III SA/Wr 782/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. z siedzibą we W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w związku z urządzaniem gier na automacie poza kasynem gry wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy jn. Wraz ze skargą na powołaną w sentencji decyzję, skarżąca spółka - w oparciu o art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej: u.p.p.s.a.), złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, skierowany w pierwszej kolejności do organu odwoławczego (art. 61 § 2 pkt 1 u.p.p.s.a.), a w razie jego nieuwzględnienia, co w sprawie miało miejsce, do Sądu. Wskazała na realne niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody oraz trudnych (niemożliwych wręcz) do odwrócenia skutków, jakie - dla niej - może spowodować wykonanie tej decyzji ostatecznej. Podniosła, że działalność w zakresie urządzania gier na automatach o niskich wygranych stanowi główne źródło jej dochodów, co umożliwia jej nieprzerwane funkcjonowanie. Stwierdziła, że: 1) jej sytuacja nie jest stabilna i nawet stosunkowo "nieznaczna" kara finansowa może prowadzić do zachwiania jej kondycji w stopniu utrudniającym lub nawet uniemożliwiającym dalsze prowadzenie aktywności gospodarczej; 2) wymierzenie i tym samym wyegzekwowanie wymierzonej kary pieniężnej może przyczynić się do wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a zatem takiego uszczerbku, który nie będzie mógł być usunięty przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego; 3) w realiach postępowania o udzielenie tymczasowej ochrony przepisy proceduralne należy interpretować funkcjonalnie, oceniając łącznie prognozowane skutki wymierzenia kar pieniężnych w analogicznych sprawach (w przeciwnym razie przepisy te byłyby z założenia nieskuteczne we wszystkich przypadkach, gdy zamiast jednej zbiorczej wysokiej kary, nakładane są kary pojedyncze, ale których zsumowanie przesądza o możliwości spowodowania poważnego i realnego zagrożenia dla sytuacji finansowej strony). Poinformowała, że wobec niej toczy się równolegle siedem analogicznych postępowań w przedmiocie kary pieniężnej a łączna kwota wymierzonych na tej podstawie kar wynosi 96.000 zł. Poza tym, wszczęto też 427 postępowań w tym przedmiocie, których skutkiem będą kary pieniężne. Oczywistym jest zatem, że zagrożenie spowodowania znacznej szkody oraz trudnych do odwrócenia skutków jest tym bardziej znaczące, jeśli będzie oceniane przez pryzmat wszystkich postępowań. W ocenie spółki, trzeba brać pod uwagę cel instytucji ochrony tymczasowej. Wykonanie decyzji zobowiązującej do zwrotu 12.000 zł - na obecnym etapie postępowania - może spowodować wyrządzenie znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków. O realnym niebezpieczeństwie ziszczenia się tych skutków dowodzi podjęcie działań celem wyegzekwowania kary, czego wyrazem jest doręczenie upomnienia do jej uiszczenia. Zachodzi zatem realna obawa spowodowania szkody, której skutki, z uwagi na ich rozmiar, będą w zasadzie niemożliwe do odwrócenia. Nie sposób zatem przyjąć, aby ochrona tymczasowa nie była możliwa, zwłaszcza biorąc pod uwagę podstawę prawną nałożenia kary pieniężnej i jej niezgodność z prawem europejskim. Skarżąca podniosła ponadto, że skutki wykonania zaskarżonej decyzji należy odnosić do przyszłości, gdyż tylko w ten sposób możliwym staje się ustalenie faktycznego wpływu wykonania decyzji na sytuację strony. Instytucja ochrony tymczasowej ma chronić stronę przed skutkami wykonania decyzji, które mogą wystąpić w przyszłości, stąd sama ocena stanu teraźniejszego, z chwili orzekania, nie będzie wystarczająca dla oceny konieczności wstrzymania wykonania decyzji. Mając na uwadze powyższe okoliczności, skarżąca wniosła o dopuszczenia dowodu z załączonych dokumentów finansowych. Dokumenty te nie zostały jednak dołączone do skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: W myśl zasady wyrażonej w art. 61 § 1 u.p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, stosownie do treści art. 61 § 3 u.p.p.s.a., Sąd na wniosek strony może wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, będących przedmiotem zaskarżenia, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja ta ma charakter wyjątku od zasady przewidującej, że ostateczna decyzja administracyjna i postanowienie administracyjne korzystają z domniemania zgodności z prawem i podlegają wykonaniu. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA), wyrażonym m.in. w postanowieniu z 20 grudnia 2004 r. (GZ 138/2004, publ.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).), podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji, stosownie do treści art. 61 § 3 u.p.p.s.a., jest wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę (majątkową i niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Żądając wstrzymania wykonania decyzji, strona skarżąca ma zatem obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne, z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z 14 listopada 2006 r., II FZ 585/06, publ.: j/w). Wobec powyższego, nie jest wystarczający ogólny wywód strony skarżącej. Jej twierdzenia powinny bowiem wyjaśniać, na czym polega niebezpieczeństwo powstania kwalifikowanych skutków, o których mowa w art. 61 § 3 u.p.p.s.a., a także znajdować potwierdzenie w dokumentach źródłowych dotyczących jej sytuacji finansowej oraz majątkowej. Podkreślić również należy, że w judykaturze utrwalony jest już pogląd, zgodnie z którym, podmiot występujący o ochronę tymczasową nie może oczekiwać od sądu, aby ten - wyręczając go - niejako z urzędu poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego wniosku. Brak należytego uzasadnienia żądania o wstrzymanie wykonania skarżonej decyzji wyklucza dokonywanie jego merytorycznej oceny (por.: postanowienia NSA: z 25 kwietnia 2012 r., II FSK 498/12; z 10 maja 2011 r., II FZ 106/11; z 9 września 2011 r., II FSK 1501/11; z 28 września 2011 r., I FZ 219/11; z 26 listopada 2007 r., II FZ 338/07; publ.: j/w). Zdaniem Sądu, wniosek skarżącej - pomimo jego obszerności - ww. warunków nie spełnia. W jego uzasadnieniu jedynie ogólnikowo powołano się na subiektywne przekonanie o niebezpieczeństwie spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i znacznej szkody, wywodzone z faktu ilości wszczętych, jak i już zakończonych, postępowań w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, łącznej sumy kar, doręczenia upomnienia wskazującego na wszczęcie egzekucji spornej kary oraz sugestię co do niebezpieczeństwa utraty płynności finansowej (z uwagi na główny zakres działalności w zakresie gier na automatach) oraz niestabilną sytuację finansową. We wniosku i jego uzasadnieniu - pomimo zapowiedzi załączenia do skargi dokumentacji finansowej - nie podano żadnej informacji odnoszącej się do tej sytuacji i nie załączono jakiejkolwiek dokumentacji finansowej. Nie sposób zatem zweryfikować twierdzeń strony skarżącej o zaistnieniu zagrożenia spowodowania znacznej szkody lub niebezpieczeństwa trudnych do odwrócenia skutków. Obawa, że zapłata kary pieniężnej - nałożonej w niniejszej sprawie w kwocie 12.000 zł przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd - może wyrządzić skarżącej znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki nie została zatem wykazana, tym bardziej, że nie wiadomo nawet, jaka jest aktualna sytuacja finansowa spółki. Wskazanie łącznej sumy wymierzonych już kar pieniężnych w wysokości 96.000 zł i liczby wszczętych postępowań w tym przedmiocie - samo w sobie - nie może uzasadniać konieczności zastosowania wnioskowanej ochrony tymczasowej. Wymagałoby to bowiem zestawienia wysokości tych kar z danymi finansowymi, co pozwoliłoby na ocenę wpływu potencjalnego postępowania egzekucyjnego na sytuację spółki. Wobec niewykazania przez skarżącą jej rzeczywistej kondycji finansowej, nie jest możliwa ocena potencjalnego wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na możliwość powstania znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Nadto, samo nałożenie kary pieniężnej nie wywołuje jeszcze stanu, który byłby nieodwracalny. Także doręczenie skarżącej upomnienia, stanowiącego jedynie zagrożenie wszczęcia w przyszłości egzekucji w razie braku dobrowolnego uiszczenia kary, nie przesądza o ziszczeniu się przesłanek ochrony tymczasowej. Z nałożonego na organy administracji publicznej ustawowego obowiązku terminowego podejmowania działań, celem wyegzekwowania należności publicznoprawnych, nie można wywodzić automatycznie każdorazowego zastosowania ochrony tymczasowej bez odniesienia do okoliczności faktycznych danej sprawy. Potencjalne wszczęcie w przyszłości egzekucji kary pieniężnej - jakkolwiek mogłoby uzasadniać zastosowanie tej instytucji - wymaga powiązania z sytuacją wnioskodawcy. Aby zatem można było przyjąć, że wszczęcie egzekucji może powodować szkodę lub nieodwracalne skutki dla dłużnika muszą zaistnieć jakiekolwiek ku temu znamiona - oznaki w obecnej sytuacji dłużnika. Nie można więc - jak tego oczekuje spółka - pomijać aktualnej sytuacji finansowej wnioskodawcy. Z kolei odwołanie się do legalności działań organów administracji i zaskarżonej decyzji nie ma żadnego znaczenia dla oceny zasadności wniosku skarżącej. W orzecznictwie wskazuje się, że wstrzymanie wykonania decyzji jest instytucją procesową i nie ma nic wspólnego z kontrolą zaskarżonej decyzji, ale służy zabezpieczeniu interesów strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym aż do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd administracyjny (por. postanowienia NSA z 26 maja 2015 r., II GZ 229/15 i z 10 czerwca 2015 r., II GZ 262/15, publ.: j/w.). Mając na uwadze powyższe, wniosek spółki należało uznać za nieuzasadniony i - na podstawie art. 61 § 3 u.p.p.s.a. - orzec jak w sentencji.