III SAB/Wr 496/20
WyrokWSA we Wrocławiu2020-06-03
Skład orzekający: Sędzia WSA Olga Białek, Asesor WSA Halina Filipowicz - Kremis, Wojciech Śnieżyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda D. przewlekle prowadził postępowanie w sprawie wydania zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, i czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Wojewoda D. przewlekle prowadził postępowanie w sprawie wydania zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, ponieważ trwało ono 14 miesięcy, a organ nie wykazywał należytej staranności w jego organizacji, podejmując czynności procesowe w dużych odstępach czasu i zaniechając działań przez długie okresy. Przewlekłość tę oceniono jako rażące naruszenie prawa, ponieważ naruszenie obowiązku terminowego załatwienia sprawy było oczywiste i znaczące. W związku z tym sąd przyznał skarżącej sumę pieniężną i zasądził zwrot kosztów postępowania, jednocześnie umarzając postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji, gdyż decyzja została wydana po wniesieniu skargi.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę w lutym 2019 r. Postępowanie trwało ponad 13 miesięcy, a decyzja została wydana dopiero po wniesieniu skargi na przewlekłość. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących terminów załatwienia sprawy i rażące naruszenie prawa. Wojewoda D. w odpowiedzi na skargę wskazał na dużą liczbę wpływających wniosków i braki kadrowe jako przyczyny opóźnień. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając przewlekłość postępowania z rażącym naruszeniem prawa.Rozstrzygnięcie
I. Stwierdził, że Wojewoda D. przewlekle prowadzi postępowanie w sprawie z wniosku skarżącej; II. Stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. Umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody D. do załatwienia sprawy; IV. Przyznał od Wojewody D. na rzecz skarżącej sumę pieniężną w kwocie 1.000 zł; V. Zasądził od Wojewody D. na rzecz skarżącej kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sędziowie: Sędzia NSA Olga Białek (sprawozdawca), Asesor WSA Halina Filipowicz - Kremis, Wojciech Śnieżyński, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi O. M. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. w przedmiocie wydania zezwolenia na pobyt czasowy i pracę I. stwierdza, że Wojewoda D. przewlekle prowadzi postępowanie w sprawie z wniosku skarżącej; II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody D. do załatwienia sprawy; IV. przyznaje od Wojewody D. na rzecz skarżącej sumę pieniężną w kwocie 1.000 (tysiąc) złotych; V. zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
O. M. (dalej jako skarżąca, strona skarżąca) reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika w dniu 11 marca 2020 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę D. postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy.
Pełnomocnik skarżącej zarzucając organowi naruszenie art. 8, art. 9, art.12 art. 35 § 1 i § 3, art. 36 k.p.a. przez rażące przekroczenie terminów załatwienia sprawy, wniósł o: 1/ stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; 2/ stwierdzenie, że przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3/ zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie 14 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku; 4/ przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 6 846 zł na podstawie art. 149 § 2 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a.; 4/ zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu zaakcentowano, że wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę strona złożyła w dniu 7 lutego 2019 r. załączając do niego odpowiednie dokumenty. Pomimo upływu terminu na załatwienie sprawy organ wciąż nie wydał decyzji kończącej postępowanie (art. 35 § 1 k.p.a.) jak też nie zawiadomił strony o przyczynach zwłoki i nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.).
Zdaniem autora skargi w niniejszej sprawie mamy do czynienia z przewlekłością postępowania. Nie wydanie decyzji przez ponad 13 miesięcy nie ma żadnego racjonalnego uzasadnienia. Postępowanie prowadzone jest nieefektywnie co narusza art. 8 i 12 k.p.a. Działania charakteryzują się brakiem koncentracji, zatem organ nie dochował należytej staranności w prowadzeniu przedmiotowego postępowania. Mając na uwadze, że przekroczenie terminu załatwienia sprawy jest znaczne i nieprzekraczalne jak również w sposób oczywisty pozbawione racjonalnego uzasadnienia, przewlekłość postępowania, zdaniem pełnomocnika, ma charakter rażący. Taki charakter przewlekłości postępowania należy także oceniać jako przesłankę przyznania przez Sąd wnioskowanej sumy pieniężnej za doznaną szkodę i krzywdę – po 528 zł za każdy miesiąc zwłoki. Kwota ta odpowiada wysokości miesięcznych środków finansowych przeznaczonych na pokrycie kosztów zamieszkania które cudzoziemiec zobowiązany jest posiadać przebywając na terytorium kraju oraz na pokrycie kosztów utrzymania. W ocenie skarżącej kwota ta stanowić będzie rekompensatę za naruszenie jej praw, niepewność prawną i podważanie zaufania do państwa i negatywne skutki dla jej sytuacji materialnej trwającej przez okres ponad 13 miesięcy.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi organ wskazał, że opóźnienie w załatwieniu sprawy nie było wyrazem złej woli pracowników lecz spowodowane zostało bardzo dużym wpływem podań cudzoziemców, koniecznością równoczesnego procedowania w różnych sprawach oraz odpływem pracowników merytorycznych prowadzących postępowanie i brakiem możliwości szybkiego uzupełnienia niedoborów kadrowych. Organ wyjaśnił, że w 2018 r., wpłynęło 18 324 wniosków cudzoziemców o zgodę na pobyt i pracę, a do października 2019 r. 23 888 wniosków. Przy tak dużej ilości podań, oczywiste są opóźnienia pomimo działań dla ich zminimalizowania. Z tych względów organ nie zgodził się z oceną, że w niniejszej sprawie doszło do przewlekłości z rażącym naruszeniem prawa. Przedstawione wyżej okoliczności, nie mogą być uznane za nie mające znaczenia w sprawie i wskazują, że przekroczenie terminu nie było pozbawione racjonalnych podstaw, czy też nie znajduje żadnego uzasadnienia. Termin podjęcia postępowania w sprawie, uzależniony jest od ilości wniosków cudzoziemców o udzielenie zezwolenia na pobyt oraz od konieczności rozpatrywana spraw według kolejności ich wpływu. Niezbędne jest także wnikliwie analizowanie zgłoszonych wniosków, co powoduje, że sprawy te są szczególnie skomplikowane. Przy uwzględnieniu wskazanych okoliczności nie sposób zatem uznać, że opóźnienie do jakiego doszło miało charakter rażący.
Odnosząc się do zgłoszonego w skardze żądania przyznania sumy pieniężnej w podanej wysokości Wojewoda podniósł, że zasądzenie sumy pieniężnej nie jest bezpośrednią konsekwencją stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości postępowania. Stanowi ono jeden z dwóch alternatywnych środków finansowych (obok grzywny), które mogą być zasądzone przy uwzględnieniu skargi. Wybór środka jest dyskrecjonalnym uprawnieniem sądu i zgodnie z orzecznictwem, powinien on być uwarunkowany celem wniesionej skargi na bezczynność do którego należy zwalczenie bezczynności i doprowadzenie do zakończenie postępowania. W tym także kontekście należy widzieć dyscyplinowanie organu. Dopiero gdy sąd uzna, że dla realizacji powyższego celu nie wystarczy wymierzenie grzywny może przyznać skarżącemu sumę pieniężną. Zdaniem organu przyznanie tej sumy powinno być zastrzeżone dla wyjątkowych, indywidualnych przypadków, uzasadnionych szczególnie drastycznymi i ewidentnie zawinionymi uchybieniami zasad efektywnego i terminowego działania organu w załatwieniu sprawy. Suma pieniężna, o której mowa art. 149 § 2 p.p.s.a. nie ma charakteru odszkodowawczego i nie może służyć wyrównaniu szkody, w rozumieniu przepisów prawa cywilnego. Odpowiedzialność za szkodę przewidziana w prawie cywilnym wyklucza bowiem traktowanie sumy pieniężnej jako odszkodowania. Z tych względów wniosek jako nieuzasadniony powinien być oddalony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Przeprowadzona kontrola sądowa wywołana skargą na przewlekłość organu (wniesioną zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U z 2019 r. poz. 2325 dalej jako "p.p.s.a") wykazała, że jest ona zasadna.
Sąd stwierdził, że będąca przedmiotem niniejszego rozpoznania skarga pod względem formalnym jest dopuszczalna, gdyż poprzedzona została środkiem zaskarżenia - ponagleniem na przewlekłe prowadzenie postępowania. Z akt sprawy wynika, że w dniu 24 lutego 2020 r. wpłynęło do Wojewody D. ponaglenie skarżącej, kierowane do Urzędu d/s Cudzoziemców, zarzucające organowi bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania z jej wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Tym samym spełniony został wymóg złożenia ponaglenia w rozumieniu art. 53 § 2b p.p.s.a.
Przystępując do rozpoznania przedmiotowej skargi Sąd miał na uwadze, że w obecnym stanie prawnym przewlekłość postępowania zdefiniowana została jako stan, w którym postępowanie prowadzone jest dłużej niż to jest niezbędne dla załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). W orzecznictwie wypracowano stanowisko, że postępowanie nosi cechy przewlekłości, gdy jest prowadzone w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych. Przewlekłość w prowadzeniu postępowania wystąpi także wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie a podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 k.p.a. ustanawiającym zasadę szybkości postępowania, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje zatem wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. O przewlekłości postępowania przed organem administracji można mówić, gdy czas jego trwania przekracza rozsądne granice, przy uwzględnieniu terminowości i prawidłowości czynności podjętych przez organ, a także stopnia zawiłości sprawy i postawy samej strony. Przedmiotem postępowania ze skargi na przewlekłość jest kontrola toku i poprawności czynności organu, ich natężenia oraz koncentracji materiału dowodowego, przy uwzględnieniu przedstawionych wyżej poglądów.
Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że organowi można postawić zarzut przewlekłego prowadzenia postępowania. Wynikający z akt sprawy przebieg postępowania wskazuje, że nie charakteryzowało się ono niezbędną koncentracją podejmowanych czynności. Wniosek o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę skarżąca złożyła osobiście w dniu 7 lutego 2019 r. W tym samym dniu, w siedzibie organu, doręczono jej pismo informujące o wszczęciu postępowania oraz wskazujące termin załatwienia sprawy do dnia 7 sierpnia 2019 r. ze względu dużą ilość wniosków. We wskazanym terminie decyzja nie została wydana. W dniu 2 października 2019 r. strona uzupełniła dokumenty dotyczące zatrudnienia. Pismem z dnia 17 stycznia 2020 r., na podstawie art. 109 ustawy o cudzoziemcach, Wojewoda wystąpił do odpowiednich służb o informację, czy wjazd i wyjazd cudzoziemca na terytorium kraju stanowi zagrożenia dla obronności lub bezpieczeństwa i porządku państwa. W dniu 22 stycznia 2020 r. skarżąca złożyła oświadczenie o zmianie celu pobytu załączając stosowne dokumenty. Po wniesieniu skargi (co miało miejsce w dniu 11 marca 2020 r.) organ pismem z dnia 31 marca 2020 r. zakreślił nowy termin załatwienia sprawy do dnia 30 czerwca 2020 r. Następnie 6 kwietnia 2020 r. wydana została decyzja w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę.
Przedstawiona chronologia zdarzeń wskazuje, że postępowanie z wniosku skarżącej trawa od 7 lutego 2019 r. i pomimo upływu 13 miesięcy do chwili wniesienia skargi nie zostało zakończone przez wydanie aktu administracyjnego. Z przedstawionych Sądowi akt wynika, że decyzja kończąca postępowanie wydana została już po wniesieniu skargi w dniu 6 kwietnia 2020 r., czyli po upływie 14 miesięcy. Tymczasem zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a. przedmiotowa sprawa powinna być załatwiona przez wydanie stosowanego aktu najpóźniej w terminie dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania - a więc do dnia do 7 kwietnia 2019 r. Terminu tego Wojewoda nie dochował, natomiast dwukrotnie poinformował stronę o jego przedłużeniu - najpierw o 4 miesiące ponad termin ustawowy (do dnia 7 sierpnia 2019 r.) następnie już po wniesieniu skargi termin załatwienia sprawy przesunięto do dnia 30 czerwca 2020 r. W tym czasie przez prawie rok Wojewoda nie przejawiał żadnej aktywności procesowej pomimo, że bezskutecznie upłynął wyznaczony przez niego termin załatwienia sprawy. Dopiero w dniu 29 styczniu 2020 r. a więc prawie 12 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania organ wykonał pierwsze czynności procesowe istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Z adnotacji znajdujących się w aktach sprawy wynika, że w dniu 3 lutego 2020 r. organ dysponował już kompletną dokumentacją (do tego dnia uzyskał stanowiska wszystkich służb) pozwalającą na rozstrzygnięcie sprawy. Pomimo tego, do dnia wniesienia skargi nie wydał decyzji, nie informował strony o przyczynach zwłoki w rozpatrzeniu jej wniosku i nie określił terminu zakończenia postępowania.
W świetle powyższych faktów należy uznać zasadność skargi. Organ nie dochował należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego by zakończyło się ono w rozsądnym terminie a jego działania były opieszałe i nieskuteczne. Czynności procesowe podejmowane były w bardzo dużych odstępach czasu. Upływ roku od dnia wszczęcia postępowania z wstępną weryfikacją wniosku do wystąpienia do odpowiednich służb z zapytaniem w trybie art. 109 ustawy o cudzoziemcach, nie znajduje w okolicznościach niniejszej sprawy żadnego uzasadnienia. Nie są to bowiem czynności skomplikowane i wymagające dużego nakładu pracy a wręcz mają charakter czynności schematycznych. Nie zasługuje na akceptację kilkumiesięczne przedłużenie terminu załatwienia sprawy z powodu dużej ilości spraw. Brak wreszcie uzasadnienia dla całkowitej bierności organu jaka występowała do dnia wniesienia skargi, pomimo, że strona z własnej inicjatywy uzupełniała w toku postępowania dokumentację.
W orzecznictwie sądowym przyjmuje się zgodnie, że kwestia długości czasu prowadzenia postępowania stanowi jedną z podstawowych okoliczności oceny, czy w danej sprawie postępowanie było przewlekle prowadzone (wyrok NSA z 8 grudnia 2017 r. sygn. akt II OSK 2822/17, opub. w LEX nr 2426853; wyrok NSA z 13 grudnia 2017 r. sygn. akt II FSK 3000/17, opub. w LEX nr 2426192). W niniejszej sprawie postępowanie z wniosku skarżącej toczyło się czternaście miesięcy. Uwzględniając zatem przesłankę czasową trwania postępowania, stopień skomplikowania sprawy oraz postawę samej strony która wykazywała się aktywnością samodzielnie składając dokumenty, Sąd uznał, że przewlekłość postępowania w opisanym wcześniej rozumieniu w niniejszej sprawie niewątpliwie ma miejsce. Organ nie dochował należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego by zakończyło się ono w rozsądnym terminie. Czynności procesowe podejmowane były opieszale z dużymi odstępami, po czym organ w ogóle zaniechał procedowania, ignorując złożone przez stronę dowody.
W ocenie Sądu stwierdzona przewlekłość postępowania ma charakter rażącego naruszenia prawa. Rażącym naruszeniem prawa jest bowiem stan w którym wyraźnie, ewidentnie, bezdyskusyjnie i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Chodzi o sytuację w której bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne (tak też np. NSA w wyroku z dnia 21 lutego 2018 r., sygn. akr I OSK 1842/17, Orzeczenia.nsa.gov.pl). Rażące naruszenie prawa dotyczyć może w szczególności zawartych w K.p.a. przepisów o terminach załatwienia sprawy administracyjnej. Zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania, podejmowanych czynności i jego zakończenia, uwarunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy uzasadniają ustalenie, że organ dopuścił się rażącego naruszenia prawa w zakresie sposobu prowadzenia postępowania. Na gruncie badanej sprawy taka sytuacja zachodzi, ponieważ nawet bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Nieefektywne prowadzenie postępowania przez czternaście miesięcy, podczas których organ – poza czynnościami o charakterze informacyjnym (co do przedłużenia terminu załatwienia sprawy) - wykonał praktycznie dwie nieskomplikowane czynności procesowe (wstępna ocena podania pod względem formalnym oraz wystąpienie do służb), następnie zaniechanie jakichkolwiek działań po wszczęciu postępowania i ignorowanie składanych przez stronę pism i dokumentów, pozostaje w jawnej i oczywistej sprzeczności z podstawową zasadą procedury administracyjnej, jaką jest zasada szybkości postępowania oraz z przepisami art. 35 § 3 i art. 36 k.p.a. wyznaczającymi terminy załatwienia sprawy i nakładającymi na organy obowiązek informowania o przyczynach zwłoki i wskazania nowego terminu jej załatwienia. Zaznaczyć przy tym należy, że nie zaistniały usprawiedliwione powody do tak dużego przekroczenia ustawowych terminów załatwienia sprawy, także strona nie przyczyniła się swoimi działaniami do niemożności zakończenia postępowania i wydania decyzji. Zachowanie organu nie może być zatem akceptowane. Nie można pominąć, że podważa ono nie tylko wskazane wcześniej regulacje procesowe ale również zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników dla władzy publicznej wyrażoną w art. 8 k.p.a. Sytuacja w której organ najpierw zwleka z podjęciem czynności procesowych przez pół roku, przedłużając nadmiernie termin załatwienia sprawy a następnie nie dochowuje tego terminu i pomimo złożonych dokumentów pozostaje bierny przez kolejne miesiące - nie daje się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na rażące naruszenie prawa.
W ocenie Sądu, okolicznościami uzasadniającymi zwłokę nie są podnoszone w odpowiedzi na skargę braki kadrowe oraz wzrost wpływających spraw. Są to przyczyny pozostające wewnątrz aparatu administracyjnego jako całości (por. NSA w wyroku z dnia 17 lipca 2018 r. I OSK 2542/16 z dnia 29 maja 2019 r I OSK 2847/19). Wskazywane przez Wojewodę trudności organizacyjne nie mają charakteru nagłego i nie wynikają z niemożliwych lub trudnych do przewidzenia i przezwyciężenia okoliczności, skoro organ co najmniej od dwóch lat na nie wskazuje. Sąd podziela stanowisko, że obowiązkiem organów państwowych jest takie zorganizowanie pracy a także przeznaczenie takich sił i środków by sprawnie realizować nałożone ustawą zadania (por. np. NSA w wyroku z dnia 14 grudnia 2017r. II OSK 529/17, z dnia 17 lipca 2018 r. I OSK 2542/16, z dnia 2 kwietnia 2017 r. II OSK 521/16). Okoliczności dotyczące braków kadrowych i dużego wzrostu spraw mogą mieć znaczenie w aspekcie ewentualnego przypisania winy konkretnemu pracownikowi organu, co pozostaje poza zakresem niniejszego postępowania. Właściwa organizacja zadań i zapewnienie odpowiedniej kadry należą do zadań publicznych, które nie mogą być realizowane ze szkodą dla jednostki. Strona postępowania nie może zatem ponosić negatywnych konsekwencji zaniechań organów państwa w tym względzie. Także kwestia konieczności szczegółowego analizowania wniosków o zezwolenie na pobyt czasowy nie stanowi okoliczności uzasadniającej tak dużą zwłokę. Wymóg szczegółowej analizy złożonych do akt sprawy dowodów wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego i obowiązuje we wszystkich postępowaniach administracyjnych oraz dotyczy wszystkich spraw niezależnie od stopnia ich skomplikowania. Nie jest to więc szczególny obowiązek obciążający organ ze względu na rodzaj sprawy. Także stopnień skomplikowania sprawy nie uzasadnia przewlekłości czy bezczynności organu. Zauważyć przy tym należy, że w przypadku spraw skomplikowanych lub wymagających dłuższego postępowania ustawodawca sam reglamentuje dopuszczalną długość ich trwania, co wynika z przepisów prawa procesowego (art. 35 § 3 k.p.a.) lub przepisów prawa materialnego. Nie jest więc zasadne stanowisko organu, że sprawy o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy są sprawami szczególnie skomplikowanymi ze względu na konieczność ich szczegółowej analizy. Na marginesie zauważyć wypada, że porównanie tych spraw wskazuje, że podejmowane w tych sprawach czynności organu charakteryzują się pewną schematycznością działania i w wielu przypadkach są takie same lub zbliżone. Nie jest to więc proces w którym organ musi przeprowadzić wiele różnych i skomplikowanych dowodów np. wymagających wiedzy specjalistycznej.
Z tych też względów Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a stwierdził, że w niniejszej sprawie wystąpiła przewlekłość postępowania i miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt I i II sentencji wyroku). Jednocześnie wobec faktu, że w dniu 6 kwietnia 2020 r. - a więc już po wniesieniu skargi ale przed dniem jej rozpoznania - wydana została decyzja kończąca postępowanie, Sąd umorzył postępowanie w części dotyczącej zobowiązania organu do załatwienia sprawy przez wydanie aktu administracyjnego, o czym zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzeczono w pkt III sentencji wyroku.
Konsekwencją stwierdzenia, że postępowanie prowadzone było przewlekle z rażącym naruszeniem prawa, było przyznanie skarżącej sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a. Sąd przyznał stronie kwotę 1000 zł (pkt IV sentencji wyroku). W tym względzie Sąd miał na uwadze, że wprowadzając w art. 149 § 2 p.p.s.a. możliwość przyznania sumy pieniężnej wzorowano się na rozwiązaniu przyjętym w ustawie z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843 ze zm.). Ustawodawca przyjął, że oprócz roli rekompensacyjnej, groźba zasądzenia wynagrodzenia będzie wzmacniała gwarancje terminowego załatwienia sprawy przez organy (projekt ustawy Sejmu RP VIII Kadencji, druk 1633, www.sejm.gov.pl). Sąd miał więc na uwadze, że konieczność wypłaty sumy pieniężnej, o której mowa w art.149 § 2 p.p.s.a. posłuży zwalczaniu bezczynności i przewlekłości organu, gdyż go zdyscyplinuje stanowiąc sankcję za wadliwe zorganizowanie i prowadzenie postępowania, pełniąc funkcję prewencyjną. Przyznawanie takich świadczeń stronom przez sądy ma na celu wymuszenie na organach podjęcie skutecznych działań zapewniających prawidłową realizację ich zadań. Sąd nie uwzględnił jednak żądania skarżącej co do wysokości sumy, która powinna być przyznana na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. uznając, że zasądzona kwota jest adekwatna w kontekście zaistniałych w sprawie okoliczności (czasu trwającej przewlekłości, postawy organu - w tym także faktu, że choć po wniesieniu skargi, to organ podjął jednak czynności zmierzające do wydania aktu kończącego postępowanie i w efekcie je zakończył) jak i trudności z jakimi trzeba się zmagać nie posiadając zezwolenia na pobyt na terytorium innego państwa. W ocenie Sądu zasądzona kwota z jednej strony zadośćuczyni stronie za opieszałość organów administracji w załatwieniu jej sprawy, z drugiej będzie stanowiła sankcję dla organu za wadliwe zorganizowanie i prowadzenie postępowania. Nadto jest ona potrzebna dla osiągnięcia celu orzeczenia rozstrzygnięcia skargi tj. zwalczenia przewlekłości organu oraz jego zdyscyplinowania.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt I-IV sentencji wyroku. O kosztach postępowania postanowiono w pkt V sentencji wyroku na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło