IV SA/Wr 183/11

WyrokWSA we Wrocławiu2011-10-19

Skład orzekający: Bogumiła Kalinowska, Tadeusz Kuczyński, Lidia Serwiniowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba niepełnosprawna wymagająca zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, prowadząca jednoosobowe gospodarstwo domowe, ma prawo do powiększenia normatywnej powierzchni lokalu o 15 m² przy ustalaniu dodatku mieszkaniowego?
Ratio decidendi
Normatywna powierzchnia lokalu mieszkalnego może być powiększona o 15 m² na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych tylko wtedy, gdy osoba niepełnosprawna zamieszkuje z innymi osobami i wymaga oddzielnego pokoju. W przypadku jednoosobowego gospodarstwa domowego, nawet jeśli osoba posiada orzeczenie o konieczności zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, powiększenie normatywnej powierzchni nie przysługuje.
Stan faktyczny
K. Sz. złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, prowadząc jednoosobowe gospodarstwo domowe i zamieszkując w lokalu o powierzchni 47,40 m². Organ I instancji oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiły przyznania dodatku, uznając, że powiększenie normatywnej powierzchni o 15 m² nie przysługuje, gdy osoba niepełnosprawna mieszka samotnie. Skarżąca posiada orzeczenie potwierdzające konieczność zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, jednak mieszka sama.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę K. Sz. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędziowie : Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (sprawozdawca) Protokolant : Aneta Januszkiewicz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 19 października 2011 r. sprawy ze skargi K. Sz. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G., po rozpoznaniu odwołania K. Sz. od decyzji Kierownika Referatu Dodatków Mieszkaniowych Urzędu Miasta J. G. z dnia [...] nr [...] w sprawie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. nr 71, poz. 734, ze zm.); dalej ustawa, kwestionowaną decyzję utrzymało w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż organ I instancji stwierdził, że przyznanie dodatku mieszkaniowego jest uzależnione od spełnienia warunków określonych w ustawie o dodatkach mieszkaniowych oraz rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. nr 156, poz. 1817). Organ I instancji przywołał treść przepisu art. 5 ust. 3 ustawy, z którego wynika, że powierzchnię normatywną powiększa się o 15 m2, jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku inwalidzkim lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Organ I instancji uznał jednak, że ustanowiona w tym przepisie dodatkowa powierzchnia przysługuje tylko w przypadku, gdy w danym lokalu mieszkalnym, wraz z osobą niepełnosprawną zamieszkuje jeszcze minimum jedna osoba. Organ I instancji ocenił, że pozostawienie lokalu do wyłącznej dyspozycji osoby niepełnosprawnej nie wymaga wyodrębnienia dla niej osobnego pomieszczenia. Wskazał, że za takim stanowiskiem opowiedział się także Naczelny Sąd Administracyjny, w wyroku sygn. akt I OSK 804/10, w którym uznał, że zwiększenie powierzchni normatywnej lokalu z tytułu niepełnosprawności nie przysługuje osobom mieszkającym samotnie, nie korzystającym z wózka inwalidzkiego. Jak dalej podał organ odwoławczy, w odwołaniu od tej decyzji strona podniosła, że zagadnienie, na którego podstawie organ I instancji odmówił przyznania dodatku mieszkaniowego, stało się przedmiotem oceny, dokonanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. w decyzji z dnia [...] nr [...]. Odwołująca się podkreśliła, że także Ministerstwo Infrastruktury, w udzielonym jej pisemnym wyjaśnieniu z dnia [...] uznało, że dla zastosowania przepisu art. 5 ust. 3 ustawy i tym samym zwiększenia powierzchni normatywnej lokalu o 15 m2, nie ma znaczenia okoliczność, że osoba niepełnosprawna zamieszkuje w danym lokalu mieszkalnym sama i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. W treści wniesionego odwołania strona zarzuciła ponadto, że decyzja narusza przepisy art.art. 6, art. 7, art. 8 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a., jako że pozbawiona jest faktycznego i prawnego uzasadnienia. Organ odwoławczy podkreślił, iż zasady i tryb przyznawania, ustalania wysokości i wypłacania dodatków mieszkaniowych oraz właściwość organów w tych sprawach, reguluje ustawa o dodatkach mieszkaniowych. W art. 2 ust. 1 stanowi ona, iż z zastrzeżeniem art. 7 ust. 3 i 4, uprawnienie do tego świadczenia przysługuje: 1) najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych, 2) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego, 3) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych, 4) innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem, 5) osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny lub socjalny. W myśl przepisu art. 3 ust. 1 ustawy dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku. Jak wynika z przepisu art. 5 ust. 5 ustawy, dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż: 1) 30% albo 2) 50% pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60%. W myśl przepisu art. 5 ust. 1 ustawy normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, w którym znajduje się tylko jeden lokal mieszkalny (dom jednorodzinny), zwana dalej "normatywną powierzchnią", w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać: 1) 35 m2 - dla 1 osoby, 2) 40 m2 - dla 2 osób, 3) 45 m2 - dla 3 osób, 4) 55 m2 - dla 4 osób, 5) 65 m2 - dla 5 osób, 6) 70 m2 - dla 6 osób, a w razie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym większej liczby osób dla każdej kolejnej osoby zwiększa się normatywną powierzchnię tego lokalu o 5 m2. Z przepisu art. 5 ust. 3 ustawy wynika, że normatywną powierzchnię powiększa się o 15 m2, jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. O wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. nr 123, poz. 776 ze zm.). W dotychczasowym orzecznictwie sądowym brak jest jednolitości stanowiska w zakresie tego, czy przywołany przepis art. 5 ust. 3 ustawy znajduje zastosowanie w odniesieniu do osób niepełnosprawnych, prowadzących jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie korzystających przy tym z wózka inwalidzkiego, których niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Za takim poglądem opowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 4 sierpnia 2009 r., sygn. akt IV SA/Wr 135/09, (publ. www.legalis.net.pl), który uznał, że przepis art. 5 ust. 3 ustawy należy odczytywać wprost, gdyż intencją prawodawcy nie był zamiar ograniczania opisywanej kwestii ze względu na rodzaj prowadzonego przez wnioskującego o przyznanie dodatku mieszkaniowego gospodarstwa domowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wskazał także, że "skoro tym zapisem ustawy prawodawca przyznał osobom niepełnosprawnym pewnego rodzaju przywilej, nie ustanawiając jednocześnie w tym zakresie ograniczeń co do liczby osób składających się na prowadzone gospodarstwo domowe, to dokonując jego interpretacji nie należy przypisywać mu tego rodzaju znaczenia". W orzecznictwie sądowym dominuje jednak stanowisko przeciwne, wyrażone nie tylko w przywołanym w decyzji wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 października 2010 r., sygn. akt I OSK 804/10 (publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl), lecz także w wyrokach: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 2 grudnia 2009 r., sygn. akt III SA/Łd 380/09, oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 lutego 2007 r., sygn. akt IV SA/Gl 412/06 (publ. www.legalis.net.pl). W uzasadnieniu wyroku z dnia 5 października 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że przepis art. 5 ust. 3 zdanie drugie ustawy, według którego o wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - dodany został ustawą z dnia 8 października 2004 r. o zmianie ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Sąd, oceniając charakter tego przepisu, wskazał także, że "nie wprowadził on żadnych zmian do normy materialnej określającej wymogi powiększenia normatywnej powierzchni". Jest to natomiast "przepis o charakterze procesowym i kompetencyjnym, rozstrzygający, iż okoliczność faktyczną, w postaci wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, organ prowadzący postępowanie o przyznanie dodatku mieszkaniowego może ustalić jedynie na podstawie orzeczenia powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności". Następnie Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że "orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności wskazuje jedynie na fakt, że skarżąca posiada prawo do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju". W ocenie Sądu stwierdzenie to "nie oznacza jednak, że niezależnie od sytuacji faktycznej w lokalu zajmowanym przez osobę ubiegającą się o dodatek powierzchnia ta winna być powiększona o 15 m², zgodnie z treścią art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych". Zdaniem Sądu "nieusprawiedliwionym byłoby twierdzenie, że dysponowanie przez osobę niepełnosprawną orzeczeniem o wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju skutkuje automatycznie powiększeniem normatywnej powierzchni". Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podzielił pogląd prezentowany już w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że pojęcie "oddzielny pokój" ma sens tylko wtedy, gdy "zachodzi konieczność dzielenia lokalu mieszkalnego z innymi osobami". Opierając się na wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 321/10 oraz z dnia 15 grudnia 2006 r., sygn. akt I OSK 565/06, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że "w razie braku innych osób zamieszkujących lokal mieszkalny nie można dokonać rozróżnienia na pokoje oddzielne i nieoddzielne". W ślad za tym Sąd uznał trafność zarzutów skargi kasacyjnej, naruszenia prawa materialnego - przepisu art. 5 ust. 3 ustawy, przez niewłaściwe jego zastosowanie, tj. przyjęcie, że jeśli z orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności wynika, że niepełnosprawność skarżącej wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, organy powinny powierzchnię normatywną właściwą dla skarżącej, tj. 35 m2 powiększyć o 15 m2 niezależnie od tego, czy skarżąca zamieszkuje w lokalu sama czy też z rodziną. Jak dalej wskazało Kolegium, z przepisu art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika wprawdzie, że dokonaną w powyższym wyroku oceną prawną związany jest ten sąd, który go wydał, oraz organy administracji publicznej, które wydały decyzje w poddanej jego kognicji sprawie, jednakże może ona służyć jako wskazówka do wykładni przepisu art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych w innych sprawach, opartych na analogicznym stanie faktycznym. Organ odwoławczy podzielił stanowisko zaprezentowane w przywołanym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wskazał przy tym, że co prawda odmienne stanowisko, do powyżej przytoczonego, zajął w decyzji z dnia [...] wydanej na skutek rozpatrzenia środka zaskarżenia, wniesionego przez stronę od uprzedniej decyzji Prezydenta Miasta, odmawiającej przyznania jej dodatku mieszkaniowego. Decyzja ta wydana jednak została przez inny skład orzekający Kolegium, a zatem stanowi odzwierciedlenie przyjętego przez członków tego składu poglądu prawnego. Z treści złożonego w tej sprawie wniosku wynika, że strona prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i zamieszkuje w lokalu mieszkalnym o powierzchni użytkowej wynoszącej 47,40 m2, dla którego powierzchnia normatywna, ustanowiona przepisem art. 5 ust. 1 ustawy, wynosi 35 m2. Z treści złożonego w sprawie wniosku wynika ponadto, że łączna powierzchnia pokoi i kuchni w tym lokalu wynosi 38,00 m2, co sprawia, że udział tej powierzchni w łącznej powierzchni użytkowej lokalu przekracza 60%. Po powiększeniu powierzchni normatywnej tego lokalu o dodatkowe 30% otrzymujemy powierzchnię 45,50 m2, przewyższającą jednak powierzchnię użytkową lokalu. Z ustaleń dokonanych w sprawie wynika ponadto, że w odniesieniu do lokalu przekroczenie ustanowionej dla niego powierzchni normatywnej nie jest wprawdzie większe niż 50%, jednakże w takim przypadku przyznanie stronie wnioskowanego dodatku uzależnione jest od tego, czy udział powierzchni kuchni i pokoi w łącznej powierzchni użytkowej lokalu nie jest większy niż 60%. Jak już uprzednio wskazano, z treści złożonego w sprawie wniosku wynika, że w odniesieniu do zajmowanego przez stronę lokalu mieszkalnego udział powierzchni tych pomieszczeń w łącznej powierzchni użytkowej tego lokalu jest większy niż wymagane 60%. Z kolejnych ustaleń Kolegium, opartych na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym wynika, że strona posiada orzeczenie wydane przez Komisję Orzekającą przy Wojewódzkim Szpitalu Z. w J. G., przyznające jej, na stałe, uprawnienie do korzystania z dodatkowej powierzchni mieszkalnej w postaci osobnego pokoju, ze względu na stan zdrowia. Orzeczenie to nie zostało wprawdzie wydane przez powiatowy zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności, jednakże z przepisu art. 2 ustawy z dnia 8 października 2004 r. o zmianie ustawy o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. nr 240, poz. 2406), wynika, że do osób niepełnosprawnych, które legitymują się orzeczeniem zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności wydanym przed wejściem w życie art. 1 pkt 4 niniejszej ustawy oraz osób legitymujących się orzeczeniami, o których mowa w art. 5 i art. 62 ustawy powołanej w tym artykule, konieczność zamieszkiwania w oddzielnym pokoju może być udokumentowana w szczególności zaświadczeniem lekarskim lub opinią biegłego. W ślad za tym uznać należy, że przedłożony przez stronę dokument stanowi zaświadczenie lekarskie potwierdzające, że z uwagi na stan zdrowia przyznane jej zostało uprawnienie do korzystania, na stałe, z dodatkowej powierzchni, w postaci osobnego pokoju. Jak już jednak zaakcentowano, uznanie tej okoliczności nie jest wystarczające do powiększenia normatywnej powierzchni użytkowej lokalu o dodatkowe 15 m2, w sytuacji, gdy osoba niepełnosprawna, ubiegająca się o dodatek mieszkaniowy, zamieszkuje sama w tym lokalu. Z treści złożonego w sprawie wniosku, ponad wszelką wątpliwość, wynika, że strona zamieszkuje sama w lokalu mieszkalnym. Biorąc powyższe pod uwagę, jak też przyjętą przez Kolegium wykładnię przepisu art. 5 ust. 3 ustawy, uznać zatem należy, że przyznaniu stronie wnioskowanego w sprawie dodatku mieszkaniowego sprzeciwia się przepis art. 5 ust. 1 i 5 ustawy. Zdaniem organu odwoławczego, kwestionowana decyzja nie narusza prawa i jest zgodna z obowiązującymi przepisami, kształtującymi zasady przyznawania dodatków mieszkaniowych. Uznanie prawidłowości tej decyzji nie oznacza jednak, że Kolegium nie dostrzegło braków uzasadnienia, które spełniać powinno wymogi przewidziane przepisem art. 107 § 3 k.p.a. Z przepisu tego wynika, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W uzasadnieniu decyzji organu I instancji przywołano jedynie przepis art. 5 ust. 3 ustawy, jak też tezę wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 października 2010 r., sygn. akt I OSK 804/10, jednakże zabrakło w nim odniesienia się organu I instancji do zebranych w sprawie dowodów i szczegółowej ich oceny, pod kątem spełniania przez stronę warunków do przyznania wnioskowanego świadczenia. Niemniej jednak, w sytuacji, gdy organ I instancji zebrał w tym zakresie wystarczający materiał dowodowy, który należy poddać jedynie merytorycznej ocenie, władny był tego dokonać organ odwoławczy, przy rozpatrzeniu wniesionego w sprawie środka zaskarżenia. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożyła K. Sz., wnosząc o stwierdzenie jej nieważności oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji bądź o ich uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła, że została wydana z rażącym naruszeniem prawa materialnego, a to art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, polegającym na dokonaniu wykładni tego przepisu w sposób sprzeczny z obowiązującymi zasadami. Z kolei, decyzji organu I instancji zarzuciła, że podjęto ją z rażącym naruszeniem art. 107 § 1 k.p.a. Skarżąca podniosła, że brak było podstaw do przyjęcia przez organy obydwu instancji za własny, podglądu Naczelnego Sądu Administracyjnego, ponieważ w wyroku tym Sąd niedostatecznie uzasadnił przyczyny, dla których przyjął za właściwe stosowanie wykładni celowościowej przepisu art. 5 ust. 3 ustawy, a nie wykładni językowej, tak jak wcześniej zrobił to Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 4 sierpnia 2009 r., sygn. akt IV SA/Wr 135/09. W konsekwencji dokonana przez Naczelny Sąd Administracyjny wykładnia celowościowa przepisu art. 5 ust. 3 ustawy jest sprzeczna z celem, dla którego ustawodawca tym przepisem przyznał, określonym w nim kategoriom osób niepełnosprawnych, dodatkowe 15m² powierzchni mieszkalnej do ich obowiązującego normatywu. Zdaniem skarżącej ustawodawca zrównał w prawie do zwiększonego normatywu kategorię niepełnosprawnych wymagających zamieszkiwania w oddzielnym pokoju z kategorią niepełnosprawnych poruszających się na wózkach. Przy czym nie wskazał, że uprawnienie przysługuje tylko niepełnosprawnym wymagającym zamieszkiwania w oddzielnym pokoju pod warunkiem, że mieszkanie dzielą z inną osobą. W sytuacji, gdy ani przepis art. 5 ust. 3 ustawy, ani żaden inny jej przepis nie wskazuje wprost, że uprawnienie skarżącej zależy od ilości osób z nią zamieszkujących, to w tym zakresie organy administracji mają obowiązek stosowania prawa w taki sposób, jak zostało ono napisane, tj. stosując wykładnię językową. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zasady przyznawania świadczenia pieniężnego w postaci dodatku mieszkaniowego reguluje ustawa o dodatkach mieszkaniowych. W sposób jednoznaczny określa ona kryteria nabycia prawa do uzyskania dodatku mieszkaniowego. Składając wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego wnioskodawca, aby otrzymać świadczenie, musi łącznie spełniać warunki dotyczące posiadania tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego (z wyjątkami przewidzianymi ustawą), średniego miesięcznego dochodu na jednego członka gospodarstwa domowego oraz powierzchni użytkowej lokalu. Oznacza to, że niespełnienie któregokolwiek z nich powoduje odmowę przyznania dodatku. Skarżąca posiada tytuł prawny do lokalu o powierzchni użytkowej 47,40 m², prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i dochód tego gospodarstwa to miesięcznie kwota 809,33 zł. We wniosku o przyznanie dodatku skarżąca podała również, że łączna kwota wydatków na mieszkanie za ostatni miesiąc, to kwota 161,37 zł. W niniejszej sprawie ustalono, że skarżąca nie spełnia warunku dotyczącego nieprzekroczenia wyznaczonej przez ustawodawcę normatywnej powierzchni użytkowej lokalu. Powierzchnię tą, w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego, określa art. 5 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym dla 1 osoby nie może ona przekraczać 35 m². W ust. 5 tego artykułu ustawa dopuszcza przekroczenie tak określonego normatywu powierzchni użytkowej, jednak nie więcej niż o 30% albo 50% w przypadku, gdy udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej lokalu nie przekracza 60%. Powiększenie o 30% ustalonego dla skarżącej normatywu daje powierzchnię 45,50 m², która jest mniejsza od powierzchni zajmowanego przez nią lokalu. Z kolei, powierzchnia pokoi i kuchni w tym lokalu wynosi 38,00 m², co sprawia, że jej udział w łącznej powierzchni użytkowej lokalu przekracza wskazaną wcześniej wartość 60%. W przypadku zaś przekroczenia wyżej wymienionych wielkości dodatek mieszkaniowy nie przysługuje, o czym słusznie zdecydowały organy orzekające. Niemniej jednak podkreślenia wymaga, że art. 5 ust. 3 ustawy stanowi, że normatywną powierzchnię powiększa się o 15 m², jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. O wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. nr 123, poz. 776, ze zm.). Z akt sprawy bezspornie wynika, że skarżąca mieszka sama w lokalu mieszkalnym o powierzchni 47,4 m² i uzyskała orzeczenie Komisji Orzekającej przy Wojewódzkim Szpitalu Z. w J.G. z dnia [...] z którego wynika, że posiada uprawnienie do korzystania na stałe z dodatkowej powierzchni mieszkalnej w postaci osobnego pokoju ze względu na stan zdrowia, które biorąc po uwagę brzmienie przepisu art. 2 ustawy z dnia 8 października 2004 r. o zmianie ustawy o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. nr 240, poz. 2406) zachowuje swą aktualność. Kwestią sporną w sprawie pozostaje, czy skarżąca jako osoba niepełnosprawna wymagająca zamieszkiwania w oddzielnym pokoju jest uprawniona do dodatkowej powierzchni normatywnej (15m²) w sytuacji, gdy mieszka sama w lokalu mieszkalnym. Sąd w obecnym składzie w pełni podzielił stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji, a sformułowane w oparciu o orzecznictwo sądów administracyjnych. Przede wszystkim Sąd wskazuje jednak na pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 15 grudnia 2006 r., sygn. akt I OSK 565/06 (publ. LEX nr 290657). Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził w nim, że przepis art. 5 ust. 3 ustawy zezwala na powiększenie powierzchni mieszkalnej nie z tytułu samej niepełnosprawności osoby zamieszkującej w lokalu, ale tylko wówczas, gdy osoba niepełnosprawna porusza się na wózku lub gdy niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Jeżeli więc w lokalu mieszkalnym zamieszkuje rodzina, a wśród niej osoba niepełnosprawna, normatywna powierzchnia mieszkalna ulegnie zwiększeniu, jeśli jest spełniony któryś z wymienionych wypadków (poruszanie się na wózku lub konieczność zamieszkiwania w oddzielnym pokoju). Jednak przypadki te nie są takie same, gdy idzie o powiększenie powierzchni normatywnej, gdyż w sytuacji gdy osoba niepełnosprawna porusza się na wózku, powierzchnię mieszkalną zawsze się zwiększa, natomiast w drugim - tylko wówczas, gdy niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Inna jest sytuacja gdy osoba niepełnosprawna nie zamieszkuje z rodziną, ale mieszka sama. Jeżeli w lokalu mieszkalnym ma zapewnione zamieszkiwanie w oddzielnym pokoju, wówczas nie można mówić o sytuacji przewidzianej w art. 5 ust. 3 ustawy. Z taką też sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Skarżąca niewątpliwie posiada uprawnienie do korzystania z dodatkowej powierzchni mieszkalnej i nikt temu nie przeczy. Niemniej jednak, przyjęta przez Sąd wykładnia przepisu art. 5 ust. 3 ustawy sprawia, iż w rozważanym przypadku nie może być mowy o jej powiększeniu, z uwagi na zajmowanie lokalu o powierzchni użytkowej wynoszącej 47,40 m² wyłącznie przez skarżącą. Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło