II SA/Wr 958/11
WyrokWSA we Wrocławiu2012-02-28
Skład orzekający: Halina Kremis, Olga Białek, Julia Szczygielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca wykonanie obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej w budynku wpisanym do rejestru zabytków, wydana na podstawie przepisów dotyczących bezpieczeństwa pożarowego, jest zgodna z prawem, mimo że nie uwzględnia specyfiki obiektu zabytkowego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepisy dotyczące bezpieczeństwa pożarowego, w tym przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, mają zastosowanie również do budynków istniejących, jeśli zagrażają życiu ludzi. Fakt wpisania obiektu do rejestru zabytków nie wyłącza stosowania tych przepisów, a strona ma możliwość zaproponowania rozwiązań zamiennych. Sąd oddalił skargę, uznając decyzje organów za zgodne z prawem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi C.Z.H. S.A. na decyzję D. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej we W., która utrzymała w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w K. nakazującą wykonanie w budynku Ośrodka Wypoczynkowego "Z." określonych obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej. Skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych (art. 7, 10, 11 k.p.a.) oraz materialnych, w tym nieuwzględnienia faktu, że obiekt jest zabytkiem i że nowe wymagania są trudne do spełnienia. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Kremis Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Sędzia NSA Julia Szczygielska (spr.) Protokolant Edyta Forysiak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 lutego 2012 r. sprawy ze skargi C.Z.H. S.A. na decyzję D. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania w budynku określonych obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej oddala skargę.
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu decyzją z dnia [...]r., Nr [...], po rozpatrzeniu odwołania C.Z.H. S.A. z siedzibą w K. od decyzji Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia [...] r., Nr [...], nakazującej C.Z.H. S.A. wykonanie w budynku Ośrodka Wypoczynkowego "Z." w Ż. określonych obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej, D. Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej we W. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 27 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2009 r. Nr 12, poz. 68 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Powyższe rozstrzygnięcie oparto na następujących ustaleniach faktycznych i prawnych: W dniach 11-12 maja 2011r. funkcjonariusze Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w K. przeprowadzili czynności kontrolno-rozpoznawcze w budynku Ośrodka Wypoczynkowego "Z." w Ż. w zakresie przestrzegania przepisów przeciwpożarowych.
Decyzją dnia [...] r., Nr [...] Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w K. nakazał C.Z.H. S.A. wykonać określone obowiązki z zakresu ochrony przeciwpożarowej.
W odwołaniu od powyższej decyzji strona zarzuciła naruszenie przepisów art. 7, art. 10 i art. 11 k.p.a. oraz przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych, rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów. Podniosła również, że decyzja narusza ustawę z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz ustawę z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej. Strona wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania. W uzasadnieniu odwołania podkreślono, że decyzja organu I instancji oparta została na nowo wydanym rozporządzeniu z dnia 7 czerwca 2010 r., które weszło w życie z upływem 7 dni od dnia wydania. Przytaczając przepis art. 10 k.p.a., strona wskazała, że C.Z.H. S.A. z tytułu prawa własności ośrodka wypoczynkowego, powinna mieć możliwość wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranego materiału dowodowego. Nadto stwierdzono, że treść wydanej decyzji zawiera duży stopień ogólności, co wynika również z uzasadnienia decyzji. Strona powołała się przy tym na wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 28.X.2009r.,sygn. akt. II SA/Go 499/09, gdzie przyjęto, iż konieczne jest szczegółowe określenie czynności jakie ma podjąć strona, aby stwierdzone uchybienie usunąć, w wyniku czego zrealizowane zostaną wynikające z przepisów prawa wymogi.
Podkreślono także, że budynek ośrodka wypoczynkowego "Z." w Ż. jak również cała nieruchomość jest obiektem wpisanym do rejestru zabytków. W ocenie odwołującego się akty prawne, na których organ wydał decyzję dotyczą przede wszystkim nowo wybudowanych, natomiast obiekty stare, a w szczególności zabytkowe nie są w stanie sprostać tym nowym wymaganiom. Wszelki obecne modyfikacje obiektu i ingerencja w niego wymaga więc przede wszystkim uzyskania opinii konserwatora zabytków odnoszącej się do poszczególnych zastrzeżeń, jak również poniesienia znacznych nakładów finansowych na stworzenie stosownych projektów i ich wykonawstwa. Zdaniem strony, przedmiotowa decyzja w żaden sposób nie uwzględniła faktu, że przedmiotowy obiekt jest wpisany do rejestru zabytków, jak również wymagań z tym związanych, czyniąc praktycznie niemożliwym realizację czynności nakazanych w decyzji zarówno w zakresie czasowym jak i rzeczowym, bez dokonania odstępstw od powszechnie obowiązujących norm pod kątem charakteru obiektu. Ponadto w odwołaniu stwierdzono, że warunki techniczne obecnie istniejącej infrastruktury wokół obiektu, w tym przede wszystkim infrastruktury wodociągowej, a także nowo projektowanej infrastruktury (inwestor - Zakład Gospodarki Mieszkaniowej i Komunalnej Gminy K.) nie dają możliwości technicznych na realizację przedmiotowej decyzji.
D. Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej we W. nie uwzględnił odwołania. Wskazując na przepis § 16 ust. 1 i 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 109 poz. 719) – organ odwoławczy stwierdził, że użytkowany budynek istniejący uznaje się za zagrażający życiu ludzi, gdy występujące w nim warunki techniczne nie zapewniają możliwości ewakuacji ludzi. Podstawą zaś do stwierdzenia, że w budynku występują warunki techniczne, o których mowa w ust. 1, z zastrzeżeniem § 45, może być długość przejścia lub dojścia ewakuacyjnego większa o ponad 100 % od określonej w przepisach techniczno-budowlanych. Zgodnie z przepisem § 16 ust. 2 pkt 5 w/w rozporządzenia podstawą do stwierdzenia, że w budynku występują warunki techniczne, o których mowa w ust. 1, może być niezabezpieczenie przed zadymieniem dróg ewakuacyjnych wymienionych w przepisach techniczno-budowlanych, w sposób w nich określonych.
Przepis § 16 ust. 2 pkt. 3 lit. a i b w/w rozporządzenia stanowi z kolei, że podstawą do stwierdzenia, że w budynku występują warunki techniczne, o których mowa w ust. 1, może być występowanie w pomieszczeniu strefy pożarowej zakwalifikowanej do kategorii zagrożenia ludzi ZŁ l, ZŁ II lub ZŁ V albo na drodze ewakuacyjnej okładziny sufitu lub sufitu podwieszonego z materiału łatwo zapalnego lub kapiącego pod wpływem ognia, bądź wykładziny podłogowej z materiału łatwo zapalnego oraz okładziny ściennej z materiału łatwo zapalnego na drodze ewakuacyjnej, jeżeli nie zapewniono dwóch kierunków ewakuacji.
Odnosząc się do obowiązku zapewnienia wymaganą przepisami techniczno-budowlanymi długość dojścia ewakuacyjnego w kontrolowanym budynku, organ wyjaśnił, że zgodnie z przepisem § 256 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z zm.) długość drogi ewakuacyjnej od wyjścia z pomieszczenia na tę drogę do wyjścia do innej strefy pożarowej lub na zewnątrz budynku, mierzy się wzdłuż osi drogi ewakuacyjnej. W przypadku zakończenia dojścia ewakuacyjnego przedsionkiem przeciwpożarowym długość tę mierzy się do pierwszych drzwi tego przedsionka.
Za równorzędne wyjściu do innej strefy pożarowej, o którym mowa w ust. 1, uważa się wyjście do obudowanej klatki schodowej, zamykanej drzwiami o klasie odporności ogniowej co najmniej E l 30, wyposażonej w urządzenia zapobiegające zadymieniu lub służące do usuwania dymu, a w przypadku, o którym mowa w § 246 ust. 5 - zamykanej drzwiami dymoszczelnymi (przepis § 256 ust. 2 wyżej powołanego rozporządzenia). Przepis § 246 ust. 3 w/w rozporządzenia określa dopuszczalną długość dojść ewakuacyjnych w strefie pożarowej ZŁ V, która przy jednym dojściu wynosi 10 m, natomiast przy co najmniej 2 dojściach wynosi 40 m. (dodać przy tym należy, że kontrolowany budynek zgodnie z kwalifikacją wymienioną w przepisie § 209 ust. 2 pkt 5 zalicza się do kategorii zagrożenia ludzi ZŁ V).
W dalszej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy stwierdził, że z protokołu ustaleń z czynności kontrolno-rozpoznawczych w zakresie ochrony przeciwpożarowej z dnia 12 maja 2011r. wynika, iż długość dojścia ewakuacyjnego w budynku zmierzona dalmierzem laserowym zgodnie z przepisem § 256 ust. 1 w/w rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. - z poziomu trzeciej kondygnacji od wyjścia z pokoi 316/317 wynosi 46 m (przy jednym kierunku ewakuacji), natomiast bez uwzględniania schodów ewakuacyjnych w baszcie również z poziomu trzeciej kondygnacji od wyjścia z pokoju nr 306 wynosi 74 m. Kserokopie schematycznych rzutów poszczególnych kondygnacji zawartych w okazanej Instrukcji załączone zostały do protokołu.
W związku z powyższym, w ocenie organu odwoławczego, nałożenie przez organ I instancji obowiązku zapewnienia wymaganej przepisami techniczno-budowlanymi długości dojścia ewakuacyjnego w kontrolowanym budynku jest uzasadnione.
Zgodnie zaś z przepisem § 245 pkt 2 w/w rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. - w budynku średniowysokim (SW), zawierającym strefę pożarową ZŁ V, należy stosować klatki schodowe obudowane i zamykane drzwiami oraz wyposażone w urządzenia zapobiegające zadymieniu lub służące do usuwania dymu. Natomiast zgodnie z przepisem § 243 ust. 1 wyżej powołanego rozporządzenia korytarze stanowiące drogę ewakuacyjną w strefach pożarowych ZŁ powinny być podzielone na odcinki nie dłuższe niż 50 m przy zastosowaniu przegród z drzwiami dymoszczelnymi lub innych urządzeń technicznych, zapobiegających rozprzestrzenianiu się dymu. Kontrolowany budynek zgodnie z podziałem zawartym w przepisie § 8 pkt 2 wyżej powołanego rozporządzenia zalicza się do budynku średniowysokiego (SW) i kategorii zagrożenia ludzi ZLV. Organ podkreślił, że z akt sprawy wynika, iż klatka schodowa w skrzydle prawym (gospodarczym) nie jest wyposażona w urządzenia służące do usuwania dymu lub zapobiegające zadymieniu. Z kolei korytarz drugiej kondygnacji stanowiący drogę ewakuacyjną o długości przekraczającej 50 m(zmierzona w trakcie trwania czynności kontrolnych długość od wyjścia z pomieszczenia nr 100.do drzwi pomieszczenia nr 118 wynosi 52 m oznaczenia pomieszczeń zgodne z Instrukcją bezpieczeństwa pożarowego) nie jest podzielony na odcinki nie dłuższe niż 50 m przy zastosowaniu przegród z drzwiami dymoszczelnymi lub innych urządzeń technicznych zapobiegających rozprzestrzenianiu się dymu.
W związku z powyższym, nałożenie przez organ I instancji obowiązku wynikającego z pkt 2 oraz z pkt 3 decyzji nie budzą w ocenie organu odwoławczego zastrzeżeń.
Dalej organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z § 258 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. - w strefie pożarowej ZŁ V stosowanie do wykończenia wnętrz materiałów i wyrobów łatwo zapalnych, których produkty rozkładu termicznego są bardzo toksyczne lub intensywnie dymiące, jest zabronione. Na drogach komunikacji ogólnej, służących celom ewakuacji, stosowanie materiałów i wyrobów budowlanych łatwo zapalnych jest zabronione (§ 258 ust. 2 rozporządzenia). Z kolei zgodnie z przepisem § 262 ust. 1 powołanego rozporządzenia - okładziny sufitów oraz sufity podwieszone należy wykonywać z materiałów niepalnych lub niezapalnych, niekapiących i nieodpadających pod wpływem ognia. Z akt sprawy wynika, że w trakcie przeprowadzonych czynności kontrolno-rozpoznawczych nie przedstawiono dokumentów określających parametry pożarowe okładzin ściennych i sufitowych: drewnianych okładzin sufitów drogi ewakuacyjnej na parterze w obrębie drewnianych schodów wewnętrznych oraz na piętrze w obrębie biblioteki oraz drewnianych okładzin ściennych drogi ewakuacyjnej na parterze (przy jednym kierunku ewakuacji), a także drewnopodobnej okładziny ściennej (panele) na drodze ewakuacyjnej w skrzydle gospodarczym (przy jednym kierunku ewakuacji). Łatwo zapalne elementy wykończenia wnętrz znajdujące się na drogach komunikacji ogólnej, służących celom ewakuacji w znacznym stopniu zwiększają zagrożenie dla zdrowia i życia osób przebywających w obiekcie. Zastosowane materiały, z których wykonano okładziny sufitów drogi ewakuacyjnej na parterze w obrębie drewnianych schodów wewnętrznych oraz na piętrze w obrębie biblioteki, okładziny ścienne na drogach ewakuacyjnych przy jednym kierunku ewakuacji w prawym skrzydle budynku powinny charakteryzować się co najmniej trudno zapalnością. Stopień palności lub reakcja materiału na ogień poświadczone powinny być stosownym dokumentem potwierdzającym, że wyrób budowlany jest zgodny ze zharmonizowaną specyfikację techniczną wyrobu, stosownie do zapisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie systemu oceny zgodności, wymagań jakie powinny spełniać notyfikowane jednostki uczestniczące w ocenie zgodności, oraz sposobu oznaczania wyrobów budowlanych oznakowaniem CE (Dz.U. z 2004r., Nr 195, poz. 2011). Reakcja na ogień poświadczona może być również przez osobę wykonującą zabezpieczenie materiału preparatem ogniochronnym nadającym mu cechę trudno zapalność lub niezapalność. Osoba bądź firma wykonująca powyższą czynność powinna wykonywać prace zgodnie z zaleceniami producenta danego preparatu.
Zdaniem organu odwoławczego, zgodnie z § 16 rozporządzenia MSWiA z dnia 7 czerwca 2010r., występowanie w pomieszczeniu strefy pożarowej zakwalifikowanej do kategorii zagrożenia ludzi ZLV albo na drodze ewakuacyjnej okładziny sufitu lub sufitu podwieszanego z materiału łatwo zapalnego lub kapiącego pod wpływem ognia oraz okładziny ściennej z materiału łatwo zapalnego na drodze ewakuacyjnej, jeżeli nie zapewniono dwóch kierunków ewakuacji daje również podstawę do uznania użytkowanego budynku za zagrażający życiu ludzi. Wobec powyższego, obowiązek wynikający z pkt 4 oraz z pkt 5 zaskarżonej decyzji nie budzi także wątpliwości organu drugiej instancji.
Organ wskazał, że przepis § 216 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. określa wymagania dla elementów budynku, odpowiednio do ich klasy odporności pożarowej i wskazuje, że powinny one w zakresie klasy odporności ogniowej spełniać, z zastrzeżeniem § 237 ust. 9, co najmniej wymagania określone w tabeli przedstawionej w tym przepisie. Organ II instancji wyjaśnił przy tym, że zgodnie z przepisem § 212 ust. 1 w/w rozporządzenia ustanawia się pięć klas odporności pożarowej budynków lub ich części, podanych w kolejności od najwyższej do najniższej i oznaczonych literami: "A", "B", "C", "D" i "E", a scharakteryzowanych w § 216. Zgodnie z przepisem § 212 ust. 2 w/w rozporządzenia wymaganą klasę odporności pożarowej dla budynku, zaliczonego do jednej kategorii ZŁ, określa tabela przedstawiona w tym przepisie. Stosownie do zapisów § 212 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002r. - średniowysoki budynek, charakteryzowany kategorią zagrożenia ludzi ZŁ V, powinien spełniać wymagania B klasy odporności pożarowej. Z kolei elementy budynku zaliczonego do B klasy odporności pożarowej powinny posiadać klasę odporności ogniowej ustaloną w oparciu o § 216 ust. 1 przywołanego rozporządzenia. Stąd też m.in. stropy powinny posiadać klasę odporności ogniowej REI 60, konstrukcja dachu klasę odporności ogniowej R 30, przekrycie dachu klasę odporności ogniowej RE 30 a biegi i spoczniki schodów klasę odporności ogniowej R 60. Ponadto, zgodnie z § 216 ust. 2 rozporządzenia, wszystkie elementy powinny być nierozprzestrzeniające ognia. Przez odporność ogniową należy rozumieć zdolność konstrukcji lub elementu budynku poddanego działaniu znormalizowanych warunków fizycznych, do spełnienia w określonym czasie wymagań dotyczących nośności ogniowej i/lub izolacyjności cieplnej i/lub szczelności ogniowej oraz innych wymaganych właściwości. Wyjaśnienia wymaga przy tym w ocenie organu, że miarą odporności ogniowej jest czas w minutach od początku badania do chwili osiągnięcie przez element próbny jednego ze stanów granicznych: R - nośności ogniowej, czyli zdolności konstrukcji lub elementu budynku do przenoszenia obciążeń zewnętrznych i ciężaru własnego; l - izolacyjności ogniowej, czyli właściwości danego elementu poddanego z jednej strony działaniu znormalizowanych warunków ogniowych polegająca na tym, że w określonym czasie temperatura nienagrzewanej powierzchni elementu i/lub natężenie promieniowania cieplnego po nieogrzewanej stronie elementu nie przekracza określonych wartości; E - szczelności ogniowej, czyli zdolności danego elementu poddanego z jednej strony działaniu znormalizowanych warunków ogniowych, do przeciwdziałania w określonym czasie przenikaniu płomieni i gorących gazów na drugą stronę elementu.
Z akt sprawy wynika, że podczas przeprowadzanych przez organ I instancji czynności kontrolnych przedstawiono protokół z dnia 15 września 2010r., nr [...] z przeglądu okresowej kontroli obiektu budowlanego (przegląd roczny). Z dokumentu tego wynika, iż ściany budynku nośne, osłonowe oraz działowe są murowane, ceramiczne oraz z kamienia, strop nad piwnicą i parterem ceramiczny, łukowy i krzyżowy oraz ceramiczny łukowy na belkach stalowych, nad piętrem w korytarzu ceramiczny łukowy, pozostałe drewniane belkowe. Schody w budynku są drewniane belkowe. Dach o drewnianej konstrukcji krokwiowo-płatwiowej pokryty blachą miedzianą. Na podstawie powyższego organ odwoławczy stwierdził, że drewniane stropy budynku, drewniane, belkowe schody oraz drewniana konstrukcja dachu nie posiadają wymaganych klas odporności ogniowej. W związku z tym, że treść obowiązków wynikających z pkt 6 i 7 decyzji organu I instancji ma umocowanie w przepisach prawa nie budzą one wątpliwości organu drugiej instancji.
Kontynuując rozważania, organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z § 249 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. - biegi i spoczniki schodów oraz pochylnie służące do ewakuacji powinny być wykonane z materiałów niepalnych i mieć klasę odporności ogniowej, co najmniej w budynkach o klasie odporności pożarowej "B" - R 60. Z akt sprawy wynika, że w budynku kontrolowanego ośrodka są trzy klatki schodowe łączące poszczególne kondygnacje (w tym schody kręcone w baszcie) oraz schody wewnętrzne (marmurowe i drewniane) prowadzące z parteru na pierwsze piętro. W związku z powyższym, w ocenie organu drugiej instancji, nałożenie przez organ I instancji obowiązku określonego w pkt 8 decyzji jest zasadne.
Zgodnie zaś z przepisem § 239 ust. 4 w/w rozporządzenia Ministra Infrastruktury, szerokość drzwi stanowiących wyjście ewakuacyjne z budynku, z zastrzeżeniem ust. 1, a także szerokość drzwi na drodze ewakuacyjnej z klatki schodowej, prowadzących na zewnątrz budynku lub do innej strefy pożarowej, powinna być nie mniejsza niż szerokość biegu klatki schodowej, określona zgodnie z § 68 ust. 1 i 2. Z akt sprawy wynika, że w budynku zgodnie z Instrukcją jest sześć wyjść ewakuacyjnych:
1. bezpośrednio na zewnątrz budynku z pomieszczenia kotłowni w podpiwniczeniu;
2. główne wyjście z holu - drzwi dwuskrzydłowe otwierane niezgodnie z kierunkiem ewakuacji o szerokości głównego skrzydła 76 cm /drugie skrzydło 88 cm/;
3. wyjście ze środkowej klatki schodowej - szerokość 90 cm, otwierane niezgodnie z kierunkiem ewakuacji;
4. wyjście z klatki schodowej w skrzydle gospodarczym - szerokość 119 cm, otwierane niezgodnie z kierunkiem ewakuacji;
5. wyjście w obrębie drewnianych schodów wewnętrznych - dwuskrzydłowe o szerokości głównego skrzydła 63 cm, drugiego 72 cm, otwierane niezgodnie z kierunkiem ewakuacji;
6. wyjście prowadzące do przejazdu pod główną częścią budynku.
Organ podkreślił, że aktualnie obowiązujące przepisy techniczno-budowlane stanowią, iż minimalna szerokość poziomej drogi ewakuacyjnej powinna wynosić co najmniej 1,2 m, przy założeniu, że jest ona przeznaczona do ewakuacji nie więcej niż 20 osób oraz 1,4 m w pozostałych sytuacjach. Szerokość biegu klatki schodowej powinna być nie mniejsza niż 1,2 m, natomiast spocznika nie mniejsza niż 1,5 m. Szerokość drzwi stanowiących wyjście ewakuacyjne z klatki schodowej na zewnątrz budynku powinna wynosić co najmniej 1,2 m, pozostałe wyjścia nie powinny być mniejsze niż 0,9 m. W sytuacji, gdy mamy do czynienia z drzwiami wieloskrzydłowymi znajdującymi się na drodze ewakuacyjnej, to co najmniej jedno ze skrzydeł powinno być nieblokowane i charakteryzować się szerokością nie mniejszą niż 0,9 m. Są to minimalne wymiary dróg ewakuacyjnych zapewniające odpowiednie warunki ewakuacji dla osób przebywających w obiekcie. W związku z powyższym, obowiązek wynikający z pkt 9 decyzji jest w ocenie organu odwoławczego - zasadny.
Zgodnie z przepisem § 240 ust. 1 w/w rozporządzenia Ministra Infrastruktury, drzwi wieloskrzydłowe, stanowiące wyjście ewakuacyjne z pomieszczenia oraz na drodze ewakuacyjnej, powinny mieć co najmniej jedno, nieblokowane skrzydło drzwiowe o szerokości nie mniejszej niż 0,9 m. Z akt sprawy wynika, że główne wyjście z holu - drzwi dwuskrzydłowe otwierane są niezgodnie z kierunkiem ewakuacji a szerokość głównego skrzydła wynosi 0,76 m (drugie skrzydło 0,88 m). W związku z powyższym, obowiązek wynikający z pkt 10 decyzji jest w ocenie organu odwoławczego uzasadniony.
Zgodnie z kolei z § 68 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury, graniczne wymiary schodów stałych w budynkach o różnym przeznaczeniu określa tabela i wynoszą one: minimalna szerokość biegów 1,2 m, minimalna szerokość spoczników 1,5 m, maksymalna wysokość stopni 0,175 m. Z akt sprawy wynika, że klatka schodowa w skrzydle prawym (gospodarczym) jest dwubiegowa, z kamiennymi stopnicami. Szerokość użytkowa biegów wynosi 1,26 m, spoczników zawiera się w granicach od 1,20 m do 1,70 m. Klatka schodowa środkowa również dwubiegowa o kamiennej konstrukcji. Szerokość użytkowa biegów wynosi od 1,23 m do 1,33 m, natomiast spoczników od1,13 m do 2,40 m.. W związku z powyższym obowiązek wynikający z pkt 11 decyzji organu I instancji jest także - zdaniem organu odwoławczego - właściwy
Szerokość zaś poziomych dróg ewakuacyjnych należy zdaniem organu odwoławczego obliczać zgodnie z § 242 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury, proporcjonalnie do liczby osób mogących przebywać jednocześnie na danej kondygnacji budynku, przyjmując co najmniej 0,6 m na 100 osób, lecz nie mniej niż 1,4 m. Tymczasem jak wynika z akt sprawy, szerokość poziomych dróg ewakuacyjnych poszczególnych kondygnacji - spełnia wymagania za wyjątkiem poddasza (trzecia kondygnacja w obrębie pokoi o numerach od 301 do 312), na którym szerokość użytkowa drogi ewakuacyjnej wynosi 1,10 m. Szerokość ograniczona jest przez pionowe i poziome belki konstrukcyjne dachu. Wobec powyższego, obowiązek wynikający z pkt 12 decyzji, organ II instancji uznał równie za zasadny.
Z kolei zgodnie z przepisem § 220 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. - ściany wewnętrzne i stropy wydzielające kotłownie z kotłami na paliwo stałe, o łącznej mocy cieplnej powyżej 25 kW powinny być wydzielone ścianami wewnętrznymi i stropami w klasie odporności ogniowej odpowiednio El 60 i REI 60. Drzwi i inne zamknięcia w tych ścianach i stropach powinny mieć klasę odporności ogniowej El 30. Składy paliwa stałego i żużlownie powinny być wydzielone ścianami wewnętrznymi i stropami w klasie odporności ogniowej odpowiednio El 120 i REI 120. Drzwi i inne zamknięcia w tych ścianach i stropach powinny mieć klasę odporności ogniowej El 60. Z akt sprawy wynika, że w skład kotłowni wchodzą dwa pomieszczenia, w których zlokalizowano trzy kotły opalane paliwem stałym, w trakcie trwania czynności kontrolnych niebyło możliwości ustalenia mocy kotłów. Wejście do pomieszczenia kotłowni możliwe jest zarówno z zewnątrz budynku jak i od wewnątrz (drzwi drewniane częściowo przeszklone bezodporności ogniowej). Z uwagi na brak ustaleń w zakresie mocy kotłów zainstalowanych w kotłowni przedmiotowego budynku D. Komendant Wojewódzki pismem z dnia 18 sierpnia 2011r. wezwał stronę do przekazania informacji lub przedstawienia dokumentów na okoliczność potwierdzenia mocy kotłów. Pismem z dnia 1 września 2011 r. pełnomocnik strony poinformował, że w kotłowni zainstalowane są kotły o mocy 2 x 33 kW i jeden kocioł o mocy 27,5 kW. W konsekwencji tegoż ustalono, że moc kotłów zainstalowanych w kotłowni przedmiotowego budynku przekracza 25 kW przez co obowiązek określony w pkt 13 decyzji organu I instancji jest zasadny.
Z kolei przepis § 234 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. stanowi, że przepusty instalacyjne o średnicy większej niż 0,04 m w ścianach i stropach pomieszczenia zamkniętego, dla których wymagana klasa odporności ogniowej jest nie niższa niż E l 60 lub R E l 60, a niebędących elementami oddzielenia przeciwpożarowego, powinny mieć klasę odporności ogniowej (E l) ścian i stropów tego pomieszczenia. Podczas czynności kontrolnych stwierdzono, że przepusty instalacyjne w ścianach wydzielających pomieszczenie kotłowni nie są zabezpieczone do klasy odporności ogniowej wydzielenia. W związku z powyższym obowiązki wynikające z pkt 13 oraz 14 decyzji organ odwoławczy uznał także za właściwe.
Przepis § 212 ust. 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. stanowi, że pomieszczenia, w których są umieszczone przeciwpożarowe zbiorniki wody lub innych środków gaśniczych, pompy wodne instalacji przeciwpożarowych, maszynownie wentylacji do celów przeciwpożarowych oraz rozdzielnie elektryczne, zasilające, niezbędne podczas pożaru, instalacje i urządzenia, powinny stanowić odrębną strefę pożarową. Tymczasem z akt sprawy wynika – podkreślił organ odwoławczy, że hydrofornia zlokalizowana została w jednym z pomieszczeń podpiwniczenia znajdującego się pod główną częścią budynku Ośrodka. Przedmiotowe pomieszczenie zamknięte jest drzwiami zwykłymi, przepusty instalacyjne nie są zabezpieczone. Hydrofornia służy również do zasilania przeciwpożarowej instalacji wodociągowej przeciwpożarowej. Wobec powyższego obowiązek wydzielenia jako odrębną strefę pożarową pomieszczenia hydroforni w podpiwniczeniu kontrolowanego budynku nie budzi zastrzeżeń organu drugiej instancji.
Zgodnie z przepisem § 250 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. - piwnice powinny być oddzielone od pozostałej części budynku, stropami i ścianami o klasie odporności ogniowej co najmniej R E l 60 i zamknięte drzwiami o klasie odporności ogniowej co najmniej E l 30. Jeżeli drzwi do piwnic znajdują się poniżej poziomu terenu, schody prowadzące z tego poziomu powinny być zabezpieczone w sposób uniemożliwiający omyłkowe zejście ludzi do piwnic w przypadku ewakuacji (np. ruchomą barierą). Podczas czynności kontrolnych stwierdzono, że każda z niezależnych części podpiwniczenia zamknięta jest drzwiami zwykłymi bez określonej odporności ogniowej. W związku z powyższym obowiązek wynikający z pkt 16 decyzji organu I instancji - analogicznie jak pozostałe obowiązki również nie budzi zastrzeżeń organu odwoławczego.
Analiza treści nakazów wykazała, że mają one w ocenie organu odwoławczego umocowanie w przepisach prawa, gdy nadto organ I instancji nałożył konkretne obowiązki ze wskazaniem precyzyjnej podstawy prawnej. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji nie może narzucać stronie szczegółowych rozwiązań technicznych zmierzających do realizacji konkretnych obowiązków. Czynności jakie ma wykonać strona są określone w sposób zrozumiały. Organ odwoławczy wskazał także, że organ I instancji pouczył stronę, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach dopuszcza się stosowanie rozwiązań zamiennych uzgodnionych z właściwym miejscowo Komendantem Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej, zapewniających niepogorszenie warunków ochrony przeciwpożarowej. Powyższe umożliwia spełnienie standardów normatywnych w inny sposób niż określony w rozporządzeniu. Powołując się na wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26 stycznia 2009 r., sygn. akt. IISA/GI 1014/08, organ odwoławczy stwierdził, że inicjatywa w tym zakresie spoczywa jednak na osobie zobowiązanej do zapewnienia odpowiedniego stanu budynku i nie można czynić zarzutu organom, że nie rozważyły alternatywnych rozwiązań na etapie wydawania decyzji nakazującej wykonanie określonych obowiązków..
Także niezasadny jest w ocenie organu odwoławczego zarzut naruszenia przepisu art. 10 k.p.a., bowiem w aktach spawy znajduje się pismo 18 maja 2011 r. (nr [...]), w którym Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w K. powołując się na przepisu art. 10 § 1 k.p.a. informuje C.Z.H. S.A. z siedzibą w K. o możliwości zapoznania się z zebranymi dowodami oraz wypowiedzenia się co od zebranych materiałów dotyczących postępowania w sprawie przestrzegania przepisów przeciwpożarowych na terenie Ośrodka Wypoczynkowego "Z." w Ż.. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru pisma zostało doręczone stronie w dniu 25 maja 2011 r.. Z kolei upoważnienie do przeprowadzenia kontroli z dnia 13 kwietnia 2011 r. (nr 1/13/11) wydane przez Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w K. zostało doręczone do siedziby C.Z.H. S.A. ul. [...] w K. w dniu 18 kwietnia 2011 r.. Nadto, jak wynika z protokołu ustaleń z czynności kontrolno-rozpoznawczych w zakresie ochrony przeciwpożarowej z dnia 12 maja 2011r. czynności zostały przeprowadzone w obecności Z.J. - pełnomocnika C.Z.H. S.A.. Organ odwoławczy zauważył przy tym, że protokół został podpisany bez wniesienia zastrzeżeń. Wobec powyższego zarzut naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu prowadzonym przez organ pierwszej instancji jest w ocenie organu odwoławczego - całkowicie nieuzasadniony.
Ponadto organ II instancji podkreślił, że zgodnie z orzecznictwem sądowo- administracyjnym dopiero wykazanie, że naruszenie przez organ administracji publicznej zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym poprzez niepowiadomienie jej o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z tym materiałem oraz o możliwości składania wniosków dowodowych, uniemożliwiło stronie podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej (najczęściej w sferze postępowania dowodowego), a także wykazanie, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, daje podstawy do przyjęcia, że doszło do naruszenia przepisu art. 10 k.p.a. (wyrok NSA z dnia 12 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1279/09, LEX nr 746442; wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 25 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Rz 928/10, LEX nr 754715; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt II SA/Sz 99/10, LEX nr 674450).
Odnosząc się zaś do wniosku o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania, organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z przepisem art. 105 k.p.a. - decyzję o umorzeniu postępowania wydaje się, gdy z jakichkolwiek przyczyn stało się ono bezprzedmiotowe. Za bezprzedmiotowe w rozumieniu tego przepisu uznaje się postępowanie, w którym brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie jest możliwe wydanie decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. W rozpatrywanej sprawie brak jest w ocenie organu odwoławczego - podstaw, aby uchylić decyzję organu I instancji i umorzyć postępowanie.
W odniesieniu do zarzutu, że decyzja organu I instancji została oparta na nowo wydanym rozporządzeniu z dnia 7 czerwca 2010r., organ odwoławczy stwierdził, że organy podejmują rozstrzygnięcia w oparciu o przepisy obowiązujące w dniu wydania decyzji, a co miało miejsce w rozpatrywanej sprawie.
Nadto organ odwoławczy wyjaśnił, że przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich sytuowanie, stosownie do § 2, zasadniczo mają zastosowanie doprojektowania, budowy, przebudowy oraz przypadków zmiany sposobu użytkowania budynków. Wyjątek wprowadza przepis § 207 ust. 2, który stanowi, że przepisy tego rozporządzenia dotyczące bezpieczeństwa pożarowego, a także oświetlenia awaryjnego, o którym mowa w § 181, stosuje się, z uwzględnieniem § 2 ust. 2 i 3a rozporządzenia, również do użytkowanych budynków istniejących, jeżeli zagrażają one życiu ludzi. Przesłanki zaś uznania użytkowanego budynku za zagrażający życiu ludzi określa § 16 ust. 1 rozporządzenia MSWiA z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, zgodnie z którym użytkowany budynek istniejący uznaje się za zagrażający życiu ludzi, gdy występujące w nim warunki techniczne nie zapewniają możliwości ewakuacji ludzi, co zaś w ocenie organu odwoławczego wykazane zostało w niniejszej sprawie.
Nadto organ odwoławczy stwierdził, że dla organów prowadzących postępowanie z zakresu bezpieczeństwa pożarowego fakt, że obiekt jest wpisany do rejestru zabytków nie ma znaczenia z zastrzeżeniem przepisu art. 236 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Również nie budzi w ocenie organu odwoławczego nałożony termin realizacji obowiązków, ustalony na dzień 30 czerwca 2012r., jako, że określony termin umożliwia sporządzenie stosownej dokumentacji i uzyskanie wymaganych opinii i pozwoleń niezbędnych do wykonania nałożonych decyzją obowiązków.
W skardze na powyższą decyzję C.Z.H. S.A. zarzuciła podobnie jak w odwołaniu naruszenie:
1) art. 7, art. 10 i art. 11 k.p.a.,
2) przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 roku w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia, w wodę oraz dróg pożarowych,
3) przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 roku w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów,
4) przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie,
5) przepisów ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami,
6) przepisów ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o ochronie przeciwpożarowej poprzez nakazanie skarżącemu wykonanie w budynku Ośrodka Wypoczynkowego "Z." w Ż. określonych obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej, pomimo iż w decyzji tej nie uwzględniono okoliczności związanych z faktem wpisania obiektu do rejestru zabytków, jak również nie uwzględniono wszystkich okoliczności związanych z funkcjonowaniem tego obiektu. W związku z powyższym strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy lub umorzenie postępowania, względnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że przedstawione stanowisko w zaskarżonej decyzji jest błędne, ponieważ narusza obowiązujące przepisy prawa. Zdaniem skarżącej strony, decyzja organu I instancji utrzymana w mocy decyzją D. Komendanta Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej we W. zawiera duży stopień ogólności. Strona skarżąca podkreśliła, że de facto to właśnie uzasadnienie zaskarżonej decyzji uszczegóławia obowiązki nałożone na stronę, podczas gdy te powinny były zostać w taki sposób określone w decyzji Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w K.. D. Komendant Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej we W. stwierdza, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa, a z drugiej strony sam uszczegóławia i wyjaśnia obowiązki nałożone na skarżącego, których brak uszczegółowienia i wyjaśnień stanowił m.in. podstawę odwołania skarżącego. Dlatego też - zdaniem strony skarżącej - przedmiotowa decyzja z tego względu powinna zostać uchylona.
Podobnie jak w odwołaniu, strona skarżąca wskazała, że w dalszym ciągu de facto pominięta została okoliczność, iż budynek ośrodka wypoczynkowego "Z." w Ż. jak i cała nieruchomość jest obiektem wpisanym do rejestru zabytków. Akty prawne, na których organ wydał swoją decyzję, dotyczą przede wszystkim obiektów nowobudowanych, natomiast obiekty stare, a w szczególności zabytkowe nie są w stanie sprostać tym nowym wymaganiom (w szczególności w przedmiotowym przypadku impregnacji wszystkich elementów drewnianych z konstrukcją dachu włącznie, zmiany szerokości spoczników klatki schodowej czy zmiany szerokości korytarza pomiędzy pokojami). Wszelkie obecnie modyfikacje obiektu i ingerencja w niego wymaga więc przede wszystkim uzyskania opinii konserwatora zabytków - odnoszącej się do poszczególnych zastrzeżeń, jak również poniesienia znacznych nakładów finansowych na stworzenie stosownych projektów i ich wykonawstwa. Tym samym pomimo dość obszernego uzasadnienia zaskarżonej decyzji w tej materii, decyzja ta zdaniem strony skarżącej - w żaden sposób nie uwzględniła faktu, że przedmiotowy obiekt jest wpisany do rejestru zabytków, jak również wymagań z tym związanych, czyniąc praktycznie niemożliwym realizację nakazanych czynności zarówno w zakresie czasowym jak i rzeczowym, bez dokonania odstępstw od powszechnie obowiązujących norm pod kątem charakteru obiektu.
W odpowiedzi na skargę D. Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej we W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.
Działając zatem w granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269/ w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, wojewódzki sąd administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 lub art. 151 w/w ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, sąd stosownie do zapisu art. 134 powołanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie jest związany granicami skargi. Przepis ten umożliwia sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów.
Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy, Sąd stwierdził, że skarga nie może być uwzględniona, jako że ocena przeprowadzonego postępowania oraz stanowisko organu odwoławczego nie daje podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły m.in. przepisy ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej /t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 12, poz. 68 ze zm./, zwanej dalej "ustawą".
I tak w myśl art. 23 ust. 1 ustawy w celu rozpoznawania zagrożeń, realizacji nadzoru nad przestrzeganiem przepisów przeciwpożarowych oraz przygotowania do działań ratowniczych Państwowa Straż Pożarna przeprowadza czynności kontrolno-rozpoznawcze oraz ćwiczenia. Czynności kontrolno-rozpoznawcze są przeprowadzane w zakresie kontroli przestrzegania przepisów przeciwpożarowych /art. 23 ust. 3 pkt 1 ustawy/. Prawo do przeprowadzania czynności kontrolno-rozpoznawczych mają strażacy upoważnieni przez właściwego komendanta Państwowej Straży Pożarnej /ust. 4/. Czynności kontrolno-rozpoznawcze mogą być przeprowadzane po doręczeniu kontrolowanemu upoważnienia do przeprowadzenia tych czynności przynajmniej na 7 dni. Upoważnienie może być doręczone kontrolowanemu w chwili przystąpienia do czynności kontrolno-rozpoznawczych, jeżeli powzięto informację o możliwości występowania w miejscu ich przeprowadzania zagrożenia życia ludzi lub bezpośredniego niebezpieczeństwa powstania pożaru /ust. 7/.
Z ustaleń dokonanych w toku czynności kontrolno-rozpoznawczych kontrolujący sporządza protokół, który podpisują kontrolujący oraz kontrolowany albo osoba przez niego upoważniona /ust. 13 art. 23/. Kontrolowany lub osoba przez niego upoważniona mają prawo wniesienia zastrzeżeń do protokołu przed jego podpisaniem /ust. 14/.
Niesporne jest w niniejszej sprawie, że czynności kontrolno-rozpoznawcze w zakresie przestrzegania przepisów przeciwpożarowych w Ośrodku Wypoczynkowym "Z." w Ż., którego właścicielem jest strona skarżąca – C.Z.H. S.A., przeprowadzone zostały w dniu 12 maja 2011r. z upoważnienia Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w K. przez mł. bryg. mgr. inż. T.Sz. - kierownika sekcji kontrolno-rozpoznawczej KP PSP w K. oraz mł. kpt. inż. M.K. - specjalistę ds. kontrolno-rozpoznawczych KP PSP w K. w obecności Z.J. - pełnomocnika C.Z.H. S.A. oraz M.Dz. - kierownika Ośrodka. Z czynności tych sporządzono został protokół oznaczony nr [...], podpisany bez zastrzeżeń przez wszystkie w/w osoby biorące udział w tych czynnościach /k.15-22 akt administracyjnych/
Niesporne jest również w sprawie, że Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w K. opierając się m.innymi na ustaleniach zawartych w opisanym wyżej protokole z dnia 12 maja 2011r., decyzją z dnia [...]r., Nr [...], wydaną z powołaniem się na przepis art.26 ust.1 pkt.2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej /Dz.U z 2009r., Nr 12, poz.68 ze zm./ oraz § 16 ust.1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów /Dz. U. z 2010 r. Nr 109, poz. 719/ w związku z § 207 ust.2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm./ - nakazał stronie skarżącej w terminie do 30 czerwca 2012r. wykonanie w przedmiotowym budynku Ośrodka Wypoczynkowego "Z." określonych obowiązków – prac,
Wskazać należy, że zgodnie z powołanym wyżej przepisem art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej, w razie stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych, uprawniony jest w drodze decyzji administracyjnej do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie.
Istotne jest przy tym, że stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej /Dz.U. z 2009r., Nr 178, poz.1380/, obowiązek przestrzegania przeciwpożarowych wymagań techniczno-budowlanych, instalacyjnych i technologicznych /pkt 1/ jak i przygotowania budynku, obiektu budowlanego lub terenu do prowadzenia akcji ratowniczej /pkt.5/ oraz zapewnienia osobom przebywającym w budynku, obiekcie budowlanym lub na terenie bezpieczeństwa i możliwości ewakuacji /pkt.6/ - spoczywa na właścicielu budynku, obiektu budowlanego lub terenu.
Niewątpliwe jest zatem w niniejszej sprawie, że materialno – prawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły także przepisy w/w ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej, zwaną dalej ustawą, przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów /Dz.U. Nr 109,poz.719/, zwanym dalej rozporządzeniem MSWiA oraz przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.), zwanym dalej rozporządzeniem Ministra Infrastruktury
Istotne jest w niniejszej sprawie to, że w/w przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury, stosownie § 2 tegoż rozporządzenia zasadniczo mają zastosowanie do projektowania, budowy, przebudowy oraz przypadków zmiany sposobu użytkowania budynków. Jednakże wyjątek w tym względzie – jak trafnie zauważył organ odwoławczy, wprowadza przepis § 207 ust.2, który stanowi, że przepisy tego rozporządzenia dotyczące bezpieczeństwa pożarowego, wymiarów schodów, o których mowa w § 68 ust.1 i 2, a także oświetlenia awaryjnego, o którym mowa w § 181, stosuje się, z uwzględnieniem § 2 ust.2 i 3a również do użytkowanych budynków istniejących, jeżeli zagrażają one życiu ludzi.
Z przepisu tego jednoznacznie zatem wynika, że w sytuacji, gdy dany budynek zagraża życiu ludzi, to ustawodawca dopuszcza stosowanie w określonym zakresie przepisów tego rozporządzenia również do użytkowanych budynków istniejących.
W tej sytuacji, trafnie organy obu instancji odwołują się do § 16 ust.1 i 2 w/w rozporządzenia MSWiA z dnia 7 czerwca 2010r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej (...), a w którym to przepisie określono przesłanki uznania użytkowanego budynku istniejącego za zagrażającego życiu ludzi.
I tak zgodnie z § 16 ust. 1 w/w rozporządzenia, użytkowany budynek istniejący uznaje się za zagrażający życiu ludzi, gdy występujące w nim warunki techniczne nie zapewniają możliwości ewakuacji ludzi. Podstawą do stwierdzenia, że w budynku występują warunki techniczne, o których mowa w ust. 1, z zastrzeżeniem § 45, może być /ust. 2/:
1) szerokość przejścia, dojścia lub wyjścia ewakuacyjnego albo biegu bądź spocznika klatki schodowej służącej ewakuacji, mniejsza o ponad jedną trzecią od określonej w przepisach techniczno-budowlanych;
2) długość przejścia lub dojścia ewakuacyjnego większa o ponad 100 % od określonej w przepisach techniczno-budowlanych;
3) występowanie w pomieszczeniu strefy pożarowej zakwalifikowanej do kategorii zagrożenia ludzi ZL I, ZL II lub ZL V albo na drodze ewakuacyjnej:
a) okładziny sufitu lub sufitu podwieszonego z materiału łatwo zapalnego lub kapiącego pod wpływem ognia, bądź wykładziny podłogowej z materiału łatwo zapalnego,
b) okładziny ściennej z materiału łatwo zapalnego na drodze ewakuacyjnej, jeżeli nie zapewniono dwóch kierunków ewakuacji;
4) niewydzielenie ewakuacyjnej klatki schodowej budynku wysokiego innego niż mieszkalny lub wysokościowego, w sposób określony w przepisach techniczno-budowlanych;
5) niezabezpieczenie przed zadymieniem dróg ewakuacyjnych wymienionych w przepisach techniczno-budowlanych, w sposób w nich określonych;
6) brak wymaganego oświetlenia awaryjnego w odniesieniu do strefy pożarowej zakwalifikowanej do kategorii zagrożenia ludzi ZL I, ZL II lub ZL V albo na drodze ewakuacyjnej prowadzącej z tej strefy na zewnątrz budynku.
Właściciel lub zarządca budynku, o którym mowa w ust. 1, zobowiązany jest zastosować rozwiązania zapewniające spełnienie wymagań bezpieczeństwa pożarowego w sposób określony w przepisach techniczno-budowlanych /ust. 3/.
Odnosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że organy poprzez zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wykazały, iż przedmiotowy budynek - Ośrodek Wypoczynkowy "Z." w Ż. zagraża życiu ludzi w rozumieniu cyt. wyżej § 16 rozporządzenia MSWiA, co oznacza, że zachodziła podstawa do zastosowania w sprawie przepisu § 207 ust.2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury.
W tej sytuacji organ I instancji miał nie tylko podstawy, ale wręcz obowiązek wydania decyzji nakładającej na skarżącą stronę jako właściciela przedmiotowego budynku - obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, tym bardziej, że bezpieczeństwo ludzi /właściwie ludzkie życie tak dorosłych jak i dzieci/ przebywających w tego typu budynku jakim jest przedmiotowy Ośrodek Wypoczynkowy jest celem nadrzędnym, a temu celowi służą przepisy z zakresu szeroko pojętej ochrony przeciwpożarowej, w tym również przepisy normujące wymogi dla zapewnienia możliwości sprawnego prowadzenia akcji ratowniczej w razie zaistnienia pożaru.
Wbrew zatem twierdzeniu strony skarżącej, przepisy cyt. wyżej rozporządzenia mają zastosowanie także do budynków istniejących. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdzie choćby w wyroku z dnia 17 kwietnia 2007r., sygn.akt I OSK 745/06, Sąd stwierdził, że, cyt.: "Istotny jest zakres zastosowania przepisu, którego treść normatywna wskazuje na upoważnienie dla organu do nałożenia obowiązku nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień na gruncie art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Zakres zastosowania tego przepisu nie został w akcie normatywnym w żaden sposób ograniczony w odniesieniu do tzw. budynków starych, czyli powstałych w okresie przed wejściem w życie tego przepisu. Co więcej, w § 207 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (...) zawarta została wyraźna wskazówka, iż przepisy dotyczące bezpieczeństwa pożarowego stosuje się również do użytkowanych budynków istniejących, jeżeli zagrażają one życiu ludzi.(...).
Podobny pogląd, w pełni akceptowany przez skład orzekający w niniejszej sprawie zawarł Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z 24 sierpnia 2007r., sygn.akt II OSK 1144/06, przyjmując, że akty prawne wydane w wykonaniu delegacji zawartych w odpowiednich przepisach ustawy o ochronie przeciwpożarowej mogą być też przez organy administracji publicznej stosowane do budynku, który został wybudowany zanim weszło w życie rozporządzenie oraz powołana ustawa. W związku z faktem, że ustawa o ochronie przeciwpożarowej nie reguluje stosowania jej do budynków wybudowanych przed wejściem ustawy w życie, należy stosować zasadę bezpośredniego działania nowego prawa. Takie regulacje w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie naruszają zasady niedziałania prawa wstecz lecz wiążą się z tzw. retrospektywnym działaniem prawa /a nie retroaktywnym/ i zasadą bezpośredniego stosowania prawa. Jak podniósł Naczelny Sąd Administracyjny /w ślad za uzasadnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 18 października 2006 r. sygn. akt P 27/05, publ. OTK-A nr 9 z 2006 r., poz. 124/ ustawodawca może stanowić normy retrospektywne, jeżeli przemawia za tym ważny interes publiczny, a takim interesem jest bez wątpienia ochrona życia i zdrowia ludzkiego oraz mienia przed niebezpieczeństwem pożaru.
Uwzględniając powyższe przepisy oraz zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, Sąd doszedł do przekonania, że organ odwoławczy słusznie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, jako wydaną w sposób uprawniony i określającą - wbrew zarzutom skargi - nałożone obowiązki /czynności/ w sposób precyzyjny i czytelny, wskazując nie tylko rodzaj /charakter/ obowiązku, lecz i powołując przy tym konkretny przepis techniczny.
Odnosząc się do zarzutu dot. nakazania stronie skarżącej wykonania w budynku Ośrodka Wypoczynkowego "Z." określonych obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej - z pominięciem, że tenże obiekt jest wpisany do rejestru zabytków, jak i okoliczności związanych z funkcjonowaniem tego obiektu, zważyć należy, że zarówno w decyzji organu I jak i II instancji wskazano, że nałożone obowiązki mogą być wykonane z zastosowaniem rozwiązań zamiennych przewidzianych w § 3a i ust.4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych (...)., a do którego to przepisu odsyła w/w § 207 ust.2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.
Podkreślić w tym miejscu należy, że w orzecznictwie przyjęte zostało, iż inicjatywa zastosowania rozwiązań zamiennych powinna wyjść od adresata nakazu, który zobowiązany jest do zapewnienia zabezpieczenia przeciwpożarowego budynku pozostającego w jego zarządzie /por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 31 stycznia 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 2135/10, publ. LEX nr 768389/.
Również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 lipca 2007r., sygn.akt II OSK 1086/06, stwierdził, że legitymacja czynna do wystąpienia z tego rodzaju wnioskiem i zaproponowania rozwiązań zamiennych przysługuje kontrolowanemu, jako podmiotowi najlepiej zorientowanemu odnośnie swoich możliwości w zakresie realizacji wynikających z przepisów przeciwpożarowych obowiązków oraz zaistniałych w danym stanie faktycznym uwarunkowań lokalnych.
Ponadto tak jak to już wyżej Sąd zauważył, nałożenie określonych obowiązków na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej w związku z naruszeniem przepisów przeciwpożarowych następuje niezależnie od tego, kiedy został wybudowany obiekt, którego obowiązek ten dotyczy. Stanowisko to dodatkowo znajduje potwierdzenie w przepisie § 45 rozporządzenia MSWiA z dnia 7 czerwca 2010r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej (...), w myśl którego, kryteriów określonych w § 16 ust. 2 nie stosuje się w stosunku do budynków wzniesionych zgodnie z ustawą z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118, ze zm.) oraz aktami wykonawczymi wydanymi na podstawie tej ustawy.
Również nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 10 k.p.a., albowiem, jak trafnie zauważył organ II instancji - w aktach spawy znajduje się pismo Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia 18 maja 2011r., nr [...], w którym organ powołując się na przepis art. 10 § 1 k.p.a. informuje stronę skarżącą o możliwości zapoznania się z zebranymi dowodami oraz wypowiedzenia się co od zebranych materiałów dotyczących prowadzonego postępowania. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru tegoż pisma wynika, że zostało ono doręczone stronie w dniu 25 maja 2011 r., gdy zaś decyzja organu I instancji wydana została w dniu 10 czerwca 2011r..
W konsekwencji stwierdzić należy, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a do czego ograniczają się kompetencje Sądu, nie wykazała – wbrew zarzutom strony skarżącej, by decyzja ta, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, wydana została z naruszeniem przepisów, o którym stanowi art. 145 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zauważyć przy tym należy, że sąd administracyjny nie bierze pod uwagę aspektów słuszności i sprawiedliwości społecznej, czy też możliwości finansowych strony skarżącej na realizację nałożonych obowiązków, a ocenia jedynie legalność podejmowanych decyzji, tym bardziej, że jak zostało przyjęte w orzecznictwie, decyzje wydawane przez organy Państwowej Straży Pożarnej w zakresie ochrony przeciwpożarowej, nakazujące dostosować obiekty budowlane do wymogów bezpieczeństwa nie są decyzjami uznaniowymi. /por. wyrok WSA W Gliwicach z dnia 16.01.2009r., sygn.akt II S.A./Gl 1014/08/.
Z braku zatem uzasadnionych podstaw, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu nie mógł uwzględnić skargi i wobec tego oddalił ją w myśl art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Stąd orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło