III SA/Wr 231/25
WyrokWSA we Wrocławiu2025-08-28
Skład orzekający: Anetta Chołuj, Adam Habuda, Anna Kuczyńska-Szczytkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu drogowego bez zalogowanej karty kierowcy w tachografie powinno być kwalifikowane jako niewłaściwa obsługa tachografu (lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym), czy jako niepoprawne stosowanie karty kierowcy (lp. 6.3.19 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym)?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wykonywanie przewozu bez zalogowanej karty kierowcy w tachografie nie stanowi ingerencji w działanie tachografu lub dane rejestrowane przez tachograf, a tym samym nie może być kwalifikowane jako naruszenie z lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Naruszenie to powinno być rozpatrywane w kontekście przepisów dotyczących stosowania karty kierowcy, a nie ingerencji w urządzenie.Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego utrzymującą w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców, w tym wykonywanie przewozów bez zalogowanej karty kierowcy. Organy administracji zakwalifikowały to naruszenie jako niewłaściwą obsługę tachografu (lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym). Strona skarżąca kwestionowała tę kwalifikację, twierdząc, że naruszenie powinno być rozpatrywane w świetle lp. 6.3.19 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym (niepoprawne stosowanie karty kierowcy).Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz poprzedzającą ją decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego we Wrocławiu i zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anetta Chołuj (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Adam Habuda Asesor WSA Anna Kuczyńska-Szczytkowska Protokolant specjalista Renata Pawlak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 23 lutego 2024 r. nr BP.501.2533.2022.2308.DL1.529475 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz strony skarżącej kwotę 400 (słownie: czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Pismem z dnia 5 kwietnia 2024 r. M. C. (dalej: skarżący, strona skarżąca) wniósł skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej jako: organ II instancji, organ odwoławczy, GITD) z dnia 23 lutego 2024 r. nr BP.501.2533.2022.2308.DL1529475 utrzymującą w mocy decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego we Wrocławiu z dnia 12 października 2022 r. nr WI.8140.6780.2022.I0062.23-KF w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej.
Jak wynika z akt sprawy u strony skarżącej zostało wszczęte postępowanie kontrolne, które zostało zakończone sporządzeniem protokołu z czynności kontrolnych z dnia 6 września 2022 r. o numerze WI.8140.6780.2022.I0062.23-KF. Wobec stwierdzonych w toku kontroli naruszeń strona została poinformowana o wszczęciu wobec niej postępowania administracyjnego. Decyzją organu I instancji nałożono na stronę skarżącą karę pieniężną w wysokości 12.600,00 zł z uwagi na stwierdzone w ramach kontroli naruszenia: skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego - zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej, skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku tygodniowego, przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, niewłaściwa obsługa lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi, naruszenie obowiązku terminowego pobierania danych z karty kierowcy - za każdego kierowcę, naruszenie obowiązku terminowego pobierania danych z tachografu - za każdy pojazd.
Strona skarżąca nie zgodziła się z rozstrzygnięciem organu I instancji podnosząc, że niewątpliwie w stanie faktycznym sprawy doszło do nieprawidłowości jednak organ I instancji błędnie zakwalifikował stwierdzone zachowanie polegające na niewłożeniu do tachografu karty kierowcy jako czyn wskazany w lp. 6.2.1. pomijając całkowicie przepis lp. 6.3.19 załącznika nr 3 u.t.d.
W wyniku złożonego odwołania organ II instancji utrzymał w mocy kwestionowane rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji, odnośnie naruszenia polegającego na niewłaściwej obsłudze lub odłączeniu homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi, lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., powołał treść art. 32 ust. 3 rozporządzenia nr 165/2014, art. 33 ust. 1 i 3 rozporządzenia nr 165/2014, oraz art. 34 rozporządzenia nr 165/2014.
Organ wskazał, że konsekwencją powyższych przepisów jest treść lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje niewłaściwą obsługę lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi karą pieniężną w wysokości 5.000,00 zł.
Analiza danych pobranych z tachografów ujawniła liczne przypadki prowadzenia przez kierowców pojazdów bez zalogowanej karty kierowcy, co skutkowało nierejestrowaniem na niej aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi.
Powyższe stwierdzono w przypadku przejazdów realizowanych pojazdami wskazanymi i opisanymi od strony 13 do 19 zaskarżonej decyzji.
Za powyższe naruszenia organ nałożył na kontrolowany podmiot karę w wysokości 5.000,00 zł - zgodnie z lp. 6.2.1 załącznika nr 3 u.t.d.
Organ odwoławczy uznał, iż kara została nałożona na stronę zasadnie bowiem organ I instancji podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Zebrawszy kompletny materiał dowodowy, organ właściwie ustalił stan faktyczny sprawy. Ocenił on cały materiał dowodowy zebrany w sprawie w sposób kompletny i wszechstronny. Stronie została zapewniona możliwość aktywnego uczestniczenia w przebiegu postępowania, ponadto na każdym etapie sprawy skarżący został zapoznany z niezbędnymi pouczeniami. Organ I instancji nie uchybił art. 107 § 3 kpa, bowiem skarżona decyzja administracyjna zawiera wszystkie elementy obligatoryjnie wymagane przez ww. przepis. Stronie przedstawiono w sposób wyczerpujący ustalony stan faktyczny, dowody na których organ się oparł przy wydawaniu decyzji, a także obszerne uzasadnienie prawne.
Po analizie materiału dowodowego organ odwoławczy stwierdza, iż należy podkreślić, że w toku kontroli zostały ujawnione liczne naruszenia przepisów z zakresu transportu drogowego, w szczególności czasu prowadzenia pojazdów przez kierowców, wymaganych przerw i odpoczynków. W takim stanie faktycznym nielogicznym pozostawałoby stwierdzenie, że przedsiębiorca zapewnił właściwą organizację i dyscyplinę pracy z uwagi na liczbę i powtarzalność naruszeń - przeciwnie, świadczy to o nieefektywnym zarządzaniu pracownikami oraz miernej kontroli w zakresie przestrzegania przez nich przepisów dotyczących czasu pracy kierowców. Organ odwoławczy wskazał, że trudno przyjąć, iż przedsiębiorca nie miał wpływu na powstanie ujawnionych naruszeń. Zastosowanie właściwej organizacji pracy, efektywnej kontroli oraz skutecznego egzekwowania przestrzegania przepisów z zakresu czasu pracy kierowców pozwoliłoby uniknąć tych naruszeń, a za organizację pracy przedsiębiorstwa odpowiada właśnie podmiot wykonujący przewozy. Fakt licznych stwierdzonych naruszeń dowodzi jednak o braku skutecznych działań nadzorczych i kontrolnych wobec kierowców. Organ odwoławczy wskazał, że strona winna upewnić się, czy kierowcy wykonujący przewozy na jego rzecz prawidłowo zrozumieli obowiązujące w tym zakresie przepisy oraz czy stosują się do nich w trakcie wykonywania transportu. Właściwy system kontroli i nadzoru obowiązujący w przedsiębiorstwie mógłby zapobiec wykonywaniu przez kierowców przewozów z naruszeniem norm z zakresu czasu pracy bądź właściwego dokumentowania okoliczności związanych z przewozami.
Organ odwoławczy wskazał, że za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo, na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 06.07.2011 r., II GSK 716/10).
Z uwagi na powyższe, przepisy art. 92b i 92c u.t.d. nie mogą zostać zastosowane na gruncie niniejszej sprawy.
Organ odwoławczy wskazał, że naruszenie lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. polega na "niewłaściwej obsłudze lub odłączeniu homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi". Jak wynika z powyższego, naruszenia zakwalifikowane przez organ I instancji jako naruszenia lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do utd spełniają przywołane przesłanki. Fakt, iż kierowca nie włożył do tachografu karty kierowcy (pomimo, iż miał taki obowiązek) stanowi naruszenie zasad właściwej obsługi tachografu, bowiem właściwym pozostaje użytkowanie tachografu z włożoną do niego kartą kierowcy. Ponadto, zaniechanie włożenia karty do tachografu skutkuje właśnie nierejestrowaniem na karcie kierowcy m.in. jego aktywności. Wobec spełnienia powyższych przesłanek organ odwoławczy podziela stanowisko organu I instancji o zakwalifikowaniu spornych naruszeń jako lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d.
Organ odwoławczy nie zgodził się ze skarżącym, iż stwierdzone naruszenia miały wypełniać przesłanki wskazane w lp. 6.3.19 załącznika nr 3 do u.t.d., zgodnie z którym polega ona na "niepoprawnym stosowaniu wykresówek lub karty kierowcy". W spornych przypadkach w ogóle nie doszło do stosowania kart kierowcy, zatem nie można mówić o ich niepoprawnym stosowaniu.
Odnośnie podstaw do zastosowania przepisów egzoneracyjnych art. 92b oraz 92c u.t.d., GITD po szczegółowej analizie całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie stwierdził okoliczności uzasadniających ich zastosowanie. Organ odwoławczy wskazał, iż na gruncie rozpatrywanej sprawy nie można przyjąć, iż przesłanki egzoneracyjne zostały spełnione. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą bowiem żadne okoliczności wskazane w art. 92c u.t.d.
Strona skarżąca nie zgodziła się z decyzją organu II instancji. W złożonej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zarzuciła jej naruszenie:
- zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynikających z art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej jako k.p.a.) tj. zasady praworządności i działania na podstawie przepisów prawa, zasady dążenia do prawdy obiektywnej i zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej,
- art. 15 k.p.a. oraz stanowiącego jego konkretyzację art. 127 k.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności, jako gwarancji procesowej strony postępowania administracyjnego, wyrażającej się w możliwości żądania przez nią wyjaśnienia wątpliwości faktycznych i prawnych w ponownym rozstrzygnięciu jej sprawy indywidualnej załatwionej decyzją organu I instancji,
- lp. 6.2.1 załącznika nr 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2201 ze zm., dalej jako u.t.d.) poprzez nieprawidłowe, skutkujące usankcjonowaniem przejazdów, wyłączonych spod regulacji przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. U. UE. L. z 2006 r. Nr 102, str. 1 ze zm., dalej jako rozporządzenie 561/2006), z jednoczesnym deficytem ustalenia przez organ charakteru przewozu i celu przejazdu oraz tego kto przedmiotowy przejazd wykonywał, w sytuacji kiedy określona w protokole kontroli aktywności nie pozostawała w bezpośrednim związku z wykonywaniem przewozu drogowego, o którym jest mowa w art. 4 rozporządzenia 561/2006,
- lp. 6.2.1 załącznika nr 3 u.t.d. w zw. z art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d., art. 35 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. U. UE. L. z 2014 r. Nr 60, str. 1 ze zm., dalej jako rozporządzenie 165/2014) oraz art. 7a k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym zakwalifikowaniu przejazdu bez włożonej karty jako czyn wskazany w lp. 6.2.1. załącznika nr 3 u.t.d. tj. niewłaściwą obsługę lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, a nie czyn wskazany w lp. 6.3.19 załącznika nr 3 u.t.d.,
- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i niewydanie decyzji w oparciu o całokształt okoliczności sprawy, a także przez orzekanie bez kierowania się zasadą słuszności interesu strony oraz przepisami k.p.a.: art. 7a § 1 i art. 81a, które nakazują rozstrzygać wątpliwości, co do stanu faktycznego lub wątpliwości prawnych na korzyść strony postępowania.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca wskazała, że nie zgadza się ze stanowiskiem organów w zakresie zakwalifikowania naruszenia do kategorii lp. 6.2.1 załącznika nr 3 u.t.d. bowiem w ocenie skarżącego naruszenie wypełnia dyspozycję lp. 6.3.19 załącznika nr 3 u.t.d. Skarżący wskazał, że organ II instancji odniósł się lakonicznie do zarzutów przedstawionych w odwołaniu, powołując się jedynie na wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2022 r. Skarżący powołał szereg wyroków sądów administracyjnych, które wskazywały na aktualną, stabilną oraz nie wywołującą rozbieżności prawnych linię orzeczniczą, która jednoznacznie określa, że przepis lp. 6.2.1 nie ma zastosowania do naruszenia ujawnionego w sprawie.
Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu I oraz II instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że na podstawie lp. 6.2.1 załącznika nr 3 u.t.d sankcjonowaniu podlega niewłaściwa obsługa tachografu lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, co prowadzi do tego samego skutku dla obu przypadków jakim jest nierejestrowanie na wykresówce lub karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi. Dla nałożenia sankcji na podstawie lp. 6.2.1 załącznika nr 3 u.t.d. nie jest wymagane stwierdzenie fizycznej ingerencji w tachograf polegające na jego odłączeniu. Wystarczające jest stwierdzenie przez organ kontroli nieprawidłowej obsługi tachografu, a z taką mamy do czynienia w sytuacji kiedy kierowca posiadając kartę kierowcy nie wkłada jej do tachografu celem rejestrowania swojej aktywności. Brak zalogowania w tachografie karty kierowcy w pojeździe, w którym kierowca ten przebywa, bez znaczenia, czy wykonuje on jedynie krótkie podjazdy pod rampę załadowczą, czy pokonuje dłuższy dystans, stanowi niewłaściwą obsługę tachografu. Prawidłowa wykładnia lp. 6.2.1 załącznika nr 3 u.t.d. powinna prowadzić do wniosku, że dyspozycja tego przepisu obejmuje każde niewłaściwe obsługiwanie przez kierowcę tachografu, które skutkuje nierejestrowaniem na wykresówce, karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi. W przypadku kierowców zawodowych, właściwa obsługa tachografu sprowadza się po pierwsze do zalogowania własnej karty kierowcy w tachografie, po drugie do zadeklarowania po zalogowaniu karty kierowcy odpowiednich danych o aktywności tj. co robił kierowca przed włożeniem karty (np. odpoczynek, dyspozycja) i jaką aktywność wykonuje aktualnie np. dyspozycja, przerwa, prowadzenie pojazdu. Brak zalogowania karty w tachografie, co miało miejsce w niniejszej sprawie, skutkuje tym, że dane dotyczące danego kierowcy nie są w ogóle rejestrowane, a w konsekwencji dochodzi do wypełnienia dyspozycji lp. 6.2.1 załącznika nr 3 u.t.d. Organ wskazał, że w sprawie w toku kontroli działalności gospodarczej ujawniono aż 129 przypadków braku rejestrowania na kartach kierowców ich aktywności, a zatem wbrew stanowisku skarżącego stan faktyczny ustalony nie może wyczerpywać naruszenia lp. 6.3.19 załącznika nr 3 u.t.d. ponieważ niezalogowanie karty kierowcy w celu nierejestrowania aktywności kierowcy nie stanowi niepoprawnego stosowania karty kierowcy, lecz wypełnia dyspozycję lp. 6.2.1 załącznika nr 3 u.t.d. Organ wskazał, że dochodzi wówczas do zmaterializowania się z góry nałożonego celu w postaci ukrywania przez kierowcę jego faktycznej aktywności polegającej np. na prowadzeniu pojazdu. Co więcej w ocenie organu brak zalogowania karty w tachografie prowadzi do sfałszowania rzeczywistego obrazu czynności kierowcy a w konsekwencji stwarza zagrożenie w bezpieczeństwie w ruchu drogowym. Organ powołał na potwierdzenie swojego stanowiska wyroki: WSA w Lublinie z dnia 23 maja 2023 r., sygn. akt III SA/Lu 110/23, oraz WSA w Krakowie z dnia 31 marca 2022 r., sygn. akt III SA/Kr 1582/21, WSA w Łodzi z dnia 7 maja 2021 r., sygn. akt III SA/Łd 207/21 i z dnia 3 listopada 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 566/22 oraz NSA z dnia 28 listopada 2022 r., sygn. akt II GSK 1686/18. W dalszej części uzasadnienia organ podniósł, że w rozpatrywanej sprawie wina i stopień zawinienia nie są przesłankami odpowiedzialności administracyjnej. Skarżący nie przedstawił ponadto wystarczających dowodów, które wskazywałyby na brak jego odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje;
Skarga zasługuje na uwzględnienie, przy czym nie wszystkie zarzuty skargi są uzasadnione.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Podobna sprawa był przedmiotem oceny tutejszego Sądu w wyroku z dnia 4 kwietnia 2024 r. sygn. akt III SA/Wr 60/24 i stanowisko tam zaprezentowane Sąd podziela, przyjmując jako własne.
Jako naruszające przepisy ocenił Sąd wymierzenie w związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami kary z lp. 6.2.1. zał nr 3 u.t.d. za naruszenie w postaci niewłaściwej obsługi lub odłączenia homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi.
Wbrew jednak zarzutom skargi, Sąd dokonując kontroli legalności decyzji nie znalazł podstaw dla zakwestionowania stanowiska organów, że w sprawie wystąpiły naruszenia w postaci wykonywania przejazdów bez zalogowanej karty kierowcy, a strona nie wykazała, że uzasadnione było uruchomienie trybu out, który nie wymaga użycia karty kierowcy. Strona jako uzasadnienie podała jazdy techniczne, dotyczące tankowania pojazdu. Nieprawidłowa jest natomiast zdaniem Sądu kwalifikacja stwierdzonych naruszeń jako naruszeń z lp. 6.2.1. zał. nr 3 u.t.d.
W art. 1 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.U. UE L z 201 r. poz. 60, s. 1; dalej: rozporządzenie nr 165/2014), że określono obowiązki i wymogi w odniesieniu do budowy, instalacji, użytkowania, sprawdzania i kontrolowania tachografów stosowanych w transporcie drogowym w celu weryfikacji zgodności z rozporządzeniem 561/2006 dyrektywą 2002/15/WE Parlamentu Europejskiego i Rady i dyrektywą Rady 92/6/EWG, a tachografy muszą spełniać wymogi niniejszego rozporządzenia pod względem budowy, instalacji, użytkowania i sprawdzania.
W art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014 wskazano, że tachografy są instalowane i użytkowane w pojazdach zarejestrowanych w państwie członkowskim używanych do przewozu drogowego osób lub rzeczy oraz do których zastosowanie ma rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006, str. 1; dalej: rozporządzenie nr 561/2006). Na mocy art. 4 ust. 2 tiret pierwsze tachografy i karty do tachografu spełniają m.in wymogi, że rejestrują dokładne i wiarygodne dane dotyczące kierowcy, czynności kierowcy oraz pojazdu.
Art. 32 rozporządzenia nr 165/2014 w ust. 1 nakłada na przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowców obowiązek zapewnienia poprawnego działania i właściwego użytkowania tachografów i kart kierowcy. Przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy stosujący tachografy analogowe zapewniają ich poprawne działanie i prawidłowe stosowanie wykresówek. Tachografy cyfrowe nie mogą być ustawione w sposób powodujący automatyczne przełączanie się na konkretną kategorię czynności po wyłączeniu silnika lub zapłonu pojazdu, chyba że kierowca ma w dalszym ciągu możliwość ręcznego wyboru odpowiedniej kategorii czynności (ust. 2). Zabrania się fałszowania, ukrywania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach lub przechowywanych w tachografie lub na karcie kierowcy albo zarejestrowanych na wydrukach z tachografu. Każda forma manipulowania tachografem, wykresówką lub kartą kierowcy, która mogłaby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych lub informacji wydrukowanych jest zabroniona. W pojeździe nie może znajdować się żadne urządzenie, które mogłoby zostać użyte w powyższych celach (ust. 3).
Zgodnie natomiast z art. 34 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014 kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu. Nie wyjmuje się wykresówki ani karty kierowcy z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona. Dalsze jednostki redakcyjne art. 34 (ust. 2-7) rozporządzenia 165/2014 doprecyzowują obowiązki kierowcy co do używania kart kierowcy lub wykresówek, w tym: zapewniają zgodność czasu zapisywanego na wykresówce z czasem urzędowym/oficjalnym kraju rejestracji pojazdu (ust. 5 lit. a), obsługują przełączniki umożliwiające osobną i wyraźną rejestrację następujących okresów pracy, gotowości do pracy, przerw i odpoczynku - pod określonymi symbolami (ust. 5 lit. b) oraz nakładają obowiązek wprowadzenia w tachografie cyfrowym symboli państw, w których rozpoczyna i kończy dzienny okres pracy (ust. 7).
Pojęcie przewozu drogowego jest zdefiniowane w art. 4 lit. a) rozporządzenia nr 561/2006, który przewiduje, że przewóz drogowy oznacza każdą podróż odbywaną w całości lub części po drogach publicznych przez pojazd, z ładunkiem lub bez, używanym do przewozu osób lub rzeczy.
W art. 2 rozporządzenia nr 561/2006 wskazano zakres zastosowania rozporządzenia - ma zastosowanie do przewozu drogowego (osób i rzeczy). natomiast w art. 3 wskazane są wyjątki, tj. sytuacje w których rozporządzenie to nie ma zastosowania do przewozu drogowego.
Jednym z wyjątków jest sytuacja z art. 3 lit. g rozporządzenia nr 561/2006, zgodnie z którym rozporządzenie nie ma zastosowania do przewozu drogowego pojazdami poddawanymi próbom drogowym do celów rozwoju technicznego lub w ramach napraw albo konserwacji oraz pojazdami nowymi lub przebudowanymi, które nie zostały jeszcze dopuszczone do ruchu.
W sprawie, analiza danych pobranych z tachografów ujawniła liczne przypadki prowadzenia przez kierowców pojazdów bez zalogowanej karty kierowcy, co skutkowało nierejestrowaniem na niej aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi. Powyższe stwierdzono w przypadku przejazdów realizowanych pojazdami wskazanymi i opisanymi od strony 13 do 19 zaskarżonej decyzji.
Zdaniem Sądu wykonywane przez stronę przewozy podlegały obowiązkom wynikającym z powołanych przepisów, co oznacza, że kierowca miał obowiązek stosować kartę kierowcy. Prawidłowo więc organy stwierdziły, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów o stosowaniu tachografów.
Nie podziela natomiast Sąd stanowiska organów odnośnie kwalifikacji naruszenia. Wykonywanie przewozu bez włożonej karty kierowcy nie może być kwalifikowane do naruszeń lp. 6.2. załącznika nr 3 do u.t.d., w tym do lp. 6.2.1., które z zasady wymaga ingerencji w działanie tachografu lub dane rejestrowane przez tachograf.
W załączniku nr 3 uotd w I.p. 6.2. zawarte są naruszenie zatytułowane "Wykonywanie przewozu drogowego z ingerencją w działanie tachografu lub dane rejestrowane przez tachograf". W zakresie ww. naruszeń zostały umieszczone dwie pozycje o lp. 6.2.1. i 6.2.2. Lp. 6.2.1. (przyjęta w sprawie) obejmuje naruszenie polegające na niewłaściwej obsłudze lub odłączeniu homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkującego nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi.
Dalej wskazać należy, że rubryka nr 4 załącznika nr 3 u.t.d. zawiera numer grupy naruszeń zawartych w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 2016/403 z dnia 18 marca 2016 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 w odniesieniu do klasyfikacji poważnych naruszeń przepisów unijnych, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego, oraz zmieniającego załącznik III do dyrektywy 2006/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz.U.UE.L.2016.74.8, dalej: rozporządzenie nr 2016/403).
Naruszenie z lp. 6.2.1. zał. nr 3 u.t.d. przyporządkowane zostało w u.t.d. do grupy nr 2.8 załącznika I do rozporządzenia nr 2016/403. Grupa naruszeń w 2.8. załącznika I do rozporządzenia nr 2016/403 odnosi się do naruszenia przepisów art. 32 ust. 1 i art. 33 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014, które dotyczą właściwego użytkowania tachografów i kart kierowcy. Pod nr 2.8 załącznika I do rozporządzenia nr 2016/403 jest zamieszczony rodzaj naruszenia – niewłaściwe użytkowanie tachografu (np.: niewłaściwe stosowanie w sposób świadomy, dobrowolny lub pod przymusem, brak instrukcji dotyczących właściwego użytkowania, itd.)
Natomiast tytuł pozycji zał. nr 3 u.t.d. lp. 6.2 dotyczy naruszeń polegających na wykonywaniu przewozu drogowego z ingerencją w działanie tachografu lub dane rejestrowane przez tachograf.
Zauważa Sąd, że naruszenie polegające na ingerencji w działanie tachografu lub dane rejestrowane przez tachograf musi wynikać z działania strony, tj. podjęcia przez przedsiębiorcę lub kierowcę czynności skutkujących nieprawidłowym działaniem tachografu lub bezpośrednio wpływających na zapis danych rejestrowanych przez tachograf. Zatem z tego typu naruszeniem będziemy mieli do czynienia w sytuacji podjęcia czynności, które oddziałują bezpośrednio na tachograf, a nie zaś w przypadku bezczynności, czyli braku jakiegokolwiek działania ze strony kierowcy lub innej osoby. Ingerencja w prawidłowość działania tachografu lub dane rejestrowane przez tachograf oznacza zatem oddziaływanie na to urządzenie, a nie brak jakiegokolwiek działania – jak miało to miejsce w niniejszej sprawie. Wniosek taki wypływa z treści tytułu działu opisującego naruszenia objęte Ip. 6.2. załącznika nr 3 do u.t.d. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2023 r., sygn. akt II GSK 289/20 – publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA).
W ocenie Sądu l.p. 6.2.1. zał. nr 3 u.t.d. nie obejmuje wszystkich zdarzeń skutkujących rejestracją niepełnych danych związanych z aktywnością kierowcy, a jedynie tych, które są związane/są następstwem ingerencji w urządzenie rejestrujące dane.
Zwraca Sąd uwagę na lp. 6.3. zał. nr 3 u.t.d., który zawiera odrębną kwalifikację zdarzeń dotyczących użytkowania tachografu i kart kierowcy, tj. Naruszenie zasad i warunków użytkowania tachografu. Wśród ww. naruszeń są m.in. pozycje o lp. 6.3.5., która obejmuje naruszenie polegające na "niedopuszczalnym wyjęciu wykresówki lub karty kierowcy, mająca wpływ na rejestrację danych" i wskazuje numer 2.14 BPN oraz lp. 6.3.19., która stanowi o "niepoprawnym stosowaniu wykresówek lub karty kierowcy, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w lp. 6.3.1-6.3.10 i 6.3.14" i wskazuje numer 2.13 BPN.
Naruszenie z lp. 6.3.5. i lp. 6.3.19.zał. nr 3 u.t.d. przyporządkowane zostało w u.t.d. odpowiednio do grupy nr 2.14 i 2.13. załącznika I do rozporządzenia nr 2016/403. Grupa naruszeń w poz. 2.14 i 2.13. załącznika I do rozporządzenia nr 2016/403 odnosi się do naruszenia przepisów art. 34 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014.
Jak wynika z art. 34 ust. 1 rozporządzenia (UE) 165/2014, kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu. Wykresówki ani karty kierowcy nie wyjmuje się z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów lub jest konieczne do wprowadzenia symbolu państwa po przekroczeniu granicy. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona.
Z decyzji organów i z akt nie wynikają okoliczności wskazujące na ingerencję w działanie tachografu lub dane rejestrowane przez tachograf. Organ wprost wskazuje, że wykonywane były przewozy bez włożonej karty kierowcy.
W konsekwencji kwalifikowanie naruszenia z art. 34 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 165/2014 do lp. 6.2.1. zał. nr 3 u.t.d. w ocenie Sądu jest nieprawidłowe.
Natomiast zdaniem Sądu, organy zasadnie wskazały, że strona nie wykazała okoliczności uwalniających ją od odpowiedzialności opisanych w art. 92c u.t.d. Stosownie do treści art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 pkt 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Słusznie organy oceniły, że strona skarżąca nie wykazała okoliczności wyłączających jej odpowiedzialność opisaną w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. W sprawie do naruszenia doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć. Wszystkie okoliczności sprawy były takimi, na które strona skarżąca, należycie kontrolując i nadzorując kierowców, miała wpływ i mogła je przewidzieć.
Podkreślenia wymaga, że dla zwolnienia z odpowiedzialności na podstawie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. konieczne jest ustalenie braku wpływu podmiotu wykonującego przewozy lub inne czynności na powstanie naruszenia. Niemożność przewidzenia zdarzeń lub okoliczności, dla uwolnienia się od odpowiedzialności na podstawie przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 lub 2 u.t.d., powinna być wykazana przez przewoźnika przy uwzględnieniu kryterium należytej staranności. Przedsiębiorca musi kontrolować na bieżąco czy zatrudniani przez niego kierowcy dopuszczają się naruszeń. Wpływ ten przejawia się między innymi w możliwości prowadzenia odpowiednich szkoleń, dokonywaniu kontroli oraz zatrudniania odpowiednich osób. To na przedsiębiorcy ciąży bowiem obowiązek ustalenia, czy zatrudniani przez niego kierowcy dopuszczają się naruszeń i to jego obciążają negatywne konsekwencje zaniedbań, zaniechań lub działań świadomych tych osób, konsekwencją których jest poniesienie odpowiedzialności finansowej. Wskazane w art. 92c u.t.d. przesłanki egzoneracyjne odnoszą się jedynie do okoliczności o charakterze obiektywnym, a więc takich, których przy najdalej idących staraniach przedsiębiorca nie mógł i nie był w stanie przewidzieć (por. wyrok NSA z dnia 12 lipca 2016 r., sygn. akt II GSK 2163/14, z dnia 21 kwietnia 2016 r., sygn. akt II GSK 2752/14, z dnia 11 marca 2015 r., sygn. akt II GSK 205/14 z dnia 12 marca 2015 r., wyrok WSA w Opolu z dnia 2 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Op 186/14, CBOSA).
Dla zwolnienia się z odpowiedzialności przedsiębiorca musi zatem wykazać, że dołożył należytej staranności, czyli uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać organizując przewóz, a jedynie wskutek jakichś nadzwyczajnych, nieprzewidywalnych okoliczności lub zdarzeń doszło do naruszenia przepisów prawa. Sprawą przedsiębiorcy (przewoźnika) jest zawarcie takich umów i obmyślenie takich organizacyjnych rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem, czy to na zasadzie stosunku pracy, czy nawet na zasadzie samozatrudnienia (por. wyrok NSA z dnia 10 października 2019 r., CBOSA).
W niniejszej sprawie żadnych takich obiektywnych, nieprzewidywalnych, nadzwyczajnych okoliczności skarżący nie wykazał.
W ocenie Sądu, nie doszło również w sprawie do naruszenia wskazywanych w skardze przepisów postępowania. Strona miała zapewniony czynny udział w postępowaniu, a organy uwzględniły i oceniły przedłożone i wskazywane przez stronę dowody.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ winien uwzględnić ocenę prawną wyrażoną w wyroku.
W tym stanie rzeczy Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a., o kosztach postępowania rozstrzygnął w oparciu o art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło