IV SA/Wr 143/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka - Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 2 maja 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku H. S. o wstrzymanie wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie uznania świadczenia wychowawczego za nienależnie pobrane i podlegające zwrotowi postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia 5 marca 2019 r. H.S. (dalej: strona, skarżący) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia 17 grudnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie uznania świadczenia wychowawczego za nienależnie pobrane i podlegające zwrotowi. Jednocześnie w skardze sformułowano wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z tym uzasadnieniem, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący wskazał, że w chwili obecnej nie jest w stanie zwrócić żądanych pieniędzy, albowiem płaci na rzecz małoletnich dzieci alimenty w kwocie 1100 zł miesięcznie , ponadto ponosi koszty własnego utrzymania. Realizacja przymusowego dochodzenia żądanej kwoty narazi go na znaczne koszty finansowe. Skarżący zarzucił, że dochodzona kwota przez organ I instancji została zgodnie z wolą ustawodawcy przekazana na pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka , a obciążenie na tym etapie sprawy skarżącego, który nie został przez właściwy organ prawidłowo i wyczerpująco pouczony wyrządzi mu znaczną szkodę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), zwanej dalej – p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania, o czym stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a. Przy czym rozstrzygając na podstawie cytowanego wyżej art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd administracyjny jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Powołana na wstępie ustawa procesowa regulująca postępowanie przed sądami administracyjnymi wymienia w tym przepisie wyłącznie dwie przesłanki stanowiące podstawę do wstrzymania zaskarżonego aktu administracyjnego, a mianowicie: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazać w tym miejscu należy ,że próbę zdefiniowania przesłanki wyrządzenia znacznej szkody podjął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r. sygn. akt GZ 138/04 stwierdzając, że chodzi o taką szkodę, zarówno majątkową jak i niemajątkową, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Nadto jak wynika z ugruntowanego już orzecznictwa sądowoadministracyjnego warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005 s. 166 -168). Podkreślenia jednak wymaga, że przewidziana w art. 61 § 3 p.p.s.a. ochrona tymczasowa nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami wykonania zaskarżonej decyzji, lecz jedynie przed skutkami bezpośrednio związanymi z jej wykonaniem, których ponadto nie można byłoby naprawić w razie ewentualnego uwzględnienia skargi. Chodzi więc o sytuację, w której szkoda wyrządzona wykonaniem konkretnej decyzji, nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu rzeczy (por. postanowienie NSA z 16 kwietnia 2012r. sygn. II FZ 304/12). Należy przy tym zaznaczyć, że na tym etapie postępowania Sąd nie dokonuje oceny zaskarżonej decyzji. Zostanie bowiem ona poddana odrębnemu badaniu pod kątem zgodności z obowiązującym porządkiem prawnym, zaś rozpoznawanie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie może odbywać się na gruncie przesłanek mogących zaważyć o skasowaniu stanowiącego przedmiot skargi aktu. Analizując pod takim kątem przedmiotowy wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Jedynym bowiem miernikiem decyzji sądu o wstrzymaniu wykonania może być niebezpieczeństwo powstania znacznej szkody lub spowodowania skutków trudnych do odwrócenia dla wnoszącego skargę (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Wykazanie prawdopodobieństwa zaistnienia tych okoliczności w całości obciąża stronę skarżącą, co wyklucza ewentualność czynienia przez sąd samodzielnych poszukiwań argumentów przekonujących za wstrzymaniem wykonania. Za tym podejściem przemawia kontradyktoryjność postępowania sądowoadministracyjnego, jak również zasada trwałości aktów organów administracji publicznej. Wskazać bowiem należy, że uprawnienie do uzyskania ochrony tymczasowej wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku, poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji ( por. postanowienie NSA z 1 października 2009 r., sygn. I FSK 1312/08, LexPolonica nr 2134927). Przenosząc powyższe uwagi do na grunt przedmiotowego wniosku stwierdzić należy, że strona nie wykazała spełnienia przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Dla oceny zasadności wniosku nie są wystarczające same twierdzenia strony. Muszą ona znaleźć potwierdzenie w dokumentach źródłowych dotyczących jej sytuacji finansowej i majątkowej. Dopiero bowiem zestawienie argumentów przedstawionych we wniosku, z oceną sytuacji finansowej i majątkowej strony, mogłoby pozwolić na ocenę, czy istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów potwierdzających jego aktualną sytuację finansową i majątkową, co uniemożliwia dokonanie prawidłowej oceny złożonego wniosku. Podmiot występujący o ochronę tymczasową nie może oczekiwać od sądu, aby ten wyręczając go, niejako z urzędu, poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego wniosku. Brak należytego uzasadnienia żądania o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wyklucza dokonywanie jego merytorycznej oceny (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 25 kwietnia 2012 r., sygn. akt II FSK 498/12; z dnia 10 maja 2011 r., sygn. akt II FZ 106/11; z dnia 9 września 2011 r., sygn. akt II FSK 1501/11; z dnia 28 września 2011 r., sygn. akt I FZ 219/11; z dnia 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338/07, publ. w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Z taką sytuacją mamy do czynienia w analizowanym przypadku. Dlatego też, nie można stwierdzić, że strona wykazała konieczność przyznania jej ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze wskazane okoliczności, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu orzekł jak w sentencji niniejszego postanowienia.