II SA/Wr 784/24
WyrokWSA we Wrocławiu2025-04-10
Skład orzekający: Halina Filipowicz-Kremis, Malwina Jaworska-Wołyniak, Władysław Kulon
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie grzywny w celu przymuszenia w maksymalnej kwocie 50 000 zł na wspólnotę mieszkaniową za niewykonanie obowiązku przeprowadzenia kontroli budynku i sporządzenia ekspertyzy technicznej jest zasadne, jeśli wspólnota przedłożyła inne dokumenty (opinie prywatne, przeglądy, opinie biegłych sądowych) i wskazuje na wysokie koszty niezbędnych badań diagnostycznych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nałożenie grzywny w celu przymuszenia w kwocie 50 000 zł na wspólnotę mieszkaniową było zasadne, ponieważ przedłożone przez nią dokumenty (opinie prywatne, przeglądy, opinie biegłych sądowych) nie stanowiły wykonania obowiązku nałożonego decyzją administracyjną, a sama bierność w wykonaniu obowiązku, mimo upływu terminu, uzasadnia zastosowanie środków egzekucyjnych. Grzywna w celu przymuszenia jest środkiem nacisku, a nie karą, a jej wysokość była uzasadniona potrzebą skłonienia zobowiązanego do wykonania obowiązku, przy czym istnieje możliwość jej umorzenia lub zwrotu po wykonaniu obowiązku.Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa została zobowiązana decyzją PINB do przeprowadzenia kontroli budynku i sporządzenia ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu balkonów i elewacji. Po utrzymaniu decyzji w mocy przez organ odwoławczy, PINB nałożył na wspólnotę grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 50 000 zł z powodu niewykonania obowiązku. Wspólnota złożyła zażalenie, wskazując na przedłożenie innych dokumentów (opinii prywatnych, przeglądów, opinii biegłych sądowych) oraz wysokie koszty niezbędnych badań diagnostycznych. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał postanowienie o nałożeniu grzywny w mocy. Wspólnota wniosła skargę do WSA we Wrocławiu, domagając się uchylenia postanowień i wstrzymania ich wykonania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis (spr.), Sędziowie: Asesor WSA Malwina Jaworska-Wołyniak, Sędzia WSA Władysław Kulon, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II w dniu 10 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi W. we W. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę w całości.
Postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia nr 1315/2024 z dnia 27 czerwca 2024 roku, nałożono na Wspólnotę Mieszkaniową, przy ul. [...] we W. grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 50 000 zł oraz wzywające do wpłacenia nałożonej grzywny w terminie 60 dni od dnia doręczenia postanowienia i do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...] z 27.06.2024 r., w terminie 60 dni od dnia doręczenia.
W uzasadnieniu wskazano, że dnia 10 stycznia 2024 roku Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia (dalej: PINB) wydał decyzję nr 47/2024, którą nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej przy ul. [...] we W. , stanowiącej ogół współwłaścicieli nieruchomości zabudowanej budynkiem wielorodzinnym z usługami w parterze przy ul. [...], [...], [...] we W. (dz. nr [...], AM-[...], obręb K.): przeprowadzenie kontroli budynku, w trybie art. 62 ust. 1 pkt 2 Pb (kontrola w cyklu 5-letnim), polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektu budowlanego, estetyki obiektu oraz jego otoczenia (ze szczególnym uwzględnieniem przegród zewnętrznych elewacyjnych i ich okładzin, balkonów oraz systemu odwodnienia obiektu i obróbek blacharskich), sporządzenie ekspertyzy technicznej obejmującej stan techniczny przegród zewnętrznych elewacyjnych i ich elementów, w szczególności: a) balkonów (loggii) w zakresie: - wykonania prawidłowych spadków (zastoiny wody powodujące niszczenie fug, płytek i izolacji): - przyczepności okładzin ceramicznych do płyt balkonowych; - systemy odwodnienia balkonów (zawilgocenia ścian w obrębie balkonów oraz samych płyt balkonowych); - prawidłowego wykonania obróbek blacharskich (ich właściwe uszczelnienie i osadzenie oraz wypełnienie przestrzeni pomiędzy płytkami ceramicznymi na czole płyty a obróbkami blacharskimi); - stanu izolacji przeciwwodnej balkonów (widoczne ślady zarastania płyt balkonowych mchem, glonami i inną roślinnością świadczącą o ich znacznym zawilgoceniu), b) płyt elewacyjnych zewnętrznych HPL w zakresie: - sprawnego odprowadzania wód opadowych z dachu (spływanie wody po elewacji może powodować uszkodzenie oraz odkształcenie/odchylenie płyt elewacyjnych), - stanu podkonstrukcji umożliwiającej bezpieczny montaż płyt elewacyjnych, - prawidłowego i stabilnego montażu płyt elewacyjnych do podłoża (elementy te poddawane są oddziaływaniu wiatrów i obciążeń sił związanych z tym) – w aspekcie zgodności z zasadami wiedzy technicznej, obowiązującym w tym zakresie reżimem technologicznym i systemowymi rozwiązaniami zapewniającymi bezpieczeństwo, trwałość i odporność tych elementów na szkodliwe wpływy atmosferyczne i niszczące działania czynników występujących podczas użytkowania obiektu. Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Ekspertyza poprzedzona szczegółowymi oględzinami, odkrywkami i badaniami powinna wskazywać przyczyny powstawania nieprawidłowości dotyczących elewacji i balkonów powodujących odpadanie płytek ceramicznych z płyt balkonowych oraz uszkodzenie płyt elewacyjnych HPL, ocenić ich wpływ na stan techniczny przegród zewnętrznych i bezpieczeństwo użytkowania obiektu oraz określać zakres i usunięcia występujących wad, poprzez wskazanie konkretnych robót i czynności, jakie należy wykonać, aby doprowadzić obiekt do odpowiedniego stanu technicznego, zapewniając bezpieczeństwo jego użytkowania i systemowe rozwiązanie problemu odpadania okładzin przegród zewnętrznych (elewacji, balkonów). Powyższa decyzja została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy decyzją nr 274/2024 z dnia 29 lutego 2024 roku. Dnia 24 maja 2024 roku PINB wydał upomnienie nr [...], którym wezwał zobowiązaną do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji DWINB nr 274/2024 z dnia 29.02.2024r. utrzymującej w mocy decyzję PINB nr 47/2024 z dnia 10.01.2024r. oraz poinformował, że niewykonanie obowiązku może doprowadzić do wszczęcia postępowania egzekucyjnego po upływie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia.
Zażalenie na opisane postanowienie złożyła Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] we W., reprezentowana przez radcę prawnego P. K.
Postanowieniem nr 903/2024 z dnia 13 sierpnia 2024 roku, wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa, po rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie organu Iszej instancji Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że dnia 27 czerwca 2024 roku PINB wystawił tytuł wykonawczy nr [...] skierowany do Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] we W.
Dnia 27 czerwca 2024 roku PINB wydał postanowienie nr 1315/2024, którym nałożył na Wspólnotę Mieszkaniową przy ul. [...] we W. grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 50 000 zł (słownie: pięćdziesiąt tysięcy złotych) oraz wezwał do wpłacenia nałożonej grzywny w terminie 60 dni od dnia doręczenia postanowienia i do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...] z 27.06.2024r., w terminie 60 dnia od dnia doręczenia postanowienia.
Po zapoznaniu się z zażaleniem i analizie materiału dowodowego Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do realizacji przez zobowiązanego jego obowiązków. Zgodnie z art. 6 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. - o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: u.p.e.a.): "w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku, wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych". W ustawie brak jest definicji pojęcia "uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku". Jest to niewątpliwie określenie nieostre, które w założeniu - choćby z uwagi na brak jego definicji, powinno być rozumiane szeroko i stosowane elastycznie. Nazw (określeń nieostrych) używa ustawodawca wówczas, gdy trudno jest wykazać zakres ich stosowania. Jednakże zdefiniowane jest pojęcie "zobowiązanego" i tak zgodnie z art. la pkt 20 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez "zobowiązanego" - rozumie się osobę prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej albo osobę fizyczną, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym. Zgodnie z ww. art. 6 § 1 u.p.e.a., w przypadku, gdy zobowiązany uchyla się od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Działania te mają na celu doprowadzenie do wykonania obowiązków przez zobowiązanego. Organ właściwy do prowadzenia egzekucji administracyjnej (organ egzekucyjny) nie jest władny uchylać, zmieniać bądź w inny sposób weryfikować decyzji administracyjnej, która w przypadku uzyskania statusu decyzji ostatecznej (od której nie przysługują już zwykłe środki odwoławcze), podlega przymusowemu wykonaniu. W przypadku egzekucji obowiązku wynikającego z przepisów Prawa budowlanego organ egzekucyjny ma do dyspozycji tylko dwa środki egzekucyjne: grzywnę w celu przymuszenia i wykonanie zastępcze. Przepis art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przewiduje zasadę stosowania najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego, zwaną też zasadą najłagodniejszego środka. Przepisy nie określają, które ze środków są mniej lub bardziej uciążliwe dla zobowiązanego. Pozostawia się to ocenie organów egzekucyjnych. W ocenie organu grzywna w celu przymuszenia jest łagodniejszym środkiem egzekucyjnym. Zgodnie bowiem z art. 125 u.p.e.a., w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu na wniosek zobowiązanego. Ponadto, na mocy art. 126, na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte, mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w wysokości 75% lub w całości, za zgodą organu wyższego stopnia. W przypadku natomiast wykonania zastępczego, obowiązek objęty tytułem wykonawczym jest wykonywany w trybie postępowania egzekucyjnego zastępczo przez inną osobę za zobowiązanego, na jego koszt i niebezpieczeństwo, co oznacza, że zobowiązany ponosi nie tylko koszty wykonania zastępczego, ale również w określonych okolicznościach organ egzekucyjny i wykonawca nie ponoszą odpowiedzialności cywilnej. W konsekwencji koszty wykonania zastępczego mogą znacznie przewyższyć koszty poniesione przez osobę zobowiązaną, która samodzielnie wykonałaby obowiązek. Powyższe okoliczności wskazują, że grzywna w celu przymuszenia jest łagodniejszym środkiem egzekucyjnym od wykonania zastępczego, gdyż zobowiązany może uchylić się od poniesienia kosztów zastosowania tego środka egzekucyjnego, w przeciwieństwie do wykonania zastępczego. Organ podkreśla, iż PINB ustalił wysokość grzywny w celu przymuszenia na podstawie artykułu 121 § 2 u.p.e.a. Powołany przepis stanowi, że grzywna nałożona na osobę fizyczną nie może przekraczać kwoty 10 000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50 000 zł. W ocenie DWINB ustalona przez PINB kwota grzywny w celu przymuszenia nie narusza wytycznych określonych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym i należy ją uznać za prawidłową i zgodną z obowiązującymi przepisami prawa. Odnosząc się do wysokości grzywny organ wyjaśnia również, że zgodnie z zasadą celowości i skuteczności stosowanego środka egzekucyjnego, grzywna powinna być na tyle dolegliwa, by zmusiła zobowiązanego do wykonania obowiązku, gdyż tylko wtedy jej zastosowanie jest uzasadnione. Zgodnie z orzecznictwem grzywna, aby odniosła pożądany skutek w postaci realnego przymuszenia zobowiązanego do wykonania obowiązku, powinna być nałożona przez organ egzekucyjny w odpowiedniej wysokości, tak aby jej dolegliwość nie pozostawała dla zobowiązanego jedynie symboliczna i aby zmobilizowała zobowiązanego do realizacji nałożonego obowiązku. Żeby środek egzekucyjny w postaci grzywny w celu przymuszenia nabrał charakteru dyscyplinującego, grzywna powinna być na tyle wysoka, aby w ocenie zobowiązanego nieopłacalnym było jej uiszczenie tylko dla odłożenia w czasie egzekwowanego obowiązku, czy to poprzez osobiste wykonanie przez zobowiązanego, czy w drodze wykonania zastępczego. Wymierzając zatem grzywnę organ egzekucyjny winien kierować się zasada celowości i skuteczności podjętych działań, a nie słusznym interesem strony (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 11 lipca 2017 r. sygn. akt II SA/Wr 112/17). Grzywna musi stanowić bowiem pewne zagrożenie finansowe, bo tylko w takiej sytuacji spełni swoją role, to jest role ekonomicznego zagrożenia, które niejako zmotywuje do wykonania zobowiązania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2018 r. sygn. akt II OSK 1842/17). Warto tutaj przytoczyć również wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 maja 2020 roku o sygn. akt II SA/Wr 840/10, w którym stwierdzono, że: "zgodnie z zasadą celowości i skuteczności stosowanego środka egzekucyjnego, grzywna powinna być na tyle dolegliwa, by zmusiła zobowiązanego do wykonania obowiązku, gdyż tylko wtedy jej zastosowanie jest uzasadnione. Wysokość grzywny musi być więc rozpatrywana w kontekście ciążącego na zobowiązanym obowiązku i ewentualnych kosztów jego wykonania, a nie jego sytuacji rodzinnej czy majątkowej". W ocenie organu ustalona kwota grzywny stanowi wystarczającą dolegliwość by spełnić swoje zadanie. Ma ona bowiem na celu skuteczne zmobilizowanie zobowiązanej do zintensyfikowania działań, które prowadziłyby do wykonania obowiązku nałożonego decyzją administracyjną. Innymi słowy stwierdzić należy, że kwota ta jest na tyle wysoka, że dla zobowiązanej strony korzystniejsze będzie wykonanie wszystkich obowiązków określonych w ostatecznej decyzji, a uciążliwość związana z jej wysokością powinna spełnić swój cel, jakim jest wywołanie u zobowiązanej chęci wykonania obowiązku w pełnym zakresie. Ponadto, jeszcze raz podkreślić należy, że dla nałożenia grzywny w celu przymuszenia nie ma znaczenia czy zobowiązany posiada środki finansowe na wykonanie obowiązku. Celem egzekucji administracyjnej jest skłonienie zobowiązanego do podjęcia takich działań, aby ciążący na nim obowiązek został wykonany, równocześnie nie bada się przyczyn zaistnienia obowiązku oraz okoliczności jego nałożenia. Zatem podjęte działania mają jedynie za zadanie przestrzeganie obowiązującego prawa i nie ma na nie wpływu żadna okoliczność związana ze statusem osoby zobowiązanej, czy też jej zamierzeń. Tłumacząc działania podejmowane przez organy nadzoru budowlanego w celu wyegzekwowania obowiązku, przytoczyć można także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 stycznia 2018 roku o sygn. akt II OSK 956/17, w którym stwierdzono, że: "grzywna w celu przymuszenia nie jest kara, lecz formą nacisku, która ma na celu skłonienie zobowiązanych, poprzez dolegliwość finansową, do określonego zachowania się. Dlatego nie ma tu zastosowania, wyrażona w prawie karnym, zasada miarkowania, nakazująca dostosowanie wysokości nałożonej grzywny do możliwości finansowych zobowiązanego. Wymierzając grzywnę, organ egzekucyjny kieruje się zasada celowości i skuteczności podjętych działań, a nie słusznym interesem strony. Na wysokość grzywny nie może mieć wpływu stan wykonania obowiązku przez skarżącego. Grzywna powinna być na tyle dolegliwa, by zmusiła zobowiązanego do wykonania obowiązku, gdyż tylko wtedy jej zastosowanie jest uzasadnione". Z wyroku WSA w Warszawie z dnia 4 września 2013 roku, sygn. akt VII SA/Wa 567/13, wynika, że organ egzekucyjny zobligowany jest doprowadzić do całkowitego wykonania przez zobowiązanego obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Podjęcie przez zobowiązanego nieskutecznych działań zmierzających do wykonania obowiązku nie uzasadnia jeszcze odstąpienia od egzekucji obowiązku nałożonego ostateczna decyzją. W orzecznictwie przyjmuje się, że dla uznania, iż wystąpiła przesłanka uchylania się od wykonania obowiązków, wystarczy sama bierność w wykonaniu obowiązku pomimo, że decyzją stała się wykonalna (ustawa nie wyjaśnia bowiem, jak należy interpretować to pojęcie). W niniejszej sprawie, bezsprzecznie decyzja stanowiąca źródło obowiązku była wykonalna a wspólnota nie wykonała ciążących na niej obowiązków, pomimo upływu ponad pół roku od doręczenia decyzji PINB nr 47/2024 z dnia 10.01.2024 r., kiedy to należało niezwłocznie przystąpić do jej wykonania. Mając na względzie powyższe jak i zgromadzony w sprawie materiał dowodowy zauważyć należy, iż zobowiązana nie wykonała ciążących na niej obowiązków. Konkludując, PINB zasadnie nałożył na skarżącą grzywnę w celu przymuszenia równocześnie właściwie wezwał do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie oraz pouczył o konsekwencjach jej nieuiszczenia, tj. ściągnięcia w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, jak i wezwał do wykonania obowiązku określonego we wskazanym tytule wykonawczych w określonym terminie. Z uwagi na to organ uznał za zasadne zastosowanie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa tj. utrzymanie zaskarżonego postanowienia w mocy. Odnosząc się do treści zażalenia wskazać trzeba, że dokumenty takie jak opinia techniczna dr inż. K. Ł. oraz opinia biegłego sądowego wydana w postępowaniu prowadzonym przez Sądem Okręgowym we W. pod sygn. akt [...] przez mgr inż. M. K. były znane zarówno PINB jak i DWINB przy wydawaniu decyzji nakazowej. Pomimo wiedzy o tych dokumentach zasadnym było nałożenie egzekwowanego aktualnie obowiązku. Dokumentację sporządzono przed nałożeniem obowiązku, wobec tego nie może ona stanowić teraz jego wykonania. Protokoły z rocznej kontroli okresowej kontroli stanu technicznego nr [...] z 30.11.2023 r. oraz nr [...] z 18.10.2022 r. z kontroli przeprowadzonej przez inż. C. C. to protokoły z kontroli wykonanych w oparciu o art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego. Tymczasem zgodnie z nakazem należało przeprowadzić kontrolę w oparciu o art. 62 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego i przygotować z niej stosowny protokół. Protokoły te także sporządzono przed powstaniem obowiązku. Niemniej jednak nawet zakładając, że mamy do czynienia z dokumentem sporządzonym w odpowiednim czasie, to podobnie jak protokół nr [...] z 16.12.2021 r. sporządzony przez inż. C. C. i złożony wraz z odwołaniem od tej decyzji PINB protokoły te nie spełniają wymagań określonych w przepisach dla tego rodzaju dokumentów. Braki we wszystkich protokołach są tożsame. Jedynym dokumentem wykonanym po nałożeniu egzekwowanego obowiązku jest "Opinia sporządzona przez jednostkę organizacyjną Politechniki Ś. na zlecenie sądu" wraz z załącznikami przygotowana w czerwcu 2024 r. Jak jednak wskazano w jej treści stanowi ona wstępną analizę dokumentacji technicznej i akt sprawy (postępowania przed sądem cywilnym) wraz z określeniem niezbędnego zakresu prac badawczych i obliczeniowych do drugiego etapu ekspertyzy. Oczywistym jest zatem, że ten dokument nie spełnia wymagań jakim powinny odpowiadać właściwy protokół i ekspertyza techniczna.
Działając w imieniu i na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] we W., pełnomocnik profesjonalny zaskarżył w całości postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu numer 903/2024 z dnia 13 sierpnia 2024 r. i postanowienie je poprzedzające Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia nr 1315/2024 z dnia 27 czerwca 2024 r. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono 1) naruszenie prawa, tj. art. 6 § 1 upea w zw. z art. 119, 120 § 1 upea poprzez nieprawidłowe zastosowanie przepisów i uznanie, że skarżący nie wykonał decyzji nr 47/2024 z 10 stycznia 2024 r. w przedmiocie obowiązku wykonania kontroli wraz z protokołem oraz sporządzenia ekspertyzy technicznej obejmującej stan technicznych przegród zewnętrznych i elewacyjnych i elementów budynku wielorodzinnego z usługami w parterze przy ul. [...], [...] we W. podczas gdy skarżący przedłożył do akt postępowania następujące dokumenty: opinię prywatną sporządzoną przez dr. inż. K. Ł., przegląd 5-letni techniczny wykonany przez mgr inż. C. C. oraz opinię biegłego sądowego wydana w postępowaniu prowadzonym przed Sądem Okręgowym we W. pod sygn. akt [...] przez mgr inż. M. K., które obejmują stan techniczny całej nieruchomości; 2) naruszenie prawa, tj. art. 6 § 1 upea w zw. z art. 121 § 1 upea poprzez nałożenie na skarżącego grzywny w maksymalnej możliwej wysokości, tj. w kwocie 50.000,00 zł podczas gdy skarżący wykonał i przedłożył opinię prywatną sporządzoną przez dr. inż. K. Ł., przegląd 5-letni techniczny wykonany przez mgr inż. C. C. oraz opinię biegłego sądowego wydana w postępowaniu prowadzonym przed Sądem Okręgowym we W. pod sygn. akt [...] przez mgr inż. M. K., które obejmują stan techniczny całej nieruchomości oraz poinformował organ o tym, że w opracowaniu jest dodatkowo opinia Politechniki G., która ma kompleksowo określić stan techniczny budynku oraz jego wady, wraz ze wskazaniem przyczyn ich powstania oraz z zaproponowaniem technologii naprawy, przy czym koszt wykonania opinii wynosił 36.900,00 zł. Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżąca wnosi o: 1) uchylenie zaskarżonego postanowienia postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu numer 903/2024 z dnia 13 sierpnia 2024 r. oraz postanowienia go poprzedzającego Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia nr 1315/2024 z dnia 27 czerwca 2024 r.; 2) oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania odwoławczego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych; 3) na podstawie art. 61 ppsa wstrzymanie wykonanie zaskarżonego postanowienia Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu numer 903/2024 z dnia 13 sierpnia 2024 r. oraz postanowienia go poprzedzającego Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia nr 1315/2024 w całości; pełnomocnik wnosi o rozpoznanie niniejszej sprawy na rozprawie. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że złożone dokumenty wypełniają zakres ekspertyzy i kontroli, jaka miała być przeprowadzona na podstawie decyzji nr 47/2024 z dnia 10.01.2024 r. Postanowienie nr 1315/2024 z dnia 27 czerwca 2024 r. PINB dla miasta Wrocławia zostało zaskarżone przez stronę zażaleniem do Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektor Nadzoru Budowlanego. Postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2024 r. numer 903/2024 Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu oddalił zażalenie strony wskazując, że przedłożone przez Wspólnotę Mieszkaniową dokumenty w postaci: - ekspertyzy prywatnej mgr inż. K. Ł.; - przeglądu 5-letni sporządzony przez mgr inż. C. C.; - opinii sądowej mgr inż. M. K. (wykonana na zlecenie Sądu Okręgowego we W.); - opinii sądowej Politechniki G. (wykonanej na zlecenie Sądu Okręgowego we W.) nie stanowią wykonania decyzji numer 47/2024 z dnia 10.01.2024 r. W ocenie skarżącego nie sposób zgodzić się z powyższym, zaś samo utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia prowadzi do sytuacji, w której strona pozbawiona zostanie możliwości rzeczywistego ustalenia wad budynku i właściwej technologii naprawy. Skarżący ponownie wskazuje, że dnia 5 lipca 2024 r. doręczona mu została z Sądu Okręgowego we W. opinia instytutu - Politechniki G., dotycząca stanu technicznego budynku przy ul. [...] we W. . Zgodnie z treścią opinii ustalono w sposób szczegółowy aktualny stan techniczny budynku, w tym przegród zewnętrznych i elewacyjnych, jak i pozostałych elementów budynku. W ramach opinii przeprowadzona została wizja lokalna i oględziny, na podstawie których stwierdzono nieprawidłowości dot. tego budynku. Makroskopową ocenę stanu technicznego wykonywano zarówno zewnątrz, jak i na zewnątrz. Każdy przedstawiony w ekspertyzie problem został opatrzony stosowną dokumentacją fotograficzną. Z opinii wynika istnienie licznych wad budynku, w tym potencjalnie świadczące o przekroczeniu Stanu Granicznego Nośności - tj. uszkodzenia i zarysowania głównych elementów konstrukcyjnych - stropów, ścian oraz słupów garażu; potencjalnie świadczące o przekroczeniu Stanu Granicznego Użytkowalności - uszkodzenia schodkowe, pionowe oraz poziomie ścian murowanych. Potencjalnie nadmierne ugięcie stropów; uszkodzenia warstw wykończeniowych, izolacyjnych, zawilgocenia na kondygnacjach nadziemnych. Aby dokonać prawidłowej oceny genezy/przyczyn powstania uszkodzeń budynku Politechnika G. wskazała, że konieczne jest wykonanie: - badań niwelacyjnych ugięć stropów, płyty fundamentowej oraz wychyleń budynku; - nieniszczących nadań elektromagnetycznych zbrojenia słupów i głowic; - nieniszczących badań ultradźwiękowych betonu; - niszczące badania betonu; - opinii, w ramach II etapu, wykonania i efektywności zabezpieczeń przeciw-wilgociowych w garażu oraz dachu budynku, pomiary wilgotności ścian i stropów, - weryfikacyjne obliczenia statyczno-wytrzymałościowe; - prowadzenie monitoringu zarysowań głównych elementów konstrukcyjnych budynku: słupów i głowic stropów w garażu, co wiąże się z założeniem rysomierzy; - wykonanie operatu geodezyjnego obejmującego pomiary deformacji stropów oraz płyty fundamentowej, pionowości słupów oraz wychyleń budynku w szczególności w strefach dylatacyjnych. Szacowany koszt tych badań, dot. wyłącznie części konstrukcyjnej budynku wynosi 148.000,000 zł netto. Dodatkowo konieczne są badania geotechniczne, takie jak: - badania połowę: wiercenie rurowane, sondowanie CPTU, sondowanie SPDMT, pobieranie próbek NNS - badania laboratoryjne próbek gruntu: w aparacie trójosiowego ściskania i edometrze oraz cechy fizyczne; - analiza formalna - analiza obliczeniowa i sporządzenie opinii. Koszt wskazanej części badań wynosi 140.000,00 zł netto. Aby ustalić zatem w sposób prawidłowy przyczyny powstania wad części wspólnych budynku, szczegółowo opisanych w treści opinii Politechniki G., Wspólnota Mieszkaniowa zmuszona będzie wydać dodatkową kwotę 288.000,00 zł + podatek od towarów i usług VAT. W ocenie opiniujących brak ustalenia przyczyn wad budynku uniemożliwia skuteczną jego naprawę, ponieważ po ewentualnym usunięcia pęknięć konstrukcyjnych, te będą pojawiać się ponownie. Nie istnieje zatem możliwość jednoznacznego określenia zakresu robót naprawczych, ponieważ roboty te powinny spełniać swoją funkcję w sposób trwały, usuwając nieprawidłowości w stanie technicznym budynku. Wykonanie jakichkolwiek robót naprawczych wymaga zatem dogłębnej analizy stanu technicznego obiektu, poprzedzonego kosztownymi badaniami, których nie da się wykonać w sposób wynikający z decyzji nr 47/2024 z 10 stycznia 2024 r. Żaden opiniujący nie wykona ekspertyzy technicznej, której ustalenia będą pozbawione wątpliwości, bez przeprowadzenia kosztownych badań. Dość powiedzieć, że wnioski takie wynikają z opinii instytutu - Politechniki G. - sporządzonej przez sześcioosobowy zespół, w tym przez prof. dr hab. inż. Kierownika Katedry Konstrukcji Budowlanych Ł. D. Wskazana opinia, jak i wcześniej przywołane przez skarżącego dokumenty wypełniają obowiązek nałożony na Wspólnotę Mieszkaniową decyzją nr 47/2024 z 10 stycznia 2024 r. W ocenie skarżącego obowiązek ten został wykonany z dniem wydania opinii, tj. 6 czerwca 2024 r. Możliwość przedłożenia wskazanej opinii do akt sprawy pojawiła się jednak dopiero na obecnym etapie postępowania, ponieważ Sąd Okręgowy we W. doręczył ją skarżącemu dnia 5 lipca 2024 r. Zaskarżone postanowienie, jak i postanowienie je poprzedzające, w treści uzasadnienia wysokości nałożonej grzywny, zawiera nieprawdziwe informacje w zakresie działań skarżącego zmierzających do wykonania decyzji. Wspólnota Mieszkaniowa jest bardzo aktywna w zakresie ustalenia przyczyn nieprawidłowego stanu technicznego budynku. Zleciła wykonanie opinii prywatnej, przeglądu okresowego, jak i uzyskała dwie opinie biegłych sądowych. W rezultacie grzywna została nałożona na stronę w sposób dowolny i jest sprzeczna z zasadą efektywności zastosowanego środka. Skarżąca wspólnota mieszkaniowa wielokrotnie informowała organ o konieczności wykonania kosztownych badań diagnostycznych dot. stanu technicznego budynku oraz o fakcie zlecenia wykonania takiej opinii Politechnice G. Ciężko oczekiwać od Wspólnoty Mieszkaniowej, aby podjęła bardziej staranne działania ukierunkowane na przedstawienie organowi stanu technicznego budynku, niż zlecenie wykonania opinii zespołowi specjalistów z Politechniki G., pod kierownictwem prof. dr hab. inż. Kierownika Katedry Konstrukcji Budowlanych Ł. D. Fakt, że ta opinia została zlecona przez Sąd Okręgowy we W. w procesie wspólnoty przeciwko deweloperowi ma drugoplanowe znaczenie, ponieważ efekt jest tożsamy z treścią nałożonego na Wspólnotę Mieszkaniową obowiązku wynikającego z decyzją. Jednocześnie takie działanie jest uzasadnione ekonomicznie, ponieważ nie jest celem decyzji PINB numer 47/2024 z 10 stycznia 2024 r. mnożenie ekspertyz, lecz uzyskanie przez organ wiedzy na temat stanu technicznego budynku. Problem skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej jest znaczny, wymaga kosztownych badań diagnostycznych, które finalnie zostaną przeprowadzone, jednak Wspólnota jest zmuszona do poniesienia olbrzymich kosztów z tym związanych. Tymczasem grzywna w wysokości 50.000,00 zł niweczy możliwość przeprowadzenia takich badań i oddala Wspólnotę od możliwości uzyskania prawidłowych wniosków co do przyczyn nieprawidłowego stanu technicznego budynku oraz przedstawienia ich organowi. Jak wskazuje się w orzecznictwie uzasadnienie wysokości grzywny jest wymagane w każdym przypadku, dla uniknięcia zarzutu jej dowolności, niezależnie od tego, że wchodzące w rachubę przesłanki mają ograniczony charakter. W uzasadnieniu postanowienia podjętego na podstawie art. 121 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), organ powinien rozważyć całokształt okoliczności danej sprawy w kontekście zasady efektywności stosowanego środka. Tymczasem organ w zupełności pomija działania podjęte przez Wspólnotę, zmierzające do wykonania decyzji oraz do ustalenia prawidłowego stanu technicznego budynku. W rezultacie, skarżący podnosi, że obowiązek nałożony decyzją PINB numer 47/2024 z 10 stycznia 2024 r. został wykonany poprzez zlecenie: - ekspertyzy prywatnej mgr inż. K. Ł. - przegląd 5-letni sporządzony przez mgr inż. C. C., - opinię sądową mgr inż. M. K. - opinii Politechniki G.. Obowiązek ten został wykonany przed wydaniem zaskarżonego postanowienia. W tym stanie rzeczy zażalenie jest zasadne i konieczne, z uwagi na fakt wykonania obowiązku oraz zupełną dowolność organu w ustaleniu wysokości grzywny. Zaskarżone postanowienie jedynie lakonicznie odnosi się do tych zarzutów, zbywając je w ten sposób, że część z przedstawionych dokumentów istniała w dacie wydania decyzji nakładającej na stronę obowiązek wykonania ekspertyzy, nie mogą zatem być uznane za jego wykonanie. Skarżący wskazuje przede wszystkim, że organ nadzoru budowlanego posiada kadrę, która powinna być odpowiednio wykwalifikowana i powinna mieć możliwość samodzielnej oceny stanu technicznego budynku. Jednocześnie organ otrzymał ogrom informacji dostarczonych mu przez skarżącego, a dotyczącego stanu technicznego budynku. Tymczasem organy administracji budowlanej pozostają zupełnie bierne i nie podejmują własnych działań zmierzających do poczynienia ustaleń istotnych z punktu widzenia bezpieczeństwa mieszkańców nieruchomości przy ul. [...] we W. Zarówno organ I, jak i II instancji, zdają się nie rozumieć jak bardzo złożony problem techniczny występuje w nieruchomości skarżącej wspólnoty. Świadczy o tym wstępna opinia Politechniki G., która zawiera w tym przedmiocie kategoryczne wnioski, które muszą być jednak potwierdzone stosownymi i bardzo kosztownymi badaniami. Skarżący wskazuje, że nie istnieje możliwość wykonania obowiązku nałożonego decyzją nr 47/2024 z 10.01.2024 r. bez poniesienia przedmiotowych kosztów oraz bez zlecenia oceny stanu technicznego innemu podmiotowi, niż zespół specjalistów instytutu naukowego. Nie jest możliwe wykonanie takiej ekspertyzy przez rzeczoznawcę budowlanego określonego w decyzji numer 47/2024. Jednocześnie zły stan techniczny nieruchomości Wspólnoty wynika z błędów dewelopera popełnionych podczas procesu inwestycyjnego/budowy, co skutkowało podjęciem przez stronę kroków ku uzyskaniu odszkodowania, umożliwiającego naprawę budynku. Wykonanie takiej naprawy bez uzyskania odszkodowania przekracza możliwości finansowe Wspólnoty, zaś nakładanie na właścicieli lokali dodatkowej grzywny przez PINB, tym bardziej oddala stronę od uzyskania prawidłowego stanu technicznego nieruchomości. Wniosek o wstrzymanie wykonanie zaskarżonego postanowienia Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu numer 903/2024 z dnia 13 sierpnia 2024 r. oraz postanowienia go poprzedzającego Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia nr 1315/2024 z dnia 27 czerwca 2024 r. w całości, znajduje uzasadnienie w treści art. 61 § 2 ust.1 oraz art. 61 § 3 ppsa. Skarżący podnosi, że wykonanie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia go poprzedzającego znacząco oddali Wspólnotę Mieszkaniową od realizacji celu, jakim jest uzyskanie opinii Politechniki G. dot. aktualnego stanu technicznego nieruchomości położonej przy ul. [...] we W. Wyegzekwowanie grzywny w kwocie 50.000,00 zł ograniczy lub całkowicie pozbawi stronę możliwości uiszczenia zaliczki na poczet wykonania opinii uzupełniającej przez Politechnikę G. w postępowaniu sądowym prowadzonym pod sygn. akt [...]. Aktualnie strony sformułowały własne wnioski i zastrzeżenia do przedmiotowej opinii, która zostanie w kolejnym kroku uzupełniona. Strona oczekuje na wyznaczenie przez Sąd zaliczki na poczet wykonania przez Politechnikę G. opinii uzupełniającej, przy czym zaliczka ta będzie uwzględniała realne koszty badań technicznych, wskazanych przez instytut naukowy. W tych okolicznościach wykonanie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia go poprzedzającego skutkować może niepowetowaną stratą, związaną z utratą możliwości uzyskania opinii uzupełniającej, z uwagi na brak środków po stronie Wspólnoty Mieszkaniowej. Jednocześnie opinia ta jest jedynym środkiem, który umożliwi kompleksowe ustalenie stanu technicznego budynku przy ul. [...] we W., z uwzględnieniem specjalistycznych badań, w tym wymaganych badań geotechnicznych.
W dręczonej sądowi odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Przy czym w myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), rozstrzygając w granicach danej sprawy sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną jednakże powyższe regulacje nie pozwalają sądowi na stosowanie przy orzekaniu zasad współżycia społecznego lub zasad słuszności. Uchylenie decyzji lub postanowienia, względnie stwierdzenie ich nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania lub prawa materialnego, odpowiednio mogących mieć lub mających wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 p.p.s.a.). Dokonując zatem, w myśl tych wskazań, oceny zaskarżonego postanowienia co do jego zgodności z prawem, Sąd doszedł do przekonania, że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podlegające kontroli Sądu postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia wydane zostało w ramach postępowania prowadzonego na podstawie przepisów u.p.e.a. W myśl art. 119 § 1 u.p.e.a. grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Według art. 119 § 2 u.p.e.a., grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że grzywna, jest środkiem egzekucyjnym o charakterze dyscyplinującym, mającym na celu przymuszenie zobowiązanego do wykonania ciążącego na nim obowiązku, tak aby zamiast jej zapłaty wykonał obowiązek (zob. wyrok NSA z 7 czerwca 2018 r. sygn. akt II OSK 3124/17, publ. CBOSA). Treść normatywna art. 119 u.p.e.a. prowadzi do wniosku, że ustawodawca, pozostawiając organowi egzekucyjnemu swobodę wyboru środków egzekucyjnych, w pewnym zakresie wskazuje organowi okoliczności, które powinien rozważyć decydując się na zastosowanie określonego środka. W tym zakresie organ powinien kierować się zasadami celowości, skuteczności, niezbędności i proporcjonalności bacząc, by wobec zobowiązanego stosować tylko dolegliwość, która jest niezbędna do realizacji ciążącego na nim obowiązku (wyroki NSA: z 21 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2315/10; z 10 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 518/11; z 26 września 2011 r., sygn. akt II OSK 1387/10, publ. CBOSA). Zastosowanie grzywny w celu przymuszenia powinno mieć miejsce w sytuacji, gdy grzywna w celu przymuszenia może go zmusić do realizacji wymaganego obowiązku własnymi środkami. Stosując ten środek egzekucyjny organ musi zatem rozważyć dokładnie i oznaczyć taką wysokość grzywny, która służyć będzie realizacji celu jaki przyświeca postępowaniu egzekucyjnemu, tj. skłonieniu zobowiązanego, który nałożonego decyzją ostateczną obowiązku nie realizuje dobrowolnie, do wykonania ciążącej na nim powinności. Odnosząc się do samego faktu nałożenia grzywny w celu przymuszenia Sąd miał na uwadze, że obowiązki nałożone decyzją z dnia wynikały z przepisów u.P.b. Przepisy u.p.e.a. w sposób szczególny określają egzekucję tego rodzaju obowiązków. Po pierwsze, zgodnie z art. 121 § 4 u.p.e.a., jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów Prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa, chyba że dotyczy obowiązku utrzymania obiektu budowlanego w stanie nieoszpecającym otoczenia. Po drugie, zgodnie z art. 122 § 2 pkt 2 u.p.e.a., postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie, będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów Prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, będzie orzeczone wykonanie zastępcze. Jednocześnie z art. 121 § 2 u.p.e.a. wynika, że każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 10.000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50.000 zł. Jak już wskazano, w badanej sprawie źródłem nałożonych obowiązków jest decyzja PINB z dnia 10 stycznia 2024 roku nr 47/2024. W jej treści nakazano przeprowadzenie kontroli budynku, w trybie art. 62 ust. 1 pkt 2 Pb (kontrola w cyklu 5-letnim), polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektu budowlanego, estetyki obiektu oraz jego otoczenia (ze szczególnym uwzględnieniem przegród zewnętrznych elewacyjnych i ich okładzin, balkonów oraz systemu odwodnienia obiektu i obróbek blacharskich), sporządzenie ekspertyzy technicznej obejmującej stan techniczny przegród zewnętrznych elewacyjnych i ich elementów, w szczególności: a) balkonów (loggii) w zakresie: - wykonania prawidłowych spadków (zastoiny wody powodujące niszczenie fug, płytek i izolacji): - przyczepności okładzin ceramicznych do płyt balkonowych; - systemy odwodnienia balkonów (zawilgocenia ścian w obrębie balkonów oraz samych płyt balkonowych); - prawidłowego wykonania obróbek blacharskich (ich właściwe uszczelnienie i osadzenie oraz wypełnienie przestrzeni pomiędzy płytkami ceramicznymi na czole płyty a obróbkami blacharskimi); - stanu izolacji przeciwwodnej balkonów (widoczne ślady zarastania płyt balkonowych mchem, glonami i inną roślinnością świadczącą o ich znacznym zawilgoceniu), b) płyt elewacyjnych zewnętrznych HPL w zakresie: - sprawnego odprowadzania wód opadowych z dachu (spływanie wody po elewacji może powodować uszkodzenie oraz odkształcenie/odchylenie płyt elewacyjnych), - stanu podkonstrukcji umożliwiającej bezpieczny montaż płyt elewacyjnych, - prawidłowego i stabilnego montażu płyt elewacyjnych do podłoża (elementy te poddawane są oddziaływaniu wiatrów i obciążeń sił związanych z tym) – w aspekcie zgodności z zasadami wiedzy technicznej, obowiązującym w tym zakresie reżimem technologicznym i systemowymi rozwiązaniami zapewniającymi bezpieczeństwo, trwałość i odporność tych elementów na szkodliwe wpływy atmosferyczne i niszczące działania czynników występujących podczas użytkowania obiektu. Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Nie ulega wątpliwości, że dopóki istnieje w obrocie prawnym wymieniona decyzja, wynikające z niej obowiązki muszą być wykonane, a w razie bezczynności podmiotu zobowiązanego, wierzyciel obowiązany jest - na mocy art. 6 u.p.e.a - uruchomić środki prawne niezbędne do realizacji określonych obowiązków. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie została zrealizowana określona w art. 6 u.p.e.a. przesłanka "uchylania się od wykonania obowiązków". Stosownie do brzmienia tego przepisu wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku. Ustawa nie wyjaśnia, jak należy interpretować to pojęcie. W judykaturze przyjmuje się, że dla uznania, że wystąpiła omawiana przesłanka wystarczy sama bierność w wykonaniu obowiązku pomimo, że decyzja stała się wykonalna. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy (w tym treści postanowienia, a także odwołania strony zobowiązanej pomimo tego, że upłynął termin na wykonanie nałożonych obowiązków nie zostały one zrealizowane do chwili wydania zaskarżonego postanowienia. Co równie istotne strona skarżąca nie kwestionuje samego faktu niewykonania w całości nałożonych obowiązków (co potwierdza zresztą w treści złożonej do Sądu skargi), lecz wskazuje na uwarunkowania faktyczne sprawy w tym odnoszące się do faktu, że do akt zostały dołączone: (ekspertyza; 5 letni przegląd; opinia wydana na potrzeby postępowania toczącego się przed sądem powszechnym). Wydaje się, że wskazanie na wymienione dokumenty jest pomyłką. Decyzja organu odwoławczego nosi datę 29 II 2024 r., zaś opinia biegłego mgr inż. M. K. została opatrzna datą 10.02.2021 r., a z prezentaty sądu okręgowego wynika nadto, że do sądu wpłynęła ona 25.02.2021 r. Prywatna "ocena przyczyn powstania zgłoszonych usterek...." została sporządzana w lipcu 2020 r. Natomiast protokół "okresowej rocznej (a nie pięcioletniej) kontroli został sporządzony 18 października 2022 r.
Zatem, co oczywiste, wskazane dokumenty nie mogą zostać uznane za wykonanie nałożonego ostateczną decyzją, poprzedzoną decyzją pierwszoinstancyjną opatrzoną dodatkowo rygorem natychmiastowej wykonalności obowiązku.
W ocenie Sądu podnoszona przez stronę skarżącą okoliczność nie oznacza niezasadności prowadzenia egzekucji. Jeżeli obowiązek nie został zrealizowany w całości, to obowiązkiem organów wynikającym z art. 6 § 1 u.p.e.a. było podjęcie czynności zmierzających do jego przymusowego wykonania (zob. wyrok NSA z dnia 25 września 2018, sygn. akt II OSK 2401/16, publ. CBOSA). Jeśli zatem nawet przyjąć, że opinia Politechniki G. stanowiłoby częściowe wykonanie nakazu, to i tak nie może być mowy o wykonaniu go w całości. Wymaga także uwzględnienia, że grzywna w celu przymuszenia nie jest karą, lecz formą nacisku mającą za zadanie skłonienie zobowiązanego poprzez dolegliwość finansową do określonego zachowania się. Szerokie możliwości uniknięcia jej zapłaty lub zwrotu zapłaconej kwoty czynią z tego środka egzekucyjnego mniej uciążliwy od wykonania zastępczego. Aby środek ten nabrał charakteru dyscyplinującego, nałożona grzywna powinna być więc na tyle wysoka, aby w ocenie zobowiązanego nieopłacalnym było jej uiszczenie tylko dla odłożenia w czasie realizacji nakazanego obowiązku. W ocenie Sądu uzasadnienie wysokości nałożonej grzywny jest rozsądne i przekonywujące. Sąd podkreśla przy tym, że grzywna nakładana w postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie jest świadczeniem bezzwrotnym. W razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte, grzywny podlegają umorzeniu (art. 125 § 1 u.p.e.a.) a nadto na wniosek zobowiązanego który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w wysokości 75% lub w całości (art. 126 u.p.e.a.). Z przepisów tych należy wyprowadzić wniosek, że grzywna w celu przymuszenia nie jest karą pieniężną w ścisłym sensie, a jedynie środkiem zmierzającym do wywarcia presji na zobowiązanego.
Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło