III SA/Wr 679/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Sędzia WSA Marcin Miemiec, Maciej Guziński (sprawozdawca), , Protokolant Ewa Pąsiek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 22 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi A.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy rejestracji pojazdu oddala skargę. Wnioskiem z dnia [...] r. E.R. (dalej: nabywczyni) wystąpiła do Starosty D. o rejestrację autobusu marki Volkswagen LT 35 2,5 TDI nr [...], dołączając fakturę zakupu, dowód rejestracyjny, tablice rejestracyjne, opłatę rejestracyjną. Z dokumentu zakupu, tj. faktury z dnia [...] r. (nr [...]) wynikało, że zakupiła pojazd, od A. T. (dalej: zbywca) Dołączona została również faktura nr [...] z dnia [...] r. wystawiona przez A s.c. W. F. M.F. dla zbywcy na sumę opłat leasingowych z umowy leasingu finansowego w wysokości [...] zł oraz zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej wnioskodawczyni. W aktach znajduje się również oświadczenie zbywcy o zagubieniu karty pojazdu, zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa przez zbywcę, kserokopia karty pojazdu, umowa leasingu finansowego, z której wynika, że zgodnie z § 15 ust. 2 po upływie podstawowego okresu leasingu, zbywcy, jako korzystającemu przysługiwać będzie prawo nabycia przedmiotu leasingu, tj. przedmiotowego pojazdu za cenę odpowiadającą wartości końcowej wskazanej w umowie leasingu, a sprzedaż korzystającemu nastąpi na podstawie odrębnej umowy sprzedaży, przy czym odbiór przez korzystającego bez zastrzeżeń faktury VAT wystawionej przez finansującego jest równoznaczny z zawarciem umowy sprzedaży. Zgodnie z § 4 ust.3 pkt. d umowy wartość końcową netto strony ustaliły na kwotę [...]zł netto, natomiast wartość początkowa przedmiotu leasingu została określona na kwotę [...] zł i jej spłata nastąpi wg preliminarza opłat leasingowych. W oparciu o tak ustalony stan faktyczny Starosta D., decyzją z dnia [...] r. (nr [...]), odmówił rejestracji przedmiotowego pojazdu uznając, że wnioskodawczyni nie przedstawiła dowodu własności pojazdu, albowiem przedstawiona organowi faktura VAT nr [...] nie przenosi na zbywcę własności pojazdu, gdyż dotyczy sumy opłat leasingowych. Od decyzji odwołanie złożyła jedynie nabywczyni, która wskazała, że osoba od której nabyła przedmiotowy samochód, tj. zbywca był jego właścicielem, co wynika z umowy leasingu finansowego, a nastąpiło to po spłaceniu wszystkich rat leasingowych. Rozpatrując odwołanie, decyzją z dnia [...] r. ([...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., utrzymało w mocy decyzję pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano, że stosowanie do art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. 2005 r. nr 108, poz. 908 ze zm.) a także do § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. Nr 186, poz. 1322 ze zm. ), rejestracji pojazdu dokonuje się na podstawie dokumentu przenoszącego własność pojazdu. Dalej wskazano w uzasadnieniu, że w ocenie SKO przedstawione do rejestracji faktury, tj. z dnia [...] r. i z dnia [...] r. nie spełniają warunków do uznania, że w oparciu o nie nastąpiło przeniesienie własności przedmiotowego pojazdu z zbywcy na nabywczynie. W ocenie Kolegium, wnioskodawczyni nie przedstawiła do rejestracji dokumentu wskazującego, że osoba od której nabyła pojazd, w oparciu o przedstawioną fakturę była, jego właścicielem. Powyższe rozstrzygniecie zaskarżyła nabywczyni przedmiotowego pojazdu, która złożyła wniosek o jego rejestrację. Postanowienie z dnia [...] r. (sygn. akt III [...]) Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę, z powodu uchybienia ustawowego terminu do jej wniesienia. Na powyższe rozstrzygnięcie - decyzję SKO (nr [...]) z dnia [...] r. utrzymujące w mocy decyzję Starosty D. z dnia [...] r. (nr [...]) o odmowie rejestracji pojazdu marki Volkswagen LT 35 nr [...] - wniósł skargę także jego zbywca (dalej skarżący). W uzasadnieniu wskazał, że [...] r. w Starostwie Powiatowym w D. przedmiotowy pojazd została czasowo zarejestrowany na rzecz nabywczyni. Zostały uiszczone stosowne opłaty dotyczące zarejestrowania spornego samochodu. Podniósł, że w dniu [...] r. do Wydziału Komunikacyjnego w Starostwie Powiatowym wpłynęło fałszywe zawiadomienie od wcześniejszego właściciela pojazdu (leasingodawcy) o popełnieniu przestępstwa przez skarżącego, gdzie podniesiono fakt, że pojazd był przedmiotem leasingu, a skarżący jako leasingobiorca notorycznie i systematycznie uchylał się od wpłat rat leasingowych w terminach. Wskazano w tym zawiadomieniu, że skarżący nie wywiązał się z wielu postanowień umowy i dokonał przywłaszczenia spornego pojazdu, podrobił dokumenty umożliwiające dokonanie przestępstwa miedzy innymi oświadczył, że zgubił kartę pojazdu. Odnosząc się do powyższych informacji skarżący podniósł, że przekazana przez dokonującego zawiadomienia kopia karty pojazdu jest wtórnikiem karty pojazdu datowanym na dzień [...] r., co wskazuje na zgubienie karty pojazdu. Natomiast umowa leasingu – finansowego zawarta pomiędzy nim a poprzednim właścicielem (dokonującym zawiadomienia) na sporny pojazd została podpisana [...] r., co potwierdza pierwsza wpłata [...] zł netto, a nie [...] r. Dalej skarżący podniósł, że przez nieuwagę, w trakcie czynności służbowych, został zniszczony oryginalny dowód rejestracyjny pojazdu. W czasie przedkładania dokumentów do wydania wtórnika dowodu rejestracyjnego, w dniu [...] r. leasingodawca wystawił fakturę na kwotę [...] zł, a także zmienił datę wcześniejszej umowy leasingowej, z dnia [...] r. na dzień [...] r., załączając jednak na końcu harmonogram spłaty rat z dnia [...] r. Ponadto treść umowy z [...] r. (§ 4 pkt. 3) nie odpowiada merytorycznie wystawionej fakturze. W § 4 pkt. 2 tej umowa mowa jest o 13 miesięcy rat leasingowych, natomiast zgodnie z załączonym harmonogramem spłat jest 18, nadto w § 4 pkt. 3 zmieniono wartość początkową wpłaty z [...] zł netto, na kwotę [...] zł netto. Skarżący podniósł także, że WAT wynikający z kwoty [...] zł, tj. kwotę [...] zł wpłacono leasingodawcy w maju 2008 r. do ręki, zaznaczając pierwszą spłatę raty na dzień [...] r. Natomiast pierwsza wpłata - [...] zł brutto i 13 rat po [...] zł, daje kwotę łączną [...] zł brutto, zaś faktura wystawiona jest na kwotę [...] zł. Spłata rat leasingu finansowego zakończyła się w dniu [...] r. Zdaniem skarżącego, pomimo wskazanych okoliczności, w Starostwie Powiatowym w D., opierając się wyłącznie na fałszywym doniesieniu, odmówiono zarejestrowana zbytego przez niego spornego pojazdu na nazwisko nabywczyni, jako nowego właściciela. Jego zdaniem, fakt zniszczenia dowodu rejestracyjnego przez urzędnika w Starostwie Powiatowym w D. przyczynił się do wystawienia faktury na kwotę [...] zł, inne faktury z tego tytułu nie zostały wstawione. W odpowiedzi Kolegium podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko odnośnie rejestracji przedmiotowego pojazdu na rzecz nowego nabywcy. Wniosło o odrzucenie skargi z uwagi na fakt, że skarżący nie jest stroną w tym postępowaniu. W piśmie procesowym skarżący wskazał, że w aktach znajdują się dwie umowy leasingu: z dnia [...] r. i z dnia [...] r., z których pierwsza jest ważna. Podniósł, że fakturę z 2008 r. należy traktować jako umowę przenoszącą na jego rzecz własność przymiotowego pojazdu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, zważyło nastepuje: Skarga podlegała oddaleniu, albowiem skarżący nie jest legitymowany do jej wniesienia. Stosownie do art. 50 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym oraz inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Istnienie legitymacji skargowej podlega badaniu przez sąd administracyjny. Stanowi to konsekwencję wyodrębnienia "interesu prawnego" w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a. jako interesu we wniesieniu skargi. Stwierdzenie jego braku u strony skarżącej powoduje oddalenie skargi (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 247/06, publ. Lex nr 342607; z dnia 10 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 374/07, publ. Lex nr 468574). Nadto oznacza to, iż przepis art. 50 § 1 p.p.s.a. zawiera nie tylko normy określające podmioty uprawnione do wniesienia skargi, ale także normę proceduralną skierowaną do sądu administracyjnego pierwszej instancji, nakazującą zbadanie legitymacji skargowej podmiotu wnoszącego skargę (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 374/07, publ. Lex nr 468574). Legitymacja procesowa podmiotów, o których mowa w art. 50 § 1 p.p.s.a. ma charakter materialny, za wyjątkiem prokuratora, Rzecznika Praw Obywatelskich i organizacji społecznych, których legitymacja procesowa oparta została w tym przepisie na przesłankach formalnych. Zatem legitymacja do złożenia skargi wynikająca z tego przepisu dla strony skarżącej w przedmiotowej sprawie oparta jest na kryterium interesu prawnego. Przy czym podkreślenia wymaga, iż o istnieniu legitymacji procesowej strony skarżącej w świetle tego przepisu nie decyduje fakt naruszenia jej interesu prawnego, lecz samo istnienie tego interesu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 69/07, publ. Lex nr 466377). Pojęcie "interesu prawnego" nie zostało ustawowo zdefiniowane, jednakże wielokrotnie było przedmiotem rozważań zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie sądownictwa administracyjnego. Interes prawny we wniesieniu skargi do sądu administracyjnego wynikać musi z przepisów prawa, przy czym są to zazwyczaj przepisy prawa materialnego, choć mogą to być również przepisy procesowe lub ustrojowe (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 69/07, publ. Lex nr 466377). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 listopada 2004 r. (sygn. akt OSK 919/04, publ. ONSAiWSA 2005/5/92) uznał, że "istotę interesu prawnego należy upatrywać w jego związku z konkretną normą prawa (może to być norma należąca do każdej dziedziny prawa, nie tylko prawa administracyjnego), na podstawie której określony podmiot, w określonym stanie faktycznym, może domagać się konkretyzacji jego uprawnień lub obowiązków, bądź żądać przeprowadzenia kontroli określonego aktu lub czynności w celu ochrony jego praw lub obowiązków przed naruszeniami dokonanymi tym aktem i doprowadzenia tego aktu do stanu zgodnego z prawem". Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się zatem do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu. Ponadto w orzecznictwie podkreśla się również, iż interes prawny powinien być indywidualny, konkretny, bezpośredni, realny, czyli nie przewidywany w przyszłości ani hipotetyczny i znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniały zastosowanie normy prawa materialnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2007 r., sygn. akt I OSK 755/06, publ. Lex nr 337023; z dnia 2 lutego 1996 r., sygn. akt IV SA 846/95, publ. OSP 1997/4/83; z dnia 8 października 1987 r., sygn. akt IV SA 498/87, publ. GAP 1988, nr 16; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 października 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 1321/05, publ. Lex nr 217393). Innymi słowy mieć interes znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można żądać skutecznie czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 grudnia 2007 r., sygn. akt I OSK 1387/07, publ. Lex nr 365847). Od tak pojmowanego interesu należy odróżnić interes faktyczny, to jest stan, w którym dany podmiot jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Powyższe prowadzi do konkluzji, iż skargę może wnieść podmiot, który wykaże interes prawny pojmowany nie tylko jako uprawnienie do żądania przeprowadzenia kontroli określonego aktu lub czynności organu administracji publicznej przez sąd, lecz gdy wykaże, że interes ten polega na istnieniu związku między sferą jego indywidualnych praw i obowiązków, a zaskarżonym aktem lub czynnością (analogicznie bezczynnością) organu administracji publicznej. Aby można było mówić o interesie prawnym uprawniającym dany podmiot do wniesienia skargi, podmiot ten musi wykazać, że winien brać udział w postępowaniu administracyjnym i w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jako strona tych postępowań. W świetle powyższych ustaleń, legitymację materialnoprawną w postępowaniu administracyjnym, którego dotyczy skarga – odmowy rejestracji pojazdu marki Volkswagen na rzecz osoby, która nabyła przedmiotowy pojazd od skarżącego ma niewątpliwie ta osoba (nabywczyni). W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie żaden przepis prawa materialnego nie przyznaje skarżącemu możliwości żądania skutecznie czynności organu w przedmiocie rejestracji pojazdu na rzecz nabywczyni tego pojazdu. Takiej możliwości nie przyznają skarżącemu również przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.). Przepis art. 73 ust. 1 tej ustawy wyraźnie wskazuje, że rejestracji pojazdy dokonuje się na wniosek właściciela. Podobnie stanowi § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów (Dz. U. 2007 r. nr 186, poz. 1322 ze zm.). Zgodnie z jego postanowieniem, w celu rejestracji pojazdu właściciel pojazdu, składa w organie rejestrującym wniosek o rejestrację pojazdu, zwany dalej "wnioskiem o rejestrację. Jak już wskazano, skarga może dotyczyć własnej sprawy administracyjnej skarżącego, rozumianej jako możliwość konkretyzacji uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnego, którymi są organ administracji publicznej i indywidualny podmiot W przedmiotowej sprawie – rejestracji pojazdu - nie rozstrzygając stanu własnościowego pojazdy objętego rejestracją, przymiot strony w tym postępowaniu sądowoadministracyjnym przysługuje wnioskodawczyni – osobie która nabyła pojazd od skarżącego, a nie zbywcy (skarżącemu). W rozpatrywanej sprawie skarżący w żaden sposób nie wykazał związku pomiędzy jego sytuacją prawną, a przedmiotem prowadzonego postępowania, przyznającym mu legitymację sądową do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Wskazać należy, że w sytuacji uznania, że skarżący ma interes prawny w sprawie, to nie wyczerpał środków zaskarżenia jakie by mu przysługiwały. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba, że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.