III SA/Wr 594/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak Sędzia WSA Małgorzata Malinowska-Grakowicz Protokolant st. insp. sądowy Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 19 października 2017 r. sprawy ze skargi D.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i odmowy zarejestrowania pojazdu oddala skargę w całości. Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy j/n. Wnioskiem z [...] r., D.B. (dalej: wnioskodawca, strona, skarżący) - działając także jako pełnomocnik "A" O/J. (dalej: "A") - wystąpił o rejestrację samochodu osobowego marki [...], zarejestrowanego wcześniej przez Starostę G.. Decyzją z [...] r., Prezydent Miasta L. (dalej: Prezydent Miasta) zarejestrował pojazd na rzecz wnioskodawcy i "A". W dniu [...] r., do organu przesłana została decyzja Starosty G. z [...] r., mocą której - w wyniku wznowienia postępowania - uchylono decyzję ostateczną z [...] r. w sprawie rejestracji w/w pojazdu na wniosek S. D. i odmówiono jego rejestracji. W ocenie Starosty, wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną o rejestracji pojazdu uzasadniał fakt uchylenia przez Prezydenta Miasta G., również wskutek wznowienia postępowania, decyzji ostatecznej z [...] r. w sprawie rejestracji tego pojazdu, w oparciu o którą Starosta G. zarejestrował ten pojazd. Postanowieniem z [...] r., Prezydent Miasta - powołując się na art. 145 § 1 pkt 8 i art. 149 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. - dalej: K.p.a.) - wznowił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z [...] r. o rejestracji w/w pojazdu na rzecz strony i "A". Następnie, decyzją [...] r., orzekł o uchyleniu tej decyzji i odmówił rejestracji tego pojazdu. Uzasadniał, że w sprawie zaistniała przesłanka wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a., gdyż decyzja, w oparciu o którą uprzednio zarejestrowano pojazd, została uchylona. Wyjaśnił, że wydanie przez Starostę G. decyzji z [...] r., uchylającej decyzję z [...] r. o rejestracji pojazdu na rzecz S. D. dowodzi, że w obrocie prawnym brak jest uprzedniego dowodu rejestracyjnego - dokumentu niezbędnego do rejestracji pojazdu już zarejestrowanego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. (dalej: SKO, Kolegium) - po rozpatrzeniu sprawy w trybie instancyjnym - decyzją z [...] r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta. Dowodziło, że z uzasadnienia tej decyzji wynika, że organ I instancji ocenił wystąpienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. odwołując się do decyzji ostatecznej Starosty G. z [...] r., mocą której - w wyniku wznowienia postępowania - uchylono decyzję ostateczną z [...] r. w sprawie rejestracji pojazdu na wniosek S.D. oraz odmówiono jego rejestracji. Zważyło, że konsekwencją tego było unieważnienie dowodu rejestracyjnego, wydanego przez Starostę G. na okoliczność rejestracji pojazdu, który do rejestracji pojazdu przedłożyła strona. Uznało, że wydanie przez Starostę G. ostatecznej decyzji z [...] r., uchylającej decyzję z [...] r. o rejestracji pojazdu na rzecz S. D. i odmawiającej jego rejestracji oznacza, że w obrocie prawnym brak jest uprzedniego dowodu rejestracyjnego. Stwierdziło, że okoliczność ta pociąga za sobą konieczność wznowienia postępowania w sprawie (art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a). Odnosząc się do argumentacji popartej przedłożonym dowodem rejestracyjnym pojazdu, wydanym przez właściwy w sprawach rejestracji pojazdów organ administracji Republiki F., SKO motywowało, że zainicjowanie postępowania nastąpiło na skutek uchylenia wcześniej wydanych decyzji o rejestracji pojazdu, które stanowiły podstawę wydania dowodów rejestracyjnych przedkładanych do kolejnych rejestracji, tj. dokonanych przez Prezydenta Miasta G. i Starostę G.. Wskazało, że - jak wynika z akt sprawy - pierwotnej rejestracji pojazdu, sprowadzonego z zagranicy, dokonał Prezydent Miasta G. [...] r. w oparciu o [...] dowód rejestracyjny, co oznacza, że pojazd sprowadzono z N.. Tymczasem, strona do odwołania załączyła dowód rejestracyjny wydany przez organ rejestracyjny innego państwa (Republiki F.). W skardze, skarżący zaskarżył decyzję w całości, zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 78 § 1 K.p.a., poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego o uzupełnienie postępowania o dowody z dokumentów (dowód rejestracyjny wydany przez Republikę F. - poświadczenie tłumaczenia tego dokumentu przez tłumacza przysięgłego języka francuskiego), przez co organ nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalił wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie. W odpowiedzi na skargę, SKO wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga okazała się nieuzasadniona. Po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty i wspierające je argumenty, Sąd stwierdził, że brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska organu wyrażonego w tej decyzji. Decyzja ta znajduje bowiem podstawy w prawie materialnym, jej wydanie zaś poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom procesowym. Istota sporu sprowadza się do dokonania oceny, czy uchylenie przez Starostę G. decyzji ostatecznej w sprawie rejestracji - na wniosek S. D. -samochodu osobowego marki [...] i orzeczenie o odmowie jego rejestracji, tj. decyzji stanowiącej podstawę wydania dowodu rejestracyjnego przedłożonego przez skarżącego Prezydentowi Miasta wraz z wnioskiem o rejestrację tego samochodu, uzasadniało wznowienie postępowania w sprawie rejestracji w/w pojazdu na rzecz skarżącego i "A" na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. i uchylenie rejestracji tego pojazdu. W ocenie Sądu, w sprawie prawidłowo zastosowano art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. Zgodnie z treścią w/w przepisu, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Z jego brzmienia wynika, że pomiędzy decyzją organu administracji a inną decyzją lub orzeczeniem sądu musi istnieć związek przyczynowy, na który wskazuje zwrot "w oparciu". I taki związek, zdaniem Sądu, zaistniał między decyzją Starosty G. z [...] r. (uchylającą poprzednio wydaną decyzję o rejestracji samochodu na wniosek S. D. i odmawiającą jego rejestracji) a ocenianym postępowaniem i miał on charakter stricte normatywny. Stosownie bowiem do art. 72 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 128 ze zm. - dalej: p.r.d.), rejestracji pojazdu dokonuje się m.in. na podstawie dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany. Przepis art. 73 ust. 1 p.r.d. stanowi zaś, że rejestracji pojazdu dokonuje, na wniosek właściciela, starosta właściwy ze względu na miejsce jego zamieszkania (siedzibę), wydając dowód rejestracyjny i zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne oraz nalepkę kontrolną, jeżeli jest wymagana, z zastrzeżeniem ust. 2-5. Przy czym, rejestracji dokonuje się w formie decyzji administracyjnej, której wzór określono zgodnie z § 2 ust. 19 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji pojazdów, w załączniku nr 2a do rozporządzenia. Z powyższego wynika zatem, że wydanie decyzji o rejestracji pojazdu uzależnione jest (w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a.) od przedłożenia decyzji o rejestracji pojazdu wydanej na rzecz poprzedniego właściciela, jeżeli pojazd był zarejestrowany. Innymi słowy, decyzja o zarejestrowaniu pojazdu na rzecz określonej osoby i związany z tym dowód rejestracyjny ma istotne znaczenie prawne dla osób, które nabywają zarejestrowany już uprzednio pojazd. Potwierdza to - w sposób niebudzący wątpliwości - wykładnia przepisów art. 78 ust. 1 i art. 72 ust. 1 pkt 5 p.r.d. Podstawę kolejnej rejestracji pojazdu stanowi bowiem wykazanie przejścia własności pojazdu a także przedstawienie dowodu rejestracyjnego pojazdu wydanego na podstawie decyzji o zarejestrowaniu tego pojazdu na rzecz poprzedniego właściciela. Tym samym, decyzja o kolejnym zarejestrowaniu pojazdu jest bezspornie wydawana "w oparciu" o decyzję o zarejestrowaniu pojazdu na rzecz poprzedniego właściciela (por. wyrok WSA w G.z [...] r., II SA/Go 375/17; publ. CBOSA). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, zauważyć należy, że decyzja o zarejestrowaniu pojazdu na rzecz skarżącego i "A" wydana została w oparciu o decyzję o zarejestrowaniu tego samego pojazdu na rzecz jego poprzedniego właściciela, tj. S. D., która - co wymaga podkreślenia Sądu - została następnie, w trybie postępowania nadzwyczajnego, uchylona. Uchylenie zaś - w wyniku wznowienia postępowania - decyzji administracyjnej, na mocy której pojazd został zarejestrowany i odmowa jego zarejestrowania - niewątpliwie - pociąga za sobą anulowanie dowodu rejestracyjnego, który stanowił potwierdzenie wydania decyzji o rejestracji. Bezpośrednią konsekwencją tego stanu rzeczy jest także konieczność - co słusznie zauważyły organy obu instancji - wznowienia postępowania, w którym podmiot ubiegający się o kolejną rejestrację pojazdu przedłożył unieważniony później dowód rejestracyjny (por. wyroki NSA: z [...] r., I OSK 987/12 i [...] r., OSK 802/04; wyroki: WSA w P. z [...] r., II SA/Po 746/09; WSA w S. z [...] r., II SA/Sz 875/16; WSA w G. z [...] r., II SA/Gl 576/16 i WSA w R. z [...] r., II SA/Rz 1620/16; publ. CBOSA). Przepis art. 72 p.r.d. uznawany jest za przepis bezwzględnie obowiązujący, który - w sposób enumeratywny - określa, na podstawie jakich dokumentów można dokonać rejestracji pojazdu. Wskazanie w art. 72 p.r.d. dokumentów, które są niezbędne dla rejestracji pojazdu oznacza, że postępowanie rejestracyjne cechuje formalizm a organ dokonujący rejestracji obowiązany jest wymagać dokumentów tam wymienionych. Organ rejestrujący pojazd nie może czynić własnych ustaleń na okoliczności objęte wymaganymi dokumentami oraz nie może zastąpić dokumentów określonych w art. 72 p.r.d. innymi. Zatem, ustawodawca ograniczył możliwości prowadzenia postępowania dowodowego przez organ, wskazując wyczerpująco, jakie dokumenty musi przedłożyć wnioskodawca, aby możliwe było zarejestrowanie pojazdu (wśród dokumentów tych bezspornie wymienia dowód rejestracyjny, jeżeli pojazd był zarejestrowany oraz dowód własności pojazdu w każdym przypadku). Podsumowując, sprawa rejestracji pojazdu jest zamknięta po wydaniu ostatecznej decyzji w danym stanie faktycznym i prawnym, jaki wynika z przesłanki wznowienia. Ostateczne zatem wyeliminowanie z obrotu prawnego poprzednio wydanego dowodu rejestracyjnego (wynikające wprost z wyeliminowania z obrotu prawnego uprzedniej decyzji o rejestracji pojazdu, co niewątpliwie miało miejsce w rozpatrywanej sprawie) spowodowało konieczność wznowienia z urzędu postępowania a następnie - na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. - uchylenia decyzji i orzeczenia o odmowie zarejestrowania pojazdu (por. wyrok NSA z [...] r., I OSK 1913/15, publ. CBOSA), co też słusznie uczyniły w sprawie organy obu instancji wydając stosowne decyzje. Nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 78 § 1 K.p.a., przez nieuwzględnienie wniosku dowodowego skarżącego o uzupełnienie postępowania o dowód rejestracyjny pojazdu wydany przez Republikę F.. W opinii Sądu, w sprawie nie doszło - wbrew twierdzeniom skarżącego - do wadliwego ustalenia stanu faktycznego. Wszystkie bowiem fakty, które miały dla sprawy istotne znaczenie, zostały przez organy prawidłowo ustalone oraz rozważone w sposób niezbędny dla rozstrzygnięcia sprawy. Jak wynika z treści skarżonej decyzji, organ wziął pod uwagę przedłożony przez skarżącego dowód rejestracyjny, wydany w Republice F. i dokonał oceny jego znaczenia dla sprawy. Trafnie uznał, że dowód ten nie mógł zostać uwzględniony, gdyż wznowienie postępowania w sprawie rejestracji pojazdu nastąpiło na skutek uchylenia wcześniej wydanych decyzji o rejestracji pojazdu przez Prezydenta Miasta G. i Starostę G.. Dodać za SKO trzeba, że pierwotnej rejestracji pojazdu, sprowadzonego z zagranicy, dokonał Prezydent Miasta G. w oparciu o n. dowód rejestracyjny [...] r. To z kolei oznacza, że pojazd sprowadzony został z N. a nie z F.. Stąd zarzut skarżącego odnoszący się do nieuwzględnienia w/w dowodu przez organ należy uznać za bezzasadny. Ponadto, wskazać należy, że zakres postępowania wznowionego może dotyczyć tylko okoliczności, które istniały w sprawie w dniu wydania decyzji ostatecznej. Zatem Prezydent Miasta mógł wznowić postępowanie jedynie w odniesieniu do okoliczności, w oparciu o które wydał decyzję ostateczną. Okoliczności te nie obejmowały natomiast rejestracji pojazdu sprowadzonego z zagranicy, lecz pojazdu, który już uprzednio został zarejestrowany na terytorium kraju na rzecz S. D. i - co ważniejsze w sprawie - do którego zarejestrowania wymagane są inne dokumenty. Są to bowiem dokumenty wymienione w § 2 ust. 1 pkt 1-4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1038) a nie § 3 ust. 1 pkt 1 tego rozporządzenia. Niewątpliwie jednak, w każdym przypadku rejestracji pojazdu wymagane jest przedłożenie dowodu własności pojazdu. Skarżący natomiast dowodu takiego nie posiada, skoro - jak wynika z treści skargi - zamierza złożyć wniosek do właściwego sądu o stwierdzenie zasiedzenia pojazdu, jako rzeczy ruchomej. Kontrolowana decyzja wywiera skutki prawne tylko w zakresie wniosku opartego na poprzedniej rejestracji pojazdu w kraju. Nie stanowi ona zatem przeszkody do wystąpienia przez skarżącego z wnioskiem o rejestrację pojazdu opartą na innej podstawie faktycznej i prawnej (np. wskutek zasiedzenia). To jest już jednak inna sprawa administracyjna, która nie mogła być załatwiona w ramach ocenianego wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. Z tych względów - stosownie do dyspozycji art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - należało orzec jak w sentencji wyroku.