II SAB/Wr 1405/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Dominik Dymitruk po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II sprawy ze skargi J. D. na bezczynność i przewlekłość Burmistrza Miasta Oława w przedmiocie rozpatrzenia pisma z dnia 18 sierpnia 2025 r. postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 13 października 2025 r. J. D. (dalej: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność i przewlekłość Burmistrza Miasta Oława (dalej: organ) w przedmiocie podjęcia działań zmierzających do usunięcia nielegalnie wykonanej kanalizacji sanitarnej przy ul. [...] w O. oraz braku zapewnienia zgodnego z prawem odprowadzenia ścieków bytowych z nieruchomości skarżącego. Wskazał, że jego skarga dotyczy braku rozpatrzenia skierowanego do organu pisma z dnia 18 sierpnia 2025 r. Z akt sprawy wynika, że wskazanym wezwaniem skarżący – działając na podstawie art. 227 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691, dalej: k.p.a.) – zwrócił się do organu do niezwłocznego usunięcia naruszenia prawa polegającego na braku dokumentacji dotyczącej inwestycji z 1980 r. związanej z wykonaniem nowej sieci kanalizacji sanitarnej przy ul. [...] wraz z przyłączami oraz do natychmiastowego usunięcia nielegalnego podłączenia do istniejącego szamba stanowiące obecnie przyłącze na nieruchomości do kanalizacji ogólnospławnej, będącej w pasie drogi ul. [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz przyznanie od skarżącego na rzecz organu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Skarga podlegała odrzuceniu. Sąd, przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy, zobligowany jest w pierwszej kolejności do zbadania przesłanek dopuszczalności skargi. Należy podkreślić, że zarówno skarga na bezczynność, jak i na przewlekłe prowadzenie postępowania skierowane są przeciwko wadliwemu procedowaniu organu, w wyniku którego konkretna i indywidualna sprawa administracyjna nie jest załatwiona bądź nie jest załatwiana. W przedmiotowej sprawie stan pasywności organu administracji (bezczynności i przewlekłości) powstał w ocenie skarżącego w związku z brakiem rozpatrzenia skierowanego do organu wezwania z dnia 18 sierpnia 2025 r., stanowiącego skargę powszechną złożoną w trybie art. 227 k.p.a. Podkreślić należy, że działania podejmowane przez organ w trybie postępowania w zakresie skarg i wniosków, normowanym przepisami działu VIII k.p.a., nie mają formy aktu lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 20 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 2783/13; 18 listopada 2013 r., sygn. akt I OSK 2621/13 oraz 24 lipca 2013 r., sygn. akt I OSK 960/13 - orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w bazie internetowej na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). W postępowaniu skargowym uregulowanym w dziale VIII k.p.a., które jest jednoinstancyjnym postępowaniem uproszczonym, nie rozstrzyga się konkretnej sprawy administracyjnej, a w konsekwencji nie kończy się ono wydaniem decyzji administracyjnej, ale czynnością materialno-techniczną. Stosownie do art. 237 § 3 k.p.a. o sposobie załatwienia skargi zawiadamia się skarżącego, przy czym elementy składowe tego zawiadomienia określa art. 238 § 1 k.p.a. Nie służy na nie skarga do sądu administracyjnego, nie jest ono także innym niż decyzje i postanowienia, aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.). Skarga z art. 227 k.p.a. jest odformalizowanym środkiem ochrony różnych interesów jednostki, niedającym podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego. Tym samym ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego nie podlega kognicji sądów administracyjnych (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 14 października 2016 r., sygn. akt I OSK 2091/16 czy 27 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1899/15). W zakresie właściwości sądów administracyjnych nie pozostaje więc zarówno sposób załatwienia skargi powszechnej przez uprawniony organ, jak i sposób procedowania organu załatwiającego skargę (art. 237 § 1 i § 3 k.p.a.). Wobec powyższego, bezczynność lub przewlekłość w sprawie rozpatrzenia skargi powszechnej nie podlega kontroli sądu administracyjnego i nie może być przedmiotem skutecznie wniesionej skargi. Sąd administracyjny nie jest bowiem właściwy do rozpoznawania skarg powszechnych w rozumieniu działu VIII k.p.a., a więc skarg związanych z krytyką nienależytego wykonywania zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników (art. 227 i następne k.p.a.), ponieważ sprawy te nie zostały poddane jego kontroli ani na podstawie art. 3 p.p.s.a., ani na podstawie przepisów ustaw szczególnych. Mając powyższe na uwadze, Sąd doszedł do przekonania, że zaistniała okoliczność uzasadniająca odrzucenie skargi. W związku z tym Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w związku z art. 58 § 3 p.p.s.a. odrzucił skargę. Odnosząc się natomiast do wniosku organu o obciążenie skarżącego kosztami postępowania, wyjaśnić trzeba, że zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Żaden przepis szczególny ww. ustawy nie przewiduje zasądzania kosztów w przypadku odrzucenia skargi. W konsekwencji brak było podstaw do zasądzenia w niniejszej sprawie kosztów od skarżącego na rzecz organu