IV SA/Wr 311/18
WyrokWSA we Wrocławiu2019-02-19
Skład orzekający: Lidia Serwiniowska, Ewa Kamieniecka, Wanda Wiatkowska-Ilków
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dochód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości, który został przeznaczony na cele mieszkaniowe i korzysta ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych, powinien być wliczany do dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego?Ratio decidendi
Dochód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości, który został przeznaczony na cele mieszkaniowe i korzysta ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych, nie powinien być wliczany do dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Wynika to z faktu, że przepis art. 3 pkt 1 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych odnosi się do przychodów podlegających opodatkowaniu, a zwolnienie z podatku wyklucza taką kwalifikację.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. Organ uznał, że dochód rodziny został zawyżony przez wliczenie kwoty 239 000 zł uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości, która według skarżącej została przeznaczona na cele mieszkaniowe i korzysta ze zwolnienia podatkowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że przychód ze sprzedaży nieruchomości jest dochodem podlegającym opodatkowaniu, nawet jeśli korzysta ze zwolnienia. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (spr.), Protokolant: Asystent sędziego Marcin Jarecki, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 19 lutego 2019 r. sprawy ze skargi P. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] marca 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania P. J. (dalej: skarżąca, strona, wnioskodawczyni) od, wydanej z upoważnienia Prezydenta W., decyzji Administratora w Dziale Świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W., z dnia [...] stycznia 2018 r. ([...]), odmawiającej stronie przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego na osobę uprawnioną, w wieku od 18 lat do ukończenia 25 roku życia, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. organ pierwszej instancji odmówił wnioskodawczyni przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że kwota dochodu osiągniętego przez rodzinę strony w 2016 r. przeliczeniu na osobę w rodzinie wynosi miesięcznie 6653,61 zł i przekracza kryterium dochodowe uprawniające do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, wynoszące 725 zł. W dochodzie rodziny uwzględniono także kwotę 239 000 zł z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości - jako dochodu opodatkowanego, a jedynie tylko zwolnionego z podatku dochodowego po spełnieniu odpowiednich warunków.
Od decyzji tej wnioskodawczyni wniosła odwołanie, wskazując, że dochód uzyskany przez jej mamę ze sprzedaży mieszkania został przeznaczony na budowę domu. Podkreśliła, że przepis art. 30e ust. 4 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, że po zakończeniu roku podatkowego podatnik jest obowiązany w zeznaniu podatkowym wykazać dochody uzyskane w roku podatkowym z odpłatnego zbycia nieruchomości i obliczyć należny podatek dochodowy od dochodu, do którego nie ma zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy, zgodnie z którym wolne od podatku dochodowego są dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 30e, według zasad wskazanych w tym przepisie.
Odwołująca się wywiodła ze wskazanych przepisów, że do dochodu nie należy wliczać dochodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości, jeżeli dochód ten został przeznaczony na cele mieszkaniowe i w związku z tym korzysta ze zwolnienia z obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych. Wskazała, że teza ta znalazła odzwierciedlenie w wyroku WSA w Kielcach (sygn. akt II SA/Ke 107/15). Do odwołania załączyła kopie faktur dokumentujących zakupy związane z budową domu, zaznaczając iż nie jest to pełna dokumentacja.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając odwołanie wskazało, że zasady i warunki przyznawania świadczeń z funduszu alimentacyjnego reguluje ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2018, poz. 554). Zgodnie z art. 9 ust. 1 tej ustawy świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku, gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, (...), pod warunkiem, że dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł (art. 9 ust. 1 ustawy).
Powołało również treść art. 10 ust. 1, art. 2 pkt 11, art. 2 pkt 2 ustawy.
Organ stwierdził, że ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów nie zawiera własnej definicji dochodu oraz dochodu rodziny, lecz zgodnie z art. 2 pkt 4 i pkt 5, odsyła w tym zakresie do stosowania przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1952 z późn. zm.). Stosownie do art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach, jeśli mowa w niej o dochodzie - oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób:
a) przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 200), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne,
b) dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne,
c) inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Przy ustalaniu uprawnień do świadczeń z funduszu alimentacyjnego uwzględnia się przeciętny, miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy (art. 2 pkt 5a ustawy).
Wyjaśniając znaczenie zwrotu: "przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e ustawy (...)", organ wskazał na przepis art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wedle tego przepisu, opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano pobierania podatku.
Podał, że zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym, do źródeł przychodów należą m.in.: odpłatne zbycie z zastrzeżeniem ust. 2, nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości.
Przychody z tego źródła podlegają co do zasady opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 30e ustawy o podatku dochodowym. Podobnie np. wedle art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym, do źródeł przychodów należą m.in. pozarolnicza działalność gospodarcza, która podlega opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 30c tej ustawy.
Odwołując się do pojęcia "przychodów podlegających opodatkowaniu", przepis art. 3 pkt 1 lit. a) ustawy o świadczeniach ma na celu jedynie wskazanie określonych źródeł przychodów, które po odliczeniach stanowią dochód na użytek ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Skoro zatem przychód z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości (art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym) podlega, co do zasady zgodnie z treścią art. 30e ustawy o podatku dochodowym opodatkowaniu na zasadach określonych w tym przepisie (19%), to przychód taki należy zawsze uznawać za dochód w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Ustosunkowując się do zarzutów odwołania Kolegium podkreśliło, że przy wykładni przepisu art. 3 pkt 1 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych, posługującego się zwrotem: "przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym", nie ma znaczenia, że w określonych przypadkach część lub całość przychodu może zostać zwolniona z opodatkowania.
Kolegium zauważyło też, że: choć wedle przepisu art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym, wolne od podatku dochodowego są dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości, o których mowa w art. 30e (...), jeżeli począwszy od dnia odpłatnego zbycia, nie później niż w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, przychód uzyskany ze zbycia tej nieruchomości lub tego prawa majątkowego został wydany na własne cele mieszkaniowe (...), to jednak okoliczność ta pozostaje bez znaczenia dla ogólnej kwalifikacji, że przychód z odpłatnego zbycia nieruchomości stanowi przychód, do którego odsyła przepis art. 3 pkt 1 lit. a) ustawy. Jest to bowiem przychód podlegający opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 30e ustawy o podatku dochodowym. Możliwość zastosowania ewentualnego zwolnienia lub ulgi, z punktu widzenia regulacji prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego w ocenie w ocenie Kolegium pozostaje nieistotna.
Podniosło także, że gdyby ustawodawca dążył do zakwalifikowania jako dochodu na użytek regulacji świadczeń rodzinnych i świadczeń z funduszu alimentacyjnego wyłącznie przychodów, od których - zgodnie z prawem podatkowym - w konkretnym przypadku zaktualizował się obowiązek podatkowy, to posłużyłby się innym zwrotem, np. "przychody, od których zapłacono podatek na zasadach określonych w...". Użycie natomiast sformułowania "przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach" jednoznacznie wskazuje na to, że chodzi tu o sytuację potencjalną, a nie zaktualizowany obowiązek podatkowy.
Ponadto Kolegium zauważa, że ewentualne zwolnienia czy ulgi w zakresie powstania czy realizacji obowiązku podatkowego, przewidziane w prawie podatkowym służyć mogą realizacji określonych celów polityki społecznej państwa – w tym przypadku określonych celów polityki mieszkaniowej państwa. Jednocześnie jednak, zdaniem Kolegium, brakuje racji, by tego typu zwolnienia determinowały sytuację osób ubiegających się pomoc państwa realizowaną w ramach odrębnej polityki, tzn. polityki zabezpieczenia społecznego. Z punktu widzenia polityki zabezpieczenia społecznego, w tym celów świadczeń rodzinnych i świadczeń z funduszu alimentacyjnego, czyli świadczeń wspierających dochód w sytuacji ziszczenia się ryzyka niedostatku w rodzinie związanego z wychowywaniem i utrzymywaniem dzieci, znaczenie ma okoliczność, że w danych okresie osiągnięto dochód. Bez znaczenia pozostaje natomiast to, na jakie cele dochód ten został przeznaczony.
Zauważyć należy, rodzina Odwołującej się mogła przeznaczyć uzyskany (znaczny) dochód ze zbycia prawa majątkowego, znajdując się rzeczywiście w sytuacji niedostatku dochodu w rodzinie, na zaspokojenie potrzeb życiowych rodziny. Tymczasem rodzina przeznaczyła ten dochód na zakup domu. Powzięta w tej kwestii decyzja nie przekreśla ogólnej konkluzji, że rodzina w 2016 r. mogła dysponować kwotą 239 000 zł.
Dlatego też, zdaniem Kolegium, osiągnięty przez rodzinę dochód ze sprzedaży nieruchomości, wykazany w deklaracji podatkowej PIT-39 za 2016 rok, stanowi dochód, o którym mowa w art. 3 ust. 1 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych, który należy uwzględniać przy ustalaniu prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Celem tych świadczeń jest bowiem wspomaganie i dostarczanie środków utrzymania osobom, które nie są w stanie samodzielnie zaspokoić swoich potrzeb.
Tym samym uznać należało, że rodzina wnioskodawczyni uzyskała dochód z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości na kwotę 239 000 zł (PIT-39 za 2016 r.), dochód strony z tytułu stypendium socjalnego w wysokości 530 zł, a jej dochód uzyskany w 2016 r. z tytułu pracy w firmie A (1845,27 zł) należy pominąć jako utracony. Dochód rodziny wynosi zatem 239 000 zł + 530 zł = 239 530 zł. Miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w trzyosobowej rodzinie wynosi zatem 19960,83 zł (239 530 zł / 12) / 3 osoby = 6653,61 zł i przekroczył kryterium dochodowe uzasadniające odmowę przyznania świadczenia.
Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] marca 2018 roku ([...]), złożyła wnioskodawczyni.
Zarzuciła organowi, naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w związku z art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz art. 30e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, i wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji z powodu wskazanego naruszenia.
W uzasadnieniu skargi podała, że nie zgadza się z interpretacją przepisów wskazanych w petitum skargi dokonanych przez organ.
Stwierdziła, że skoro art. 3 pkt 1 lit a) ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi, że dochód to przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 30e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, to treść tego przepisu należy odczytywać mając na uwadze cały art. 30e. W konsekwencji do dochodu rodziny stanowiącego podstawę wyliczenia świadczenia nie należy wliczać dochodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości, jeżeli dochód ten został przeznaczony na cele mieszkaniowe i w związku z tym korzysta ze zwolnienia z obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych. Skoro jednak dochód ten w przedmiotowym przypadku nie podlega opodatkowaniu (bo jest zwolniony), to ten przychód nie powinien być wliczany do dochodu rodziny. Stanowisko to znalazło odzwierciedlenie w orzeczeniach sądów administracyjnych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie a uzasadniając ten wniosek przywołał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (...) Dz.U. z 2018 r. poz. 2107) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302) – dalej p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Kontrola ta polega na zbadaniu, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia przepisów prawa materialnego lub naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym lub mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] marca 2018 r. Nr [...], którą utrzymano w mocy wydaną z upoważnienia Prezydenta W. decyzję Administratora w Dziale świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. z dnia [...] stycznia 2018 r. odmawiająca skarżącej przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego, na osobę uprawnioną, w wieku od 18 lat do ukończenia 25 roku życia.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2018 r. poz. 554) – dalej ustawa.
Art. 9 tej ustawy stanowi, że świadczenie z funduszu alimentacyjnego przysługuje osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku, gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności – bezterminowo (ust. 1). Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza 725 zł.
Normatywne określenie niektórych pojęć zawartych w ustawie zawiera art. 2 ustawy. W pkt 4 stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o: dochodzie oznacza to dochód, o którym mowa w przepisach o świadczeniach rodzinnych, a w pkt 5, że dochód rodzinny – oznacza to dochód rodzinny, o którym mowa w przepisach o świadczeniach rodzinnych. Art. 2 pkt 5a ustawy mówi natomiast, że dochód członka rodziny – oznacza przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, z zastrzeżeniem art. 9 ust. 3-4a.
Zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. a i b ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2017 r. poz. 1952 ze zm.) – dalej u.ś.r., za dochód uważa się między innymi przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, a także dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.
W myśl art. 3 pkt 2 i 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych dochód rodziny oznacza sumę dochodów członków rodziny, zaś dochód członka rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4c.
Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy podkreślić, że skarżąca wniosek o przyznanie świadczenia alimentacyjnego złożyła 14 listopada 2017 r., a zatem dochód ustala się na podstawie dochodu uzyskanego przez rodzinę w roku kalendarzowym 2016 r. (art. 3 pkt 5a).
Organy jako dochód rodzinny – na podstawie uzyskanych dokumentów uznały kwotę 530 zł z tytułu stypendium socjalnego przyznanego wnioskodawczyni oraz kwotę 239000 zł z tytułu sprzedaży nieruchomości. Powyższa kwota wynika ze złożonego przez matkę skarżącej Pit 39 za rok 2016. Z dokumentu powyższego wynika, że od tej kwoty nie został odliczony podatek. Wliczenie do dochodu rodziny kwoty uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości powoduje: że dochód rodziny w roku 2016 wynosił 19.960,83 zł miesięcznie i 6653,61 zł na osobę, zatem dochód na osobę w rodzinie przekracza 725 zł i nie uprawnia do przyznania wnioskowanego świadczenia.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest wliczenie do dochodu kwoty uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości w 2016 r. W ocenie Sądu, dokonaną przez organ wykładnię art. 3 pkt 1 lit. a) u.ś.r., polegającą na przyjęciu, że przychód ten należy uznać za dochód skarżącej niezależnie od tego, jak został on ostatecznie rozliczony na gruncie przepisów podatkowych, należy uznać za błędną. W tym zakresie podzielić bowiem należy ugruntowaną już linię orzeczniczą sądów administracyjnych, zgodnie z którą do dochodu rodziny stanowiącego podstawę ustalenia świadczenia rodzinnego nie wlicza się dochodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości, jeżeli dochód ten został przeznaczony na cele mieszkaniowe i w związku z tym korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych. Dopiero uzyskanie dochodu ze sprzedaży nieruchomości i nieprzeznaczenie go na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych powoduje, że dochód taki jest wliczany do dochodu rodziny, który podlega opodatkowaniu (wyroki wojewódzkich sądów - administracyjnych w: Łodzi z dnia 28 czerwca 2017 r.. sygn. akt II SA/Łd 391/17 i z dnia 14 kwietnia 2014 r.. sygn. akt II SA/Łd 87/14, Szczecinie z dnia 22 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 1015/16, Krakowie z dnia 20 grudnia 2016 r., sygn. akt III SA/Kr 1311/16 oraz Gdańsku z dnia 26 września 2013 r., sygn. akt III SA/Gd 520/13 .
Sąd zwraca także uwagę, w art. 3 pkt 1 lit. a) u.ś.r. mowa jest o przychodzie podlegającym opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f u.p.d.o.f Jak wynika natomiast z art. 30e ust. 1 tej ustawy, opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega również odpłatne zbycie nieruchomości. Jednakże - w myśl art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f -dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 30e są wolne od podatku dochodowego, jeżeli zostaną przeznaczone na realizację własnych celów mieszkaniowych na zasadach określonych w tym przepisie. Podkreślić także należy, że stosownie do treści art. 9 ust. 1 u.p.d.o.f., opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21 tej ustawy.
Mając na uwadze powyższe rozważania należy zatem stwierdzić, że dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości, o których mowa w art. 30e u.p.d.p.f., w razie ich przeznaczenia na realizację własnych celów mieszkaniowych na zasadach określonych w art. 21 ust. 1 pkt 131 powołanej ustawy podatkowej, nie podlegają opodatkowaniu. Nie spełniają tym samym przesłanek do uznania ich za dochód w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. a) u.ś.r. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2018 r., sygn. akt 1 OSK 2302/17).
Zdaniem Sądu. brak było podstaw do przyjęcia przez organ odwoławczy, że przepis art. 3 pkt 1 lit. a) u.ś.r., odwołując się do źródeł przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym, stanowi wyłącznie o wyliczeniu kategorii źródeł dochodów branych pod uwagę przy ustalaniu prawa do świadczeń rodzinnych. Jeśli tak miałoby być w rzeczywistości, zbędnym byłoby uzupełnianie określenia "przychody" o sformułowanie "podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 30e". Wystarczające byłoby bowiem posłużenie się choćby określeniem "przychody, o których mowa w art. 30e".
W związku z tym organy orzekające w sprawie nie mogły zastosować art. 3 pkt 1 lit. a) u.ś.r. w taki sposób, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie i uznać za dochód skarżącej kwoty 239.000,00 złotych z tytułu zbycia w nieruchomości.
W tym stanie rzeczy Sąd. działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Wskazania co do dalszych czynności wynikają z treści uzasadnienia niniejszego wyroku i sprowadzają się do uwzględnieniem dokonanej przez Sąd interpretacji pojęcia dochodu, o którym mowa w art. 3 pkt 1 lit. a) u.ś.r. w kontekście okoliczności faktycznych niniejszej sprawy. Następnie organ zobowiązany będzie wydać stosowne rozstrzygnięcie na podstawie właściwie zastosowanych przepisów, z zachowaniem prawidłowego trybu procedowania, w treści którego wyjaśni skarżącej przesłanki jakimi kierował się orzekając. Rozpatrując ponownie sprawię organ winien uzyskać informację z właściwego Urzędu Skarbowego w celu upewnienia się, czy cały dochód został przeznaczony na realizację własnych potrzeb mieszkaniowych i korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło