III SA/Wr 1036/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...]Sp. z o.o. w W. i B. L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia solidarnie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry postanawia: I. odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wobec [...]POLSKA Sp. z o.o. w W.; II. odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wobec B. L. Skarżący wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na opisaną w osnowie niniejszego postanowienia decyzję Dyrektora Izby Celnej we Wrocławiu. Jednocześnie złożyli wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z tym uzasadnieniem, że za uwzględnieniem wniosku przemawiają okoliczności wskazane w treści skargi, a w szczególności brak jednolitego stanowiska Służby Celnej co do charakteru gier na urządzeniu, różna praktyka organu I instancji w zakresie uzależnienia wydania decyzji od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Dodatkowo, skarżący zwrócili uwagę na podobieństwo niniejszej sprawy do spraw rozpatrywanych przez WSA w Poznaniu m.in. pod sygn. I SA/Po 692/12, I SA/Po 693/12, I SA/Po 729/12, I SA/Po 730/12 oraz I SA/Po 674/13 w których sąd orzekł o zasadności skarg oraz uchylił zaskarżone decyzje. Ponadto podnieśli, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W tym zakresie skarżąca spółka wskazała, że na dzień 31 października 2015 r. zapłaciła kary pieniężne w łącznej wysokości 8.068.390,02 zł, a obecnie wobec niej toczy się szereg postępowań w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier poza kasynem gry. Wykonanie zaskarżonej decyzji może doprowadzić do utraty płynności finansowej Spółki i skutkować groźbą upadłości, czyli sytuacją, której nie da się już odwrócić nawet w przypadku wygrania przez spółkę sporu i zwrotu jej wyegzekwowanego wcześniej świadczenia. Przy czym spółka ponosi duże straty nie tylko nie osiągając planowanych zysków (co uniemożliwia jej zatrzymanie przedmiotowych urządzeń przez Urzędy Celne), ale także ponosząc straty finansowe. Uiszczenie kar pieniężnych na obecnym etapie postępowania, kiedy dokonanie czynu z art. 107 k.k.s. nie zostało udowodnione żadnym prawomocnym orzeczeniem, dodatkowo pogorszy sytuację finansową spółki i będzie niewspółmierne do zaistniałych okoliczności. Według skarżącej przy ocenie przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a chodzi nie tylko o szkodę grożącą samemu skarżącemu, ale również każdą inną szkodę, w tym szkodę grożącą Skarbowi Państwa w związku z wypłatą pobranych kar. W tym zakresie spółka dodatkowo powołała się na postanowienia m. in. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim o sygn. akt II SA/Go 550/14, II SA/Go 551/14 i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu o sygn. akt I SA/Po 90/14, którymi to orzeczeniami wstrzymano wykonalność zaskarżonej decyzji w tożsamych przedmiotowo sprawach. Skarżąca B.L. nie podniosła żadnej argumentacji uzasadniającej przedmiotowy wniosek. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej – p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania, o czym stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a. Przy czym rozstrzygając na podstawie cytowanego wyżej art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd administracyjny jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Powołana na wstępie ustawa procesowa regulująca postępowanie przed sądami administracyjnymi wymienia w tym przepisie wyłącznie dwie przesłanki stanowiące podstawę do wstrzymania zaskarżonego aktu administracyjnego, a mianowicie: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazać w tym miejscu należy, że próbę zdefiniowania przesłanki wyrządzenia znacznej szkody podjął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04 stwierdzając, że chodzi o taką szkodę, zarówno majątkową jak i niemajątkową, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Nadto, jak wynika z ugruntowanego już orzecznictwa sądowo-administracyjnego, warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005 s. 166 -168). Podkreślenia jednak wymaga, że przewidziana w art. 61 § 3 p.p.s.a. ochrona tymczasowa nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami wykonania zaskarżonej decyzji, lecz jedynie przed skutkami bezpośrednio związanymi z jej wykonaniem, których ponadto nie można byłoby naprawić w razie ewentualnego uwzględnienia skargi. Chodzi więc o sytuację, w której szkoda wyrządzona wykonaniem konkretnej decyzji, nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu rzeczy (por. postanowienie NSA z 16 kwietnia 2012 r., sygn. II FZ 304/12) . Należy przy tym zaznaczyć, że na tym etapie postępowania Sąd nie dokonuje oceny zaskarżonej decyzji. Zostanie bowiem ona poddana odrębnemu badaniu pod kątem zgodności z obowiązującym porządkiem prawnym, zaś rozpoznawanie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie może odbywać się na gruncie przesłanek mogących zaważyć o skasowaniu stanowiącego przedmiot skargi aktu. Analizując pod takim kątem przedmiotowy wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Jedynym bowiem miernikiem decyzji sądu o wstrzymaniu wykonania może być niebezpieczeństwo powstania znacznej szkody lub spowodowania skutków trudnych do odwrócenia dla wnoszącego skargę (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Wykazanie prawdopodobieństwa zaistnienia tych okoliczności w całości obciąża stronę skarżącą, co wyklucza ewentualność czynienia przez sąd samodzielnych poszukiwań argumentów przekonujących za wstrzymaniem wykonania. Za tym podejściem przemawia kontradyktoryjność postępowania sądowoadministracyjnego, jak również zasada trwałości aktów organów administracji publicznej. Wskazać bowiem należy, że uprawnienie do uzyskania ochrony tymczasowej wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku, poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji (por. postanowienie NSA z 1 października 2009 r., sygn. I FSK 1312/08, LexPolonica nr 2134927). Przenosząc powyższe uwagi do na grunt wniosku złożonego przez skarżącą Spółkę zauważyć należy, że strona uzasadniając swój wniosek, podniosła, iż w przypadku wykonania decyzji może dojść do utraty płynności finansowej Spółki i ostatecznie do jej upadłości. Dodatkowo podkreślono, że Spółka ponosi duże straty, a uiszczenie kar pieniężnych, w sytuacji, gdy dokonanie czynu z art. 107 k.k.s. nie zostało udowodnione żadnym prawomocnym orzeczeniem, dodatkowo pogorszy sytuację finansową strony i będzie niewspółmierne do zaistniałych okoliczności. Na poparcie powyższych twierdzeń przedłożono rachunek zysków i strat za okres od 1 stycznia 2013 r. do 31 grudnia 2013 r., listę zapisów kasowych/bankowych dotyczących nałożonych kar na łączną kwotę 5.079.683, 76 zł za okres od 20 stycznia 2012 r. do 9 grudnia 2014 r., od 11 grudnia 2014 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz od 1 stycznia 2015 r. do 31 października 2015 r. W ocenie Sądu przedłożone przez stronę skarżącą dokumenty nie świadczą o utracie przez nią płynności finansowej. Z dołączonego do wniosku rachunku zysków i strat za 2013 r. wynika bowiem, że Spółka – pomimo twierdzeń o złej sytuacji ekonomicznej – w podanym okresie uzyskała przychód w kwocie 48.585.171,55 zł, ponosząc stratę w wysokości 4.029.316,60 zł. Odnosząc się przy tym do poniesionej przez stronę straty, wskazać należy, że strata powstaje wskutek uzyskania nadwyżki kosztów nad przychodem i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych, czy też o utracie przez Spółkę płynności finansowej. Wskazać także należy, że poza rachunkiem zysków i strat za 2013 r. strona skarżąca nie przedłożyła innych dokumentów, które rzetelnie pozwoliłyby ocenić jej sytuację finansową (np. sprawozdanie finansowe). Z kolei, odnosząc się do twierdzeń skarżącej spółki, zgodnie z którymi podstawą wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji może być także szkoda grożąca Skarbowi Państwa w związku z wypłatą pobranych kar w razie przegrania w Trybunale Konstytucyjnym, wskazać należy, że przesłanką wstrzymania wykonania decyzji zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w stosunku do skarżącego, a nie innego podmiotu. W konsekwencji zatem potencjalna szkoda grożąca ewentualnie Skarbowi Państwa nie mogła stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku Spółki. W odniesieniu do skarżącej B. L. stwierdzić należy , że lakonicznie uzasadniła wniosek, powołując się na argumentację zawartą w treści skargi. Na poparcie swoich twierdzeń nie załączyła do wniosku dokumentów obrazujących jej sytuację finansową, a więc nie wykazała niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji. Tymczasem, w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczający sam wywód strony. Uzasadnienie wniosku powinno się bowiem odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Jego twierdzenia powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej. Natomiast brak wyczerpującego uzasadnienia wniosku uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. postanowienie NSA z 30 listopada 2004 r. sygn. akt GZ 120/04, publ. LEX nr 1405438, postanowienie NSA z dnia 18 maja 2004 r. sygn. akt FZ 65/04, publ. LEX nr 1405435). Wskazać też należy, że podmiot występujący o ochronę tymczasową nie może oczekiwać od sądu, aby ten wyręczając go, niejako z urzędu, poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego wniosku. Brak należytego uzasadnienia żądania o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wyklucza dokonywanie jego merytorycznej oceny (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 25 kwietnia 2012 r., sygn. akt II FSK 498/12; z dnia 10 maja 2011 r., sygn. akt II FZ 106/11; z dnia 9 września 2011 r., sygn. akt II FSK 1501/11; z dnia 28 września 2011 r., sygn. akt I FZ 219/11; z dnia 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338/07, publ. w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Z taką sytuacją mamy do czynienia w analizowanym przypadku. Dlatego też, nie można stwierdzić, że strona wykazała konieczność przyznania jej ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Przy czym, rozpoznając wniosek Sąd nie był związany rozstrzygnięciami wydanymi przez inne sądy administracyjne w tożsamych przedmiotowo sprawach. Reasumując stwierdzić należy, że skoro skarżący nie uprawdopodobnili niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody, to nie można przyjąć twierdzenia, że wykonanie decyzji spowodowałoby taką szkodę, a co więcej "znaczną szkodę". W ocenie Sądu nie podniesiono również argumentów przemawiających za tym, że wykonanie decyzji mogłoby rodzić niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Mając na uwadze wskazane okoliczności, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu orzekł jak w pkt I i pkt II sentencji postanowienia.