II SA/Wr 920/24
WyrokWSA we Wrocławiu2025-06-26
Skład orzekający: Sędzia WSA Olga Białek, Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński, Asesor WSA Dominik Dymitruk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, odmawiając wydania zaświadczenia o milczącym przyjęciu wniosku, powinien wezwać stronę do uzupełnienia braków formalnych wniosku, jeśli jego treść jest niejednoznaczna, a powołana podstawa prawna nieadekwatna do żądania?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, uznając, że organy przedwcześnie odmówiły wydania zaświadczenia. Organy nie wyjaśniły rzeczywistego zakresu wniosku strony, który był niejednoznaczny, a powołana podstawa prawna (art. 122f k.p.a.) nie mogła mieć zastosowania do potwierdzenia faktu przyjęcia wniosku. W takiej sytuacji organy powinny były wezwać stronę do uzupełnienia braków formalnych wniosku na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. oraz zastosować zasady ogólne postępowania, w tym obowiązek informowania stron (art. 9 k.p.a.).Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o wydanie zaświadczenia o milczącym przyjęciu wniosku z dnia 9 kwietnia 2021 r., powołując się na przepisy dotyczące milczącego załatwienia sprawy. Organy obu instancji odmówiły wydania zaświadczenia, uznając, że sprawa ustalenia warunków zabudowy nie jest załatwiana w trybie milczącym i że skarżący nie wykazał interesu prawnego. Skarżący zarzucił organom błędy w interpretacji przepisów i wprowadzanie w błąd co do charakteru zaświadczenia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 16 października 2024 r. oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy M. z dnia 16 września 2024 r. Sąd zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński Asesor WSA Dominik Dymitruk po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi A. O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 16 października 2024 r. nr SKO 4121.171.2024 w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o milczącym przyjęciu wniosku I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
A. O. (dalej: wnioskodawca, skarżący) pismem z dnia 20 czerwca 2024 r. (data wpływu do organu: 27 czerwca 2024 r.) wniósł o wydanie zaświadczenia w trybie art. 122f § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: kpa) o przyjęciu w milczącej zgodzie wniosku z dnia 9 kwietnia 2021 r. zatytułowanego: [...] z domem opieki, przychodnią wiejską, domem agroturystycznym, realizowanego w trybie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o ułatwieniach w przygotowaniu realizacji inwestycji mieszkaniowych oraz inwestycji towarzyszących, "w zakresie w jakim zaświadczenie to jest bezwzględnie wymagane celem uzyskania zapewnienia energii elektrycznej, wody bytowej oraz wystąpienia, o czym mowa Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 sierpnia 2023 r. w sprawie uzgadniania projektu zagospodarowania działki lub terenu, projektu architektoniczno-budowlanego, projektu technicznego oraz projektu urządzenia przeciwpożarowego pod względem zgodności z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej".
Uzasadniając tak sformułowany wniosek, skarżący wskazał, że zaświadczenie jest konieczne celem uzyskania dofinansowania w ramach programu ustanowionego rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/522, co stanowi jego interes prawny jako inwestora celu publicznego realizowanego na gruntach będących własnością skarżącego. Skarżący zaznaczył, że od dnia 9 kwietnia 202lr. do dnia 20 maja 202lr. organ był w bezczynności tym samym spełniono przesłanki w zakresie przyjęcia wniosku w milczącej zgodzie.
Postanowieniem z dnia 16 września 2024 r., nr GKiRG.6730.1.7.2024.BK, Burmistrz Miasta i Gminy M. (dalej: Burmistrz, organ I instancji) odmówił wydania żądanego zaświadczenia. W uzasadnieniu postanowienia przytoczył przepisy mające w sprawie zastosowanie, wymienił sposoby zakończenia postępowania w sprawie wydania zaświadczenia i wyjaśnił, że postępowanie wyjaśniające pełni rolę tylko pomocniczą celem ustalenia treści zaświadczenia. Przytoczył przy tym stanowisko piśmiennictwa i orzecznictwa sądowego. Organ I instancji zwrócił uwagę, że natura prawna zaświadczenia ogranicza postępowanie tylko do takich działań, które pozwolą na urzędowe stwierdzenie znanych faktów lub stanu prawnego. Z kolei w przedmiotowej sprawie sposób sfomułowania wniosku spowodował niemożność jego pozytywnego rozpatrzenia. Jak wskazał Burmistrz, wnioskodawca wniósł o wydanie zaświadczenia przyjęcia w milczącej zgodzie, to jest bez wniesienia sprzeciwu w ustawowym terminie 30 dni od daty złożenia wniosku do urzędu. Wyjaśnił, że sprawa ustalenia warunków zabudowy nie jest sprawą załatwianą w trybie milczącym, zatem przepis prawa, na którym oparty został wniosek o wydanie zaświadczenia, nie ma zastosowania w trybie art. 217 § 2 pkt 1 kpa. W opinii organu I instancji, brak było również podstaw do wydania zaświadczenia żądanej treści na podstawie art. 217 § 2 pkt 2 kpa, gdyż wnioskodawca nie wykazał istnienia swojego interesu prawnego do uzyskania zaświadczenia.
W wyniku rozpoznania zażalenia, zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem, Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu (dalej: SKO, organ II instancji) utrzymało w mocy rozstrzygnięcie Burmistrza. Uzasadniając zajęte stanowisko, Kolegium w pierwszej kolejności przytoczyło treść art. 122a kpa, normującego instytucję milczącego załatwienia sprawy. Zauważyło, że z powołanej regulacji prawnej jednoznacznie wynika, że sprawa może być załatwiona milcząco tylko i wyłącznie w sytuacji, gdy przepisy odrębne tak stanowią. Natomiast art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wyraźnie wymaga dla ustalenia warunków zabudowy wydania decyzji administracyjnej.
Organ II instancji wskazał także, że skarżący w żądaniu wydania zaświadczenia powołał art. 122f § 1 kpa, który stanowi, że na wniosek strony organ administracji publicznej, w drodze postanowienia, wydaje zaświadczenie o milczącym załatwieniu sprawy albo odmawia wydania takiego zaświadczenia. Skoro zaś skarżący domagał się zaświadczenia o milczącym załatwieniu sprawy, a sprawa ustalenia warunków zabudowy nie jest załatwiana w trybie milczącym, to zgodnie z art. 122f § 1 kpa należało odmówić wydania zaświadczenia o milczącym załatwieniu sprawy ustalenia warunków zabudowy.
Dodatkowo Kolegium zwróciło uwagę, że postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2024 r. (SKO 4121.135.2024) utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy M. z dnia 18 czerwca 2024 r. (GKiRG.6730.1.2.2024BK), odmawiające skarżącemu wydania zaświadczenia o "o milczącym przyjęciu wniosku z dnia 9 kwietnia 2021 r. Nr li zatytułowanego "[...]" z domem opieki, przychodnia wiejską, domem agroturystycznym, realizowanego w trybie ustawy covid 19 art. 12 oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 56, art. 61 ust. 1 pkt 5 i dalej art. 51 ust.1, art. 51 ust. 2, art. 52, art. 58 w trybie art. 122a-f k.p.a.", co oznacza, że wniosek o wydanie zaświadczenia został już załatwiony ostatecznym postanowieniem Kolegium.
W skardze wniesionej na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, zobowiązanie organu do wydania zaświadczenia przyjęcia wniosku z dnia 9 kwietnia 2021 r. tj. poświadczenia zaistniałego faktu w terminie ustawowy 7 dni o czym mowa w k.p.a zaświadczenia, zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania i nałożenia na organ grzywny mając na uwadze fakt, że zaświadczenie należy wydać w terminie 7 dni. Skarżący zarzucił organom obu instancji nieprawidłowości w interpretacji przepisów prawa, celowe wprowadzanie w błąd w kwestii trybu wydania zaświadczenia przez twierdzenie że zaświadczenie rodzi skutki materialnoprawne oraz określa prawa i obowiązku stron podczas gdy czynność ta ma poświadczać zaistniały fakt złożenia wniosku w dniu jego wniesienia. Skarżący podniósł zarzuty naruszenia licznych przepisów, w tym Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz Konstytucji. W ocenie skarżącego, termin określony w art. 122c kpa jest terminem zawitym, zatem czynność wykonana po tym terminie jest prawnie nieskuteczna.
W uzasadnieniu skarżący wywodził, że wydanie zaświadczenia ma charakter techniczny i ogranicza się tylko do poświadczenia faktu, to jest wniesienia wniosku dnia 9 kwietnia 2021r zawieszonego postępowania administracyjnego na okres 12 miesięcy o czym mowa w przepisach ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Jeżeli organ po okresie zawieszenia, który termin upłyną jednoznacznie, nie wydał żadnego postanowienia lub decyzji to jest niejako zobowiązany potwierdzić fakt przyjęcia wniosku dalej wszcząć procedurę jego rozpatrzenia i zakończenia poprzez wydanie postanowienia lub decyzji na które służy zażalenie. Organ wadliwie twierdzi, że zaświadczenie ma charakter normujący prawa i obowiązki stron. Błędnie wskazuje także, że zaświadczenie które należy wydać w terminie 7 dni jest tożsame z rangą decyzji czy postanowienia.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zajęte w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skargę należało uwzględnić.
Sąd rozpoznał sprawę niniejszą, na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935 z późn.zm. - przywoływanej dalej w tekście jako "p.p.s.a."), w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Przepis ten stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W rozpatrywanej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz prawa procesowego normującymi postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
W rozpatrywanej sprawie przedmiotem sądowej kontroli strona skarżąca uczyniła postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 16 października 2024 r. oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy M. z dnia 16 września 2024 r. o odmowie wydania skarżącemu zaświadczenia o podanej na wstępie treści.
Lektura akt wskazuje, że rozstrzygnięcie organów obu instancji podjęte zostały w wyniku rozpoznania wniosku skarżącego o wydanie zaświadczenia "w trybie art. 122f § 1 przyjęcia w milczącej zgodzie wniosku wniesionego dnia 9.04.2021 r. Nr I zatytułowanego "[...]" z domem opieki, przychodnią wiejską, domem agroturystycznym, realizowanego w trybie art. 7 ust 1 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o ułatwieniach w przygotowaniu i realizacji inwestycji mieszkaniowych oraz towarzyszących "w zakresie w jakim zaświadczenie to jest bezwzględnie wymagane celem uzyskania zapewnienia energii elektrycznej, wody bytowej oraz wystąpienia, o czym mowa Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 sierpnia 2023 r. w sprawie uzgadniania projektu zagospodarowania działki lub terenu, projektu architektoniczno-budowlanego, projektu technicznego oraz projektu urządzenia przeciwpożarowego pod względem zgodności z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej".
Przypomnieć wobec tego należy, że zaświadczenie jest czynnością materialnotechniczną polegającą na urzędowym potwierdzeniu obiektywnie istniejącego stanu rzeczy, dotyczącego faktów lub prawa. Jest ono przy tym przejawem wiedzy, a nie woli organu administracji publicznej, dokonywanym - w myśl art. 218 § 1 k.p.a. - na podstawie posiadanych rejestrów i ewidencji bądź innych danych znajdujących się w posiadaniu organu.
Zgodnie z art. 217 § 1 i 2 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Zaświadczenie wydaje się jeżeli: pkt 1 - urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa; pkt 2 - osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.
Należy także zwrócić uwagę na przepisy z których wynika między innymi, że podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) wnosi się na piśmie, za pomocą telefaksu lub ustnie do protokołu. Podania utrwalone w postaci elektronicznej wnosi się na adres do doręczeń elektronicznych lub za pośrednictwem konta w systemie teleinformatycznym organu administracji publicznej (art. 63 § 1 kpa). Podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres, również w przypadku złożenia podania w postaci elektronicznej, i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych ( art. 63 § 2). Podanie wniesione na piśmie albo ustnie do protokołu powinno być podpisane przez wnoszącego, a protokół ponadto przez pracownika, który go sporządził (art. 63 § 3 kpa).
Jeżeli w podaniu nie wskazano adresu wnoszącego i nie ma możności ustalenia tego adresu na podstawie posiadanych danych, podanie zgodnie z art. 64 §1 k.p.a., pozostawia się bez rozpoznania. Natomiast, jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, stosownie do treści art. 64 § 2 k.p.a., należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.
W świetle powyższych unormowań nie budzi wątpliwości, że postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia wszczynane jest na wniosek uprawnionego podmiotu. Uruchomienie rozważanego postępowania następuje z chwilą złożenia do organu wniosku (podania, żądania) przez uprawnioną jednostkę. Wniosek powinien spełniać wymogi określone w art. 63 § 2 i 3 k.p.a. oraz w art. 217 § 2 k.p.a. Do wniosku o wydanie zaświadczenia ma także zastosowanie art. 64 § 1 i 2 k.p.a.
Uregulowanie wydawania zaświadczeń w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego prowadzi także do wniosku, że do tego postępowania mają zastosowanie zasady ogólne postępowania administracyjnego, takie jak zasada praworządności, uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, dochodzenia prawdy obiektywnej, pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz świadomości i kultury prawnej obywateli, udzielania pomocy prawnej (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 9 stycznia 2001 r., sygn. akt I SA 1808/99, Lex nr 75510, z 10 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 733/09, CBOSA).
Odnosząc powyższe uwagi do rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że podjęta rozstrzygnięcia są przedwczesne, gdyż organy nie wyjaśniły rzeczywistego zakresu wniosku dotyczącego treści żądanego zaświadczenia.
We wniosku z dnia 20 czerwca 2024 r. skarżący żądał wydania zaświadczenia, "o milczącej zgodzie" przyjęcia jego wniosku z dnia 9 kwietnia 2021 r. powołując się na art. 122 a-f § 1 kpa. Przywołane przez skarżącego przepisy zawarte są w rozdziale 8 kpa "Milczące załatwienia sprawy". Z art. 122a wynika jednoznacznie, że sprawa może być załatwiona milcząco, jeżeli przepis szczególny tak stanowi. Przepis art. 122f kpa stanowi, że na wniosek strony organ administracji publicznej, w drodze postanowienia, wydaje zaświadczenie o milczącym załatwieniu sprawy albo odmawia wydania takiego zaświadczenia. Już samo zestawienie powyższych regulacji prawnych z treścią wniosku skarżącego budzić musi wątpliwości co do prawidłowego odczytania przez organy rzeczywistych intencji skarżącego. Przywołuje on co prawda przepis art. 122f kpa, ale z treści wniosku nie wynika aby domagał się on wydania zaświadczenie o milczącym załatwieniu sprawy. Wnosi natomiast o potwierdzenie milczącego (bez wniesienia sprzeciwu) przyjęcia jego wniosku. W tym miejscu zauważyć należy, że co do zasady, przepis art. 122 f kpa nie mógł stanowić podstawy do potwierdzenia milczącego przyjęcia wniosku skoro dotyczy on potwierdzenia milczącego załatwienia sprawy. Przyjęcie wniosku nie jest tożsame z załatwieniem sprawy. Dla uznania, że doszło do załatwienia sprawy w sposób milczący – uwzględniający w całości żądania strony - istotne aby, w terminie wyznaczonym w przepisach prawa właściwy organ nie wydał decyzji lub postanowienia kończącego postępowania (milczące zakończenie postępowania) albo nie wniósł sprzeciwu w drodze decyzji (milcząca zgoda). Zaświadczenie o milczącym załatwieniu sprawy potwierdza zatem istnienie określonego stanu prawnego, nie stanu faktycznego. Przyjęcie wniosku stanowi natomiast okoliczność faktyczną i nie tworzy stanu prawnego rozstrzygającego w przedmiocie praw i obowiązków strony. Stan prawny potwierdzony zaświadczeniem wydawanym w oparciu o art. 122 f polega na tym, że z dniem wskazanym w zaświadczeniu organ administracji publicznej załatwił "sprawę" administracyjną w sposób milczący, uwzględniając w całości żądanie strony. W zaświadczeniu należy wskazać m.in. treść rozstrzygnięcia sprawy załatwionej milcząco. Treścią rozstrzygnięcia jest treść tożsama z żądaniem (zob. M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX 2025).
Jak wynika z uzasadnień obu zaskarżonych postanowień organy skupiły się nie tyle na treści wniosku, co na powołanej przez skarżącego podstawie prawnej, co w konkluzji sprowadzało się do stwierdzenia, że w sprawie o ustalenie warunków zabudowy dla danej inwestycji nie jest możliwe załatwienie jej milcząco, a dalej idąc, że skoro wnioskodawca domagał się wydania zaświadczenia o milczącym załatwieniu sprawy, to należało w tym względzie mu odmówić wydania zaświadczenia.
Sąd nie kwestionuje stanowiska organów, co od tego, że przepisy rozdziału 8 a k.p.a. dotyczące milczącego załatwienia sprawy nie mogą mieć zastosowania do ustalenia warunków zabudowy, zauważa jednak, że z treści wniosku o wydanie zaświadczenia nie wynika w sposób jednoznaczny – tak jak przyjęły to organy – że, skarżący faktycznie domagał się wydania zaświadczenia o milczącym załatwieniu sprawy. Co prawda przywołany został art. 122f kpa jednak z samej treści wniosku wynika, że skarżący żądał potwierdzenia przyjęcia bez sprzeciwu jego wniosku z dnia 9 kwietnia 2021r. W treści podanie nie sformułowano natomiast wprost żądania o potwierdzenie milczącego załatwienia sprawy.
Sąd dostrzega, że sposób sformułowania wniosku w powiazaniu z przywołanym podstawami prawnymi powoduje, że mógł być on rozumiany wieloznacznie. Wątpliwości budzić może, czy chodziło o potwierdzenie faktu złożenia wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy w ogóle, czy też, że wniosek został przyjęty do rozpoznania bez zastrzeżeń co do warunków formalnych, czy – jak stwierdziły organy – że sprawa z tego wniosku została załatwiona milcząco. Przy czym ostatnie założenie, w opinii Sądu, jest najdalej idące, tym bardziej, że w zażaleniu, w jego końcowej części, skarżący sprecyzował, że wydanie zaświadczenia przyjęcia wniosku w milczącej zgodzie zmusza organ do dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego, rozpoznania wniosku, kończąc wydaniem decyzji ustalenia warunków zabudowy lub odmowy ustalenia warunków zabudowy. W tym stanie rzeczy, nawet jeśli organ I instancji odczytał, że intencją wnioskodawcy jest domaganie się zaświadczenia o milczącym załatwieniu sprawy, to organ II instancji powinien przynajmniej poddać tę kwestię w wątpliwość.
Jak już zostało to zaakcentowane, art. 122f § 1 kpa nie może mieć zastosowania w zakresie potwierdzenia stanu faktycznego jakim jest przyjęcie wniosku. Niemniej, skoro pomiędzy żądaniem skarżącego a powołaną przez niego podstawą prawną występuje rozbieżność niewymagająca głębszych zabiegów interpretacyjnych, a właściwie na podstawie treści wniosku o wydanie zaświadczenia nie było możliwe jednoznaczne ustalenie intencji (żądania) strony, organ powinien był rozważyć wezwanie skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku na podstawie art. 64 § 2 kpa. Nie można bowiem zapominać, że niezależnie od tego, jak bardzo odformalizowany jest dany tryb postępowania administracyjnego, a takim jest tryb wydawania zaświadczeń, organy administracji publicznej zawsze są związane podstawowymi zasadami tego postępowania. Jedyną z nich jest zasada informowania stron zawarta w art. 9 kpa, który stanowi, że organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.
W orzecznictwie sądów administracyjnych zwracano niejednokrotnie uwagę, że ustalenie rzeczywistej treści żądania, jeżeli budzi ono wątpliwości, należy do organu administracji publicznej, który postępuje w tym zakresie zgodnie z powołanym art. 9 kpa (por. wyroki NSA z 19 lipca 2012 r., sygn. akt II GSK 1018/11 oraz z 12 września 2013 r., sygn. akt II OSK 919/12, dost. jw.).Organ bowiem nie jest uprawniony do samodzielnego kształtowania treści wniosku niezgodnie z jego treścią bądź wbrew rzeczywistej woli podmiotu. Dysponując niejasnym pismem strony, nie może przypisywać temu pismu określonego znaczenia i domniemywać intencji strony (wyroki: NSA z 20 lutego 2014 r., sygn. akt II OKS 2257/12, WSA w Krakowie z dnia 2 kwietnia 2025 r., sygn. akt III SA/Kr 1718/24, dost. jw.).
Ponadto, w opinii Sądu, o ile organ zawsze jest związany zakresem żądania wniosku o wydanie zaświadczenia, związanie to nie dotyczy już podstawy prawnej powołanej przez wnioskodawcę, zwłaszcza gdy podstawa ta jest podana niewłaściwie, nieadekwatnie do treści wniosku i może to wynikać z nieznajomości prawa. Zatem w sytuacji, gdy wnioskodawca żąda potwierdzenia okoliczności faktycznej powołując podstawę prawną wydania zaświadczenia która nie może mieć w sprawie zastosowania, należy rozważyć zastosowanie przepisów ogólnych dotyczących zaświadczeń, zawartych w dziale VII kpa. Na gruncie tych przepisów – jak słusznie wskazywały organy obu instancji – rozpoznanie przedmiotowego wniosku może nastąpić na trzy różne sposoby: poprzez wydanie zaświadczenia żądanej treści albo wydanie postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o żądanej treści (art. 219 kpa). W razie postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia lub zaświadczenia żądanej treści, z uwagi że jest to postanowienie zaskarżalne, organy obowiązane są sporządzić jego uzasadnienie, które – co wymaga podkreślenia na gruncie niniejszej sprawy – winno wyjaśniać przyczyny rozstrzygnięcia odnoszące się do żądania wniosku, którego treść powinna być ustalona ponad wszelką wątpliwość, a nie domniemanego przez organ administracyjny.
Podsumowując, w okolicznościach niniejszej sprawy przede wszystkim konieczne jest jednoznaczne ustalenie żądania wniosku o wydanie zaświadczenia. Nie przesądzając w tym miejscu co stanowi przedmiot żądania skarżącego Sąd zwraca uwagę, że z treści samego wniosku można wywieść żądania potwierdzenia złożenia wniosku z 9 kwietnia 2021 r. w ogóle, lub potwierdzenia złożenia wniosku kompletnego, gotowego do rozpoznania merytorycznego. Wątpliwości budzi także przywołanie podstawy z art. 122 f kpa skoro w treści wniosku brak wyartykułowanego żądania potwierdzenia milczącego załatwienia sprawy. Wątpliwości w przedstawionym zakresie (co do przedmiotu wniosku) powinny być więc przez właściwy organ w sposób jednoznaczny wyjaśnione przy udziale wnioskodawcy. To bowiem strona a nie organ decyduje co jest przedmiotem żądania wydania zaświadczenia. Skoro nie zostało wyjaśnione czego faktycznie dotyczy żądanie skarżącego, przedwczesnym jest także ocena organu II instancji, że w kwestii wydania zaświadczenia dla skarżącego zapadło już ostateczne postanowienie Kolegium. Brak odpowiednich czynności organu I instancji zmierzających do wyjaśnienia przedstawionych powyższej kwestii stanowi o naruszeniu art. 9, art. 64 § 2 kpa i powoduje, że podjęte rozstrzygnięcie stało się przedwczesne.
Jeżeli żądanie wydania zaświadczenia nie byłoby podyktowane wymogami przepisów prawa, to wnioskodawca winien wykazać interes prawny w potwierdzeniu określonych faktów. Jednocześnie jednak organ obowiązany jest do dokonania oceny tego interesu, która to ocena powinna znaleźć swoje odzwierciedlenie w wydanym rozstrzygnięciu. W rozpatrywanej sprawie skarżący argumentował powody dla których zaświadczenie jest mu potrzebne. Już w samym żądaniu wskazywał, że domaga się zaświadczenia w zakresie w jakim zaświadczenie to jest bezwzględnie wymagane celem uzyskania zapewnienia energii elektrycznej, wody bytowej, oraz wystąpienie w sprawie uzgodnienia projektu budowlanego. W uzasadnieniu wskazywał zaś, że zaświadczenie jest mu konieczne dla dofinansowania ze środków unijnych. Organ I instancji jedynie lakonicznie stwierdził, że nie wykazał on swojego interesu prawnego nie odnosząc się w jakikolwiek sposób do argumentacji wniosku. Kolegium natomiast kwestie tę pominęło. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że Sąd w składzie orzekającym podziela stanowisko sądów administracyjnych, że pojęcie "interesu prawnego" użyte przepisie art. 217 § 2 pkt 2 kpa należy interpretować szeroko. Obejmuje ono każdą sytuację, w której uzyskanie urzędowego potwierdzenia określonego stanu faktycznego lub prawnego może, choćby hipotetycznie, wpłynąć na prawa lub obowiązki wnioskodawcy (zob. wyroki: WSA w Olsztynie z dnia 22 marca 2022r., sygn. akt II SA/Ol 191/22 i WSA w Warszawie z dnia z dnia 21 stycznia 2025 r., sygn. akt II SA/Wa 1064/24). Reasumując, przy zastosowaniu art. 217 § 2 pkt 2 kpa obowiązkiem organu jest także zbadanie istnienia interesu prawnego skarżącego a w przypadku stwierdzenia braku tego interesu należyte uzasadnienie swojego stanowiska.
W tym stanie rzeczy, wobec poczynionych uwag stwierdzić należało naruszenie powołanych przepisów procesowych, a przede wszystkim art. 64 § 2, art. 8 i art. 9 kpa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co obligowało Sąd do uchylenia postanowień organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zawiązku z art. 135 p.p.s.a.
Orzeczenie w przedmiocie kosztów postępowania sądowego, na które składa się uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł, zostało wydane w oparciu o at. 200 ww. ustawy procesowej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło