II SAB/Wr 92/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Marta Pawłowska po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II sprawy ze skargi R. Ż. na bezczynność Dyrektora Zarządu Zlewni w Zgorzelcu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w przedmiocie rozpatrzenia skargi na pracowników postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić skarżącemu kwotę 5 (słownie: pięć) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego. Pismem z dnia 4 stycznia 2025 r. R. Ż. (dalej: skarżący, strona skarżąca, strona) złożył skargę na bezczynność Dyrektora Zarządu Zlewni w Z. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: organ) w przedmiocie rozpatrzenia skargi na pracowników w sprawie niedopełnienia obowiązków. W jej treści zarzucono pracownikom Zarządu Zlewni w Z. i Nadzoru Wodnego w Z. niedopełnienie obowiązków w zakresie dbałości o rów melioracyjny. Wraz z wniesieniem skargi skarżący uiścił kwotę 5 (słownie: pięć) złotych tytułem: "wpisu od skargi na bezczynność organu – PGW Wody Polskie Wrocław". W odpowiedzi na skargę organ przytoczył chronologiczną sekwencję zdarzeń wskazując, że w jego ocenie pismo skarżącego było informacją o nieprawidłowościach w sposobie utrzymania rowu melioracyjnego, nie zaś skarga do rozpoznania w trybie przepisów kodeksu postepowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: W rozpoznawanej sprawie skarżący przedmiotem skargi uczynił bezczynność Dyrektora Zarządu Zlewni w Z. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w przedmiocie rozpatrzenia skargi na pracowników w sprawie niedopełnienia obowiązków. Jednak przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi Sąd zobowiązany jest do zbadania legitymacji skargowej, zachowania terminu oraz warunków formalnych skargi, a przede wszystkim do dokonania oceny dopuszczalności skargi, w szczególności, czy skarga dotyczy przedmiotu objętego właściwością sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572, dalej: k.p.a.), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zgodnie natomiast z art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (§ 2a) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3). Ponadto w myśl art. 4 p.p.s.a., sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Po przeanalizowaniu treści skargi Sąd stwierdził, że kwestie stanowiące jej przedmiot nie są objęte kognicją sądu administracyjnego, co przesądza o niedopuszczalności skargi. W jej ramach skarżący wyraża bowiem niezadowolenie ze sposobu działania pracowników Zarządu Zlewni w Z. i Nadzoru Wodnego w Z. w odniesieniu do utrzymania określonego w skardze rowu melioracyjnego. Jak natomiast wynika z przytoczonych wyżej przepisów, należąca do zakresu kognicji sądów administracyjnych kontrola działalności administracji publicznej nie obejmuje orzekania w sprawach skarg na pracowników jednostek samorządu terytorialnego, tym bardziej wszczynania postępowania karnego. Do orzekania w tym zakresie nie upoważniają sądów administracyjnych również przepisy szczególne. Podkreślenia wymaga przy tym, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym, sądy administracyjne nie są właściwe między innymi do rozpoznawania tzw. skarg powszechnych, a więc skarg związanych z nienależytym wykonywaniem zadań przez właściwe organy albo ich pracowników (tak m.in. NSA w postanowieniu z dnia 25 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 241/09, publ. CBOSA). Do rozpatrywania tego rodzaju skarg właściwe są organy administracji publicznej w trybie określonym w dziale VIII (art. 227-240) k.p.a. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że w sprawach dotyczących postępowania skargowego (w tym ewentualnej bezczynności organu) nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego (por. m.in. postanowienie NSA z dnia 14 października 2016 r., sygn. akt I OSK 2091/16, wyrok NSA z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt II OSK 1961/11; postanowienia NSA z dnia 1 marca 2010 r., sygn. akt II OSK 478/09, z dnia 25 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 241/09 oraz z dnia 26 stycznia 2006 r., sygn. akt I OSK 26/07, publ. CBOSA). Działania podejmowane przez organ w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków, normowane przepisami działu VIII k.p.a., nie mają formy aktu lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Tym samym wniesiona skarga na bezczynność Dyrektora Zarządu Zlewni w Z. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie jako niepodlegająca jurysdykcji sądowo-administracyjnej, nie może być przedmiotem kontroli przez sąd administracyjny. Ze względu na powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., skarga podlegała odrzuceniu. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi postanowiono stosownie do art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.