II SA/Wr 763/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 1 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi M. C. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia 7 lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu pełniącego funkcję mieszkalną postanawia: odmówić przywrócenia terminu. M. C., reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu będącego radcą prawnym, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie i doręczenie wyroku tut. Sądu z dnia 9 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SA/Wr 763/14. Uzasadniając wniosek pełnomocnik podniósł, że w dniu 9 kwietnia 2015 r. tut. Sąd wydał dwa wyroki w sprawach połączonych do wspólnego rozpoznania o sygn. akt II SA/Wr 763/14 w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu pełniącego funkcję mieszkalną oraz o sygn. akt II SA/Wr 785/14 w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku garażowo-gospodarczego. Następnie, w dniu 16 kwietnia 2015 r. pełnomocnik skarżącej sporządził i wysłał jednym listem za pośrednictwem Poczty Polskiej dwa odrębne wnioski o uzasadnienie wyroku i doręczenie z uzasadnieniem w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 763/14 oraz odrębny wniosek w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 785/14. Jako dowód pełnomocnik przedstawił kopię sporządzonych w dniu 16 kwietnia 2015 r. wniosków o uzasadnienie wyroku do sprawy o sygn. akt II SA/Wr 763/14 i sygn. akt II SA/Wr 785/14 oraz dowód nadania przesyłki poleconej. W dniu 21 maja 2015 r. doręczono pełnomocnikowi skarżącej wyrok z uzasadnieniem w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 785/14. Pełnomocnik nie otrzymał natomiast wyroku z uzasadnieniem w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 763/14. W związku z powyższym pełnomocnik podjął czynności mające na celu wyjaśnienie braku doręczenia wyroku z uzasadnieniem w sprawie o sygn. akt SA/Wr 763/14. Wyjaśnił, że w dniu 21 maja 2015 r. uzyskał informację telefoniczną w sekretariacie WSA o niezarejestrowaniu w aktach sprawy o sygn. akt II SA/Wr 763/14 wniosku o uzasadnienie wyroku. W uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu terminów i do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku, pełnomocnik wskazał, że z uwagi na fakt, iż wnioski były wysyłane do tego samego Sądu, zostały łącznie zapakowane do jednej koperty i wysłane jedną przesyłką poleconą o nr [...] (kopia w załączeniu). Pełnomocnik wskazał, że nie wie z jakich powodów wniosek ten nie został dołączony do akt sprawy o sygn. akt II SA/Wr 763/14. W ocenie pełnomocnika dochował należytej staranności w złożeniu wniosku uzasadnienie wyroku, ponieważ wnioski w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 763/14 i sygn. akt II SA/Wr 785/14 zostały sporządzone i nadane w placówce Poczty Polskiej jedną przesyłką poleconą w dniu 16 kwietnia 2015 r. Pełnomocnik wskazał, że termin tygodniowy do złożenia wniosku o przywrócenie terminu biegnie od daty ustania przyczyny uchybienia, w tym przypadku termin tygodniowy należy liczyć od czasu kiedy dowiedział się o nie wpłynięciu do akt sprawy o sygn. II SA/Wr 763/14 wniosku o uzasadnienie wyroku i uchybieniu terminu i mógł dokonać zamierzonej czynności, a zatem w dniu 21 maja 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie jest zasadny. Zgodnie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z kolei w myśl art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobniając okoliczności wskazujące na brak winy w tym uchybieniu. Przy czym stosownie do art. 87 § 4 p.p.s.a. równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W rozpatrywanej sprawie wniosek o przywrócenie terminu złożony został z zachowaniem terminu siedmiodniowego, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. Pełnomocnik skarżącej informację o niedoręczeniu wniosku o uzasadnienie i doręczenie wyroku podjętego w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 763/14 powziął w dniu 21 maja 2015 r. podczas rozmowy telefonicznej z pracownikiem sekretariatu Wydziału II tut. Sądu o niezarejestrowaniu w aktach sprawy o sygn. akt II SA/Wr 763/14 wniosku o uzasadnienie wyroku. Skoro zatem wniosek o przywrócenie uchybionego terminu złożony został na biurze podawczym tut. Sądu w dniu 22 maja 2015 r., uznać należy, że wniesiony został w przepisanym terminie. Dopełniono również czynności, która nie została dokonana w terminie – złożono wniosek o uzasadnienie i doręczenie wyroku podjętego w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 763/14. Okoliczności powyższe dały podstawę do merytorycznego zbadania zasadności wniosku o przywrócenie terminu. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie przyjmuje się bardzo rygorystyczne kryteria oceny postawy osoby, która dokonała czynności procesowej po terminie (por. poglądy przytoczone przez B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 8 wydanie, Warszawa 2006, s. 334 i n.). W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że od strony dokonującej czynności procesowej wymagać należy zachowania szczególnej staranności przy jej dokonywaniu (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 4162/01, Palestra 2004, nr 1, s. 225). Oceny w tym zakresie dokonuje się poprzez przyjęcie kryteriów idealnego wzorca osoby należycie dbającej o swoje interesy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1972 r., sygn. akt II CRN 448/71, OSPiKA 1972, nr 7-8, poz. 144). W związku z powyższym "przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa" (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 560/00, niepubl.; por. również wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 1997r., sygn. akt SA/Sz 630/96). Kryteria oceny braku winy są zatem sformułowane surowo. W literaturze i orzecznictwie podkreśla się, iż "o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. (...) W konsekwencji więc brak winy w uchybieniu terminu możemy przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku" (E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, teksty, wzory i formularze, wydanie IV, Warszawa 1970, s. 136; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/02, Monitor Prawniczy 2002 r., nr 23, s.1059). Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu orzecznictwo sądowe zalicza m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe, nagłą chorobę strony lub pełnomocnika, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą. W szczególności zaś przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, ani nieznajomość prawa (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 4 marca 2014 r., sygn. akt II GZ 75/14; 27 czerwca 2012 r., sygn. akt I OZ 450/12 oraz 18 grudnia 2012 r., sygn. akt II OZ 1104/12). Powyżej przedstawione stanowiska jednoznacznie wskazują, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy zaprezentowana argumentacja uprawdopodobni brak winy. Należy dodatkowo podkreślić, że w rozpatrywanej sprawie strona korzysta z usług przyznanego w ramach prawa pomocy - profesjonalnego pełnomocnika (radcy prawnego), dlatego też to jego działanie bądź zaniechanie podlega ocenie pod kątem braku winy w niedotrzymaniu terminu. W orzecznictwie podkreśla się, że w sprawach, w których stronę reprezentuje profesjonalny pełnomocnik, kryterium braku winy w uchybieniu terminu oceniać należy z uwzględnieniem podwyższonego miernika staranności, jakiej wymagać można od profesjonalnych uczestników obrotu prawnego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2011 r., sygn. akt II GZ 439/10). W przypadku reprezentowania strony przez profesjonalnego pełnomocnika, przy ocenie możliwości przywrócenia terminu należy uwzględniać wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 2014 r., sygn. akt II GZ 523/14). Odnosząc przedstawione stanowisko judykatury do złożonego przez pełnomocnika skarżącej wniosku o przywrócenie terminu Sąd stwierdza, że zaprezentowana w nim argumentacja nie zasługuje na uwzględnienie. W swoim wniosku pełnomocnik powołał okoliczności, które nie pozwoliły na uznanie za uprawdopodobnione, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu. Podstawę wniosku o przywrócenie terminu stanowi twierdzenie, że nadana do tut. Sądu w dniu 16 kwietnia 2015 r. przesyłka, zawierała dwa odrębne wnioski o uzasadnienie i doręczenie wyroków jakie zapadły w dniu 9 kwietnia 2015 r. w sprawach o sygn. akt II SA/Wr 785/14 i sygn. akt II SA/Wr 763/14. Z uzasadnienia wniosku o przywrócenie terminu wynika, że z uwagi na fakt, iż wnioski były wysyłane do tego samego Sądu, zostały łącznie zapakowane do jednej koperty i wysłane jedną przesyłką poleconą o nr [...]. Pełnomocnik przyznał jednocześnie, że nie wie z jakich powodów w ten sposób nadany wniosek nie został dołączony do akt sprawy o sygn. akt II SA/Wr 763/14. W jego ocenie dochował jednak należytej staranności w złożeniu wniosku uzasadnienie wyroku. Sąd wskazuje, że zapoznał się z aktami sądowymi sprawy o sygn. akt II SA/Wr 785/14, z których wynika, że w dniu 16 kwietnia 2015 r. (data stempla pocztowego) wpłynął do tut. Sądu jedynie wniosek pełnomocnika skarżącej o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku z dnia 9 kwietnia 2015 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 785/14. Przy wniosku znajduje się koperta, w której został nadany wniosek - przesyłka polecona nr [...]. Powyższe potwierdza umieszczona na samym wniosku przez pracownika biura podawczego tut. Sądu prezentata, z której wynika, że poza wnioskiem w kopercie nie znajdowały się inne pisma. Sąd stwierdza także, że z analizy Dziennika Korespondencji Wydziału II wynika, że przesyłka o podanym wyżej numerze zawierała wyłącznie wniosek o doręczenie uzasadnienia wyroku w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 785/14. Również przedstawienie kserokopii wniosku z datą 16 kwietnia 2015 r., poświadczone za zgodność z oryginałem w dniu 21 maja 2015 r., w okolicznościach niniejszej sprawy, gdzie brak dowodów na istnienie takiego pisma, czyni wątpliwym istnienie tegoż pisma, a już na pewno nie daje podstaw do twierdzenia, że zostało ono wysłane do Sądu wraz z innym pismem w tej samej kopercie (tak też w analogicznej sprawie NSA w postanowieniu z dnia 8 stycznia 2015 r., sygn. akt II OZ 1372/14). Potwierdzeniem powyższych wątpliwości może być jest również rozbieżność pomiędzy kopią wniosku do sprawy o sygn. akt II SA/Wr 785/14 a oryginałem tego wniosku znajdującym się w aktach o podanej sygnaturze. Oba wnioski różni bowiem rozmieszczenie pieczęci, którą posłużył się radca prawny sygnując złożony podpis. Przyjdzie w końcu zauważyć, że z załączonej przez pełnomocnika kserokopii potwierdzenia nadania przesyłki poleconej, wynika jedynie, że w dniu 16 kwietnia 2015 r. została nadana do tut. Sądu przesyłka polecona. Mając na uwadze powyższe, w rozpatrywanej sprawie pełnomocnik nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winny w uchybieniu terminu. Nawiązując do powołanego wyżej wyroku NSA w sprawie o sygn. akt II OZ 1372/14 należy bowiem stwierdzić, że w interesie profesjonalnego pełnomocnika leży sprawdzenie (weryfikacja) zawartości adresowanej do Sądu przesyłki, szczególnie kiedy ma się w niej znajdować więcej niż jedno pismo. Na podmiocie zajmującym się w sposób profesjonalny świadczeniem usług prawniczych, ciąży obowiązek takiej organizacji pracy, aby weryfikacja zawartości przesyłki była dokonywana. Na profesjonalnym pełnomocniku ciąży więc obowiązek wnikliwego sprawdzenia nadawanej do Sądu korespondencji; w przeciwnym wypadku naraża się on na zarzut niedochowania należytej staranności. W związku z powyższym, na podstawie art. 86 § 1 i art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.