III SO/Wr 7/08

Wiesław Jakubiec - referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D i M W o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z wniosku w przedmiocie wymierzenia grzywny B G T postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie o uzupełnienie braku skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego w wysokości [...] zł, skarżący złożyli na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie im prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata wskazując w uzasadnieniu, że łączny ich dochód wynosi [...] zł. Wśród posiadanych składników majątkowych wymienili działki gruntu o łącznej pow. [...] m2. W piśmie z dnia [...] r. wnioskodawcy poinformowali, że ponoszą następujące wydatki: opłata za energię elektryczną- [...] zł; za gaz- [...] zł; za telefon- [...] zł; za wodę- [...] zł; koszt leków "ratujących życie"- ok. [...] zł. Dodali, że na dotychczasowe koszty postępowań ich [...] musiał dla nich zaciągnąć kredyt w wysokości [...] zł, którego środki się aktualnie kończą. Oświadczyli, że znane są Sądowi koszty wydatku na list polecony, ksero i dojazd na punkt ksero oraz na pocztę, a na sam dojazd do Sądu wydatkują [...] zł. Z załączonych do pisma "odcinków [...]" ze [...] br. wynika, że łączny ich dochód wynosi [...] zł. Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Jest to następstwem nie wykazania należycie przez wnioskodawców spełniania przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy i okoliczności te -na żądanie Sądu- winny być należycie udokumentowane (art. 255 u.p.s.a.). W ocenie Sądu wnioskodawcy nie wyjaśnili i nie udokumentowali kilku istotnych okoliczności, które mogą kształtować ich sytuację finansową np. nie udokumentowali wysokości wydatków (m.in. wyżej wymienionych) swojej rodziny; nie przedłożyli aktualnego zaświadczenia o wysokości uzyskiwanych dochodów (złożone do akt "odcinki" [...] dotyczą [...] r.); nie wykazali wskazywanego we wniosku faktu swojego zadłużenia i jego wysokości; nie udowodnili również dlaczego nie mogą sfinansować przedmiotowych opłat sądowych ze źródła (kredytu), z którego czerpali (i czerpią) środki na pokrycie kosztów w innych postępowaniach; nie wyjaśnili dlaczego - mając na uwadze przedstawianą przez nich jako tragiczną swoją sytuację materialną - nie sprzedają posiadanych działek nr [...] i [...] w N D o pow. [...] m2 i nie wyjaśnili czy czerpią korzyści z ww. działek m.in. poprzez dzierżawę np. pod tablice reklamowe. Przyznanie prawa pomocy, to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Do oceny możliwości uiszczenia przez skarżących kosztów sądowych nie jest istotne źródło, z którego czerpią oni środki na koszty swego utrzymania (może to być m.in. wsparcie finansowe najbliższej rodziny np. [...] czy pożyczka od osób trzecich). Z treści wniosku wynika, że skarżący nie mają nikogo na utrzymaniu, a z informacji posiadanych przez Sąd wynika, że uzyskiwany przez nich dochód miesięczny netto wynosił w [...] br. [...] zł. W ocenie Sądu osiągane przez skarżących miesięczne dochody są wystarczające aby sfinansować zarówno ich niezbędne wydatki, jak i jedyny na tym etapie koszt postępowania jakim jest wpis sądowy od skargi w wysokości [...] zł. Zauważyć przy tym należy, że skarżący sami przyznali, że posiadają jeszcze środki finansowe z zaciągniętego przez ich [...] kredytu (kredytu zaciągniętego- jak twierdzą skarżący- na potrzebę prowadzonych przez nich postępowań sądowych). Podkreślić również należy, że skarżący nie tylko nie dokumentują swoich wydatków, ale nie potrafią ich precyzyjnie we wniosku określić np. opłatę za energię elektryczną od dłuższego czasu wskazując jako [...] zł. Nie wyjaśnili także komu i za jaką "wodę" ponoszą aktualnie (wcześniej tego wydatku nie wymieniali) opłatę [...] zł, skoro we wniosku wskazują, że "pozbawiono ich prawa do zimnej wody" i takową wodę zmuszeni są przynosić ze swojej działki. Ustosunkowując się do wniosku o ustanowienie adwokata podkreślić należy, że postępowanie w przedmiocie ukarania organu grzywną jest postępowaniem incydentalnym (wpadkowym). Postępowanie to ogranicza się jedynie do zbadania przez Sąd czy zachodzą okoliczności wymienione w art. 55 u.p.s.a. i postanowienie w tej kwestii może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Charakter tego postępowania wskazuje, że nie ma konieczności reprezentowania w nim strony przez zawodowego pełnomocnika. Na marginesie wskazać należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny oceniając w wielu innych sprawach aktualną sytuację skarżących (zob. sygn. akt II OZ 562/08, II OZ 635/08, II OZ 583/08, II OZ 932/08, II OZ 1275/08 ) uznawał, iż ich sytuacja materialna nie uzasadnia zastosowania wobec nich instytucji prawa pomocy w żadnym zakresie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.