III SA/Wr 202/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak(spr.), Asesor WSA Anetta Chołuj, Dominik Dymitruk, , po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 1 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. S. na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu w przedmiocie odmowy skorygowania liczby punktów karnych wpisanych do ewidencji kierowców postanawia: odrzucić skargę. Pismem z 12 maja 2023 r. Komendant Wojewódzki Policji we Wrocławiu (dalej: organ, Komendant) - w odpowiedzi na wniosek A. S. (dalej: skarżący, strona skarżąca, strona) o skorygowanie punktów karnych wpisanych do ewidencji kierowców za naruszenia przepisów ruchu drogowego - poinformował, że argumentacja odnośnie skorygowania punków karnych, których otrzymanie spowodowało skierowanie strony na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, została udzielona w pismach: z 16 listopada 2022 r. a także z 29 grudnia 2022 r. Komendant podkreślił również, że nie jest organem uprawnionym do wydawania zaskarżalnych decyzji administracyjnych w przedmiocie kierowania na egzamin kontrolny. Strona skarżąca wniosła skargę na pismo Komendanta, zarzucając naruszenie przepisów prawa administracyjnego, tj.: - art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2021 r., poz. 1212 ze zm., dalej: "u.k.p.") w brzmieniu obowiązującym na dzień popełnienia czynu zabronionego (tj. na dzień 19 czerwca 2019 r.), poprzez jego wadliwe zastosowanie i ukaranie w dniu 19 czerwca 2019 r. za jeden czyn prawnokarny jak za dwa odrębne, niepozostające w zbiegu zachowania skarżącego, - art. 98 ust. 1 u.k.p. w zw. z art. 18 i 28 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeksu wykroczeń poprzez ustalenie punktów karnych za zdarzenie z dnia 17 kwietnia 2019 r. pomimo braku ich orzeczenia w wyroku karnym Sądu Rejonowego w Wałbrzychu III Wydział Karny, sygn. akt III W 223/19, prawomocnym z dniem 26 kwietnia 2019 r., - art. 98 ust. 3 u.k.p., w brzmieniu obowiązującym na dzień popełnienia czynu zabronionego (tj. na dzień 22 września 2019 r.), poprzez jego niezastosowanie, wskutek czego błędnie przypisano skarżącemu 16 pkt karanych za jeden czyn zabroniony na gruncie obowiązującej regulacji karnej, czym przekroczono maksymalny próg punktów karnych 10 za jedno penalizowane zachowanie, - art. 98 ust. 3 u.k.p. w zw. z art. 139 pkt 3 u.k.p. poprzez wadliwą wykładnię tego przepisu skutkującą przyjęciem, że regulacja ta w czasie popełnienia przez skarżącego czynu zabronionego nie obowiązywała, podczas gdy ww. przepis wszedł w życie z dniem 4 czerwca 2018 r., a w konsekwencji tego uchybienia doszło do naruszenia zasady demokratycznego państwa prawnego wyrażonej w art. 2 i 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący zarzucił ponadto naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 107 § 3 k.p.a., polegającego na sporządzeniu wadliwego, lakonicznego uzasadnienia czynności oraz pominięcie, że w piśmie z dnia 26 kwietnia 2023 r. skarżący zwrócił się do organu z prośbą o skorygowanie w całości przyznanych w 2019 r. punktów, a także poprzez nie wskazanie w uzasadnieniu prawidłowej podstawy prawnej zapadłego rozstrzygnięcia administracyjnego. Skarżący wniósł o sprostowanie liczby punktów karnych wpisanych do ewidencji kierowców za naruszenie przepisów ruchu drogowego w dniu 22 września 2019 r., poprzez usunięcie 6 punktów karnych za przedmiotowe naruszenie oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że jak wynika z akt sprawy, skarżący o odmowie skorygowania liczby punktów karnych za zdarzenia z dnia 17 kwietnia 2019 r., 19 czerwca 2019 r. i 22 września 2019 r. dowiedział się w dniu 3 stycznia 2023 r. W tym dniu skarżący odebrał pismo organu z dnia 29 grudnia 2022 r., znak: R-I-5380W-275/22/AG, z którego wynikało, że nie ma podstaw prawnych do zmniejszenia ogólnej liczby punktów. Pismo to było przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który postanowieniem z dnia 27 marca 2023 r., prawomocnym od dnia 13 kwietnia 2023 r., w sprawie o sygn. akt III SA/Wr 62/23, odrzucił skargę w uwagi na wniesienie jej po upływie terminu. W dalszej części odpowiedzi organ wyjaśnił, że pomiędzy stronami od dłuższego czasu toczy się korespondencja w przedmiocie skorygowania nałożonych skarżącemu liczby punktów karnych, ostatnie pismo z dnia 12 maja 2023 r. było kolejną odpowiedzią organu na pisma skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że czynności związane ze sposobem naliczania punktów karnych, ich ilością czy usuwaniem pozostawione są organowi prowadzącemu ewidencję, tj. komendantowi wojewódzkiemu Policji, a ewentualna kontrola prawidłowości dokonywanych wpisów może być - co do zasady - dokonana w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Zgodnie z jednolitym orzecznictwem sądowoadministracyjnym (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 1808/13; z dnia 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 127/13; z dnia 24 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1203/11 i postanowienie z dnia 30 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1413/11 - wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl), wpis do ewidencji prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego Policji stanowi czynność materialnoprawną, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a zatem przysługuje od niego prawo wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Przedmiotem skargi do sądu może być zatem akt lub bezczynność komendanta wojewódzkiego Policji w zakresie prowadzonej przez niego ewidencji. . Zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a., skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., wnosi się w terminie 30 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Powzięcie wiadomości o podjętej czynności z zakresu administracji publicznej otwiera bieg 30-dniowego terminu do wniesienia skargi. Przystępując jednak do rozpoznania konkretnej skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy zaskarżony akt lub czynność organu administracji publicznej podlega kontroli tego sądu. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Dlatego też sąd zobligowany jest do skontrolowania, czy skarga nie zawiera braków, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 1-6 p.p.s.a. Stwierdzenie bowiem braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia. Jak wynika z akt sprawy skarżący pismem z dnia 28 października 2022 r. skierował do organu prośbę o weryfikację punktów karnych przypisanych mu w 2019 r. W ocenie skarżącego punkty uległy skasowaniu na podstawie obowiązujących wówczas przepisów. Pismem z dnia 16 listopada 2022 r. organ stwierdził, że bezspornym jest , ze w okresie od 17 stycznia do 22 września 2019 r. strona dopuściła się wielokrotnego naruszenia przepisów ruchu drogowego i ogólna suma punktów przypisanych tytułem sprawstwa poszczególnych czynów wyniosła 25. Organ wyjaśnił również, że za naruszenia przepisów ruchu drogowego z 19 czerwca 2019 r. punkty karne zostały nałożone na podstawie prawomocnych mandatów, natomiast wykroczenia spowodowane 17 stycznia 2019 r. i 22 września 2019 r. były rozpatrywane przez Sąd, a wyroki w tych sprawach uprawomocniły się odpowiednio 26 kwietnia 2019 r. i 13 kwietnia 2022 r. oraz 28 lipca 2022 r. Z akt sądowych wynika, że strona nie wniosła skargi na ww. pismo. Natomiast 27 grudnia 2022 r. skarżący złożył do Komendanta wniosek o sprostowanie liczby punktów karnych za zdarzenie z 22 września 2019 r., gdyż zdaniem strony punkty zostały przyznane błędnie, z naruszeniem art. 98 ust 2 ustawy z 5 stycznia 2011 o kierujących pojazdami. Pismem z dnia 29 grudnia 2022 r., organ udzielił skarżącemu odpowiedzi na ww. wniosek wyjaśniając, że w sprawie brak jest możliwości zmniejszenia ogólnej liczny punktów podkreślając, że stosowanie powołanego przepisu jest zawieszone na podstawie art. 14 ustawy o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw z dnia 9 maja 2018 r. W tej sprawie skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który postanowieniem z dnia 27 marca 2023 r., w sprawie o sygn. akt III SA/Wr 62/23, skargę odrzucił. Sąd ustalił bowiem, że o zaskarżonej czynności strona skarżąca dowiedziała się w dniu 3 stycznia 2023 r., trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi (art. 53 § 2 p.p.s.a.), upłynął więc 2 lutego 2023 r, skarga została nadana w placówce pocztowej w dniu 3 lutego 2023 r., a zatem z uchybieniem terminu do jej wniesienia. Postanowienie Sądu uprawomocniło się z dniem 13 kwietnia 2023 r. Następnie kolejnym pismem z 26 kwietnia 2023 r. strona wniosła do organu o sprostowanie liczby punktów karnych wpisanych do ewidencji kierowców za naruszenia przepisów ruchu drogowego: 17 stycznia 2019 r., 19 czerwca 2019 r. i 22 września 2019 r. Sąd - w składzie orzekającym w tej sprawie - stwierdził na podstawie akt sprawy, że we w tym wniosku omyłkowo skarżący wskazał jako dzień zdarzenia drogowego 17 kwietnia 2019 r., w miejsce 17 stycznia 2019 r., o czym świadczy przywołana przez skarżącego sygnatura akt sprawy (III W 223/19) oraz fakt, że w aktach sprawy brak dokumentacji potwierdzającej jakiekolwiek zdarzenie z 17 kwietnia 2019 r. W konsekwencji analiza ww. stanu faktycznego sprawy prowadzi do wniosku, że skarżący pismem z 26 kwietnia 2023 r. miał zamiar złożyć do organu kolejny wniosek w sprawie o skorygowanie punktów karnych za zdarzenia z dni: 17 stycznia 2019 r., 19 czerwca 2019 r. i 22 września 2019 r., co potwierdza treść odpowiedzi Komendanta z 12 maja 2023 r. W treści tego pisma podkreślono, że wyczerpującą odpowiedź przedstawiono stronie w korespondencji z dnia 29 grudnia 2022 r. Dlatego Sąd zgadza się ze stanowiskiem organu, że pismo Komendanta z dnia 12 maja 2023 r. nie jest nowym aktem organu odmawiającym skorygowania liczby punktów karnych nałożonych w roku 2019, a jedynie podtrzymaniem stanowiska organu z dnia 29 grudnia 2023 r., tak więc przedmiotowa skarga nie jest skutecznym środkiem kwestionującym prawidłowość przypisania skarżącemu punktów karnych za zdarzenia z dni: 17 stycznia 2019 r., 19 czerwca 2019 r. i 22 września 2019 r. Czynności organu z 12 maja 2023 r. i 29 grudnia 2022 r. dotyczą bowiem tej samej materii – przypisania skarżącemu punktów karnych za zdarzenia z 2019 r. Do zasadności przypisania punktów za zdarzenia z ww. dat, organ ustosunkował się już uprzednio pismem z dnia 29 grudnia 2022 r., na które skarżący również wniósł skargę do tut. Sądu. Do otwarcia "drugiego" terminu do wniesienia skargi w sprawie nie doprowadziło natomiast otrzymanie przez stronę kolejnego pisma organu z dnia 12 maja 2023 r. Jak bowiem wynika z ww. pisma, stanowi ono jedynie informację o uprzednim wydaniu przez ten organ w dniu 29 grudnia 2022 r. oficjalnego stanowiska w sprawie. Pismo z dnia 12 maja 2023 r. nie może być zatem traktowane jako odrębna czynność, inna od dotychczas zaskarżonej czynności organu z dnia 29 grudnia 2022 r. Należy wyjaśnić, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje reguła zgodnie, z którą w tej samej sprawie między tymi samymi stronami skarga przysługuje tylko raz. Termin do wniesienia skargi jest terminem ustawowym, który ma charakter prekluzyjny i nie może być skracany, przedłużony, a jego upływ Sąd uwzględnia z urzędu i z tej przyczyny Sąd jest zobligowany do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w razie jego uchybienia. Warunkiem rozpatrzenia skargi jest bowiem złożenie jej w ustawowym terminie ponieważ zgodnie z art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Co istotne, w przypadku uchybienia terminu do wniesienia skargi, możliwe jest jego przywrócenie zgodnie z procedurą uregulowaną w art. 86-89 p.p.s.a. W związku z powyższym należy stwierdzić, że powtórnie złożona w sprawie przez skarżącego skarga z dnia 2 czerwca 2023 r. podlega zatem odrzuceniu jako wniesiona po terminie z uwagi na fakt, iż prawo do wniesienia skargi na czynność zostało już skutecznie "skonsumowane" przez skarżącego wskutek złożenia przez niego pierwszej skargi w sprawie z dnia 3 lutego 2023 r. Skarżący mógł przy tym kwestionować rozstrzygnięcie Sądu z dnia 27 marca 2023 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Wr 62/23, dotyczące skargi z dnia 3 lutego 2023 r., które stało się prawomocne z dniem 13 kwietnia 2023 r., lub złożyć wniosek zgodnie z procedurą uregulowaną w art. 86-89 p.p.s.a., na co się jednak – jak wynika z akt sprawy - nie zdecydował. W tym stanie rzeczy, z uwagi na formalne braki stojące na przeszkodzie do merytorycznego rozpoznania sprawy, Sąd uznał za zbędne odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 p.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.