IV SA/Wr 104/12

WyrokWSA we Wrocławiu2012-08-14

Skład orzekający: Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Henryk Ożóg, Wanda Wiatkowska-Ilków

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może anulować czynność materialno-techniczną zameldowania na pobyt stały, gdy osoba zameldowana nie zamieszkuje faktycznie pod wskazanym adresem?
Ratio decidendi
Czynność materialno-techniczna zameldowania na pobyt stały jest prawidłowa tylko wtedy, gdy osoba faktycznie zamieszkuje pod wskazanym adresem z zamiarem stałego pobytu. W przypadku gdy osoba nie spełnia tych przesłanek, organ administracji ma obowiązek anulować wadliwą czynność zameldowania na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zameldowanie ma charakter rejestracyjny i nie rozstrzyga o prawie do lokalu, a jedynie odzwierciedla stan faktyczny.
Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o wymeldowanie Z. Z. z miejsca pobytu stałego pod wskazanym adresem, twierdząc, że Z. Z. tam nie mieszka. Organ I instancji anulował czynność zameldowania Z. Z. na podstawie ustaleń, że nie zamieszkuje on faktycznie pod tym adresem. Z. Z. odwołał się, podnosząc, że jest właścicielem nieruchomości i częściowo tam przebywa, a także zarzucił naruszenia proceduralne. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy. Skarga Z. Z. do WSA została oddalona.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Henryk Ożóg, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, Protokolant Agnieszka Figura, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 14 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi Z. Z. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie anulowania czynności materialno-technicznej w postaci przyjęcia i zarejestrowania zgłoszenia pobytu stałego oddala skargę. Postępowanie administracyjne w sprawie wszczęte zostało wnioskiem J. M. z dnia [...] 2011 r. o wymeldowanie Z. Z. z miejsca pobytu stałego w budynku, pod adresem P. nr [...] , w gminie K. G., z tym uzasadnieniem, że nie przebywa on tam , bowiem zamieszkuje od roku w K. G., przy ul. [...]. Według twierdzeń wnioskodawcy Z. Z. - będący jego zięciem - nigdy nie mieszkał w domu pod wskazanym adresem, obecnie mieszka tam wyłącznie wnioskodawca i jego córka. Dodał również , że w domu nie znajdują się żadne rzeczy należące do Z. Z. i nie wykonywał on w domu żadnych remontów. Decyzją z dnia [...] 2011 r. nr [...], wydaną z powołaniem się na przepisy art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139 poz. 993 ze. zm.) (zwanej dalej ustawą o ewidencji ludności) Wójt Gminy K. G. orzekł o anulowaniu czynności materialno-technicznej w postaci przyjęcia i zgłoszenia w dniu [...] czerwca 2011 r. pobytu stałego Z. Z. pod wskazanym adresem, uznając tę czynność za wadliwą, ponieważ strona nie zamieszkiwała tam w dniu zameldowania, a także w terminie późniejszym. W uzasadnieniu organ I instancji powołał się na przesłuchanie strony , która zeznała, że w domu zamieszkuje tylko częściowo, ponieważ nie pozwalają jej na zamieszkanie warunki socjalne i techniczne. Dodała, że obecnie prowadzi remont domu i znajdują się w nim wszystkie jego rzeczy osobiste. Dalej organ I instancji powołał się na zeznania przesłuchanych w sprawie świadków, w tym i lokatorów wskazanego budynku mieszkalnego, na podstawie których ustalił, że strona nie zamieszkała pod wskazanym adresem , a czynności przeprowadzone przez Komendę Powiatową Policji w K. G. również potwierdziły tę okoliczność. Natomiast fakt zamieszkiwania w nim przez Z. Z. potwierdziła wyłącznie jego siostra M. P. Z kolei zamieszkania strony w miejscu zameldowania nie potwierdził również przesłuchany na jej wniosek świadek M. K., bowiem zeznał on , że Z. Z. sprząta obejście domu i na pewno nie zamieszkuje w domu pod wskazanym adresem. Organ I instancji powołał się również na przeprowadzone oględziny , w czasie których ustalono, że pod wskazanym adresem nie ma żadnych rzeczy osobistych należących do strony, a w jednym z pokoi znajdował się stary sprzęt AGD, który najprawdopodobniej w celach przechowania został przywieziony przez jednego z synów strony . W czasie oględzin nie zauważono również żadnych prac remontowych w domu, bądź na posesji. Na tej podstawie organ I instancji stwierdził , że strona nigdy nie zamieszkała pod wskazanym adresem, gdzie dokonano zameldowania na pobyt stały. Organ dodał, że sam zamiar stałego pobytu pod oznaczonym adresem nie stanowi jeszcze o zamieszkaniu tam osoby, lecz musi on być połączony z przebywaniem, które polega na skoncentrowaniu w nim swoich osobistych i majątkowych interesów. W odwołaniu od powyższej decyzji strona podniosła, że jest właścicielem budynku, bowiem od 1 sierpnia 2008 r. posiada tytuł prawny do nieruchomości. Zatem twierdzenie wnioskodawcy, że zameldowała się bezprawnie nie jest zgodne z prawdą. Odwołujący wskazał, że jako właściciel w każdym miesiącu co najmniej 4-5 dni przebywa na swojej nieruchomości, w celu kontroli stanu technicznego budynku, wykonania prac naprawczych lub porządkowych. Podniósł, że z zeznań świadków wynika, że w dniu 29 czerwca 2011 r., tj. w dniu, gdy organ wszczął postępowanie w sprawie lokatorzy domu zaryglowali drzwi wejściowe do budynku, uniemożliwiając mu zamieszkanie na stałe. Odwołujący zakwestionował twierdzenie , według którego nigdy nie mieszkał pod wskazanym adresem i podał, że wraz z żoną od dnia ślubu, tj. od dnia [...] 1973 r. tam zamieszkiwał i był tam zameldowany na pobyt stały, tam również urodzili się ich synowie. Ponadto strona podniosła zarzut naruszenia art.10 ,art. 35, art. 7, art. 8, art. 9 oraz art. 77 § 1 k.p.a. Odwołujący w szczególności zarzucił, że uniemożliwiono mu zapoznanie się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym , albowiem w dniu 27 października 2011 r. odebrał zawiadomienie, zatem 7 dniowy termin do wypowiedzenia się upłynął zatem w dniu 3 listopada 2011 r. Natomiast organ I instancji już 21 października 2011 r. wydał decyzję. Wskazał, że z aktami sprawy zapoznał się dopiero w dniu 31 października 2011 r. Podniósł także ,że zgromadzony materiał nie jest pełny i wystarczający do rozstrzygnięcia w sprawie, bowiem nie skierowano pism do stosownych instytucji tj. Starostwa Powiatowego Wydział Geodezji, Wydziału Ksiąg Wieczystych przy Sądzie Rejonowym w K. G., Referatu Finansowego Urzędu Gminy – na okoliczność posiadania przez skarżącego tytułu prawnego do nieruchomości i uiszczania opłat od gruntu i budynków. Wojewoda D. decyzją z dnia [...] 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach decyzji ostatecznej wskazał, że materialno-prawną podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest przepis art. 47 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zgodnie z którym, organ gminy obowiązany jest na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania lub wymeldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby. Wyjaśnił , że przepisy wskazanej ustawy ustalają konieczne przesłanki do dokonania czynności materialno-technicznej w postaci zameldowania. Stosownie do dyspozycji art. 6 ust. 1 ustawy pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Jednakże, jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy na podstawie art. 47 ust. 2 wskazanej ustawy. Według ustaleń organu odwołujący dokonał zgłoszenia pobytu stałego w dniu 28 czerwca 2011 r., jednak w dacie zameldowania, ani potem nie zamieszkał w przedmiotowej nieruchomości. Powyższe okoliczności potwierdzone zostały zeznaniami świadków. Organ odwoławczy wskazał, że tego faktu nie kwestionuje również strona, zeznając , że "częściowo zamieszkuje pod wskazanym adresem, gdyż nie pozwalają na to warunki socjalno-bytowe – toaleta znajduje się na korytarzu i brak jest w niej wody. Obecnie prowadzimy remont domu, na czas którego wynajmujemy mieszkanie w K. G." Organ powołał się także na zeznania wnioskodawcy, według którego strona nie zamieszkiwała pod wskazanym adresem, zameldowała się tam, ale niezgodnie z prawem, ponieważ jest właścicielem wyłącznie części działki, na której znajduje się komórka i garaż. Organ II instancji wskazał również, że zeznania innych przesłuchanych w sprawie świadków potwierdzają tę okoliczność. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w obowiązującym stanie prawnym zameldowanie osoby na pobyt stały lub czasowy uzależnione jest tylko i wyłącznie od spełnienia przesłanki zamieszkania w lokalu z zamiarem stałego lub czasowego pobytu, zaś zgłoszenie pobytu stałego pod wskazanym adresem, dokonane w dniu 28 czerwca 2011 r. przez skarżącego było wadliwe. Podkreślił, że przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych mają wyłącznie charakter porządkowy, co oznacza, że na ich podstawie rejestruje się stan faktyczny w zakresie faktycznego miejsca zamieszkania osób. Wobec powyższego, skoro w dacie zameldowania skarżący nie zamieszkiwał pod wskazanym adresem, nie koncentrował w tym lokalu swoich spraw życiowych i do chwili obecnej w nim nie zamieszkuje, to oczywistym jest, że czynności materialno - technicznej zameldowania skarżącego na pobyt stały w tym lokalu, dokonano na podstawie niezgodnych z rzeczywistością danych. Zatem zameldowanie nastąpiło z naruszeniem przepisów prawa. W tym zakresie organ powołał się na orzecznictwo sądowo-administracyjne, w którym wskazano , że czynność materialno-techniczna, jaką jest zameldowanie, nie nosi cech ostateczności ani prawomocności i organ administracji właściwy w sprawach meldunkowych ma obowiązek skorygowania błędnego wpisu ewidencyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 2001 r. w sprawie sygn. akt II SA/Gd 523/00 ). A czynności tej - wyeliminowania błędnego wpisu - dokonuje organ administracji na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Dla potrzeb ewidencji ludności podstawowym kryterium oceny, czy dany lokal stanowi miejsce stałego zamieszkania, jest bowiem ześrodkowanie w nim interesów życiowych. Organ odwoławczy wskazał, że z ustalonego stanu faktycznego sprawy wynika, że strona , jak sama podaje, nie zamieszkuje pod wskazanym adresem, lecz w wynajętym lokalu w K. G. Zatem chybiony jest także zarzut podniesiony w odwołaniu dotyczący wcześniejszego zamieszkiwania w budynku. Fakt ,że od dnia swojego ślubu, tj. od [...] 1973 r. odwołujący posiadał zameldowanie pod wskazanym adresem jest bez znaczenia dla wydania rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Zameldowany był tam bowiem do dnia 17 lipca 1976 r., a następnie zamieszkiwał jeszcze pod innymi adresami. Natomiast w rozpatrywanej sprawie brane pod uwagę jest to, czy w dacie zameldowania, tj. w dniu 28 czerwca 2011 r. strona mieszkała pod wskazanym adresem. Z akt sprawy bezspornie wynika, że nie zamieszkiwała w tym lokalu, czyli nie spełniała przesłanek do zameldowania. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ II instancji wskazał, że zarzuty dotyczące naruszenia jego praw jako właściciela, nie mogą zostać uwzględnione, gdyż drogą prawną do usunięcia rzekomych przeszkód w swobodnym korzystaniu przez stronę ze wskazanego budynku byłoby powództwo, na podstawie art. 344 § 1 Kodeksu cywilnego, przeciwko wnioskodawcy o przywrócenie naruszonego posiadania, które należy wnieść do sądu powszechnego w terminie 1 roku od dnia naruszenia. Z akt sprawy wynika, że wymieniony nie występował do sądu z takim powództwem. Według organu odwoławczego pobytu na terenie posesji, w celu uprawy ogródka, nie można utożsamiać z pobytem stałym, o jakim mowa w art. 6 ustawy o ewidencji ludności. Ponadto, jak ustalono podczas oględzin nieruchomości, nie zauważono żadnych prac remontowych w domu, ani na posesji. W ocenie organu odwoławczego w ustalonym stanie faktycznym zaistniała prawna podstawa do anulowania, na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności wadliwego wpisu o zameldowaniu skarżącego we wskazanym lokalu. Natomiast w sprawie meldunkowej nie rozstrzyga się o uprawnieniach strony do zamieszkiwania w miejscu pobytu stałego. Rozstrzyganie sporów w tym zakresie należy do właściwości sądów powszechnych w postępowaniu cywilnym. Decyzja ostateczna stała się przedmiotem skargi wywiedzionej przez Z. Z. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w której skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i stwierdzenie jej nieważności. W uzasadnieniu skarżący ponowił wszystkie zarzuty i argumentację wywiedzioną w odwołaniu. W szczególności skarżący podniósł zarzut naruszenia przepisów art. 107 § 3 k.p.a. i art. 136 k.p.a., bowiem organy obu instancji w decyzji nie odniosły się do wszystkich zarzutów skarżącego oraz nie dążyły do wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy i ustalenia stanu faktycznego. Skarżący wywodził również, że jako właściciel działki nr [...] ma prawo przebywania zarówno w budynku mieszkalnym oraz w murowanym garażu, który znajduje się na posesji. Wskazał, że w budynku zgromadził swoje rzeczy osobiste codziennego użytku, oraz sprzęt AGD i RTV oraz materiały budowlane przeznaczone do remontu. Zatem - według jego twierdzeń - zgromadzone w budynku przedmioty, których jest właścicielem, potwierdzają, że w tym miejscu ześrodkował swoje interesy życiowe, jako właściciel z zamiarem stałego zamieszkania i codziennego przebywania. Skarżący podniósł również , że organ I instancji nie przesłuchał wszystkich wskazanych przez niego świadków. W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kognicja sądu administracyjnego ogranicza się wyłącznie do badania legalności zaskarżonych aktów administracyjnych, rozumianej jako zgodność z przepisami prawa materialnego i procesowego, o czym stanowi przepis art. 1 ustawy z dnia 20 września 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269). Wskazać również należy, że rozstrzygając daną sprawę, sąd administracyjny nie jest skrępowany wyartykułowanymi w skardze zarzutami i sformułowanymi w niej wnioskami, lecz ocenia ją w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych danej sprawy, o czym stanowi art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) (zwanej dalej p.p.s.a.). Dokonując zatem pod takim kątem oceny decyzji będącej przedmiotem osądu Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził , że wydano ja w poprawnie przeprowadzonym postepowaniu administracyjnym i zastosowano przepisy prawa materialnego zgodnie z przedmiotem sprawy . Wprawdzie postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zainicjowane zostało wnioskiem o wymeldowanie , ale w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego organ powziął uzasadnione wątpliwość co do prawidłowości dokonanego zameldowania skarżącego w dniu [...] czerwca 2011 r. w budynku mieszkalnym położonym w P. nr [...], a więc czy zameldowanie to nastąpiło zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami prawa, tj. art. 47 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych . W konsekwencji czego prawidłowo organ I instancji przekwalifikował postępowanie w sprawie wymeldowania z pobytu stałego na postępowanie prowadzone w trybie art.47 ust.2 powołanej wyżej ustawy , o czym poinformował strony stosownym zawiadomieniem z [...] października 2011r. (k.56) , a następnie decyzją z dnia [...] 2011 r. nr [...] orzekł o anulowaniu czynności materialno– technicznej polegającej na zameldowaniu skarżącego w miejscu pobytu stałego. Wskazać w tym miejscu należy, że czynność materialno-techniczna, o której mowa w zaskarżonej decyzji, jest prawnie regulowaną formą działania administracji, która wywołuje skutki prawne poprzez działanie o charakterze faktycznym. Czynnością taką jest również czynność zameldowania polegająca na dokonaniu wpisu w określonej ewidencji. Czynności takie ustawodawca przewidział, jako formę załatwiania spraw administracyjnych, w przypadku gdy należy zastosować prawo materialne bez rozstrzygania sporu co do jego treści, lub ze względu na to, że nie trzeba dokonywać ustalenia obowiązującego prawa w drodze wykładni. Natomiast eliminacja czynności materialno-prawnej oraz jej skutków z obrotu prawnego następuje w drodze czynności prawnej właściwego organu dokonanej w formie decyzji administracyjnej stwierdzającej jej nieważność lub anulującej materialno-techniczną czynność zameldowania. Podstawą prawną takiego działania jest art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Czynność materialno-techniczna jaką jest zameldowanie nie ma cech ostateczności i prawomocności , zaś organ administracji właściwy w sprawach meldunkowych ma obowiązek skorygowania błędnego wpisu ewidencyjnego. Anulowanie czynności materialno-technicznej jest instytucją wyjątkową, mającą zastosowanie w sytuacjach oczywistych, to znaczy tylko wtedy, gdy wątpliwości o których mowa w art. 47 ust. 2 powołanej wyżej ustawy ujawniły się już po dokonaniu czynności materialno-technicznej związanej z rejestracją faktu zameldowania (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2006 r., sygn. akt II OSK 883/05, publ. LEX 265701, oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olszynie z dnia 26 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Ol 1031/07, publ. LEX 480499). Przy czym postępowanie rejestracyjne na podstawie art. 47 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych ogranicza się do oceny zgłoszenia meldunkowego pod względem formalnym. Natomiast, gdy powstaną wątpliwości dotyczące danych zawartych w zgłoszeniu – właściwy organ na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności uprawniony jest do przeprowadzenia właściwego postępowania administracyjnego i rozstrzygnięcia o zameldowaniu w drodze decyzji administracyjnej. Tak więc zameldowanie w miejscu pobytu łączy się z uprzednim zamieszkiwaniem osoby w danym miejscu, zaś wymeldowanie jest skutkiem i winno być poprzedzone dobrowolnym i trwałym opuszczeniem miejsca pobytu na okres dłuższy niż trzy miesiące. Jedynie przypomnieć w tym miejscu należy ,że obowiązek meldunkowy służy zarówno prawidłowemu wykonywaniu przez organy władzy publicznej ich funkcji, jak i ochronie interesów samych zainteresowanych meldunkiem oraz ochronie praw osób trzecich (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. sygn. akt K. 20/01, OTK ZU A 2002/3/34). Rejestracyjny charakter meldunku zaakcentował Trybunał Konstytucyjny , wskazując, że przedmiotem rejestru jest jedynie przebywanie, a nie uprawnienie do lokalu. Ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. W każdym bądź razie nie jest ona formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu, zaś sprawy meldunkowe, służą wyłącznie rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego i nie mają wobec tego żadnego związku z ustalaniem prawa do lokalu, ani tym bardziej nie dotyczą uprawnień w zakresie ich przyznawania tudzież pozbawiania. Również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wskazywano na to, że ewidencja ludności jest jedynie rejestracją stanu faktycznego i nie stanowi formy kontroli legalności zamieszkania i pobytu, czyli posiadania prawa do korzystania z lokalu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 19 stycznia 2009 r. sygn. akt II OSK 1802/07; z dnia 2 lutego 2010 r. sygn. akt II OSK 211/09; z dnia 11 kwietnia 2007 r. sygn. II OSK 1345/06; z dnia 15 grudnia 2009 r. sygn. II OSK 1961/08; z dnia 30 grudnia 2008 r. sygn. II OSK 1681/07, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Odnosząc powyższe uwagi do realiów badanej sprawy w pierwszej kolejności stwierdzić należy, że czynność materialno - techniczna zameldowania będzie prawidłowa i niebudząca wątpliwości, jeżeli osoba meldująca się na pobyt stały będzie przebywać w tym miejscu z zamiarem stałego pobytu. Przy czym przez pojęcie "pobytu stałego" należy rozumieć zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania, o czym stanowi art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Dla zaistnienia przesłanek pobytu stałego konieczne jest zatem fizyczne przebywanie osoby w miejscu pobytu stałego i skupienie tam centrum życiowego. Z materiału aktowego analizowanej sprawy wynika, że zameldowanie skarżącego we wskazanym budynku nastąpiło z naruszeniem przepisów prawa. Zgodzić się bowiem należy z organem odwoławczym, że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające i zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie wskazują na to , że wymienione wyżej przesłanki wymagane do zameldowania skarżącego na pobyt stały nie zostały spełnione. Z ustaleń poczynionych przez oba organy orzekające w sprawie - skutecznie niepodważonych przez skarżącego - wynika, że faktycznie nie zamieszkiwał on w przedmiotowym budynku w dacie rejestracji jego zameldowania jak i po tej czynności. Okoliczność tę potwierdzili przesłuchani w sprawie świadkowie, w tym także lokatorzy zamieszkujący pod wskazanym adresem. Również przesłuchany w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony skarżący zeznał, że w domu zamieszkuje tylko częściowo, ponieważ nie pozwalają mu na zamieszkanie warunki socjalne i techniczne budynku. Przyznał także, że obecnie prowadzi remont domu, na czas którego mieszka w wynajmowanym mieszkaniu w K. G. Z twierdzeń skargi wynika, że lokal ten wynajmuje od sierpnia 2010 r. , a jako właściciel nieruchomości w każdym miesiącu co najmniej 4-5 dni przebywa na swojej nieruchomości, w celu kontroli stanu technicznego budynku i wykonania prac naprawczych lub porządkowych. Powyższe twierdzenia i zeznania skarżącego świadczą o tym , że nosił się on z zamiarem zamieszkania w spornym lokalu mieszkalnym, a jednocześnie przeczą temu , aby w dacie zgłoszenia zameldowania tam zamieszkiwał. Ta istotna dla sprawy okoliczność faktyczna została również przyznana przez skarżącego na rozprawie w dniu 14 sierpnia 2012 r. przed wojewódzkim sądem administracyjnym, podczas której potwierdził on , że w dacie składania wniosku o zameldowanie nie zamieszkiwał on pod adresem P. [...], gdzie został zameldowany, lecz w K. G.przy ul. [...] . Dodał jednak, że część dobytku posiadał w P. Dla dokonania zaś czynności materialno - technicznej zameldowania na pobyt stały niezbędny jest nie tylko zamiar przebywania w danym budynku, jako miejscu stałego pobytu, ale też faktyczne zamieszkanie w nim. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym prezentowany jest pogląd, że lokal bądź budynek jest tylko wówczas stałym miejscem pobytu przebywających w nim osób, gdy stanowi dla nich wyłączne centrum życiowe, w którym w szczególności: mieszkają, nocują, spożywają posiłki, wypoczywają, przechowują rzeczy osobiste, koncentrują swoje miejsce pracy, nauki, opieki medycznej (por. wyrok WSA w Warszawie z 16 grudnia 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 1417/08, publ. Lex nr 555261). Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że zaistnienia tego rodzaju okoliczności w przedmiotowym lokalu mieszkalnym nie można przypisać skarżącemu, stąd dokonaną na jego rzecz w dniu 28 czerwca 2011 r. czynność materialno-techniczną zameldowania pod adresem P. nr [...] należało anulować. Brak bowiem stałego pobytu skarżącego w budynku, w którym został zameldowany daje podstawę do przyjęcia, że dokonana w dniu 28 czerwca 2011 r. czynność zameldowania nastąpiła z istotnym naruszeniem przepisów prawa, co czyni ją wadliwą. Natomiast w realiach rozpatrywanej sprawy pozbawiony doniosłości prawnej jest - powoływany przez skarżącego - fakt pozostawienia rzeczy osobistych w budynku pod wskazanym adresem, bowiem nie świadczy to samo przez się o skoncentrowaniu spraw życiowych w tym miejscu i nie wiąże się z faktycznym trwałym przebywaniem właściciela tych rzeczy w miejscu stałego zameldowania (podobnie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1478/10, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 stycznia 2009 r., sygn. akt III SA/Gd 360/08, publ. Lex nr 484172; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 sierpnia 2009 r., sygn. akt VIII SA/Wa 139/09, publ. Lex nr 553622). Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające, poparte dowodami jednoznacznie wskazuje na to, że przesłanki wymagane do zameldowania na pobyt stały w budynku pod wskazanym adresem nie zostały spełnione. Wbrew zarzutom skargi poczynione przez organy administracji obu instancji, ustalenia znajdują w pełni potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Materiał ten ma walor kompletności i był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, organy zaś - zgodnie z wynikającą z art. 80 k.p.a. zasadą swobodnej oceny dowodów – wykazały , którym dowodom dały wiarę, a którym odmówiły wiarygodności. W związku z tym bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. i art. 136 k.p.a. Natomiast bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostaje fakt , kto faktycznie ponosi daniny publiczne związane z prawem własności spornego lokalu mieszkalnego . W związku z tym zbędne było zwracanie się przez organ meldunkowy do innych organów administracji o wyjaśnienie tej kwestii, jeśli całokształt zachowań zainteresowanej osoby wskazuje na to , że w dacie zameldowania na stałe w przedmiotowym lokalu nie stanowił on dla niej miejsca koncentracji jej interesów życiowych . Również twierdzenie strony o zamieszkiwaniu wraz z rodziną w budynku mieszkalnym położonym w P. nr [...] w latach wcześniejszych nie ma znaczenia prawnego , skoro z niekwestionowanych okoliczności faktycznych sprawy wynika, że skarżący w dacie zameldowania nie mieszkał tam i nie mieszka także obecnie pod wskazanym adresem. Zamierzonego skutku nie może także odnieść zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. Z materiału aktowego badanej sprawy wynika , że organ prowadzący postępowanie przed wydaniem decyzji, zawiadomieniem z dnia 11 października 2011 r. pouczył skarżącego o przysługującym mu prawie oraz terminie zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Skarżący przedmiotowe pismo otrzymał w dniu 13 października 2011 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru. A zatem termin do zapoznania się z aktami sprawy upłynął w dniu 20 października 2011 r., zaś decyzja pierwszo–instancyjna została wydana w dniu 21 października 2011 r. Jednocześnie wbrew twierdzeniom skarżącego, brał on czynny udział w postępowaniu i miał możliwość składania oświadczeń, wniosków i wyjaśnień , czego dowodzi prowadzona przez stronę korespondencja z organem. Pomimo tych możliwości skarżący nie przedstawił takich argumentów, które miałyby świadczyć o nieprawidłowym zastosowaniu przepisów procedury administracyjnej, czy nierzetelności organów administracji publicznej w sprawie. Brak jest tym samym podstaw do przyjęcia, że organy administracji naruszyły wskazane przez skarżącego przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego czy przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Natomiast ma rację organ odwoławczy , kiedy zwraca wywodzi ,że drogą prawną do usunięcia rzekomych przeszkód w swobodnym korzystaniu przez skarżącego z budynku byłoby w szczególności powództwo posesoryjne z art. 344 § 1 Kodeksu cywilnego. Takie działanie mogłyby, co najmniej uprawdopodobnić twierdzenie, że skarżący został zmuszony budynek ten opuścić, mimo że było to sprzeczne z jego rzeczywistym zamiarem. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się bowiem, że nieskorzystanie we wskazanym czasie z tego środka prawnego świadczy o dobrowolnej zmianie miejsca pobytu przez daną osobę (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2000 r., sygn. akt V SA 1424/99, LEX nr 79243; z dnia 22 sierpnia 2000 r., sygn. akt V SA 108/00, LEX nr 49954; z dnia 12 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3078/00, LEX nr 78937). Również nieskuteczne skorzystanie z powyższego środka prawnego należy uznać za brak woli zamieszkiwania w miejscu zameldowania na pobyt stały. Podkreślenia jednak wymaga, że ochrona posiadania jako stanu faktycznego jest krótkotrwała, gdyż roszczenie posesoryjne ograniczone jest terminem zawitym i wygasa, jeżeli nie będzie dochodzone w ciągu roku od chwili dokonania naruszenia (art. 344 § 2 Kodeksu cywilnego). W związku z tym wytoczenie powództwa windykacyjnego nie wywołuje takich skutków prawnych jak powództwo posesoryjne i oparte jest na zupełnie innej podstawie prawnej ( prawo własności , stosunek zobowiązaniowy) , która z punktu widzenia czynności zameldowania jest obojętna. Zameldowanie na pobyt stały w oznaczonej miejscowości pod wskazanym adresem ma odpowiadać faktycznemu przebywaniu tam danej osoby i jest oderwane od jej statusu prawnego względem lokalu lub budynku, w którym zamieszkuje. Obowiązek zameldowania bądź wymeldowania służy bowiem wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie pobytu konkretnej osoby w danym lokalu bądź budynku i w żaden sposób nie rzutuje na prawa rzeczowe do nieruchomości. Konkludując powyższe stwierdzić należy ,że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca w niczym nie narusza prawa, bowiem zostały wydane zgodnie z przepisami ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz Kodeksem postępowania administracyjnego, zaś organy poczyniły prawidłowe ustalenia w sprawie i w oparciu o te ustalenia wydały trafne rozstrzygnięcie. Z tych względów zarzuty skargi przedstawiają się jako bezzasadne, co obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny do oddalenia skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło