IV SA/Wr 313/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. P. na D. Kuratora Oświaty w przedmiocie niezgodnego z prawem postępowania w sprawach przekonań religijnych postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 1 maja 2013 r. R. P., dalej skarżący, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Skarga ta zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału została rozdzielona jako podlegająca rozpoznaniu w trzech odrębnych postępowaniach: 1) jako skarga na D. Kuratora Oświaty, dalej również organ, w przedmiocie niezgodnego z prawem postępowania w sprawach przekonań religijnych – punkt 1 skargi, zarejestrowana pod sygn. akt IV SA/Wr 313/13; 2) jako skarga na bezczynność D. Kuratora Oświaty w przedmiocie wydania decyzji kończącej postępowanie w sprawie praktyk religijnych szkoły względem ucznia - punkt 2 skargi, zarejestrowana pod sygn. akt IV SAB/Wr 110/13; 3) jako skarga na D. Kuratora Oświaty w przedmiocie odmowy przeprowadzenia dowodu w postępowaniu administracyjnym - punkt 3 skargi, zarejestrowana pod sygn. akt IV SA/Wr 314/13; W uzasadnieniu skargi na D. Kuratora Oświaty w przedmiocie niezgodnego z prawem postępowania w sprawach przekonań religijnych skarżący podniósł, że Dyrekcja Miejskiego Zespołu Szkół w Ś. Z. narusza art. 25 Konstytucji, bowiem jest stronnicza w sprawach przekonań religijnych, a ponadto zasadę bezstronności władz publicznych oraz swobodę przekonań religijnych w życiu publicznym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że skarżący złożył w Kuratorium Oświaty we W. skargę, jak sam to zdefiniował - w trybie przewidzianym przez Dział VIII "Skargi i wnioski" Rozdział 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267), dalej k.p.a., szczegółowo opisującą wszystkie fakty, które zdarzyły się w Miejskim Zespole Szkół w Ś. Z. W skardze zarzucił, że jego syn jest dyskryminowany ze względu na bezwyznaniowość, a zatem szkoła w sposób rażący narusza prawo. Organ wskazał, że dwukrotnie przeanalizował okoliczności relacjonowane przez skarżącego i na tej podstawie udzielił wyczerpującej odpowiedzi pismami z dnia 5 lutego 2013 r. nr [...], z dnia 20 marca 2013 r. nr [...], z dnia 22 kwietnia 2013 r. nr [...] oraz z dnia 8 maja 2013 r. nr [...]. Podniósł, że skarga powinna zostać odrzucona, bowiem z kognicji sądów administracyjnych zostały wyłączone czynności podejmowane w trybie postępowania skargowego uregulowane w Dziale VIII k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna. Podstawą merytorycznego rozpoznania skargi jest stwierdzenie, że jej przedmiot podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny. Uznanie, że nie mieści się ona w zakresie kognicji sądów administracyjnych powoduje odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej, co wynika z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a. Zakres kognicji sądów administracyjnych określa art. 3 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3 art. 3 p.p.s.a.). Mając na względzie z jednej strony treść wyżej powołanego przepisu prawa, z drugiej zaś sformułowany przez skarżącego przedmiot skargi należało uznać, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna, bowiem przedmiotem zaskarżenia nie jest decyzja ani postanowienie, o których mowa we wskazanym przepisie, nie jest również akt lub czynność z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.), a także bezczynność organu, bądź przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a art. 3 § 2 p.p.s.a. Z akt sprawy wynika, że skarżący złożył skargę do D. Kuratora Oświaty w przedmiocie niezgodnego z prawem postępowania nauczycieli Miejskiego Zespołu Szkół w Ś. Z. w sprawach przekonań religijnych. Wniesiona w niniejszej sprawie skarga jest zatem skargą powszechną, o jakiej mowa Dziale VIII ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, w szczególności skargą określoną w art. 227 k.p.a., zgodnie z którym: "Przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw." Skarga wniesiona w tym przedmiocie do Sądu administracyjnego jest niedopuszczalna, bowiem Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania skarg powszechnych w rozumieniu Działu VIII k.p.a., a więc skarg związanych z krytyką należytego wykonywania zadań przez właściwe organy albo ich pracowników, ani także do oceny prawidłowości prowadzonego postępowania skargowego w trybie przepisów Działu VIII k.p.a. Wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie daje zatem podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego, ani też postępowania sądowego, lecz uruchamia tylko jednoinstancyjne postępowanie administracyjne o charakterze uproszczonym, kończące się czynnością faktyczną w postaci zawiadomienia. Rozstrzygnięcia wydawane w tym postępowaniu nie kształtują jednocześnie w sposób bezpośredni sytuacji prawnej podmiotu wnoszącego taką skargę. Stwierdzić należy, że sądy administracyjne kontrolują wyłącznie działalność administracji publicznej w zakresie określonym w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a ta forma działalności administracji (skargi powszechne w rozumieniu Działu VIII k.p.a.) nie została wymieniona w art. 3 § 2 p.p.s.a., zatem nie podlega kognicji sądów administracyjnych (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2692/11; z dnia 1 marca 2010 r., sygn. akt II OSK 478/09; z dnia 8 maja 2009 r. sygn. II OSK 689/09; z dnia 25 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 241/09, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Zauważyć również należy, że do katalogu spraw rozpoznawanych przez sądy administracyjne nie należą sprawy dotyczące ochrony dóbr osobistych, w tym związane ze swobodą sumienia i wyznania, bowiem do rozpatrywania tych spraw powołane są sądy powszechne - art. 23 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. nr 16, poz. 93 ze zm.). W tej sytuacji skarga, jako niedopuszczalna, podlegała odrzuceniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., co orzeczono w sentencji postanowienia.