III SA/Wr 561/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA – Marcin Miemiec po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora D. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2011, wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, postanawia: odmówić przywrócenia terminu. Pismem z dnia 19 października 2012 r. skarżący wniósł skargę na opisaną w osnowie decyzję Dyrektora D. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Zarządzeniem z dnia 27 grudnia 2012 r. skutecznie doręczonym w dniu 17 stycznia 2013 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania poprzez wykazanie, kiedy ustała przeszkoda uniemożliwiająca złożenie skargi w terminie i kiedy skarżący powziął wiadomość o jej ustaniu. Wskazane braki formalne zostały uzupełnione przez skarżącego pismem nadanym w dniu 25 stycznia 2013 r. Zarządzeniem z dnia 31 stycznia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu pozostawił wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi bez rozpoznania. Pismem nadanym w dniu 14 lutego 2013 r. skarżący wniósł zażalenie na powyższe zarządzenie. Jednocześnie złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wskazał, że w okresie od dnia 14 stycznia do 24 stycznia 2013 r. przechodził poważną grypę epidemiologiczną, przejawiającą się m.in. wysoką (ok 40°C) gorączką z zakazem opuszczania pomieszczenia mieszkalnego. Pismo dotyczące uzupełnienia braków formalnych skargi sporządził w dniu 24 stycznia 2013 r. Jednakże z uwagi na fakt, że nie mógł wysłać go osobiście o pomoc poprosił sąsiadkę, która zobowiązała się nadać go na poczcie, jednakże zapomniała o tym i wysłała przesyłkę po terminie. Zdaniem skarżącego, mimo stanu zdrowia dochował należytej staranności, a uchybienie terminu nastąpiło w wyniku zaniedbania drugiej osoby. Zarządzeniem z dnia 16 lipca 2013 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia przedmiotowego wniosku, poprzez przedłożenie dokumentów potwierdzających, że w okresie 14-24 stycznia 2013 r. pozbawiony był możliwości działania z powodu choroby. W odpowiedzi na wezwanie skarżący wskazał, że w przedmiotowym terminie, na obszarze gdzie przebywał w wyniku pandemii mutacji grypy, co było faktem notoryjnym i nagłośnionym medialnie, rozwinął się u niego stan ostrej grypy. Przybyły na miejsce lekarz z prywatnego pogotowia poinformował go, że jakiekolwiek zaniedbanie bądź opuszczenie miejsca zamieszkania grozić będzie dalekimi i nieodwracalnymi powikłaniami chorobowymi. Jednocześnie skarżący oświadczył, że nie jest w stanie udokumentować powołanych okoliczności, gdyż z uwagi na fakt samozatrudnienia, zwolnienie lekarskie nie było mu potrzebne. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie jest zasadny. Stosownie do art. 86 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Warunkami skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu są zgodnie z art. 87 cyt. ustawy brak winy w uchybieniu, złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, równoczesne ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu dokonanie czynności uchybionej. Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie. Z powyższych przepisów wynika zatem, że przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym uzależnione jest od spełnienia określonych przesłanek pozytywnych, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu i negatywnych, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. Pozytywną przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy strony wiąże się z obowiązkiem wnioskodawcy do wykazania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest zatem dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego zaniedbania. O braku winy można mówić tylko wtedy, gdy dokonanie czynności stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Ani podeszły wiek ani stan zdrowia nie stanowią przesłanek wykluczających istnienie winy" (tak NSA w wyroku z dnia 28 czerwca 2007 r., sygn. akt II OSK 479/07, Lex Omega nr 344095). W okolicznościach niniejszej sprawy bezspornym jest, że doszło do uchybienia terminu do uzupełnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, bowiem termin ten mijał w dniu 24 stycznia 2013 r. Niemniej jednak, w ocenie Sądu, skarżący nie uprawdopodobnił w żaden sposób okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Wnioskodawca bowiem, oprócz własnego oświadczenia, że przechodził grypę epidemiologiczną z wysoką gorączką, nie przedstawił na tę okoliczność żadnych dokumentów tj. zaświadczenia lekarskiego bądź rachunków zakupu lekarstw, ani żadnych innych dowodów. Skarżący nie wykazał także, że stan zdrowia nie pozwolił mu na upewnienie się o terminowym nadaniu przez sąsiadkę przesyłki kierowanej do Sądu. Podkreślenia wymaga, że choroba nie stanowi samodzielnej przesłanki przywrócenia terminu, w tym sensie, że musi ona stanowić przeszkodę w podjęciu czynności procesowej, której przy dołożeniu należytej staranności nie dało się usunąć (por. np. postanowienia NSA: z dnia 25 listopada 2011 r., sygn. akt II FZ 643/11 i z dnia 24 lutego 2012 r., sygn. akt II FZ 858/11 – treść orzeczeń dostępna w CBOSA). Konieczne jest zatem uprawdopodobnienie nie tylko samego faktu choroby, ale także wpływu stanu zdrowia na niemożność działania. Usprawiedliwienia dla przywrócenia terminu nie mogła zatem stanowić argumentacja ograniczająca się do gołosłownego stwierdzenia, że stan zdrowia uniemożliwił podjęcie czynności procesowej w terminie. Na marginesie wskazać należy, że nawet w przypadku przedstawienia zaświadczenia lekarskiego, wskazującego na chorobę strony nie można byłoby automatycznie traktować takiej okoliczności jako wykluczającej winę. Zgodnie z utrwaloną już linią orzeczniczą, tylko nagła choroba stanowi przesłankę do przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności procesowej, jednak muszą zostać spełnione określone warunki. Przede wszystkim choroba musi mieć charakter niespodziewany i nawet najpoważniejsza choroba o charakterze przewlekłym, o ile tylko strona ma obiektywne możliwości podjęcia określonych czynności w postępowaniu sądowym, nie może być wystarczającym powodem dla uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2011 r. II FZ 551/11, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). W konkluzji Sąd uznał, że okoliczność przedstawiona przez skarżącego we wniosku nie świadczy o zachowaniu przez niego należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Wnioskodawca nie wykazał należycie, iż znajdował się w wyjątkowej, niezależnej od siebie sytuacji uniemożliwiającej zachowanie terminu do dokonania czynności. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 86 p.p.s.a, postanowił jak w sentencji.