III SA/Wr 92/15
WyrokWSA we Wrocławiu2015-06-09
Skład orzekający: Maciej Guziński, Małgorzata Malinowska-Grakowicz, Marcin Miemiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa poddania automatu do gier badaniu sprawdzającemu, w sytuacji gdy organ celny ma uzasadnione podejrzenie, że automat nie spełnia warunków określonych w ustawie o grach hazardowych, może stanowić podstawę do nałożenia kary porządkowej na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Odmowa poddania automatu do gier badaniu sprawdzającemu, w sytuacji uzasadnionego podejrzenia organu celnego co do niespełniania przez automat warunków określonych w ustawie o grach hazardowych, mieści się w katalogu zachowań uzasadniających nałożenie kary porządkowej na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Taka odmowa nie jest uzasadniona, jeśli strona nie przedstawia obiektywnych przyczyn braku współdziałania w postępowaniu dowodowym, a jedynie kwestionuje legalność działania automatu, który został zarejestrowany.Stan faktyczny
Spółka "A" sp. z o.o. została wezwana do poddania automatu do gier badaniu sprawdzającemu przez Laboratorium Celne w P. w związku z podejrzeniem, że automat nie spełnia warunków ustawy o grach hazardowych. Spółka odmówiła, kwestionując status jednostki badającej i legalność działania automatu. Naczelnik Urzędu Celnego nałożył karę porządkową, którą utrzymał w mocy Dyrektor Izby Celnej. Spółka zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Celnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych i Ordynacji podatkowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca), Sędzia WSA Małgorzata Malinowska-Grakowicz, Marcin Miemiec, Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Tarasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 9 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi "A" sp. z o.o. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary porządkowej z tytułu nieprzedłożenia automatu do gier o niskich wygranych w celu przeprowadzenia badania sprawdzającego oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem, opisanym w sentencji niniejszego wyroku, Dyrektor Izby Celnej we W. – po rozpatrzeniu zażalenia "A" sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej też, spółka, strona skarżąca), na postanowienie Naczelnika Urzędu celnego w L. z dnia [...] września 2014 r. (Nr [...]), nakładające na spółkę karę porządkową w wysokości [...]zł z tytułu nieprzedłożenia automatu do gier o niskich wygranych [...] (Nr fabryczny [...], Nr poświadczenia rejestracji [...]) do badania sprawdzającego przez wskazaną jednostkę badającą – utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne orzeczenie. Wydając swoje rozstrzygnięcie, organ zażaleniowy powołał się na art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 Ordynacji podatkowej (o.p.).
W uzasadnieniu Dyrektor Izby Celnej przypomniał, że postanowieniem z dnia [...] października 2011 r. (Nr [...]) Naczelnik Urzędu Celnego w L. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie cofnięcia rejestracji opisanego wcześniej automatu do gier o niskich wygranych. Podstawą wszczęcia postępowania były stwierdzone w trakcie przeprowadzonego eksperymentu nieprawidłowości, tj. przekroczenie maksymalnej stawki za udział w jednej grze. Przeprowadzony w ramach kontroli eksperyment wykazał, że przedmiotowe urządzenie umożliwiło grę za stawki wyższe niż dopuszczalne przepisami ustawy o grach hazardowych.
Następnie decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. (nr [...]) cofnął rejestracje przedmiotowego automatu. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 (nr [...]) Dyrektor Izby Celnej we W. uchylił zaskarżoną decyzję.
W konsekwencji, pismem z dnia [...] listopada 2013 r. organ pierwszej instancji wezwał stronę do poddania automatu do gier badaniu sprawdzającemu, wskazując jednocześnie jako jednostkę badającą Laboratorium Celne w P. i wyznaczając 14-dniowy termin do przekazania automatu do badania. Ponieważ spółka nie zastosowała się do wezwania, organ ponowił żądanie pismem z dnia [...].12.2013 r. ponownie wezwano do poddania automatu sprawdzającemu. W każdym z wezwań pouczył spółkę, że konsekwencją niezastosowanie się do wezwania może być nałożenie kary porządkowej w wysokości do [...] zł.
Spółka nie przekazała automatu jednostce badawczej. W tej sytuacji organ pierwszej instancji, postanowieniem z dnia [...] września 2014 r., nałożył na spółkę karę porządkową w wysokości [...] zł z tytułu nieprzedłożenia wspomnianego automatu do badania sprawdzającego przez wskazaną jednostkę badającą.
W zażaleniu na to orzeczenie spółka zarzuciła naruszenie art. 23b ust. 1, ust. 3, art., 23 f ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. nr 201, poz. 1540 ze zm., dalej w skrócie "u.g.h." lub "ustawa hazardową"), oraz art. 262 § 1 pkt 2 i 122 o.p.
Strona podniosła, że Izba Celna w P. nie może być jednostką badającą upoważnioną do badań sprawdzających automatów do gier, o których mowa w art. 23b ust. 1 i następnych ustawy o grach hazardowych, podkreślając, że poddanie automatu żądanemu badaniu przez Laboratorium Celne w P. byłoby łamaniem prawa.
W uzasadnieniu zaskarżonego do tutejszego Sądu postanowienia organu drugiej instancji przywołano art. 23b ust. 1 u.g.h. i art. 262 § 1 pkt 2 o.p.
W kontekście tych przepisów organ zażaleniowy powołał się na protokół z kontroli, podczas której dokonano eksperymentu, z którego wynikało, że sporny automat umożliwia grę za stawki wyższe niż dopuszczalne przepisami ustawy hazardowej.
Stwierdził przy tym, że Naczelnik Urzędu Celnego spełnił obowiązek wynikający z art. 23b u.g.h. i prawidłowo wezwał stronę do poddania automatu odpowiedniemu badaniu. Obowiązek poddania automatu do gier badaniu, nałożony na podstawie art. 23b ust. 1 u.g.h., jest inną czynnością dowodową, o jakiej mowa w art. 262 § 1 pkt 2 o.p. Skoro badanie sprawdzające automatu, przeprowadzone przez uprawnioną do tego jednostkę badającą, wymaga współdziałania strony, polegającego na dostarczeniu przedmiotu badania do jednostki, przeto odmowa wykonania takiej czynności jest równoznaczna z odmową strony "udziału w innej czynności", o której mowa w tym ostatnio wymienionym przepisie. Dopuszcza on możliwość dyscyplinowania strony nałożeniem kary porządkowej, w przypadku bezzasadnej odmowy dokonania czynności dowodowej. Bezzasadna odmowa strony udziału w czynności dowodowej, to odmowa nieznajdująca potwierdzenia w obowiązujących przepisach (wyrok NSA z 21 października 2011 r., II FSK 775/10). Przed nałożeniem na stronę sankcji za odmowę udziału w czynności dowodowej, organ ma obowiązek ustalenia, czy w konkretnym stanie faktycznym strona zobowiązana do dokonania czynności podjęła starania celem wyjaśnienia przyczyn niewykonania wezwania i czy wskazane przez nią przyczyny były obiektywnie uzasadnione.
Organ zażaleniowy uznał, iż – w okolicznościach rozpatrywanej sprawy – przytoczone przez stronę przyczyny mające usprawiedliwiać niezastosowanie się do wezwania, nie znajdują potwierdzenia w obowiązujących przepisach, a tym samym nie mogą być uznane za obiektywnie uzasadnione.
Laboratorium Celne przy Izbie Celnej w P. zostało upoważnione przez Ministra Finansów do przeprowadzania badań automatów i urządzeń do gier i sporządzania opinii technicznych (upoważnienie z dnia 8 kwietnia 2011 r., Nr [...]). Upoważnienie to zostało wydane na podstawie § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych (Dz. U. Nr 102, poz. 946 ze zm.).
Stosownie do treści art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 134, poz. 779), podmioty będące w dniu wejścia w życie noweli jednostkami badającymi upoważnionymi przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych do wydawania opinii będących podstawą dopuszczenia do eksploatacji i użytkowania automatów i urządzeń do gier, uznaje się za jednostki badające upoważnione do badań technicznych automatów i urządzeń do gier zgodnie z przepisami art. 23f ustawy zmienianej tj. ustawy o grach hazardowych.
Organ wyższego stopnia podkreślił, że Izba Celna w P. znajduje się w sporządzonym przez Ministerstwo Finansów i opublikowanym na stronie internetowej Ministerstwa wykazie jednostek badających upoważnionych do badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Organy prowadzące postępowanie w sprawie cofnięcia rejestracji automatu nie mają uprawnienia do podważania czy weryfikacji upoważnień Ministra Finansów udzielonych jednostkom badającym do przeprowadzania badań automatów. Dlatego też zastrzeżenia strony co do obiektywizmu jednostki badającej, pozostającej w strukturach Służby Celnej, nie mogły stanowić dla organu wystarczającego uzasadnienia dla odmowy poddania automatu badaniu przez wyznaczoną jednostkę.
Na marginesie zauważono, że w upoważnieniu Izby Celnej w P. do przeprowadzania badań technicznych automatów urządzeń do gier, udzielonym przez Ministra Finansów, tkwi założenie, że jednostka ta spełniać musi restrykcyjne wymagania ustawowe, w tym dotyczące zapewnienia odpowiedniej wiedzy technicznej osób badających i ich bezstronności (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 6 grudnia 2012 r., II SA/Bk 678/12).
Organ zażaleniowy wskazał ponadto, że zarówno samo udzielenie upoważnienia, jak i wybór jednostki badającej, wynikają z samodzielnych uprawnień Ministra Finansów i mieszczą się w zakresie wykonywanych przez ten organ zadań i jego bieżącej działalności. Jest on w istocie rzeczy aktem wewnętrznym stanowiącym przekazanie części swoich uprawnień na rzecz innego podmiotu. Nie tworzy on na rzecz innych podmiotów, w tym skarżącej spółki, żadnych praw i obowiązków, bowiem adresatem tego upoważnienia jest jednostka badająca, która uzyskała w ten sposób umocowanie organu państwowego do prowadzenia odpowiednich badań.
Dyrektor Izby Celnej nie znalazł argumentów potwierdzających stanowisko spółki o naruszeniu art. 262 § 1 pkt 2 o.p., uznając w konsekwencji, że organ pierwszej instancji prawidłowo przyjął, iż spółka bezzasadnie odmówiła przedłożenia automatu do gier o niskich wygranych w celu przeprowadzenia badania sprawdzającego przez wskazaną jednostkę badającą (Izbę Celną w P. Wydział Laboratorium Celne), upoważnioną do przeprowadzenia badań i sporządzenia opinii technicznej, w sytuacji podejrzenia, że zarejestrowany automat nie spełnia warunków określonych w ustawie o grach hazardowych. W związku z tym nałożenie kary porządkowej było w pełni uzasadnione.
Wysokość kary porządkowej, o której mowa w art. 262 § 1, podlega w każdym roku podwyższeniu – zgodnie z art. 262a § 1 o.p. – w stopniu odpowiadającym wskaźnikowi wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych w pierwszych dwóch kwartałach danego roku w stosunku do analogicznego okresu poprzedniego roku. Jeśli natomiast wskaźnik ten ma wartość ujemną, kwota nie ulega zmianie. Przepis art. 262a § 2 o.p. stanowi z kolei, że minister właściwy do spraw finansów publicznych, w porozumieniu z Prezesem Głównego Urzędu Statystycznego, ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", do dnia 15 sierpnia danego roku, kwotę, o której mowa w § 1, zaokrąglając ją do pełnych setek złotych (z pominięciem dziesiątek złotych). Obwieszczeniem z dnia 11 września 2013 r. (M. P. z 2013 r., poz. 736) Minister Finansów ustanowił, że na rok 2014 kwota ta wynosi 2.800 zł.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, formułując następujące zarzuty:
Naruszenie art. 23a ust. 7 w zw. z art. 23b i art. 23f ustawy z dn. 19.11.2011 r. o grach hazardowych (Dz. U. 2009 r., Nr 201, poz. 1540 z późn zm. zwanej dalej "UGH" w zw. z art. 12 ust. 2 i 3 ustawy z dn. 26.05.2111 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2011 r., Nr 134, poz. 779) zwanej dalej "nowelizacją UGH z 26.5.2011 r." w zw. z art. 15 ust. 2 pkt 3 i art. 16 ust. 2 pkt 5 ustaw, z dn. 30.08.2002 r. o systemie oceny zgodności (tekst jednolity: Dz. U. 2010 r., Nr 138, poz. 935 z późn. zm.), przez przyjęcie, że dopuszczalne jest żądanie poddania automatu o niskich wygranych badaniu sprawdzającemu przez jednostkę nie mającą statusu jednostki badającej upoważnionej do badań technicznych automatów i urządzeń do gier tj. Izby Celnej w P., która nie miała w dacie wydania opinii załączonej do akt sprawy oraz nie ma aktualnie statusu jednostki badającej posiadającej upoważnienie Ministra Finansów do badań automatów i urządzeń do gier, wobec wygaśnięcia na mocy przepisu art. 12 ust. 3 nowelizacji UGH z 26.5.2011 r. wcześniej posiadanego przez Izbę Celną w P. upoważnienia z dn. 08.04.2011 r. nr [...], podczas gdy badanie sprawdzające może być wykonane wyłącznie przez jednostkę mającą status jednostki badającej,
2. Naruszenie art. 12 ust. 3 nowelizacji UGH z 26.05.2011 r. w zw. z art. 23f ust. 6 UGH, przez błędną wykładnię, polegającą na wadliwym przyjęciu, że faktycznego domniemania posiadania przez daną jednostkę badającą upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier wynikającego wyprowadzanego z faktu umieszczenia jednostki badającej na liście, o której mowa w art. 23f ust. 6 UGH nie można obalić wykazując przesłanki wygaśnięcia upoważnienia takiej jednostki z mocy prawa na podstawie art. 12 ust. 3 nowelizacji UGH z 26.05.2011 r.
3. Naruszenie art. 188 Ordynacji podatkowej, przez bezpodstawne pominięcie zgłoszonych przez stronę dowodów wymienionych w petitum pisma pełnomocnika Strony z dn. [...].12.2013 r.:
- z wydruku ze strony internetowej Polskiego Centrum Akredytacji dotyczącego zakresu akredytacji Laboratorium Badawczego Izby Celnej w P. nr [...], na okoliczność braku posiadania przez Izbę Celną w P. certyfikatu akredytacji w zakresie adekwatnym do badań urządzeń mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych,
- opinii audytora technicznego z Polskiego Centrum Akredytacji; -
4) Naruszenie art. 262 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej w związku z art. 23b ust. 1 ustawy z dnia 19.11.2009 r o grach hazardowych, przez bezpodstawne ich zastosowanie, w sytuacji gdy odmowa poddania automatu o niskich wygranych badaniu przez Izbę Celną w P. nie była bezzasadna, gdyż funkcjonalność rzeczonego automatu jest bezsporna (ustalona przez jednostkę badającą w dacie badania przedrejestracyjnego), a organ nie poparł żądania poddania automatu badaniu sprawdzającemu uzasadnionym podejrzeniem, że urządzenie to nie spełnia parametrów ustawowych.
W odpowiedzi Dyrektor Izby Celnej we W. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (jednolity tekst: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem decyzji, postanowień, czynności i innych aktów administracyjnych. Sądy te kontrolują, czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego. Uchylenie kwestionowanego rozstrzygnięcia bądź stwierdzenie jego nieważności możliwe jest przy tym jedynie w razie stwierdzenia jednego choćby tylko z uchybień wymienionych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: "p.p.s.a."). Jeśli jednak zaskarżony akt odpowiada prawu, sąd zobowiązany jest skargę oddalić, uwzględniając dyspozycję art. 151 tej samej ustawy.
Jednocześnie, zgodnie z art. 134 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. Z przywołanego przepisu wynika, że mimo, iż sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi i powołaną podstawą prawną, to jednak jest związany granicami danej sprawy. Oznacza to, że sąd nie może uczynić przedmiotem kontroli zgodności z prawem, innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Podkreślić w związku z tym należy, że w rozpoznawanej sprawie ocenie legalności podlega wyłącznie postanowienie nakładające na stronę skarżącą karę porządkową za odmowę poddania automatu do gier o niskich wygranych badaniu sprawdzającemu, w ramach prowadzonego przez organy postępowania dowodowego w sprawie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych.
Zdaniem składu orzekającego Sądu, organy administracji trafnie zastosowały w tej sprawie przepis art. 262 o.p., określający zasady i przedmiotowy zakres nakładania kar porządkowych. Z art. 8 u.g.h. wynika bowiem wprost, że do określonych w tej ustawie postępowań stosuje się odpowiednio przepisy ordynacji podatkowej. Postępowanie w sprawie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych jest bez wątpienia jednym z postępowań przewidzianych w ustawie o grach hazardowych, co wynika z treści art. 23a i art. 23b u.g.h., dodanych wspomnianą już nowelą z dnia 26 maja 2011 r. Stosownie natomiast do art. 23b ust. 1 u.g.h., na pisemne żądanie naczelnika urzędu celnego, w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie, podmiot eksploatujący ten automat lub urządzenie jest obowiązany poddać automat lub urządzenie badaniu sprawdzającemu.
Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że przepisy art. 262 § 1- 3 o.p. określają katalog podlegających karze zachowań uczestników postępowania, który jest katalogiem zamkniętym, a zatem karanie za inne zachowanie niż wymienione w tych przepisach jest niedopuszczalne, natomiast każde z tych zachowań może być samoistną podstawą orzeczenia kary. Do katalogu tych zachowań ustawodawca zaliczył między innymi bezzasadną odmowę złożenia wyjaśnień, zeznań, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin lub udziału w innej czynności (art. 262 § 1 pkt 2 o.p.). W ocenach prezentowanych przez Naczelny Sąd Administracyjni i wojewódzkie sądy administracyjne (z którymi zgadza się bez zastrzeżeń Sąd, w składzie orzekającym w tej sprawie), odmowa poddania automatu do gier o niskich wygranych badaniu sprawdzającemu mieści się w katalogu dopiero co wymienionych zachowań, uzasadniających nałożenie kary porządkowej (zob. wyroki: NSA – w sprawie II GSK 527/14; WSA w Krakowie – III SA/Kr 854/14; WSA w Białymstoku – w sprawach: II SA/Bk 463/12, II SA/Bk 464/12, II SA/Bk 465/12, II SA/Bk 466/12, II SA/Bk 1215/13; WSA w Poznaniu – sygn. akt I SA/Po 959/13.
Tym samym, wbrew zarzutowi skargi, odmowa poddania badaniu sprawdzającemu, jako okoliczność mieszcząca się w przedstawionym katalogu zachowań, może skutkować nałożeniem kary porządkowej, o której mowa w art. 262 § 1 pkt 3 o.p. Nakładając taką karę, organ administracji powinien jednak zawsze ustalić, czy odmowa była uzasadniona, czy była bezzasadna, czy miała jednoznaczny charakter i wskazywała na brak woli poddania się obowiązkowi nałożonym przez organy podatkowe.
Sąd, poddając dokładnej ocenie legalność zaskarżonego postanowienia, uwzględnił brzmienie art. 122 o.p., zgodnie z którym, to na organie podatkowym spoczywa inicjatywa w zbieraniu dowodów i wyjaśnianiu stanu faktycznego. Oczywiste jest, że takiemu właśnie celowi ma też służyć instytucja umożliwiająca wezwanie strony do poddania automatu do gier o niskich wygranych badaniu sprawdzającemu. Jeżeli strona, bez żadnego usprawiedliwionego uzasadnienia, nie stosuje się do wezwania, organ podatkowy jest uprawniony do podjęcia dopuszczalnych prawem kroków zmierzających do zdyscyplinowania strony. Prowadząc postępowanie bez koniecznego współdziałania strony, organ nie może bowiem wykonać ciążących na nim powinności.
W rozpoznawanej sprawie istotne było więc rozważenie, czy: 1) spełnione zostały przesłanki uzasadniające zastosowanie przez organ art. 23b ust. 1 u.g.h., czyli czy mamy do czynienia w tej sprawie z uzasadnionym podejrzeniem, że automat do gier o niskich wygranych nie spełnia warunków określonych ustawą o grach hazardowych; 2) czy brak podporządkowania się strony wezwaniu organu celnego do określonego zachowania w ramach prowadzonego przez ten organ postępowania dowodowego było uzasadnione.
Zdaniem Sądu, analiza akt sprawy wskazuje jednoznaczne, że organ celny, wszczynając postępowanie w sprawie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych (postanowieniem z dnia 19 grudnia 2013 r.) wyraźnie uzasadnił przyczyny swojej aktywności procesowej wynikami eksperymentu przeprowadzonego na spornym automacie, z którego wynikało, że można na nim grać o stawki wyższe niż przewidują to przepisy ustawy hazardowej. Do postanowienia dołączony został protokół z tej kontroli. Postanowienie zostało doręczone stronie skarżącej. W ocenie Sądu, okoliczność, o której mowa, stanowiła w pełni uzasadnione podejrzenie, iż skontrolowany automat do gier nie spełnia określonych ustawą wymogów, a w konsekwencji – usprawiedliwioną przyczyną dwukrotnych wezwań: z dnia [...] stycznia i z dnia [...] lipca 2014 r. (skierowanych do strony skarżącej i skutecznie jej doręczonych) o poddanie spornego automatu badaniu sprawdzającemu przez jednostkę badającą Izby Celnej w P..
Sąd, przeprowadzając kontrolę wyjaśnień strony skarżącej dotyczących odmowy wykonania wezwania organu celnego, stwierdza, że nie można przyjąć, iż była ona zasadna. Strona skarżąca, odmawiając przekazania spornego automatu jednostce badającej, wskazała bowiem jedynie na brak możliwości kwestionowania legalnego działania automatu, który (jak podkreśliła) został zarejestrowany i dopuszczony do działania zgodnie z wymogami ustawy. Takiego tłumaczenia nie można uznać za wystarczające dla usprawiedliwienia braku współdziałania strony w toczącym się postępowaniu w sprawie, której przedmiotem było wyjaśnienie legalności działania kontrolowanego w tym postępowaniu automatu do gier o niskich wygranych. Godzi się bowiem przypomnieć, że uzasadnieniem dla prowadzenia postępowania dowodnego o poddanie spornego automatu badaniu sprawdzającemu w jednostce badającej było wcześniejsze przeprowadzenie kontroli funkcjonowania tego automatu i ujawnione w ramach tej kontroli nieprawidłowości. Natomiast ocena zasadności inicjatywy dowodowej organu celnego co do konieczności przeprowadzenia tego badania powinna zostać ewentualnie podniesiona przez skarżącego po przeprowadzeniu tego dowodu. Tylko takie działanie spółki zmusi organ celny do merytorycznego ustosunkowania się do podniesionych przez skarżącą zarzutów i – ewentualnie – zostanie skutecznie poddane kontroli sądowej.
Dodatkowo w skardze podkreślono, że Laboratorium Izby Celnej w P. wskazane przez organ celny jako jednostka mająca zbadać legalność automatu do gier o niskich wygranych nie posiada odpowiedniej, aktualnej akredytacji. W konsekwencji, nie jest ono jednostką badająca wskazaną w treści art. 23b ust. 1 u.g.h. W opinii Sądu, analiza kwestii prawidłowości i ewentualnego wygaśnięcia udzielonego przez Ministra Finansów upoważnienia do wykonania badania automatów i urządzeń do gier, wykracza poza granice kontrolowanego postępowania. Jeśli strona skarżąca jest przekonana, że Izba Celna w P. nie posiada stosownej akredytacji, nie posiada statusu jednostki badającej powinna wykazać, że w takich okolicznościach sprawozdanie z przebadania spornego automatu sporządzone przez Laboratorium Celne Izby Celnej w P. nie mogłoby stanowić dowodu w sprawie. Innymi słowy, spółka powinna zwalczać ten dowód po jego przeprowadzeniu. Przypomnieć bowiem trzeba, iż – wedle art. 23f ust. 1 u.g.h. – minister właściwy do spraw finansów publicznych udziela jednostce badającej, która spełnia określone prawem wymagania, upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Natomiast na tym etapie postępowania, to znaczy rozstrzygania o zasadności tej konkretnej skargi, w zakresie kognicji Sądu nie mieściło się uprawnienie do badania merytorycznego przygotowanie i faktu posiadania/nieposiadania stosownej akredytacji jednostki badającej, w której automat miał być zbadany, skoro do badania takiego w ogóle nie doszło, wyłącznie wskutek odmowy przedstawienia automatu do badania przez stronę skarżąca.
Zdaniem Sądu, kwestia oceny legalności upoważnienia dla danej jednostki organizacyjnej przez Ministra Finansów do przeprowadzenia badań automatów lub urządzeń do gier może być rozstrzygana jedynie w postępowaniu głównym dotyczącym cofnięcia rejestracji automatu (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 18 grudnia 2013 r., II SA/Go 952/13, pub. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Niniejsza sprawa jest natomiast jedynie sprawą incydentalną, w ramach głównego postępowania dotyczącego cofnięcia rejestracji automatu.
W okolicznościach niniejszej sprawy skarżąca spółka starała się wskazać przyczyny, które spowodowały jej odmowę dostarczenia automatu do wskazanej przez organ jednostki, celem poddania go badaniu sprawdzającemu. Podane powody takiej postawy nie znajdują jednak absolutnie potwierdzenia w obowiązujących przepisach, a tym samym nie mogą być uznane za obiektywnie uzasadnione, wbrew odmiennemu zapatrywaniu wyrażonemu w skardze.
W związku z taka ocena Sądu uznać należy, że organ określony w art. 23b ust. 1 u.g.h., na podstawie wezwania zredagowanego zgodnie z treścią art. 23b ust. 2 tej samej ustawy, prawidłowo wezwał stronę skarżącą do poddania badaniu sprawdzającemu automatu do gier o niskich wygranych, a działanie organu było uzasadnione treścią art. 262 o.p. Natomiast wysokość nałożonej kary była zgodna z prawidłowo przywołanym przez organ obwieszczeniem Ministra Finansów, ogłoszonym na podstawie art. 262a § 2 o.p.
Odnośnie notyfikacji przepisów ustawy hazardowej przypomnieć należy, że obowiązek notyfikacji odnosi się wyłącznie do przepisów tej ustawy, które miały charakter przepisów technicznych. Tego typu przepisy nie stanowiły zaś wcale podstawy prawnej dla wydania rozstrzygnięcia poddanego weryfikacji Sądu w rozpoznawanym przypadku..
Reasumując, zdaniem Sądu, postępowanie przed organami zostało przeprowadzone należycie i poprawnie, zaś zgromadzony w sprawie materiał oceniono właściwie. Mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały także prawidłowo zinterpretowane i zastosowane. Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych postanowień.
Mając to na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało zatem orzec, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło