III SA/Wr 162/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Jankowska - Szostak po rozpoznaniu w dniu 9 września 2021 r., na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi D. P. i P. P. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu z dnia 11 stycznia 2021 r., nr 9001-00000000463/21 w przedmiocie niedopuszczalności odwołania od decyzji w przedmiocie nadmiernie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postanawia: odrzucić skargę P. P. W dniu 23 września 2020 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kłodzku wydał skierowaną do W. P. (reprezentowanej przez matkę B. P.) decyzję nr 0008-00000043541/20, którą ustalił jej kwotę nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2017 rok. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli: B. P., P. P., D. P. oraz W. P. Postanowieniem z dnia 11 stycznia 2021 r. (nr 9001-00000000463/21) Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu stwierdził niedopuszczalność odwołania D. P. od decyzji z 23 września 2020 r., nr 0008-00000043541/20. Skargę na powyższe postanowienie wnieśli: D. P. i P. P. W wykonaniu wezwania Sądu do wykazania interesu prawnego do wniesienia skargi, P. P. podała, że organ I instancji wydał szereg decyzji dotyczących ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności po śmierci E. P. Podkreśliła, że treść tych wszystkich decyzji była taka sama, różniły się tylko numerem. Odwołanie zostało podpisane przez nią i jej rodzeństwo, ponieważ chcieli zaznaczyć, że są niezadowoleni z wydanych decyzji. Wskazać należy, że postanowieniem z 11 stycznia 2021 r. (nr 9001-00000000467/21) Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu stwierdził niedopuszczalność odwołania P. P. od decyzji z 23 września 2020 r., nr 0008-00000043541/20. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W postępowaniu sądowoadministracyjnym w pierwszej kolejności Sąd bada dopuszczalność skargi w tym legitymację do jej wniesienia. Na podstawie art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej: "p.p.s.a.") uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Zgodnie z przyjętą na gruncie sądownictwa administracyjnego zasadą ogólną skargowości do wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego wymagane jest wystąpienie ze stosownym żądaniem przez legitymowany podmiot (por. wyrok NSA z dnia 8 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1229/04; postanowienie WSA w Warszawie z dnia 25 stycznia 2008 r., sygn. akt VI SA/WA 1958/07). Postępowanie sądowoadministracyjne może być zatem wszczęte przez wniesienie przez legitymowany podmiot skargi oraz - w pewnych przypadkach - na wniosek. Skargę może wnieść wyłącznie podmiot, który dysponuje legitymacją skargową - legitymacją do uruchomienia postępowania sądowoadministracyjnego. W przypadku niewykazania tego rodzaju legitymacji skargowej sąd administracyjny jest zobowiązany skargę odrzucić. Przepisy p.p.s.a. nie przewidują w takim wypadku możliwości konwalidacji skargi (por. postanowienie NSA z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt II OSK 2376/11,; wyrok NSA z dnia 5 października 2010 r., sygn. akt I OSK 1551/10). Podkreślić należy, że interes prawny musi być własny. Nie oznacza to, że nie można opierać go wyłącznie na sytuacji prawnej innego podmiotu, nawet jeżeli w konkretnej sprawie charakter związków tych podmiotów byłby nie tylko faktyczny, ale i prawny (zob. postanowienie NSA z dnia 2 kwietnia 2008 r., II OZ 280/08, LEX nr 506870). Istota niniejszego postępowania sprowadza się do rozstrzygnięcia czy w tej konkretnej sprawie wniesienie przez P. P. skargi do sądu jest dopuszczalne w postępowaniu dotyczącym ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności dla W. P. Przedmiotem skargi jest przy tym postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania D. P. W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie P. P. nie posiada legitymacji do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, bowiem nie była adresatem zaskarżonego postanowienia i decyzji ustalającej kwotę płatności do zwrotu. Postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania D. P. od decyzji ustalającej kwotę nienależnie pobranych płatności przez W. P. nie narusza interesu prawnego P. P. Ponadto należy wskazać, że P. P. również wniosła odwołanie od decyzji ustalającej kwotę nienależnie pobranych płatności i także wobec niej zostało wydane postanowienie stwierdzające niedopuszczalność jej odwołania, które to postanowienie zaskarżyła do WSA we Wrocławiu (sprawa zarejestrowana pod sygn. akt III SA/Wr 164/21). W konsekwencji kwestia dopuszczalności wniesienia odwołania przez P. P. zostanie zbadana w sprawie o sygn. akt III SA/Wr 164/21. Podkreślenia wymaga, że kompetencje do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, zwłaszcza przez podmioty, które nie są stronami postępowania administracyjnego, należy wykładać ściśle. Za takim podejściem przemawia przede wszystkim zasada pewności obrotu, będąca gwarancją niezmienności sytuacji prawnej strony (uprawnionej lub zobowiązanej), której interesów dotyczy dane postępowanie administracyjne. Postępowanie sądowoadministracyjne może być prowadzone – jako postępowanie bezwzględnie oparte na zasadzie skargowości – tylko na podstawie skargi wniesionej przez legitymowany do tego podmiot. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.