprowadzone na potrzeby realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia obserwacje chiropterologiczne, dokonane w cyklu rocznym, nie wykazały wysokiej aktywności nietoperzy przy tym zadrzewieniu, zdaniem autorów raportu, najprawdopodobniej z tego powodu, iż zadrzewienie to nie stanowi ciągłego połączenia z innymi ważnymi siedliskami dla nietoperzy. Kolegium podniosło przy tym, że zarówno G.B., jak i podnoszące tę kwestię Stowarzyszenie "[...]" Gmina K., I.F. oraz D.F., nie przedstawili jakichkolwiek dowodów przeciwnych w tej sprawie. Ponadto, badania wykazały, że najcenniejszym siedliskiem, intensywnie wykorzystywanym przez nietoperze jest dolina rzeki B., oddalona od lokalizacji przedsięwzięcia o ok. 800 m. W celu dodatkowej weryfikacji uzyskanych wyników monitoringu, z uwagi na potencjalną możliwość wpływu turbiny na nietoperze z uwagi na jej usytuowanie w bliskim sąsiedztwie wyżej wymienionego zadrzewienia, dokonano dodatkowych obserwacji nietoperzy w okresie 28 sierpnia - 11 września 2012 r. na transekcie i punkcie zlokalizowanym bezpośrednio przy przedmiotowym zadrzewieniu w pobliżu turbiny. Badania te wykonano przy zastosowaniu rekomendowanych metod i sprzętu. Obserwacje wykazały obecność trzech gatunków nietoperzy: karlik malutki, karlik drobny, karlik większy oraz grupy gatunków: nocek Myoiis sp. Obserwacje potwierdziły niewielkie wykorzystywanie tego terenu przez nietoperze, stwierdzono przeważnie niską ich aktywność. Jedynie średnią aktywność stwierdzono w trakcie jednej kontroli dla karlika drobnego, miała ona jednak charakter krótkotrwały i jednorazowy. W związku z powyższym uznano, że brak jest konieczności zastosowania działań minimalizujących, w tym zalecenia odsunięcia turbiny na większą odległość od przedmiotowego zadrzewienia lub zastosowania okresowych wyłączeń turbiny. Nie stwierdzono również, aby przedmiotowe zadrzewienie stanowiło miejsce migracji lub ważne miejsce odpoczynku migrujących ptaków, nie stwierdzono również wpływu na ptaki w okresie lęgowym. Niepoparte żadnymi dowodami stwierdzenie zawarte w odwołaniach, że brak stwierdzenia wysokiej aktywności nietoperzy nie gwarantuje, że aktywność tych ssaków nie wzrośnie w późniejszym okresie, Kolegium uznało za zbyt lakoniczne i gołosłowne. Niemniej jednak, w celu minimalizacji niekorzystnych oddziaływań planowanej elektrowni wiatrowej na populacje nietoperzy organ I instancji nałożył na inwestora obowiązek wykonania monitoringu porealizacyjnego obejmującego cykl roczny, trzykrotnie powtarzany badający aktywność nietoperzy na terenie i w pobliżu elektrowni, ze szczególnym uwzględnieniem okresu rozpraszania się kolonii rozrodczych oraz w okresie migracji jesiennej (w miesiącach kwiecień - sierpień), tj. prowadzeniem obserwacji z częstotliwością określoną w pkt III.8 decyzji oraz uwzględnieniem ewentualnego efektu przywabiania nietoperzy w pobliże turbiny wiatrowej w związku z lokalizacją przedsięwzięcia w pobliżu pasmowego zadrzewienia, a także badający śmiertelność ptaków i nietoperzy w wyniku kolizji z elementami elektrowni, ze szczególnym uwzględnieniem ewentualnej śmiertelności nietoperzy w związku z lokalizacją turbiny w sąsiedztwie zadrzewienia. Jak wskazał organ I instancji, ów monitoring chiropterologiczny winien zostać wykonany przez specjalistów z dziedziny chiropterologii w sposób oraz przy zastosowaniu metod i sprzętu zalecanych według najlepszej współczesnej wiedzy, metodykę należy dostosować do zaleceń aktualnych w roku rozpoczęcia badań, z następującą częstotliwością: 15 marca - koniec maja - 9 kontroli raz w tygodniu, w tym w drugiej połowie maja 2 kontrole całonocne, czerwiec - lipiec - 4 kontrole raz na 10 dni, w tym 3 kontrole całonocne, sierpień - październik - 12 kontroli raz w tygodniu, w tym w drugiej połowie sierpnia oraz w pierwszej połowie września po 2 kontrole całonocne, 1-15 listopada - 2 kontrole raz w tygodniu. Nadto organ I instancji zalecił prowadzenie automatycznej rejestracji aktywności nietoperzy w pobliżu turbiny na wysokości osi rotora, a jeśli jest to niewskazane ze względów technicznych (np. wpływ hałasu powodowanego przez urządzenie na jakość nagrań) na wieży poniżej rotora w odpowiednim od niego oddaleniu, lecz wciąż na wysokości pracy łopat. Rejestracje należy prowadzić przez wszystkie sezony aktywności nietoperzy. Inwestor zobowiązany jest także prowadzić monitoring ofiar kolizji, tj. zarówno ptaków jak i nietoperzy. W ocenie Kolegium tak nałożone obostrzenia zapewniają pełną ochronę tych ssaków.
Jednocześnie Kolegium wskazało, że nie uwzględnia wniosku stron o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego na podstawie art. 78 § 1 oraz art 76 § 3 k.p.a. przeciwko treści zaskarżonej decyzji, bowiem okoliczność określenia zadań dla właścicieli lasów na działkach nr 158 i nr 239 w K.G. polegających na wprowadzeniu zalesień stanowiących potencjalne miejsce bytowania ptaków nie ma znaczenia dla sprawy, gdyż kwestie odległości planowanej inwestycji od lasu zostały przez organ dogłębnie wyjaśnione.
Odnosząc się łącznie do zarzutu G.B., że z uwagi na sprzeciw lokalnej społeczności w stosunku do planowanej inwestycji, Rada Miasta K.G. mogła określić dodatkowe kryteria dla elektrowni wiatrowych w miejscowym planie, oraz zarzutu I.F., D.F. i Stowarzyszenia "[...]" Gmina K., którzy wskazali, iż miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest niezgodny z obowiązującym dla tego terenu studium, Kolegium wskazało, że zgodnie z treścią art. 80 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. Jak zatem wskazuje ustawodawca, organ właściwy do określenia środowiskowych uwarunkowań bada jedynie zgodność planowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W tym postępowaniu więc nie weryfikuje się ustaleń planu i nie bada się jego zgodności ze studium. Kwestie te były przedmiotem badania przed uchwaleniem owego planu miejscowego i nie mogą być weryfikowane w postępowaniu zmierzającym do określenia środowiskowych uwarunkowań. Na dzień wydania kwestionowanej decyzji bezsporne zaś było, że planowana inwestycja jest zgodna z miejscowym planem uchwalonym uchwałą Rady Miejskiej K.G. z dnia 18 grudnia 2006 r. Nr [...]. Jednakże, w myśl przepisu art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. I z tej drogi mogą skorzystać, po wykazaniu interesu prawnego bądź uprawnienia, składający odwołanie, w przypadku uznania, że miejscowy plan nie jest zgodny z przepisami.
Odnośnie do wniosku G.B., że Rada Miejska winna podjąć kroki w celu obostrzenia warunków dotyczących lokalizacji elektrowni wiatrowych w miejscowym planie, Kolegium wskazało, że nie jest adresatem tego wniosku, a odwołujący winien skierować go do właściwego organu.
W dalszej części Kolegium uznało zarzut I.F., D.F. i Stowarzyszenia "[...]" Gmina K., że organ I instancji naruszył art. 4 ust. 4 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/147/WE z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa, za bezzasadny. W pierwszej kolejności podniosło, że stosownie do art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, jeżeli jest przeprowadzana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do wydania tej decyzji uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska, który jest organem właściwym w sprawie oceny oddziaływania inwestycji na tereny chronione. W przedmiotowej sprawie organ takie uzgodnienie uzyskał (postanowienie z dnia 15 listopada 2012 r. Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we W.). Organ ten stwierdził, że nie przewiduje się znacząco negatywnego wpływu inwestycji na gatunki ptaków będące przedmiotem ochrony Obszaru Specjalnej Ochrony ptaków Natura 2000 S.W.-K. PLBO200IO. Spośród gatunków chronionych w ramach wyżej wymienionego Obszaru na terenie badań stwierdzono: trzmielojada, bociana czarnego, gąsiorka, jarzębatkę, bociana białego, lerkę, sokoła wędrownego oraz błotniaka stawowego. Dwa pierwsze gatunki były nieliczne, nie stwierdzono, aby wykorzystywały teren inwestycji jako żerowisko, nie stwierdzono znacznych natężeń przelotów w okresie migracji wiosennej i jesiennej, wykluczono możliwość przebiegu przez teren inwestycji trasy przelotów z gniazda na żerowiska. W przypadku bociana białego, lerki, sokoła wędrownego oraz błotniaka stawowego stwierdzono oddalenie miejsc rozrodu od terenu inwestycji, brak obserwacji żerowania oraz znikomą liczbę obserwowanych osobników. Spośród gatunków ptaków będących przedmiotem ochrony Obszaru Specjalnej Ochrony ptaków Natura 2000 K. PL3020007 na badanym terenie stwierdzono pojedynczą obserwację sokoła wędrownego. W związku z tak rzadkim występowaniem w rejonie inwestycji nie przewidziano znacząco negatywnego wpływu na ten gatunek. Nie stwierdzono również znacząco negatywnego oddziaływania inwestycji na ostoje IBA "S.W.-K." PL165. Spośród gatunków kwalifikujących ten obszar na badanym terenie stwierdzono występowanie: bociana czarnego, jarzębatki, gąsiorka, siniaka. Podczas rocznego monitoringu stwierdzono jednego bociana czarnego, nie stwierdzono w obszarze przedsięwzięcia jego tras przelotu ani miejsc żerowania, przelot siniaka nie był intensywny (łącznie ok. 50 osobników) i miał charakter jednorazowego stwierdzenia. W przypadku jarzębatki i gąsiorka - ze względu na odległość turbiny od stanowisk lęgowych (ok. 300-600 m) stwierdzono brak bezpośredniego oddziaływania na miejsca rozrodu. Spośród gatunków stanowiących przedmioty ochrony Obszarów mających znaczenie dla Wspólnoty - projektowanych Specjalnych Obszarów Ochrony siedlisk Natura 2000: Góry K.G. PLHO2003S, R.J. PLHO200I i K. PLHO20006 - na badanym tym terenie stwierdzono jednokrotnie nocka dużego oraz sporadycznie mopka. Ze względu na niewielką aktywność tych gatunków, a także dość znaczną odległość (ok. 800 m) od rzeki B., mogącej stanowić korytarz migracyjny pomiędzy terenem inwestycji a wyżej wskazanymi Obszarami, a także brak innych powiązań środowiskowo-terenowych, nie przewidziano aby planowana inwestycja mogła w sposób bezpośredni, jak i pośredni negatywnie oddziaływać na wymienione Obszary Natura 2000. W ocenie Kolegium, brak jest jakichkolwiek podstaw by kwestionować takie stanowisko, tym bardziej, że odwołujący nie przedstawili dowodów na negatywne oddziaływanie inwestycji na ostoję IBA "S.W.-K.", zarzucając jedynie, iż niestwierdzenie w przedłożonych przez inwestora dokumentach zagrożenia znacząco negatywnego wpływu inwestycji na gatunki ptaków, popartego ograniczonym okresem obserwacji, nie usprawiedliwia i nie upoważnia organu do ingerencji w obszar spełniający kryteria naukowe ostoi ptaków IBA. Powołując się na akta przedłożonej sprawy, a także na treść skarżonej decyzji, zarzut taki Kolegium uznało za bezzasadny. W skarżonej decyzji organ I instancji ocenił, że planowana elektrownia wiatrowa zlokalizowana będzie poza obszarami objętymi ochroną na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.jedn. Dz.U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220 z późn. zm.), w tym poza obszarami Natura 2000. Najbliżej zlokalizowane są: Obszar Specjalnej Ochrony ptaków Natura 2000: S.W.-K. PLBO200IO (ok. 700 m), K. PLBO20007 (ok. 9 km) oraz Obszary mające znaczenie dla Wspólnoty – projektowane Specjalne Obszary Ochrony siedlisk Natura 2000: Góry K. PLH020038 (ok. 2 km) i R.J. PLHO20011 (ok. 3 km). K. PLFIO20006 (ok. 10 km) oraz R. Park Krajobrazowy (ok. 5 km). Teren inwestycji znajduje się w granicach ostoi IBA "S.W.-K." PL165, jednak pod warunkiem zastosowania wskazanych w decyzji działań minimalizujących nie powinno znacząco negatywnie oddziaływać na środowisko przyrodnicze, w tym siedliska przyrodnicze i chronione gatunki roślin, a także obszary Natura 2000 oraz ostoję IBA. Kwestie te Burmistrz ustalił na podstawie raportu przedłożonego przez inwestora. Kolegium wskazało, że w wyroku z dnia 3 kwietnia 2012 r. (sygn. akt II OSK 85/12) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie można "samodzielnie dokonywać oceny merytorycznej treści (...) raportu gdyż wymaga to wiadomości specjalnych z poszczególnych gałęzi nauki np. biologii i fizyki czy chemii. Stąd ocena (...) raportu dotyczy w szczególności kwestii czy jest on wyczerpujący (kompletny) i spójny czyli spełnia ustawowe wymagania co do jego zawartości (treści) w rozumieniu dyspozycji art. 66 cyt. ustawy środowiskowej, a więc nie może to być ocena merytoryczna".
Według Kolegium sporządzony raport oddziaływania na środowisko wyczerpuje ustawowe przesłanki wymagane dla sporządzenia takiego raportu, a przedstawione w nim wnioski zostały w sposób wyczerpujący wskazane w treści decyzji organu I instancji. Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko zawiera bowiem wszystkie elementy wskazane w art. 66 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Organ nie przyznał również racji zarzutom, w jego opinii niepopartym żadnymi dowodami, że niestwierdzenie w owym raporcie, jak i w pozostałych dokumentach inwestora, zagrożenia znacząco negatywnego wpływu inwestycji na gatunki ptaków, nie usprawiedliwia i nie upoważnia organu do ingerencji w obszar spełniający kryteria naukowe ostoi ptaków IBA, skoro, jak wskazano wyżej, pod warunkiem zastosowania wskazanych w decyzji działań minimalizujących, planowane przedsięwzięcie nie powinno znacząco negatywnie oddziaływać na środowisko przyrodnicze, w tym siedliska przyrodnicze i chronione gatunki roślin, a także obszary Natura 2000 oraz ostoje IBA, a odwołujący się nie przedstawili w tym zakresie żadnych dowodów przeciwnych, poza ogólnikowymi stwierdzeniami. W ocenie Kolegium, raport ów spełnia wymagania jakie nałożyła na tego typu dokument ustawa i w tym zakresie jest kompletny i spójny, tym samym treść decyzji środowiskowej, znajdująca odzwierciedlenie w materiale dowodowym sprawy, jest z nim w zakresie podnoszonych zarzutów zgodna. Ponadto, zdaniem organu, kwestionowanie raportu może być jedynie następstwem ekspertyzy wskazującej na jego wady. Raport przedstawiony przez inwestora ma bowiem charakter dowodu, którego nie można podważać gołosłownie, podważenie raportu skutecznie może bowiem nastąpić jedynie w innym opracowaniu, jednakże skarżący takiego kontrdowodu nie przedstawili. Na poparcie swoich wywodów organ II instancji powołał się na wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1717/10.
W odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów prawa miejscowego poprzez wyrażenie zgody w punkcie II pkt 4 sentencji zaskarżonej decyzji na wycinkę drzew w związku z pracami budowlanymi, pomimo zapisu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, że "do zachowania wskazuje się istniejące w obrębie terenów R zadrzewienia. Ewentualne wycinki drzew mogą występować wyłącznie ze względów sanitarnych i zgodnie z wiązującymi przepisami szczególnymi", Kolegium wskazało, że zezwolenie na wycinkę drzew wydawane jest w odrębnym postępowaniu i odrębną decyzją. W przedmiotowej decyzji środowiskowej organ zawarł owo stwierdzenie dopuszczające wycinkę z punktu widzenia uwarunkowań środowiskowych, jednakże nie jest to jeszcze zgoda na wycięcie drzew, którą to inwestor musi uzyskać odrębną decyzją, przed wydaniem której będzie musiała być zbadana zgodność wniosku z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Kolegium uznało również zarzuty naruszenia art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, poprzez brak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji informacji, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę uzgodnienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we W. z dnia 15 listopada 2012 r., niezezwalające na zniszczenie dziewięćsiłu, oraz naruszenia art. 75 oraz art. 78 w związku z art. 76 § 3 k.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie przez organ I instancji dowodu przeciwko treści postanowienia z dnia 15 listopada 2012 r. znak [...], za bezzasadne. Organ uwzględnił wnioski stron zawarte w toku postępowania, co do ochrony dziewięćsiłu bezłodygowego, nakładając w punkcie II.13 skarżonej decyzji na inwestora obowiązek uzyskania, przed rozpoczęciem prac, odrębnego zezwolenia właściwego organu na zniszczenie, uszkodzenie okazów dziewięćsiłu bezłodygowego oraz zniszczenie siedliska gatunku, zbiór okazów gatunku - zgodnie z art. 56 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.jedn. Dz.U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220 z późn. zm.).
Na uwzględnienie – według Kolegium – nie zasługiwał również zarzut naruszenia prawa własności, tj. art. 140 Kodeksu cywilnego, poprzez utrudnienie korzystania z nieruchomości. Jak wskazało Kolegium za organem I instancji, a strona skarżąca w żaden sposób kwestii tych nie podważyła, w zasięgu potencjalnego oddziaływania akustycznego inwestycji znajdują się tereny rolnicze oraz tereny miejscowości K.G. i P., określone w miejscowych planach jako tereny działalności gospodarczej - oddalone o ok. 315 m, ogródków działkowych - oddalone ok. 405 m oraz zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej - oddalone o ok. 920 m. Dla terenów tych przeanalizowano najbardziej niekorzystny pod względem ochrony akustycznej wariant - dla zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, dla której dopuszczalny poziom hałasu emitowanego przez przedsięwzięcie wynosi 50 dB w porze dziennej oraz 40 dB w porze nocnej. Z przeprowadzonej analizy w zakresie propagacji hałasu dla maksymalnych poziomów mocy akustycznej oraz parametrów elektrowni wynika, że po realizacji przedsięwzięcia nie wystąpią przekroczenia wartości dopuszczalnych poziomów hałasu zarówno dla pory dziennej jak i nocnej, na terenach podlegających ochronie akustycznej, zlokalizowanych w najbliższym sąsiedztwie inwestycji. Również w przypadku działki o nr ew. 290/5 obręb 5, oddalonej o ok. 240 m od inwestycji, na której planowana jest budowa budynku biurowego, poziom hałasu emitowanego przez projektowaną turbinę wiatrową będzie zawierał się w przedziale 35-40 dB i będzie spełniał normy hałasu dopuszczalne na terenach usługowych - 55 dB w porze dziennej oraz 45 dB w porze nocnej. Jednakże w celu zapewnienia dotrzymania obowiązujących standardów środowiska oraz w celu wyeliminowania możliwości ponadnormatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na klimat akustyczny nałożono w decyzji warunki określone w punkcie III.3, III.4 poprzez wskazanie, że na etapie eksploatacji przedsięwzięcia emisja hałasu do środowiska nie może naruszać standardów jakości środowiska i winna być zgodna z dopuszczalnymi wartościami określonymi przepisami prawa. W przypadku stwierdzenia przekroczeń dopuszczalnych emisji hałasu emitowanego przez elektrownię w obrębie zabudowy mieszkaniowej, należy podjąć działania w celu ograniczenia hałasu do wartości dopuszczalnych. Strona skarżąca nie podważyła skutecznie treści raportu odnośnie do tego, że po realizacji przedsięwzięcia nie wystąpią przekroczenia wartości dopuszczalnych poziomów hałasu zarówno dla pory dziennej jak i nocnej, na terenach podlegających ochronie akustycznej, zlokalizowanych w najbliższym sąsiedztwie inwestycji. Nie wywiodła też żadnej popartej dowodami tezy, że rzeczywiście skarżona decyzja narusza jej prawo własności, w rzeczywistości bowiem strona skarżąca jest właścicielem jednej z działek sąsiednich względem działek, na których zlokalizowane będzie przedsięwzięcie i prawo dysponowania działką stanowiącą jej własność w żaden sposób nie zostało ograniczone (naruszone) przez organ orzekający w sprawie.
Jednocześnie Kolegium wskazało, że z uwagi na złożenie przez pełnomocnika inwestora pisma prostującego raport i związany z tym wniosek o zmianę zaskarżonej decyzji w znaczącej kwestii dotyczącej zastosowania mechanizmów bezpieczeństwa pracy elektrowni, a także niedokładne wyjaśnienie przez organ I instancji skumulowanego oddziaływania planowanej inwestycji w związku z planowaną budową elektrowni wiatrowe na działce nr 158 w obrębie 5 miasta K.G. oraz działkach 273/3, 291/1, 292/2 przedmiotowa decyzja podlega uchyleniu, a sprawa przekazaniu organowi I instancji.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na powyższą decyzję złożył I.F., wnosząc w niej o uchylenie zaskarżonej decyzji z powodu jej niezgodności z prawem i umorzenie bezprzedmiotowego postępowania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzucił t rażące naruszenie:
– art. 138 § 2 k.p.a. w związku z funkcjonującymi w obrocie prawnym orzeczeniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 grudnia 2008 r. sygn. akt II SA/Gd 370/08 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 października 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 1159/07 - poprzez nieumorzenie postępowania organu I instancji, które zmierza do dopuszczenia realizacji inwestycji powodującej zakłócenia wpływające na ptaki,
– art. 4 ust 4 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/147/WE z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa, polegające na kontynuacji postępowania zmierzającego do umożliwienia realizacji na obszarze ostoi IBA S.W.-K. PL165 inwestycji wywołującej zakłócenia wpływające na ptaki, czyli nietraktowanie obszaru ostoi jako obszar specjalnej ochrony ptaków Natura 2000,
– art. 6 ust. 3 dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory - poprzez nierozpatrywanie możliwości realizacji działań negatywnie oddziaływujących na ptaki, w oparciu o ocenę oddziaływania na obszar Natura 2000, po włączeniu obszaru ostoi IBA S.W.-K. PL165 do sieci Natura 2000.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia m.in. dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (Dz. Urz. WEL 206 z 22 lipca 1992 r., s. 7 ze zm., Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 2, s. 102 ze zm. - dalej jako Dyrektywa Siedliskowa). Dyrektywa ta znajduje bezpośrednie zastosowanie bez konieczności przenoszenia jej postanowień do prawa krajowego. Jej postanowienia bowiem nakładają na państwa członkowskie wyraźne i dokładne zobowiązania, które są bezwarunkowe, tzn. bez zastrzeżeń, a ich stosowanie nie jest uwarunkowane przez jakikolwiek przepis wydany przez instytucję Wspólnoty, czy też państwa członkowskiego i nie umożliwiają stosowania przepisów dyrektywy według swobodnego uznania (por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 19 stycznia 1982 r. w sprawie C-8/81, Ursula Becker przeciwko Finanzamt Munster-Innenstadt; wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 19 listopada 1991 r. w sprawach połączonych C-6/90 I C-9/90, Andrea Francovich i Danila Bonifaci oraz inne przeciwko Republice Włoskiej).
Ochrona obszaru Natura 2000, o jakiej mowa w art. 33 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody (stosowana odpowiednio do obszarów projektowanych - w myśl art. 33 ust. 2 tego aktu prawnego, jak również do obszarów umieszczonych na tzw. "Shadow List" m.in. ostoja ptaków IBA S.W.-K. PL165, na terenie której zlokalizowana jest planowana budowa turbiny 2,5 MW, wysokości całkowitej 150 m), nie ma charakteru bezwzględnego i sprzeciwia się tylko takim działaniom, które w znaczący sposób mogą pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych oraz siedlisk roślin i zwierząt, a także w znaczący sposób wpłynąć negatywnie na gatunki objęte ochroną w danym obszarze Natura 2000.
Zgodnie z prawomocnym orzecznictwem (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 10 grudnia 2008 r., sygn. akt II SA/Gd 370/08 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 2.10.2007 sygn. akt IV SA/Wa 1159/07) na obszarach nowo proponowanych ostoi należy podjąć właściwe kroki w celu uniknięcia powstania zanieczyszczenia, pogorszenia warunków naturalnych siedlisk lub jakichkolwiek zakłóceń wpływających na ptaki. Identyczne stanowisko zajmuje Trybunał Europejski w wydanych orzeczeniach: wyrok ETS nr C-388/05, wyrok ETS nr C-96/98.
Faktem bezspornym powstawania zakłóceń wpływającym na ptaki jest – w ocenie skarżącego - planowana budowa turbiny wiatrowej mocy 2,5 MW wysokości całkowitej 150 m na obszarze ostoi IBA S.W.-K. PL165, proponowanej do włączenia w obszar specjalnej ochrony ptaków Natura 2000, o czym decydowało kryterium naukowe (jedna z dziesięciu najważniejszych w skali kraju ostoi bociana czarnego, puchacza sóweczki, dzięcioła zielonosiwego, jarzębatki oraz gąsiorka, ponadto istotna dla derkacza i włochatki), a nie sporządzony na potrzeby inwestora raport oddziaływania na środowisko. Potwierdzeniem nie tylko zakłóceń wpływających na ptaki, lecz również śmiertelnego ich zagrożenia, jest nałożony na inwestora w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach Burmistrza Miasta K.G. z dnia [...] r. znak [...] monitoring porealizacyjny (pkt. VI decyzji) śmiertelności ptaków. Potwierdzeniem realnych zagrożeń dla ptactwa wynikających z budowy tak wysokiego obiektu jest również treść uchwały Sejmiku Województwa D. z dnia 27 października 2011 r. Nr [...] w sprawie ustanowienia planu ochrony R. Parku Krajobrazowego. § 8 pkt 13 tej uchwały stanowi, że "w celu eliminacji lub ograniczenia zagrożeń zewnętrznych dla obszaru całego Parku proponuje się następujące ustalenia do studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz planów zagospodarowania przestrzennego gmin: zachowanie sylwet poszczególnych miejscowości, ograniczenie wznoszenia nowych obiektów o charakterze dominant dysharmonijnych". Ponadto, zdaniem skarżącego, bezspornym faktem wpływającym na ptaki jest emisja przez turbinę hałasu, pola elektromagnetycznego, efektu migotania cienia i infradźwięków.
Podnosząc, że teren inwestycji znajduje się w granicach ostoi IBA S.W.-K. PL165, skarżący wywodził, że ponieważ zapisy dyrektywy Ptasiej, szczególnie art. 4(4), odnoszą się także do obszarów, które kwalifikują się do włączenia do sieci Natura 2000. ale jeszcze nie zostały do niej włączone (patrz m.in. wyroki ETS nr C-388/05, C-96/98, orzeczenia Wojewódzkich Sądów Administracyjnych sygn. akt II SA/Gd 370/08, IV SA/Wa 1159/07), na obszarach nowo proponowanych ostoi należy podjąć właściwe kroki w celu uniknięcia powstania zanieczyszczenia, pogorszenia warunków naturalnych siedlisk lub jakichkolwiek zakłóceń wpływających na ptaki. Dopiero po włączeniu tych obszarów do sieci Natura 2000 możliwe będzie rozpatrywanie możliwości realizacji działań mogących negatywnie oddziaływać na przedmioty ochrony tych obszarów, w oparciu o ocenę oddziaływania na obszar Natura 2000 (zgodnie z art. 6(3) Dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory).
Zdaniem skarżącego, planowana realizacja budowy turbiny wiatrowej w K.G. mocy 2,5 MW i wysokości całkowitej 150 m odbiegać będzie zdecydowanie od sylwet okolicznych miejscowości, a stanowiąc obiekt o charakterze dominanty dysharmonijnej, bezspornie stwarzać będzie zagrożenie dla ptaków, w tym objętych ochroną.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał zaskarżoną decyzję i argumenty zawarte w jej uzasadnieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270).
W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie mogła zostać uwzględniona.
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 138 § 2 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Należy tutaj zauważyć, że przepis art. 138 § 2 k.p.a. jest wyjątkiem od zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, zgodnie z którą organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. "Przepis ten konstytuuje dwie przesłanki, które łącznie warunkują wydanie decyzji kasacyjnej. Pierwszą z nich jest wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów postępowania. Drugą natomiast, wystąpienie konieczności wyjaśnienia sprawy w takim zakresie, że ma to istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. (...) w nowym brzmieniu art. 138 § 2 zdanie 1 chodzi o naruszenie przepisów regulujących postępowanie wyjaśniające przed organem pierwszej instancji, w stopniu uniemożliwiającym jego sanowanie w drodze uzupełniającego postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego w trybie art. 136 k.p.a., gdyż prowadziłoby to do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania." (zob. J.P. Tarno, Uprawnienia decyzyjne organu odwoławczego w świetle znowelizowanego art. 138 k.p.a. [w] Analiza i ocena zmian kodeksu postępowania administracyjnego w latach 2010-2011 pod (red.) M. Błachucki, T. Górzyńska, G. Sibiga, Warszawa 2012, s. 231).
Zgodnie z brzmieniem art. 138 § 2 k.p.a., "kasacyjną decyzję połączoną z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji można wydać wyłącznie wtedy, gdy dotychczasowa decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Inaczej mówiąc, sytuacja taka zachodzi wtedy, kiedy zasada dwuinstancyjności postępowania wyłącza przeprowadzenie w tym zakresie uzupełniającego postępowania dowodowego, gdyż jego zakres wskazuje, że w swej istocie organ odwoławczy musiałby sam przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w zakresie mogącym mieć bezpośredni wpływ na treść decyzji. W konsekwencji sprawa byłaby rozstrzygana de facto w jednej instancji, przez co pozbawiano by stronę prawa kwestionowania wyników postępowania wyjaśniającego w drodze odwołania. Trzeba bowiem mieć na uwadze to, że art. 136 k.p.a. przewiduje możliwość przeprowadzenia przez organ odwoławczy uzupełniającego postępowania dowodowego lub zalecenie jego przeprowadzenia organowi I instancji. To postępowanie może mieć jedynie charakter uzupełniający, co oznacza, że niedopuszczalne jest prowadzenie tego postępowania w całości lub znacznej części, gdyż naruszałoby to właśnie zasadę dwuinstancyjności. Kwestionowanie ustaleń stanu faktycznego sprawy byłoby w takiej sytuacji niemożliwe na drodze postępowania w trybie zwyczajnym. Inaczej mówiąc, organ odwoławczy, który z istoty rzeczy – modelu postępowania odwoławczego – nie przeprowadza w zasadzie własnego, odrębnego postępowania dowodowego, za to może wyciągać z zebranego przez organ I instancji materiału zupełnie inne wnioski dowodowe niż organ I instancji, zastępowałby w praktyce ten organ, pozbawiając stronę prawa kwestionowania tych ustaleń w drodze zwyczajnego środka prawnego." (W. Chróścielewski, Zmiany w zakresie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które weszły w życie w 2011 r., Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 4 (37) 2011, s. 19).
W rozpatrywanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J.G. uchyliło decyzję Burmistrza Miasta K.G. z dnia [...] r. znak. [...] – ustalającą środowiskowe uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia "Budowa elektrowni wiatrowej K.G. o mocy 2,5 MW wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą (liniami niskiego napięcia, stacją kontenerową, przyłączem ziemnym kablowym elektroenergetycznym SN oraz infrastrukturą komunikacyjną), dz. 159, 162 dr, 164 dr, obręb 5 K.G." – i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Zdaniem organu odwoławczego decyzja z dnia [...] r. podlegała uchyleniu, a sprawa przekazaniu organowi I instancji, z uwagi na złożenie przez pełnomocnika inwestora pisma prostującego raport i związany z tym wniosek o zmianę decyzji organu I instancji w znaczącej kwestii dotyczącej zastosowania mechanizmów bezpieczeństwa pracy elektrowni, a także z uwagi na niedokładne wyjaśnienie przez organ I instancji skumulowanego oddziaływania planowanej inwestycji w związku z planowaną budową elektrowni wiatrowej na działce nr 158 w obrębie 5 miasta K.G. oraz działkach 273/3, 291/1, 292/2. Kolegium stwierdziło, że kwestia nałożenia w punkcie V.3 decyzji organu I instancji łącznego zapewnienia dwóch systemów, tj. systemu ogrzewania śmigieł oraz kontroli diagnostycznej, automatycznie wyłączający turbinę w przypadku przekroczenia wartości dopuszczalnych drgań, winna być dokładnie zbadana w toku ponownego rozpatrywania sprawy, bowiem podjęcie czynności wyjaśniających w tym zakresie w toku postępowania odwoławczego wykraczałoby poza postępowanie uzupełniające. Ponadto, zdaniem organu odwoławczego, z uwagi na dwuinstancyjność postępowania nie jest możliwa zmiana przez Kolegium decyzji Burmistrza K.G. w punkcie V.3, bowiem wymaga to przeprowadzenia ponownego w tym zakresie postępowania.
Organ II instancji stwierdził również, że organ I instancji nie odniósł się w pełni do planowanych lokalizacji elektrowni wiatrowych w pobliżu turbiny, której dotyczy prowadzone postępowanie administracyjne, wskazując jedynie, że w sąsiedztwie planowanej inwestycji na terenie gminy K.G. nie znajdują się inne istniejące bądź planowane elektrownie wiatrowe, co jest kwestią sporną. Kwestia ta została skwitowana jedynie tym, że raport uwzględniający planowane turbiny wiatrowe innego inwestora został dostarczony do urzędu 21 lutego 2013 r. i został przedstawiony na III rozprawie administracyjnej w dniu 28 lutego 2013 r. (s. 15 decyzji), bez wskazania jakichkolwiek wniosków, które organ z tego opracowania wysnuł. Sprawa ta winna być zatem dokładnie zbadania w toku ponownego rozpatrywania sprawy.
Przepis art. 7 k.p.a. stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
W myśl art. 77 k.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (§ 1). Organ może w każdym stadium postępowania zmienić, uzupełnić lub uchylić swoje postanowienie dotyczące przeprowadzenia dowodu (§ 2). Organ przeprowadzający postępowanie na wezwanie organu właściwego do załatwienia sprawy (art. 52) może z urzędu lub na wniosek strony przesłuchać również nowych świadków i biegłych na okoliczności będące przedmiotem tego postępowania (§ 3). Fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu. Fakty znane organowi z urzędu należy zakomunikować stronie (§ 4).
Stosownie do art. 80 k.p.a., organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a., uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Mając na uwadze powyższe przepisy oraz okoliczności wskazane w motywach zaskarżonej decyzji, decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J.G. z dnia [...] r. Nr [...] uznać należy za prawidłową.
Ponadto, wbrew twierdzeniom skarżącego, w niniejszej sprawie organ odwoławczy nie naruszył art. 138 § 2 k.p.a. poprzez nieumorzenie postępowania organu I instancji, bowiem zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części. Organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz gdy nie jest to sprzeczne z interesem społecznym (§ 2). Żadna z powyższych sytuacji nie zaistniała w niniejszej sprawie.
Z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpoznania sprawy. Bezprzedmiotowość może wynikać z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. O braku przesłanki przedmiotowej do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy można mówić, np. gdy w znaczeniu prawnym brakuje przedmiotu postępowania czy też sprawa ma cywilny charakter. Klasyczna postać bezprzedmiotowości postępowania ujawni się wtedy, gdy przedmiot rozstrzygnięcia w sprawie prawnie nie istnieje. W sytuacji braku strony postępowania mającej interes prawny w uzyskaniu rozstrzygnięcia (np. z powodu śmierć osoby fizycznej, ustania bytu osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej) mamy do czynienia z nieistnieniem przesłanek podmiotowych do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Żadna z przesłanek uzasadniających umorzenie postępowania administracyjnego nie zaistniała w rozpatrywanej sprawie.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, to jest naruszenia art. 4 ust. 4 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/147/WE z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa oraz art. 6 ust. 3 dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory, należy zauważyć, że zaskarżona decyzja jest decyzją kasacyjną, która nie rozstrzyga sprawy merytorycznie. Oznacza to również, że nie przesądzono w niej, iż planowane przedsięwzięcie zostanie dopuszczone do realizacji. Podnoszone zaś przez skarżącego argumenty dotyczące zakłóceń wpływających na ptaki oraz kwestia ochrony środowiska i oddziaływania na obszar Natura 2000 będą przedmiotem rozważań organu ponownie rozpatrującego sprawę. Rozpatrywanie w postępowaniu sądowym powyższych argumentów oznaczałoby w istocie rozpoznawanie sprawy administracyjnej przez Sąd, a nie przez uprawniony do tego organ. Tymczasem sąd administracyjny upoważniony jest jedynie do kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego i nie ma prawa rozstrzygać sprawy za organ administracji publicznej.
Ponadto wskazać należy, że wyroki innych wojewódzkich sądów administracyjnych, na które powołuje się skarżący, nie mają charakteru wiążącego w rozpatrywanej sprawie. Istotne jest również, że sprawa II SA/Gd 370/08 dotyczy wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w uzasadnieniu wyroku z dnia 10 grudnia 2008 r. podał, że uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, bowiem organy obu instancji nie dokonały analizy planowanej inwestycji pod względem wymaganej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na planowany obszar Natura 2000, czym naruszyły przepis art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane, który zobowiązywał organ administracji architektoniczno-budowlanej do przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko wymaganego przepisami o ochronie środowiska przed wydaniem pozwolenia na budowę.
W sprawie IV SA/Wa 1159/07 zaskarżone zostało natomiast postanowienie wojewody, którym odmówiono uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie stanicy żeglarskiej na terenie obszaru specjalnej ochrony ptaków. Zaskarżone w wyżej wymienionej sprawie postanowienie zostało wydane – zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz procesowego, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem organ uzgadniający miał obowiązek zbadania czy i jaki wpływ na obszar Natura 2000 ma planowana inwestycja oraz czy nie pogorszy ona stanu siedlisk przyrodniczych i gatunków (art. 6 ust. 2 Dyrektywy Ptasiej).
W tym stanie rzeczy – zgodnie z art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło