III SA/Wr 668/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Moskała (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Józef Kremis, Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Protokolant Katarzyna Dziok, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 24 maja 2012 r. sprawy ze skargi J. N. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji. W wyniku przeprowadzonej kontroli drogowej D. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...]r., nałożył na J. N. (zwanego w dalszej części uzasadnienia: “skarżącym"), karę pieniężną w wysokości [...] ([...]) złotych. Po rozpatrzeniu odwołania strony, Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ pierwszej instancji, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] r., nałożył na stronę karę pieniężną w kwocie [...] złotych. Po rozpoznaniu odwołania strony, Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Organ pierwszej instancji, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] r., nałożył na stronę karę pieniężną w kwocie [...] złotych. Po rozpatrzeniu odwołania strony, Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] r. ponownie uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. D. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] r., nałożył stronę ponownie karę pieniężną w kwocie [...] złotych. Koperta zwierająca powyższą decyzję została odesłana do organu z adnotacją "odmówiono przyjęcia" oraz datą pieczęci urzędu pocztowego B.-G. - [...] roku. Skarżący, pismem z dnia [...] r., wniósł o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem opisanej decyzji D. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. Postanowieniem z dnia [...] r., organ wznowił ww. postępowanie w sprawie i decyzją z dnia [...] r. odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] r. Rozstrzygnięcie to, wraz z pouczeniem o mozliwości wniesienia w terminie 14 dni odwołania, zostało doręczone pełnomocnikowi skarżacego, w dniu [...] r. Pismem z dnia [...] r., zlożonym w organie w dniu [...] r. skarżacy wniósł odwołanie od wyżej wymienionej decyzji D. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. Decyzją z dnia [...]r. Główny inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy zaskarzoną decyzję. W jej uzasadnieniu wskazał, żezgodnie z art. 145 § 1 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: 1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, 2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa, 3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27, 4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję, 6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu, 7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ łub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2), 8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. W myśl art. 148 § 1 i 2 p k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w który strona odwiedzała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w rozpatrywanej sprawie, adres do doręczeń pełnomocnika strony ustanowionego w dniu [...] r. miał być jednocześnie adresem mocodawcy. Organ przyznał, że istotnie, decyzja D. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] roku, nr [...], została nadana na adres zamieszkania pełnomocnika strony. Jednakże, w ocenie organu, doręczenie decyzji na adres pełnomocnika nie nie mial wplywu na wynik sprawy, gdyż strona wniosła odwołanie w terminie zakreślonym do sporządzenia odwołania. Odnosnie podnoszego przez stronę zarzutu sfałszowania podpisu na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji, organ odwoławczy podniósł, że brak jest podstaw do zastosowania przepisu art. 304 § 2 k.p.k., gdyż szczegółowa analiza akt sprawy wskazuje, że podpis widniejący na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, jest tożsamy z podpisem ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji D. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] roku, nr [...], od którego strona wnosiła odwołanie. Dlatego organ nie znalazl podstaw do zastosowania wymienionego w odwołaniu przepisu z kodeksu postępowania karnego. Na marginesie organ wskazuje, że fałszywość dowodów oraz przestępstwo w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. winno być stwierdzone orzeczeniem sądu. Odnośnie zarzutu braku doręczenia na wniosek strony kserokopii akt sprawy, organ odwoławczy wyjaśnił, że strona postępowania może domagać się uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie, w różny sposób, odpisów (w tym kserokopii) z akt sprawy lub wydania z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, ale jedynie wówczas, gdy uzasadni to swoim ważnym interesem. Jednakże strona nie może żądać od organu doręczenia jej nieuwierzytelnionych kopii dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał również, że 7 dniowy termin na skorzystanie przez stronę z przysługującego jej prawa na przedstawienie dodatkowych zarzutów był zakreślony pismem D. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] roku, a decyzja została wydana w dniu [...] r., wobec czego strona miała wystarczająco dużo czasu do odniesienia się do zgromadzonego materiału dowodowego. Organ odwoławczy podkreśla również, że strona skorzystała ze swoich praw m. in. poprzez przejrzenie akt sprawy. Główny Inspektor Transportu Drogowego wyjasniał dalej, że organ I instancji dokonał prawidłowej oceny zebranego materiału dowodowego i trafnie ocenił, iż brak jest podstaw do uchylenia decyzji z dnia [...] r., w oparciu o przesłanki z art. 145 § 1 k.p.a., na które powoływała się strona tj. strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W ocenie organu drugiej instancji, skarżacy nie udowodnił braku winy, a jest to element obligatoryjny do stwierdzenia zaistnienia przesłanki wymienionej w art. 145 § pkt 4 k.p.a. stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Nie można jedynie uprawdopodobnić braku winy, a należy brak winy udowodnić (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 maja 2009 roku, sygn. akt VII SA/Wa 252/09). Jak wyjasnial organ, w ocenie skarżacego, wystarczająca przesłanką do uchylenia decyzji jest fakt braku adnotacji, dotyczącej osoby, która odmówiła przyjęcia decyzji D. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. oraz fakt, że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru zawiadomienia D. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. podpisała się nieznana mu osoba. Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał, iż powoływanie przez stronę wadliwe doręczenie decyzji D. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] roku, zostanie zweryfikowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, w sprawie ze skargi na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania z dnia [...] roku, nr [...]. WskazaŁ również, że zgodnie z art. 47 k.p.a. odmówić przyjęcia przesyłki mógł tylko wyłącznie adresat decyzji. Zatem odmowy decyzji skierowanej prawidłowo do strony na właściwy adres mogła dokonać tylko osoba, która była adresatem kierowanej do niej korespondencji. Częste zmiany osób pracujących na poczcie nie są okolicznością, która mogłaby stanowić podstawy uznania braku winy strony. Również brak jest potwierdzenia na fakt, iż któryś z sąsiadów mógł wyrazić takową odmowę. Wobec powyższych ustaleń w ocenie organu odwoławczego zaskarżona decyzja została oparta na prawidłowo ustalonym stanie faktycznym. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem, strona wywiodła skargę do Wojewodziego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jego uchylenie. W odpowiedzi na skargę organ wniósl o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - oznaczana dalej jako p.p.s.a.) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 P.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 § 1 P.p.s.a.), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 P.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 P.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa. Zaskarżona decyzja obarczona jest rażącym naruszeniem prawa procesowego. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od daty otrzymania decyzji organu I instancji. W przypadku wniesienia odwołania po terminie, obowiązkiem organu jest wydanie postanowienia w trybie art. 134 k.p.a. stwierdzające wniesienie odwołania z uchybieniem terminu. W rozpoznawanej sprawie skarżący, będący jedynym odwołującym, otrzymał decyzję organu I instancji w dniu [...] r. i od tej daty należy liczyć termin do wniesienia odwołania. Ostatnim dniem wniesienia odwołania był więc [...] r. i nie był to dzień ustawowo wolny od pracy. Ponieważ skarżący osobiście wniósł odwołanie [...] r., tym samym odwołanie to wniósł po terminie. Decyzja organu I instancji, po bezskutecznym upływie terminu z art. 129 § 2 kK.p.a. nie mogła być przedmiotem postępowania odwoławczego. Wynika to z faktu, że tylko odwołanie wniesione przez uprawniony podmiot (stronę) i z zachowaniem terminu określonego w art. 129 § 2 K.p.a. wywołuje skutek w postaci dewolucji uprawnień do rozpoznania sprawy na organ wyższego stopnia. Tym samym skoro na skutek wniesienia odwołania po terminie, organ odwoławczy prowadził postępowanie odwoławcze, bez przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, to dopuścił się rażącego naruszenia art. 16 § 1 k.p.a. orzekając w sprawie zakończonej decyzją ostateczną i to niezależnie od tego, czy utrzymał w mocy zaskarżoną nieskutecznie decyzję, czy też wydał decyzję kasatoryjną. Zgodnie z powszechnie przyjmowanym stanowiskiem w rzecznictwie sądów administracyjnych prowadzenie postępowania odwoławczego w wyniku odwołania wniesionego z uchybieniem terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a., bez przywrócenia terminu wniesienia odwołania, skutkuje rażącym naruszeniem art. 16 § 1 k.p.a. ponieważ jest to orzekanie w postępowaniu odwoławczym w sprawie zakończonej już decyzją ostateczną i jest to rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. (tak np. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 1 lipca 2009 r., sygn. akt VIII SA/Wa 85/09, opub. w LEX nr 553640; Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z dnia 29 marca 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 118/11, opub. w LEX nr 784758; Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 28 września 2010 r., sygn. akt II SA/Bk 450/10, opub. w LEX nr 752315; Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w wyroku z dnia 25 września 2008 r., sygn. akt II SA/Ke 375/08, opub. w LEX nr 471558). Tym samym w tej sprawie w związku z rozpoznaniem merytorycznym odwołania wniesionego po upływie terminu, tak wydana decyzja organu odwoławczego rażąco narusza prawo i stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Sąd stwierdził jej nieważność. Stwierdzając nieważność zaskarżonej decyzji, Sąd nie może odnieść się merytorycznie do oceny załatwionej przez organy administracyjne sprawy.