III SA/Wr 422/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Anna Kuczyńska - Szczytkowska po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2022 r., na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi K.D. na czynność Komendanta Straży Miejskiej w Wałbrzychu w przedmiocie odholowania pojazdu postanawia: odrzucić skargę. W dniu 4 kwietnia 2022 r. funkcjonariusz Straży Miejskiej w Wałbrzychu wydał na podstawie art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym, dyspozycję usunięcia pojazdu marki [...] nr rejestracyjnym [...] z powodu pozostawienia pojazdu nieoznakowanego kartą parkingową w miejscu przeznaczonym dla pojazdu osoby niepełnosprawnej o obniżonej sprawności ruchowej oraz osób wymienionych w art. 8 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym (art. 130a ust. 1 pkt 4 Prawa o ruchu drogowym). Pismem z 13 kwietnia 2022 r. K.D. (dalej: skarżący) wniósł skargę na czynność funkcjonariuszy Straży Miejskiej w Wałbrzychu "odnośnie odholowania pojazdu marki [...] o nr rejestracyjnym [...] z dnia 4 kwietnia 2022 r." Wskazał, że funkcjonariusze podjęli decyzję odnośnie odholowania pojazdu z miejsca "przeznaczonego dla osoby niepełnosprawnej", które według nich było oznakowane zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (Dz. U. nr 220, poz. 2181 ze zm.). Podkreślił, że na spornym miejscu stanął nieświadomie. Sugerował się tym, że takie miejsca są większych rozmiarów jak i zazwyczaj pomalowane na niebiesko lub też jest widoczna "koperta". Dodał, że nie zauważył znaku ponieważ był w mieście z córką na badaniu i śpieszył się. W odpowiedzi na skargę Komendant Straży Miejskiej w Wałbrzychu podkreślił, że funkcjonariusze Straży Miejskiej są zobligowani do podejmowania stanowczych działań wobec osób bezprawnie parkujących na bezpłatnych stanowiskach przeznaczonych dla osób niepełnosprawnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Rozpoznając sprawę sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy przedmiot skargi podlega kontroli tego sądu. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej powoływanej jako p.p.s.a.), zgodnie z którą sądy administracyjne w zakresie swej właściwości sprawują kontrolę pod względem legalności, to jest zgodności z prawem, działań lub zaniechań organów administracji publicznej. Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). W sprawie skarżący wniósł skargę w związku z usunięciem w dniu 4 kwietnia 2022 r. przez Straż Miejską w Wałbrzychu pojazdu będącego jego własnością z miejsca jego postoju, w trybie art. 130a ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz.U. z 2022 r., poz. 988 ze zm., dalej: p.r.d.). Zgodnie z tym przepisem pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela w przypadku pozostawienia pojazdu nieoznakowanego kartą parkingową, w miejscu przeznaczonym dla pojazdu kierowanego przez osoby wymienione w art. 8 ust. 1 i 2. Zgodnie z art. 8 ust. 1 p.r.d. osoba niepełnosprawna legitymująca się kartą parkingową kierująca pojazdem samochodowym oznaczonym tą kartą, może nie stosować się do niektórych znaków drogowych dotyczących zakazu ruchu lub postoju, w zakresie określonym przepisami o których mowa w art. 7 ust. 2. W myśl art. 8 ust. 2 p.r.d. przepis ust. 1 stosuje się również do: 1) kierującego pojazdem, który przewozi osobę niepełnosprawną legitymującą się kartą parkingową; 2) kierującego pojazdem należącym do placówki, o której mowa w ust. 3a pkt 3, przewożącego osobę mającą znacznie ograniczone możliwości samodzielnego poruszania się, pozostającą pod opieką takiej placówki. Dokonując w sprawie oceny dopuszczalności skargi, należy rozważyć charakter czynności usunięcia pojazdu w trybie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym. Z powołanych bowiem przepisów p.p.s.a. wynika, że nie każde działanie, czynność, bezczynność czy przewlekłość w działaniu organu administracji podlega kontroli sądów administracyjnych. Zdaniem Sądu, czynność usunięcia pojazdu nie może zostać uznana za "inną czynność" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W orzecznictwie podnosi się, że akt lub czynność, które podlegają kontroli sądowoadministracyjnej na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.: 1) powinny posiadać charakter zewnętrzny, tj. muszą być skierowane do podmiotu niepodporządkowanego organizacyjnie ani służbowo organowi wydającemu dany akt lub podejmującemu daną czynność (zob. wyrok NSA z 23 lutego 2011 r., II GSK 177/10, dostępny na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl); 2) powinny mieć charakter indywidualny; 3) są wydawane (zaś czynność – podejmowana) władczo w sferze administracji publicznej przez podmiot wykonujący administrację publiczną; 4) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa, co oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem (zaniechaniem określonego działania) organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (por. postanowienie NSA z 7 grudnia 2021 r., sygn. akt III OSK 7234/21, dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc powyższe uwagi do przedmiotu niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że czynność usunięcia pojazdu w trybie art. 130a p.r.d. jest konsekwencją zaistnienia stanu faktycznego określonego w tym przepisie, a więc konsekwencją naruszenia przepisów Prawa o ruchu drogowym. W przypadku uznania przez właściwe służby, że zaistniały przesłanki określone w art. 130a p.r.d., usunięcie pojazdu w powyższym trybie jest obowiązkiem organu. Tym samym uznać należy, że w takim przypadku straż miejska nie jest organem uprawnionym do władczego działania w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., tj. nie podejmuje czynności oraz aktów z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków skarżącego wynikających z przepisów prawa. Zaskarżona czynność nie jest bowiem konsekwencją istnienia po stronie skarżącego – jako właściciela pojazdu – jakiegokolwiek uprawnienia lub obowiązku wynikającego bezpośrednio z przepisów prawa (por. postanowienia NSA: z 3 listopada 2010r., sygn. akt I OSK 1799/10, z 9 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 926/12, postanowienie WSA w Warszawie z 14 października 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 1840/13, wszystkie dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Stwierdzić zatem należy, że ze względu na swój charakter, usunięcie i odholowanie pojazdu nie mieści się w zakresie kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne. Biorąc pod uwagę przedstawione wyżej okoliczności Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a.