II SA/Wr 901/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Asesor WSA Dominik Dymitruk (spr.) Protokolant: asystent sędziego Grzegorz Dubaniowski po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 marca 2025 r. sprawy ze skargi J. F. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 11 października 2024 r., nr IF-O.7840.1.140.2024.MS w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych oddala skargę w całości. Zaskarżoną decyzją z dnia 11 października 2024 r. (nr IF-O.7840.1.140.2024.MS), podjętą na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 z późn. zm, dalej: k.p.a.) oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r., poz. 725 z późn. zm., dalej: p.b.), Wojewoda Dolnośląski (dalej: Wojewoda, organ odwoławczy) utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu Wrocławskiego z dnia 13 marca 2024 r. (nr 488/2024) zatwierdzającą projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielającą - na rzecz I. sp. z o. o. z siedzibą we W. (dalej: inwestor) - pozwolenia na budowę dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie bliźniaczej (opisanych numerami [...] i [...]), przy ul. [...], na działce nr [...], obręb ewidencyjny Ś., jednostka ewidencyjna K. Decyzja ta zapadła po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez J. F. (dalej: skarżąca). Wydając niniejszą decyzję organ odwoławczy wskazał, że objęta wnioskiem o pozwolenie na budowę inwestycja położona jest na obszarze, na którym obowiązują ustalenia uchwały nr [...] Rady Gminy K. z dnia [...] marca 2012 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru położonego w sąsiedztwie linii kolejowej przy ul. [...] w środkowo-zachodniej części obrębu Ś. (Dz. Urz. Woj. Doln. Z 2012 r., poz. [...], dalej: m.p.z.p.). Teren zainwestowania został oznaczony na rysunku planu symbolem [...]MN. Zgodnie z § 16 ust. 1 m.p.z.p., podstawowym przeznaczeniem opisywanego terenu jest zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna. Nadto, zgodnie § 16 ust. 3 pkt 1 m.p.z.p., obowiązuje nakaz kształtowania budynków mieszkalnych jako wolnostojących lub bliźniaczych. Odwołując się następnie do treści art. 3 pkt 2a p.b. Wojewoda wyjaśnił, że przez budynek mieszkalny jednorodzinny należy rozumieć budynek wolnostojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku. Ustawa Prawo budowlane nie definiuje poszczególnych form zabudowy, jednakże przy wykładni przepisu art. 3 pkt 2a p.b. należy uwzględnić definicję budynku zawartą w art. 3 pkt 2 p.b., zgodnie z którą przez budynek należy rozumieć jako obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Uwzględniając powyższe, dla oceny czy mamy do czynienia z budynkiem jednorodzinnym wolnostojącym, czy też z budynkami jednorodzinnymi w zabudowie bliźniaczej lub szeregowej istotne znaczenie będzie miało to, czy obie części obiektu mogą funkcjonować w sposób samodzielny i niezależny od siebie nawzajem, przy równoczesnym spełnianiu przez każdą z nich cech budynku z art. 3 pkt 2 p.b. Z kolei pod pojęciem zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej bliźniaczej rozumie się dwa budynki (zazwyczaj w zwierciadlanym odbiciu, istotne jest tu podobieństwo budynków), które stykają się jedynie ze sobą na całej długości jednej ze ścian, tworząc pary. Odwołując się do orzecznictwa sądowego organ odwoławczy podkreślił, że nawet posiadanie wspólnego fundamentu lub dachu, ale bez wspólnej piwnicy czy poddasza, oraz ściany łączącej obie części obiektu, choć o odpowiedniej odporności ogniowej, nie musi zaprzeczać warunkowi samodzielności konstrukcyjnej i nie wyklucza, że tworzą one w rzeczywistości dwa osobne domy mieszkalne, czyli budynki jednorodzinne zrealizowane w formie zabudowy bliźniaczej. Natomiast o samodzielności funkcjonalnej tych budynków może świadczyć m.in. posiadanie osobnych wejść, klatek, instalacji, przyłączy, szamb, czy garaży. Wojewoda podkreślił także, że podstawowym kryterium pozwalającym na ocenę czy mamy do czynienia z budynkiem jednorodzinnym w zabudowie bliźniaczej jest kryterium samodzielności konstrukcyjnej, uzupełniane jedynie pomocniczym kryterium samodzielności funkcjonalnej. Istotne znaczenie będzie miało, czy obie części obiektu mogą funkcjonować w sposób samodzielny i niezależny od siebie nawzajem, przy równoczesnym spełnianiu przez każdą z nich cech budynku z art. 3 pkt 2 p.b. W takiej sytuacji nawet posiadanie wspólnego fundamentu lub dachu oraz ściany łączącej obie części obiektu, o odpowiedniej odporności ogniowej, nie musi zaprzeczać bowiem warunkowi samodzielności konstrukcyjnej i nie wyklucza, że tworzą one w rzeczywistości osobne domy mieszkalne. W przypadku projektowanych lokali we wnioskowanych budynkach mieszkalnych – jak wskazał organ odwoławczy – nie zostało jednak spełnione kryterium samodzielności konstrukcyjnej, co wyklucza możliwość kalifikacji poszczególnych lokali jako samodzielnych budynków, tworzących zabudowę szeregową. Przede wszystkim lokale wchodzące w skład budynku nie są oddzielone od siebie ścianą oddzielenia pożarowego (spełniającą wymogi określone w § 235 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, Dz. U. z 2022 r. poz. 1225 z późn. zm., dalej: rozporządzenie), od fundamentu do przekrycia dachu (§ 210 rozporządzenia). Dla kwalifikacji poszczególnych lokali w budynkach w zabudowie bliźniaczej bez znaczenia pozostaje fakt, że zaprojektowane podwójne ściany separujące projektowane lokale mają klasę odporności ogniowej REI 30, ponieważ koresponduje to wyłącznie z treścią § 217 rozporządzenia, określającego wymogi dotyczące klasy odporności ogniowej ściany w budynku. Organ odwoławczy zaakcentował, że zaprojektowano dwa konstrukcyjnie niezależne budynki z odrębnymi wejściami i garażami (do każdego lokalu mieszkalnego), stykające się ze sobą ścianami, przy czym każdy budynek mieści po dwa lokale mieszkalne. W analizowanym zamierzeniu budowlanym, budynki oddzielone są od siebie podwójnymi ścianami (REI 60), pomiędzy którymi jest 2 cm dylatacja. Ściany te prowadzone są od fundamentu aż po dach. Budynki te można zatem "rozdzielić" i każdy z nich może funkcjonować jako odrębna konstrukcyjnie całość. Wobec tego, w myśl art. 3 pkt 2 p.b., ściany zewnętrzne poszczególnych budynków wydzielają je z przestrzeni od fundamentów aż do dachu. W tych okolicznościach, projektowane budynki zachowują konstrukcyjną samodzielność i należy traktować je jako odrębne budynki. Nadto, projektowane obiekty budowlane stanowią swoje odbicie lustrzane, co dodatkowo potwierdza bliźniaczy charakter zabudowy. Jednocześnie, Wojewoda wskazał na zaprojektowanie podwójnych ścian niebędących ścianami oddzielenia przeciwpożarowego (REI 30) pomiędzy lokalami mieszkalnymi (rys. nr [...], [...]), zaprojektowanymi w poszczególnych budynkach mieszkalnych. Dostrzegł przy tym, że przedmiotowe ściany nie zostały wysunięte ponad połać dachową jak ma to miejsce w przypadku ścian oddzielenia przeciwpożarowego oraz nie zaprojektowano dylatacji pomiędzy nimi. Wobec tego, poszczególne części obiektu wyznaczone poprzez lokale mieszkalne nie posiadają samodzielności konstrukcyjnej, a tym samym nie stanowią osobnych budynków. Nie rozdzielają one bowiem budynku od fundamentu aż po dach. Tym samym w przypadku projektowanych lokali we wnioskowanych budynkach mieszkalnych nie zostało jednak spełnione kryterium samodzielności konstrukcyjnej, co wyklucza możliwość kwalifikacji poszczególnych lokali jako samodzielnych budynków. W ocenie organu odwoławczego samodzielność funkcjonalna poszczególnych lokali nie jest wystarczająca, aby przyjąć, że każdy z lokali stanowi odrębny budynek, co w istocie przekształcałoby projektowaną zabudowę z bliźniaczej w szeregową. Innymi słowy, fakt, że każdy lokal w projektowanym budynku ma odrębne wejście, własny garaż, a także instalacje, w obliczu braku samodzielności konstrukcyjnej poszczególnych lokali, nie pozwalają na przyjęcie, że mogą stanowić one samodzielne budynki w zabudowie szeregowej. Wojewoda wskazał także, że w analizowanej sytuacji brak jest możliwości dokonania podziału geodezyjnego działki gruntu, na której posadowione będą budynki, tak aby wyodrębnić, w sensie prawnym, nieruchomości gruntowe zabudowane poszczególnymi lokalami. Zgodnie bowiem z art. 93 ust. 3b ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1145, dalej: u.g.n.), jeżeli przedmiotem podziału jest nieruchomość zabudowana, a proponowany jej podział powoduje także podział budynku, granice projektowanych do wydzielenia działek gruntu powinny przebiegać wzdłuż pionowych płaszczyzn, które tworzone są przez ściany oddzielenia przeciwpożarowego usytuowane na całej wysokości budynku od fundamentu do przekrycia dachu. W budynkach, w których nie ma ścian oddzielenia przeciwpożarowego, granice projektowanych do wydzielenia działek gruntu powinny przebiegać wzdłuż pionowych płaszczyzn, które tworzone są przez ściany usytuowane na całej wysokości budynku od fundamentu do przekrycia dachu, wyraźnie dzielące budynek na dwie odrębnie wykorzystywane części. Wojewoda uznał zatem, że objęte opracowaniem budynki mieszkalne jednorodzinne są zgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W dalszej kolejności wskazał, że zgodnie z § 16 ust. 3 pkt 2, 4 i 8 m.p.z.p., wysokość projektowanych budynków mieszkaniowych nie może przekraczać 12 m, a liczba kondygnacji nie może przekraczać 3. Nadto, gabaryty zabudowy wyrażone szerokością elewacji frontowej budynku nie mogą przekraczać 16 m. Jak wskazano na s. 14 projektu zagospodarowania terenu, zaprojektowano budynki dwukondygnacyjne o maksymalnej wysokości zabudowy wynoszącej 10,29 m. Nadto maksymalna szerokość elewacji wyniesie 15,94 m, co potwierdza rys. nr [...]. Dodatkowo jak wskazano na rysunkach projektu architektoniczno-budowlanego, poziom kalenicy znajduje się na wysokości 9,47 m. Idąc dalej, Wojewoda wyjaśnił, że w myśl § 16 ust. 4 pkt 1 - 3 m.p.z.p., powierzchnia zabudowy w stosunku do powierzchni działki nie może przekroczyć 30%; co najmniej 50% powierzchni działki należy urządzić jako powierzchnię terenu biologicznie czynnego; intensywność zabudowy dla działki budowlanej objętej inwestycją nie może przekroczyć 0,6. Zgodnie z informacjami zawartymi w projektach budowlanych poszczególnych inwestycji, projektowana powierzchnia zabudowy wszystkich budynków wynosi [...] m2 (25,28% powierzchni działki), a powierzchnia biologicznie czynna [...] m2 (50,39% powierzchni działki). Nadto wskaźnik zabudowy wyniesie 0,46 (s. 14 projektu zagospodarowania terenu). Tym samym przedmiotowe zamierzenie budowlane jest w ocenie Wojewody zgodne z wyszczególnionymi ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Końcowo, po szczegółowej analizie parametrów planowanej zabudowy, organ odwoławczy stwierdził, że projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany należy ocenić jako prawidłowe i kompletne z punktu wymagań stawianych przez przepisy p.b. Spełnione tym samym zostały wszystkie przesłanki do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. W skardze na powyższą decyzję wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także zasądzenie od organu kosztów postępowania, podnosząc następujące zarzuty: 1) naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. wyrażające się w braku wszechstronnego i wyczerpującego rozważenia całego zgromadzonego materiału dowodowego i przyjęciu przez organ architektoniczno-budowlany błędnego założenia, że lokale wchodzące w skład budynku: a) nie są oddzielone od siebie ścianą oddzielenia pożarowego (spełniającą wymogi określone w § 235 rozporządzenia), od fundamentu do przykrycia dachu (§ 210 rozporządzenia), podczas gdy w rzeczywistości zostały one zaprojektowane w wymaganej klasie REI 60 i posiada wymaganą odporność ogniową, b) nie spełniają wymagań ścian oddzielenia przeciwpożarowego, z uwagi na brak dylatacji, chociaż w rzeczywistości posiadają wymaganą dylatacje pomiędzy poszczególnymi lokalami, co znajduje odzwierciedlenie w dokumentacji technicznej (rysunki [...]), c) nie posiadają samodzielności konstrukcyjnej, a tym samym nie stanowią osobnych budynków, gdyż zaprojektowane podwójne ściany REI 30 pomiędzy lokalami mieszkalnymi nie zostały wysunięte ponad połać dachową jak ma to miejsce w przypadku ścian oddzieleń przeciwpożarowego, chociaż ten wymóg nie dotyczy pokrycia dachu materiale nierozprzestrzeniającym ognia (które to pokrycie zostało zastosowane w stanie faktycznym); 2) naruszenie prawa materialnego tj.: a) § 235 rozporządzenia poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie przez organ, że brak wysunięcia ścian oddzielenia ponad dach je wadą projektu, pomijając fakt, iż zgodnie z warunkami technicznymi wymaganie to dotyczy tylko budynków z pokryciem rozprzestrzeniającym ogień. Przedmiotowy projekt przewiduje pokrycie dachu materiałem nierozprzestrzeniającym ognia (dachówką), co potwierdzono dokumentacji projektowej. Przyjęcie założenia o obowiązku zastosowania § 235 rozporządzenia jest zatem nieuzasadnione; b) art. 93 ust. 3b u.g.n. poprzez jego niezastosowanie uznanie, że brak jest możliwości podziału geodezyjnego działki z uwagi na brak ścian oddzielenia przeciwpożarowego. W rzeczywistości jednak art. 93 ust. 3b u.g.n. wymaga jedynie, aby granice działek przebiegały wzdłuż pionowych płaszczyzn ścian oddzieleń przeciwpożarowego na całej wysokości budynku, co jest zgodne z projektem, gdyż projektowane ściany posiadają pełną samodzielność konstrukcyjną, w tym dylatację on wymagane rozstawy osiowe. Powyższe uchybienia, o ocenie skarżącej, ostatecznie doprowadziły do naruszenia prawa materialnego, tj. art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a p.b. poprzez przyjęcie, że omawiana inwestycja pozostaje zgodna miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego w sytuacji, gdy charakter projektowanej prze inwestora zabudowy wskazuje na budowę czterech budynków jednorodzinnych w zabudów szeregowej, a nie z budynkami w zabudowie bliźniaczej - przy czym zabudowa szeregowa nie jest dopuszczalna na tym terenie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje: Skarga podlegała oddaleniu. Należy przede wszystkim wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji, postanowienia (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb ich wydania lub tryb podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Jego uchylenie albo stwierdzenie nieważności następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających wpływ na wynik sprawy. Co istotne – zgodnie z art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) - Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a zatem dokonuje on zbadania całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych sprawy. Mając na względzie wskazane kryterium legalności, Sąd, po poddaniu ocenie ustalonych w niniejszej sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych uznał, że wydane w sprawie decyzje nie zostały podjęte z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a. p.p.s.a.) oraz z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 35 ust. 4 p.b., zgodnie, z którym w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Tym samym w przypadku, gdy inwestor spełnia wymagania określone prawem budowlanym, właściwy organ nie może odmówić wydania wnioskowanej decyzji, gdyż obowiązujące przepisy nie dopuszczają jakiejkolwiek uznaniowości rozstrzygania w tej mierze, w tym wprowadzania dalszych warunków, nieprzewidzianych prawem, od których zależałoby wydanie takiego pozwolenia. W związku z tym kompletność projektu budowlanego, jego sporządzenie i sprawdzenie przez osoby z odpowiednimi uprawnieniami, zgodność projektu z ustaleniami planu miejscowego i innymi przepisami, w tym techniczno-budowlanymi oraz dysponowanie przez inwestora nieruchomością na cele budowlane, obligatoryjnie skutkuje wydaniem decyzji pozytywnej. Natomiast ustalenie oczywistej niezgodności projektu budowlanego z przepisami planu miejscowego obligują organ do wydania decyzji o odmowie udzielenia pozwolenia na budowę. W realiach badanej sprawy kluczową kwestią sporną stanowi zgodność objętej wnioskiem inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Przypomnieć należy, że projektowana inwestycja polega na budowie dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie bliźniaczej (opisanych numerami [...] i [...]), przy ul. [...], na działce nr [...], obręb ewidencyjny Ś., jednostka ewidencyjna K. Podkreślić jednakże trzeba, że o charakterze zamierzenia inwestycyjnego nie świadczy terminologia, ale rzeczywiste cechy planowanej inwestycji oceniane w kontekście definicji budynku zawartej w art. 2 pkt 3 p.b., która determinuje kwalifikacje planowanych w niniejszej sprawie obiektów. W pierwszej jednak kolejności należy mieć na względzie, że teren zainwestowania został oznaczony na rysunku planu symbolem [...]MN. Zgodnie z § 16 ust. 1 m.p.z.p., podstawowym przeznaczeniem opisywanego terenu jest zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna. Nadto, zgodnie § 16 ust. 3 pkt 1 m.p.z.p., obowiązuje nakaz kształtowania budynków mieszkalnych jako wolnostojących lub bliźniaczych. Zgodnie z treścią art. 3 pkt 2a p.b. przez budynek mieszkalny jednorodzinny należy rozumieć budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku. Przepisy prawa budowlanego nie zawierają odrębnych definicji pojęć zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej wolno stojącej, bliźniaczej, szeregowej, czy też grupowej, jednak praktyka architektoniczna wypracowała zasadniczo jednolite ich rozumienie przyjmujące, że pod pojęciem zabudowy mieszkaniowej wolno stojącej, rozumie się budynki, które żadną ścianą nie przylegają do siebie nawzajem, natomiast pod pojęciem zabudowy mieszkaniowej szeregowej rozumieć trzeba ciąg poszczególnych budynków stykających się ze sobą przeciwległymi ścianami. Nie może przy tym budzić wątpliwości warunek, że zabudowę szeregową tworzyć może wyłącznie ciąg budynków, a zatem każdy z trzech lub więcej budynków przylegających do siebie stanowić powinien z punktu widzenia techniczno-budowlanego konstrukcyjnie samodzielną całość. O tym, jaką kwalifikację należy nadać określonej zabudowie przesądzają konkretne rozwiązania konstrukcyjne (techniczno-budowlane) zaprojektowanych obiektów (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 2024 r., sygn. akt II OSK 2126/21 - wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wskazuje się również, że samodzielność konstrukcyjna oznacza niemożność korzystania z jakichkolwiek elementów innego budynku, a budynki mogą istnieć i spełniać swoje funkcje niezależnie od sąsiednich budynków (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2024 r., sygn. akt II OSK 453/22). W orzecznictwie sądowym ukształtował się także podgląd, że zabudowę bliźniaczą charakteryzuje m.in. to, że każdy obiekt posiada odrębne ściany zewnętrzne tak, aby każdy z budynków mógł w całości stanowić odrębny przedmiot własności. Obiekt w zabudowie bliźniaczej to faktycznie dwa odrębne budynki przylegające do siebie jedną ze ścian. Podkreśla się, że praktyka architektoniczna wypracowała takie rozumienie tych pojęć, że pod pojęciem zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej bliźniaczej rozumie się dwa budynki (zazwyczaj w zwierciadlanym odbiciu), które stykają się jedynie ze sobą na całej długości jednej ze ścian, tworząc pary, a pod pojęciem zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej szeregowej – ciąg poszczególnych budynków stykających się ze sobą przeciwległymi ścianami (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 26 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 2785/14; 21 października 2016 r., sygn. akt II OSK 64/15; czy 25 kwietnia 2023 r., sygn. akt II OSK 1445/20). Wskazać dodatkowo należy na wyrażone w orzecznictwie sądowym stanowisko, że niewątpliwie, co do zasady, projekt architektoniczno-budowlany, w odróżnieniu od projektu zagospodarowania działki lub terenu, nie podlega kontroli pod względem zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi. Jego kontrola ogranicza się wyłącznie do kontroli zgodności z wymaganiami ochrony środowiska. Od strony zaś formalnej organ sprawdza projekt architektoniczno-budowlany wyłącznie pod kątem jego kompletności. Ocena organów architektoniczno-budowlanych, jako ściśle związana z przepisami p.b., musi w jednoznaczny sposób opierać się na dyspozycji konkretnych norm prawnych. Dopuszczalne jest więc jedynie sprawdzenie zgodności projektu budowlanego (a więc projektu zagospodarowania działki i projektu architektoniczno-budowlanego) z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz wymaganiami ochrony środowiska (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 13 lutego 2007 r., sygn. akt II OSK 508/06; 7 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1517/09; 11 sierpnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1214/10; 15 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 345/11). Tak ukształtowane orzecznictwo jednoznacznie określa granice kompetencji organów do badania projektu budowlanego, mając na uwadze cel, dla którego wprowadzono przepisy związane z umożliwieniem inwestorom uzyskiwania pozwoleń na budowę, a także rolą, a tym samym odpowiedzialnością profesjonalnych projektantów. Jednym z podstawowych obowiązków projektanta jest, stosownie do art. 20 ust. 1 pkt 1 p.b., opracowanie projektu budowlanego w sposób zgodny z wymogami ustawy, ustaleniami określonymi w decyzjach administracyjnych dotyczących zamierzenia budowlanego, obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Z powyższym przepisem oraz pozostałymi obowiązkami projektanta wynikającymi z art. 20 p.b. ściśle koresponduje art. 5 ust. 1 p.b. nakazujący projektowanie i budowę obiektów budowlanych w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej. Szczegółowe wymagania dotyczące projektu budowlanego zostały określone w art. 34 p.b. oraz w przepisach wykonawczych wydanych na podstawnie ust. 6 powołanego artykułu. Dodatkowo należy wskazać, że stosownie do art. 34 ust. 3d p.b. do projektu zagospodarowania działki lub terenu, projektu architektoniczno-budowlanego oraz projektu technicznego dołącza się oświadczenie projektanta o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 44/12, tak szeroko zakrojona odpowiedzialność projektanta stanowić ma gwarancje dla inwestora, ale i dla organu, że projekt jest opracowany zgodnie z przepisami, co zwalnia organy architektoniczno-budowlanej ze szczegółowego badania projektu poza przypadkami opisanymi w art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 p.b. Powyższe wynika z zakresu uprawnień organów w zakresie kontroli na podstawie rzeczonego art. 35 ust. 1 p.b. w kontekście uchylonej zasady oceny materialnych rozwiązań projektu budowlanego przez organ i stanowiłaby naruszenie zasady związania organów administracji publicznej prawem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 58/08 oraz z dnia 10 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 44/12). Z powyższego wynika więc, że całkowitą odpowiedzialność za opracowanie projektu budowlanego ponosi projektant i osoby sprawdzające projekt budowlany, posiadające uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności. Omawiane przepisy zawarte w art. 35 p.b. nie uprawniają organu do ingerencji w złożony projekt budowlany, ani też do własnej odmiennej interpretacji, co do tego, czego dotyczy projekt, innej niż to przewidział inwestor i projektant (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 marca 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 1042/16). Przechodząc już do merytorycznej oceny analizowanej sprawy, Sąd wskazuje, że każdy z dwóch zaprojektowanych obiektów w zabudowie bliźniaczej, przewidzianych do realizacji, jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach, a ponadto każdy z tych obiektów stanowi konstrukcyjnie samodzielną całość. Okoliczność posiadania wspólnych fundamentów nie wpływa na samodzielność konstrukcji. O jej samodzielności – podążając za stanowiskiem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 listopada 2021 r., sygn. akt II OSK 3486/18 – przesądza to, że będą wydzielone z przestrzeni poprzez posiadanie odrębnych ścian i dachów. Nie będą posiadały wspólnej, chociażby jednej, ściany nośnej, czy wspólnych połaci dachowych powiązanych konstrukcyjnie. Z analizy projektu budowlanego wynika, że lokale mieszkalne zaprojektowane w liczbie 2 w każdym z dwóch budynków jednorodzinnych nie są w pełni niezależne konstrukcyjnie. Oba lokale w każdym z budynków, choć posiadają odrębną ścianę, będącą przegrodą budowlaną wydzielającą każdy z lokali z przestrzeni, to jednak posiadają konstrukcyjnie jeden wspólny dach. Z projektu budowlanego (rysunek nr [...]) wynika także, że lokale usytuowane w każdym z budynków stanowiących zabudowę bliźniaczą posiadają wspólny jeden przewód kominowy. Powyższa ocena nie uchybia w żaden sposób art. 3 pkt 2 i 2a p.b., albowiem w dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym formułowany jest na gruncie ww. przepisów pogląd podzielany przez Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę, zgodnie z którym traktowanie lokali wydzielonych w budynku mieszkalnym jednorodzinnym za odrębne budynki jest możliwe w przypadku, gdy obie części obiektu mogą funkcjonować w sposób samodzielny i niezależny od siebie nawzajem, przy równoczesnym spełnianiu przez każdą z nich cech budynku z art. 3 pkt 2 p.b. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 2 marca 2022 r., sygn. akt II OSK 250/22 oraz 5 lutego 2020 r., sygn. akt II OSK 2952/18). Samodzielność konstrukcyjna oznacza zatem niemożność korzystania z jakichkolwiek elementów innego budynku, a budynki mogą istnieć i spełniać swoje funkcje niezależnie od sąsiednich budynków. Taką cechę nie posiadają jednak zaprojektowane lokale mieszkalne. Rozważając zasygnalizowane zarówno w zaskarżonej decyzji, jak i treści skargi, kwestie charakterystyki przeciwpożarowej projektowanych budynków oraz ich części w aspekcie samodzielności konstrukcyjnej, Sąd wskazuje, że jak wynika z § 217 ust. 2 rozporządzenia klasa odporności ogniowej ściany oddzielającej segmenty jednorodzinnych budynków ZL IV: bliźniaczych, szeregowych lub atrialnych, powinna wynosić co najmniej - R E I 60. Zgodnie natomiast z § 213 rozporządzenia, do obiektów zwolnionych z wymagań z zakresu klasy odporności pożarowej należą m.in.: budynki do trzech kondygnacji nadziemnych mieszkalne, jednorodzinne, zagrodowe oraz rekreacji indywidualnej, a także o kubaturze brutto do 1000 m3 przeznaczone do wykonywania zawodu lub działalności usługowej i handlowej, także z częścią mieszkalną. W przypadku więc budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej i szeregowej nie zachodzi konieczność ustalenia klasy odporności pożarowej budynku i zastosowania ściany oddzielenia przeciwpożarowego ani ze względu na wielkość dopuszczalnej strefy pożarowej, ani ze względu na usytuowania budynków względem siebie, konieczne jest jednak – zgodnie z § 217 ust. 2 rozporządzenia – zastosowanie między segmentami jednorodzinnych budynków ZL IV bliźniaczych, szeregowych lub atrialnych ściany oddzielającej o klasie odporności ogniowej co najmniej REI 60. Ma to być zatem ściana oddzielająca, a nie ściana oddzielenia przeciwpożarowego. Biorąc jednakże pod uwagę, że budynki w zabudowie bliźniaczej muszą stanowić konstrukcyjnie samodzielną całość, konieczne staje się spełnienie rygorystycznych wymagań określonych w § 232 i § 235 rozporządzenia, a więc zaprojektowanie ścian stanowiących oddzielenia przeciwpożarowe w klasie REI 60. Za taką wykładnią – pozostając w obrębie przepisów techniczno-budowlanych – przemawia również przepis § 210 rozporządzenia, który stanowi, że części budynku wydzielone ścianami oddzielenia przeciwpożarowego w pionie - od fundamentu do przekrycia dachu - mogą być traktowane jako odrębne budynki. Z przepisu § 235 ust. 2 rozporządzenia wynika, że ścianę oddzielenia przeciwpożarowego należy wysunąć na co najmniej 0,3 m poza lico ściany zewnętrznej budynku lub na całej wysokości ściany zewnętrznej zastosować pionowy pas z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 2 m i klasie odporności ogniowej E I 60. Z kolei w ust. 3 wskazano, że w budynku z przekryciem dachu rozprzestrzeniającym ogień ściany oddzielenia przeciwpożarowego należy wyprowadzić ponad pokrycie dachu na wysokość co najmniej 0,3 m lub zastosować wzdłuż ściany pas z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 1 m i klasie odporności ogniowej E I 60, bezpośrednio pod pokryciem; przekrycie na tej szerokości powinno być nierozprzestrzeniające ognia. Z analizy projektu budowlanego wynika, że każdy z budynków w zabudowie bliźniaczej posiada niezależną ścianę oddzielenia przeciwpożarowego w klasie REI 60, spełniającą ponadto wymagania określone w § 235 ust. 2 rozporządzenia. Z przekroju zawartego na rysunku nr [...] projektu wynika, że ściana oddzielenia przeciwpożarowego została wysunięta na 30 cm poza lico ściany zewnętrznej budynku. Tych warunków nie spełniają natomiast ściany oddzielające poszczególne lokale mieszkalne w budynkach zaprojektowane o klasie odporności EI 30, a zatem zgodnie z § 217 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia. Biorąc pod uwagę, że nie stanowią one ścian oddzielenia przeciwpożarowego w rozumieniu § 235 rozporządzenia, wymogi stawiane w tym przepisie nie musiały być spełnione. Rację ma oczywiście skarżąca, że z powodu użycia do budowy materiałów nierozprzestrzeniająych ognia, zastosowanie rozwiązań opisanych w § 235 ust. 3 rozporządzenia nie jest konieczne. Jednakże formułując stanowisko o wadliwej ocenie projektowanej zabudowy pomija ona treść cytowanego już § 235 ust. 2 rozporządzenia, który w warunkach sprawy – w kontekście oceny samodzielności konstrukcyjnej – znajdzie już zastosowanie. Wynika z tego zatem, że pomiędzy niesamodzielnymi konstrukcyjnie częściami budynków (lokalami mieszkalnymi) nie zaprojektowano ścian oddzielenia przeciwpożarowego w rozumieniu przepisów techniczno-budowlanych, co nie mogło pozostać bez wpływu na ostateczną kwalifikację danego budynku. Wskazane warunki bezpieczeństwa pożarowego, wynikające z przepisów o charakterze techniczno-budowlanym, mają zatem istotne znacznie dla rozstrzygnięcia kryterium samodzielności konstrukcyjnej przy zastosowaniu wspomnianego już art. 210 rozporządzenia (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 października 2016 r., sygn. akt II OSK 786/16). Odnosząc się więc do zasygnalizowanych przez skarżącą zarzutów dotyczących zastosowanych w projekcie rozwiązań technicznych w zakresie ścian oddzielenia przeciwpożarowego, Sąd wskazuje, że nie zdołała ona ich podważyć jakimkolwiek dokumentem o specjalistycznym charakterze, ograniczając się jedynie do gołosłownych zarzutów stanowiących polemikę z ustaleniami organów architektoniczno-budowlanych. Samo stwierdzenie, że ściany rozdzielające segmenty nie różnią się i posiadają tą samą strukturę, a zatem wszystkie zostały zaprojektowane w wyższej klasie odporności pożarowej (REI 60), nie można uznać za argument podważający rozwiązania przejęte w projekcie, zważywszy chociażby na różne wymagania techniczne uzyskania odpowiedniej odporności ogniowej przy projektowaniu elementów żelbetowych i murowanych wynikających z wytycznych Instytutu Techniki Budowlanej nr 409/2005 "Projektowanie elementów żelbetowych i murowanych z uwagi na odporność ogniową". Już tylko z tego powodu, mając na względzie zakres właściwości zarówno organów architektoniczno-budowlanych oraz sądu administracyjnego w kontekście oceny rozwiązań projektowanych w zakresie zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi, a także biorąc pod uwagę, że zarzucana wadliwość nie ma charakteru oczywistego, stanowisko skarżącej nie mogło zostać uwzględnione. Sąd stwierdził także, że nie okazała się doniosła na płaszczyźnie analizowanej sprawy zasygnalizowana przez skarżącą kwestia istnienia przerwy dylatacyjnej zarówno pomiędzy ścianami oddzielenia przeciwpożarowego zaprojektowanych budynków, jak również – czego nie dostrzegł organ odwoławczy – ulokowanych w nich lokali mieszkalnych. Jak wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych, zastosowanie rozwiązania technicznego w postaci dylatacji nie jest oczywistym wyróżnikiem "odrębności" budynku. Zastosowanie dylatacji nie oznacza, że w wyniku takiego rozwiązania technicznego można w ogóle mówić o budynku jako "wolno stojącym". Nie jest to charakterystyczny wyróżnik dla zabudowy "wolno stojącej". To rozwiązanie umożliwia zachowanie przestrzennie jednej wartej bryły (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lipca 2021 r., sygn. akt II OSK 3053/18). Wskazuje się także, że dylatacje projektuje się nie tylko między odrębnymi, niezależnymi budynkami, ale też w wielu wypadkach jest ona wykorzystywana do oddzielenia części i elementów konstrukcyjnych budynku, co pozwala na prawidłowe osiadanie tych elementów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2023 r., sygn. akt II OSK 557/20). W ocenie zatem Sądu, stanowisko organów obu instancji w powyższym zakresie jest prawidłowe, a zarzucane w skardze naruszenie przepisów postępowania (art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.), wyrażające się w braku wszechstronnego i wyczerpującego rozważenia całego zgromadzonego materiału dowodowego i przyjęciu błędnych założeń co do samodzielności konstrukcyjnej poszczególnych lokalu mieszkalnych w budynkach, nie znalazło potwierdzenia. Zważywszy na powyższe, Sąd stwierdza, że zaprojektowane dwa budynki zawierające po dwa lokale mieszkalne, wydzielone samodzielnymi ścianami przeciwpożarowymi klasy odporności ogniowej REI 60 do przekrycia dachu, stanowią odrębne konstrukcyjnie budynki w zabudowie bliźniaczej. Mając zaś na względzie przyjęte w projekcie rozwiązania techniczne w zakresie bezpieczeństwa pożarowego, a także fakt, że lokale mieszkalne w każdym z budynków posiadają wspólny dach oraz jeden z przewodów kominowy, organy architektoniczno-budowlane prawidłowo wykluczyły możliwość uznania każdego z lokalu za odrębny budynek, nawet przy założeniu ich funkcjonalnej samodzielności, czego Sąd zresztą nie neguje. W konsekwencji oznacza to, że zaprojektowane budynki mieszkaniowe jednorodzinne w zabudowie bliźniaczej są wobec tego zgodne z ustaleniami zawartymi w § 16 ust. 1 m.p.z.p. (art. 35 ust. 1 pkt 1 p.b.), który dla terenów oznaczonych na rysunku planu symbolem [...]MN nakazuje wznoszenia budynków mieszkalnych jednorodzinnych wyłącznie jako wolnostojących lub bliźniaczych. Jednocześnie, mając na względzie zarzut naruszenia przez organy art. 93 ust. 3b u.g.n. przez jego niezastosowanie, stwierdzić należało, że decyzja w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę nie rodzi skutku w postaci podziału nieruchomości, jak również nie obliguje do przeprowadzenia określonych podziałów. Kwestia ewentualnego podziału działki jest zdarzeniem przyszłym, zależnym od woli współwłaścicieli i nie może rzutować na ocenę zgodności inwestycji z przepisami prawa, w tym w szczególności art. 3 pkt 2a p.b. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażany jest pogląd, że w przypadku realizacji zabudowy jednorodzinnej w układzie szeregowym jak i bliźniaczym nie jest obligatoryjne wydzielenie przez inwestora odrębnych działek geodezyjnych pod poszczególnymi segmentami zabudowy. Zarówno zabudowa bliźniacza możliwa jest na jednej działce gruntu, jak i budynki w zabudowie szeregowej mogą znajdować się na jednej lub kilku działkach (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 września 2022 r., sygn. akt II OSK 411/20) Mając powyższe na względzie, Sąd orzekł na zasadzie art. 151 p.p.s.a.