III SO/Wr 5/09

Wiesław Jakubiec - referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D W o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z wniosku w przedmiocie wymierzenia grzywny S K O we W postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W dniu [...] r. skarżąca złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata wskazując w uzasadnieniu, że gospodarstwo domowe prowadzi z mężem, a łączny ich dochód wynosi [...] zł. Wśród posiadanych składników majątkowych wymieniła działki gruntu o łącznej pow. [...] m2. W piśmie z dnia [...] r. wnioskodawczyni poinformowała, że ponosi następujące wydatki: opłata za energię elektryczną- [...] zł; za gaz- [...] zł; za telefon- [...] zł; za wodę- [...] zł; koszt leków "ratujących życie"- ok. [...] zł. Dodała, że na dotychczasowe koszty postępowań jej [...] musiał dla niej zaciągnąć kredyt w wysokości [...] zł, którego środki się aktualnie kończą. Oświadczyła, że znane są Sądowi koszty wydatku na list polecony, ksero i dojazd na punkt ksero oraz na pocztę, a na sam dojazd do Sądu wydatkuje [...] zł. Z załączonych do pisma "odcinków [...]" ze [...] br. wynika, że łączny dochód je oraz jej męża wynosi [...] zł. Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Jest to następstwem nie wykazania należycie przez wnioskodawczynię spełniania przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy i okoliczności te -na żądanie Sądu- winny być należycie udokumentowane (art. 255 u.p.s.a.). W ocenie Sądu wnioskodawczyni nie wyjaśniła i nie udokumentowała kilku istotnych okoliczności, które mogą kształtować jej sytuację finansową np. nie udokumentowała wysokości wydatków (m.in. wyżej wymienionych) swojej rodziny; nie przedłożyła aktualnego zaświadczenia o wysokości uzyskiwanych dochodów (złożone do akt "odcinki" [...] dotyczą [...] br.); nie wykazała wskazywanego we wniosku faktu swojego zadłużenia i jego wysokości; nie udowodniła również dlaczego nie może sfinansować przedmiotowych opłat sądowych ze źródła (kredytu), z którego czerpała (i czerpie) środki na pokrycie kosztów w innych postępowaniach; nie wyjaśniła dlaczego - mając na uwadze przedstawianą przez nią jako tragiczną swoją sytuację materialną - nie sprzedaje posiadanych działek nr [...] i [...] w N D o pow. [...] m2 i nie wyjaśniła czy czerpie korzyści z ww. działek m.in. poprzez dzierżawę np. pod tablice reklamowe. Przyznanie prawa pomocy, to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Do oceny możliwości uiszczenia przez skarżącą kosztów sądowych nie jest istotne źródło, z którego czerpie ona środki na koszty swego utrzymania (może to być m.in. wsparcie finansowe najbliższej rodziny np. [...] czy pożyczka od osób trzecich). Z treści wniosku wynika, że skarżąca nie ma nikogo na utrzymaniu, a uzyskiwany przez nią i jej męża stały dochód miesięczny netto wyniósł w [...] br. [...] zł. W ocenie Sądu osiągane przez rodzinę skarżącej miesięczne dochody są wystarczające aby sfinansować zarówno ich niezbędne wydatki, jak i jedyny na tym etapie koszt postępowania jakim jest wpis sądowy od skargi w wysokości [...] zł. Zauważyć przy tym należy, że skarżąca sama przyznała, że posiada jeszcze środki finansowe z zaciągniętego przez jej [...] kredytu (kredytu zaciągniętego- jak twierdzi skarżąca- na potrzebę prowadzonych przez nią postępowań sądowych). Podkreślić również należy, że skarżąca nie tylko nie dokumentuje swoich wydatków, ale nie potrafi ich precyzyjnie we wniosku określić np. opłatę za energię elektryczną od dłuższego czasu wskazując jako [...] zł. Nie wyjaśniła także komu i za jaką "wodę" ponoszą aktualnie (wcześniej tego wydatku nie wymieniała) opłatę [...] zł, skoro we wniosku wskazuje, że "pozbawiono ich prawa do zimnej wody" i takową wodę zmuszeni są przynosić ze swojej działki. Ustosunkowując się do wniosku o ustanowienie adwokata podkreślić należy, że postępowanie w przedmiocie ukarania organu grzywną jest postępowaniem incydentalnym (wpadkowym). Postępowanie to ogranicza się jedynie do zbadania przez Sąd czy zachodzą okoliczności wymienione w art. 55 u.p.s.a. i postanowienie w tej kwestii może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Charakter tego postępowania wskazuje, że nie ma konieczności reprezentowania w nim strony przez zawodowego pełnomocnika. Na marginesie wskazać należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny oceniając w wielu innych sprawach aktualną sytuację rodziny skarżącej (zob. sygn. akt II OZ 562/08, II OZ 635/08, II OZ 583/08, II OZ 932/08) uznawał, iż ich sytuacja materialna nie uzasadnia zastosowania wobec skarżącej instytucji prawa pomocy w żadnym zakresie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.