IV SA/Wr 333/15

WyrokWSA we Wrocławiu2016-06-28

Skład orzekający: Lidia Serwiniowska, Ewa Kamieniecka, Wanda Wiatkowska-Ilków

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zasiłku celowego w formie biletu kredytowanego osobie bezrobotnej, korzystającej od lat z pomocy społecznej, jest zgodna z prawem, biorąc pod uwagę ograniczone środki finansowe ośrodka pomocy społecznej i uznaniowy charakter przyznawania tego świadczenia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa przyznania zasiłku celowego w formie biletu kredytowanego była zgodna z prawem. Podkreślono, że przyznawanie zasiłków celowych, w tym w formie biletu kredytowanego, odbywa się w ramach uznania administracyjnego, co oznacza, że organ nie jest zobowiązany do przyznania świadczenia nawet po spełnieniu przez wnioskodawcę kryteriów formalnych. Kluczowe jest uwzględnienie przez organ zarówno potrzeb wnioskodawcy, jak i jego własnych możliwości finansowych oraz potrzeb innych osób korzystających z pomocy społecznej. W sytuacji ograniczonej puli środków, organ ma prawo ustalić priorytety i odmówić przyznania świadczenia, jeśli uzna, że nie jest ono niezbędne lub przekracza możliwości finansowe.
Stan faktyczny
Skarga dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą przyznania M. D. zasiłku celowego w formie biletu kredytowego. Organ I instancji uzasadnił odmowę ograniczonymi środkami finansowymi i priorytetowym traktowaniem osób starszych, samotnych, w szczególnie trudnej sytuacji życiowej, a także wskazał, że wnioskodawca jest osobą bezrobotną od wielu lat, zdrową i sprawną, a pomoc w formie biletu kredytowego nie jest niezbędną potrzebą bytową. Kolegium Odwoławcze podtrzymało to stanowisko, podkreślając uznaniowy charakter przyznawania świadczeń i konieczność uwzględnienia możliwości finansowych organu. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

|Sygn. akt IV SA/Wr 333/15 | | , , [pic], , WYROK, , W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ, , , Dnia 28 czerwca 2016 r., , , Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w składzie następującym:, Przewodniczący:, , Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (sprawozdawca), , Sędziowie:, Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, , , Protokolant:, sekretarz sądowy Aneta Januszkiewicz, , , po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 28 czerwca 2016 r., sprawy ze skargi M. D., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego, , , oddala skargę w całości., , , , Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. Nr [...] - po rozpatrzeniu odwołania M. D., dalej wnioskodawca, strona, skarżący, od decyzji Nr [...] wydanej przez działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta W., Kierownika Zespołu Pracy Socjalnej Nr [...] Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. z dnia [...] grudnia 2014 r. w sprawie odmowy przyznania zasiłku celowego w formie biletu kredytowego - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podano, że opisaną decyzją z dnia 23 grudnia 2014 r. odmówiono stronie przyznania zasiłku celowego w formie biletu kredytowego. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że dysponuje ograniczoną ilością środków finansowych na realizację zasiłków celowych. Kwota jaką dysponował na ten cel wynosiła w 2014 r. 949058 zł i ubiegało się o nią do 30 września 2014 r. 3483 rodzin. W związku z tym organ przyjął zasadę, że zasiłek celowy przyznaje się osobom starszym, samotnym, będącym w szczególnie trudnej sytuacji życiowej, której nie są w stanie pokonać wykorzystując własne zasoby i możliwości. Podkreślono, że wnioskodawca jest osobą bezrobotną od 1992 r. W tym czasie nie podejmował żadnych prac (także dorywczych), od 1991 r. korzysta z pomocy społecznej, jest osobą zdrową, sprawną. Prowadzi sam gospodarstwo domowe. Zdaniem organu pomoc w formie biletu kredytowego nie może być zaliczona do niezbędnych potrzeb bytowych. W odwołaniu od decyzji organu I instancji strona wniosła o jej uchylenie kwestionując zasadność odmowy przyznania zasiłku. W odpowiedzi na odwołanie Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w W. podał, że nigdy nie dysponował środkami finansowymi wystarczającymi na zaspokojenie wszystkich potrzeb nawet tych zaliczonych do niezbędnych. Wszystkim osobom MOPS przyznaje pomoc tzw. obligatoryjną - zasiłki stale i okresowe, oraz posiłki. Osobom, którym nie można zagwarantować posiłków lub które nie mogą lub nie chcą z nich korzystać przyznawane są zasiłki celowe w wysokości 30 zł na miesiąc. Na pozostałe potrzeby, czyli leki, opał, piece, łóżka pościel, itp., w pierwszej kolejności pomoc jest udzielana osobom, które samodzielnie nie mogą sobie poradzić i znajdują się w gorszej sytuacji życiowej (osoby samotnie wychowujące dzieci, rodzinom wielodzietnym, osobom niezdolnym do pracy z powodu wieku, niepełnosprawności lub choroby). Z pomocy społecznej w W. korzysta od 5000 do 6000 rodzin, z czego 1420 niezdolnych do pracy, 1033 rodzin wielodzietnych, 861 objętych ochroną macierzyństwa i 445 rodzin wielodzietnych. Kolegium Odwoławcze uzasadniając swoją decyzję podało, że rozpatrując wniosek o przyznanie pomocy organ musi kierować się ogólnymi zasadami wyrażonymi w art. 3 ustawy o pomocy społecznej, a więc koniecznością dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, o ile potrzeby te odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Tak więc warunkiem korzystania z pomocy społecznej, w pierwszej kolejności jest - aby jej udzielenie nastąpiło w ściśle określonym celu, jakim jest przezwyciężenie trudnej sytuacji życiowej, po drugie - aby miało to miejsce w konkretnych okolicznościach, tj. w sytuacji, gdy własne uprawnienia, zasoby i możliwości osoby wnioskującej o pomoc uniemożliwiają jej to przezwyciężenie. Z powyższego wynika, że pomoc społeczna powinna zostać udzielona dopiero wtedy, gdy jednostka w sytuacji kryzysowej przestaje być samowystarczalna. Należy przy tym mieć na uwadze, że ustawodawca nie wymienia enumeratywnie wszystkich sytuacji warunkujących przyznanie pomocy, ocena zaistnienia tej przesłanki należy do organów pomocy społecznej wydających decyzje w tym zakresie. Zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Zdaniem organu, nie może budzić wątpliwości w świetle utrwalonego orzecznictwa, że użyty w tym przepisie zwrot "może być przyznany" wskazuje, że decyzja organu pomocy społecznej przyznająca zasiłek podejmowana jest w ramach tzw. uznania administracyjnego, co oznacza, że to od decyzji organu orzekającego zależy, czy wnioskodawcy zostanie przyznana pomoc w formie zasiłku celowego i w jakiej wysokości. Orzekając w ramach tego uznania organ administracji musi mieć jednak na względzie, iż celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia. O przyznaniu lub odmowie przyznania zasiłku decyduje każdorazowo organ przyznający zasiłek, biorąc pod uwagę posiadane środki finansowe, sytuację materialną wnioskodawcy oraz cel zasiłku, a także potrzeby innych osób znajdujących się w zasięgu działania organu. Obowiązkiem organów administracji jest "zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych" osób podopiecznych, nie zaś spełnianie ich żądań. Przyznawany jest on w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej wnioskodawcy przy jednoczesnym uwzględnieniu zasobów finansowych organów pomocy społecznej. Ustawodawca wymienia te potrzeby jedynie przykładowo, a ich ocena powinna przebiegać z uwzględnieniem celów i zasad pomocy społecznej. Przedmiotowe świadczenie przyznawane jest zawsze na określony cel a nie na pokrywanie pełnych całomiesięcznych kosztów utrzymania osoby objętej pomocą. Ma zatem charakter pomocy doraźnej, ukierunkowanej na konkretny cel bytowy. Skoro rozstrzygnięcie w sprawie zasiłku celowego zapada w ramach uznania administracyjnego, to tym samym spełnienie przez stronę kryteriów przewidzianych w ustawie, nie oznacza, że istnieje po jego stronie roszczenie o przyznanie świadczenia w określonej przez niego wysokości. Organ rozpoznając wniosek o przyznanie zasiłku celowego musi mieć na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej, lecz także interesy innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej. Organ administracyjny w pierwszej kolejności zobowiązany jest do dokonania oceny, czy w okolicznościach sprawy przyznanie wnioskowanej przez stronę pomocy zmierzałoby do zaspokojenia niezbędnych potrzeb wnioskodawcy i umożliwiło mu życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. W razie zaistnienia wskazanych okoliczności istnieje możliwość odmowy przyznania pomocy społecznej wówczas, gdy przemawia za tym interes społeczny bądź przekraczałoby to możliwości organu. Ośrodek Pomocy Społecznej uzasadniając odmowę przyznania stronie zasiłku celowego w formie biletu kredytowego podał, że przyznanie tej pomocy jest niemożliwe, z uwagi na ograniczone środki finansowe, a co za tym idzie kryteria jakie przyjęto przy przyznawaniu tej formy pomocy jedynie osobom starszym, samotnym, będącym w szczególnie trudnej sytuacji życiowej, której nie są w stanie pokonać wykorzystując własne zasoby i możliwości, osobom samotnie wychowującym dzieci, rodzinom wielodzietnym, osobom niezdolnym do pracy z powodu wieku, niepełnosprawności lub choroby. Organ dysponuje ograniczoną kwotą na ten cel i nie ma możliwości zaspokojenia wszystkich potrzeb. Podkreślono, że pomoc w formie biletu kredytowanego nie może być zaliczona do niezbędnej potrzeby bytowej, o jakiej mowa w art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Skargę na powyższą decyzję złożył wnioskodawca. Zarzucił jej: 1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy – art. 17 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 8 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 7 pkt 1, 4, 5, 6 ustawy o pomocy społecznej – poprzez bezzasadną odmowę przyznania zasiłku celowego w formie biletu kredytowanego, 2) rażące naruszenie prawa – art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 11 ust. 1 pkt 9 i art. 20 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o Samorządowych Kolegiach Odwoławczych - poprzez sprzeczny z prawem skład Kolegium orzekającego w sprawie oraz przekroczenie uprawnień przez skład orzekający Kolegium i niedopełnienie obowiązków przez prezesa SKO Wałbrzych, - rażące naruszenia prawa – art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, - poprzez zmianę tożsamości przedmiotowej sprawy, - rażące naruszenie prawa – art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., - poprzez brak rozstrzygnięcia istotnych zarzutów odwołania skarżącego od decyzji MOPS wymienionych w pkt. 3, 4 i 5 odwołania, - rażące naruszenie prawa – art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., art. 81 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a. – poprzez niezapewnienie skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu w przedmiotowej sprawie, - rażące naruszenie prawa W związku z powyższym wniósł o 1) stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej, ewentualnie 2) uchylenie decyzji ostatecznej w całości lub 3) stwierdzenie wydania w/w decyzji z naruszeniem prawa. Ponadto wniósł 4) o natychmiastowe rozpoznanie skargi z uwagi na jej charakter; 5) zawiadomienia Prezesa Rady Ministrów o naruszeniu prawa podczas wykonywania obowiązków i uchylenie się od ich wykonywania przez prezesa SKO w W. W uzasadnieniu skargi podał, że spełnia warunki do otrzymania pomocy społecznej, natomiast przyznanie skarżącemu zasiłku celowego w formie biletu kredytowanego należy do zadań własnych gminy o charakterze obowiązkowym, przy czym organ nie wykazał braku środków na ten cel. Tym samym odmowa przyznania skarżącemu świadczenia jest bezzasadna. Według strony zgodnie z art. 11 pkt 9 ustawy o Samorządowych Kolegiach Odwoławczych w składzie orzekającym w jego sprawie winien zasiadać prezes Kolegium. Zauważył też, że organ II instancji powołał inną podstawę prawną decyzji niż uczynił to organ I instancji "co zmieniło rodzaj sprawy poprzez zmianę tożsamości przedmiotowej sprawy". Organ odwoławczy uchylił się od rozstrzygnięcia istotnych zarzutów podniesionych w odwołaniu niedopełniając tym samym obowiązków nadzoru instancyjnego wynikających z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Organy nie zapewniły też skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu, nie doręczyły szeregu pism, a tym samym uniemożliwiły skarżącemu wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, a uzasadniając ten wniosek przywołał argumenty i twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Stosownie do art. 134 § 1 cytowanego Prawa sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Powyższe oznacza, że Sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze. W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem. Ustalając istotny dla sprawy stan faktyczny Sąd stwierdza, że – co do meritum – nie jest on sporny i został nakreślony powyżej przy omawianiu stanowiska organów pierwszej oraz drugiej instancji jak i strony skarżącej. W ocenie Sądu nie ma zatem konieczności jego ponownego powielania. Kwestią wymagającą wyjaśnienia pozostaje, czy w sprawie ziściły się przesłanki do odmowy, jak twierdzi organ czy też przeciwnie, zdaniem strony – przyznania – zasiłku celowego w formie biletu kredytowanego. Podstawę materialnoprawną kwestionowanego rozstrzygnięcia, stanowiły przepisy ustawy o pomocy społecznej. Poza sporem jest, że skarżący ma prawo do świadczeń z pomocy społecznej, spełnia bowiem przepisane w ustawie kryteria z uwagi na dochód i szczególne okoliczności (bezrobocie). Zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r., poz. 182 ze zm.), zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Zasiłek celowy może być przyznany w formie biletu kredytowanego (art. 39 ust. 4). Bilet kredytowany jest formą zasiłku celowego w formie niepieniężnej. Może zostać przyznany osobom bez dochodu lub o bardzo niskim dochodzie, a celem przyznawania biletu kredytowanego, jak każdego rodzaju zasiłku celowego, jest zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej, w tym wypadku potrzeby przemieszczenia się strony w celu poszukiwania pracy. Jednocześnie, stosownie do regulacji zawartej w art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom tej pomocy. Z brzmienia przywołanych wyżej unormowań wynika, iż decyzja w zakresie przyznania pomocy w formie zasiłku celowego, jak również w kwestii określenia jej wysokości podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego. Uznanie administracyjne cechuje się m.in. tym, że organ nie jest związany ścisłymi kryteriami prawnymi, a więc ma pewną swobodę w ocenie zasadności żądania. W przypadku zasiłku celowego organ administracyjny wydaje decyzję oceniając całokształt sytuacji strony mającej wpływ na zakres zaspokojenia potrzeb, uwzględniając przy tym sytuację ogólną, czyli wysokość posiadanych środków, liczbę osób wymagających pomocy. Dopiero po ustaleniu, że taka pomoc jest niezbędna, organ może przyznać (ale nie musi) zasiłek celowy, biorąc pod uwagę przytoczone okoliczności przemawiające za udzieleniem pomocy, jak i przeciw jej udzieleniu. Spełnienie kryteriów przez osobę ubiegającą się o zasiłek celowy nie oznacza zatem, że istnieje po jej stronie roszczenie o przyznanie świadczenia. Należy w tym miejscu zaakcentować, iż norma prawna zawarta w art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej zobowiązuje organy orzekające o udzielaniu świadczeń przewidzianych w tej ustawie do uwzględnienia możliwości finansowych pozwalających na realizację potrzeb zgłoszonych przez osoby ubiegające się o pomoc. W sytuacji ograniczonych środków przeznaczanych na cele pomocy społecznej i stale wzrastającej liczby osób ubiegających się o jej uzyskanie, konieczne jest stworzenie gradacji potrzeb tych osób i powiązanie jej z możliwościami finansowymi ośrodków pomocy społecznej. Działanie organu w ramach uznania administracyjnego oznacza więc załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków (tak w wyroku NSA z dnia 19 czerwca 2007 r. sygn. akt I OSK 1464/06, Lex nr 299415). Organy orzekające zasady te miały na uwadze, albowiem rozstrzygnęły sprawę zważając zarówno na sytuację skarżącego, jak i ograniczone możliwości finansowe Ośrodka Pomocy Społecznej, a tym samym ochronę interesów osób uprawnionych do uzyskania wsparcia ze środków pomocy społecznej. W toku postępowania administracyjnego zebrano materiał dowodowy pozwalający na ustalenie sytuacji skarżącego i rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty. Zdaniem Sądu organ odwoławczy akceptując argumenty i stanowisko organu pierwszej instancji dokonał prawidłowych ustaleń co do stanu faktycznego oraz przeprowadził jego trafną ocenę, która uzasadniała odmowę przyznania skarżącemu świadczenia w formie biletu kredytowanego. Zgodnie z regułami procedury administracyjnej, organ ten przeanalizował sytuację życiową wnioskodawcy. Działając w ramach uznania administracyjnego słusznie wskazał, że położenie, w jakim znalazł się wnioskodawca, nie uzasadnia przyznania pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając powyższe na uwadze podkreślenia wymaga, że badając legalność kwestionowanej decyzji w zakresie odmowy przyznania skarżącemu zasiłku celowego, Sąd miał na uwadze, że rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania takiego świadczenia wydawane jest w ramach uznania administracyjnego, co pozwala organowi na wybór pomocy, którą uzna za najwłaściwszą w świetle celów określonych ustawą o pomocy społecznej, przy jednoczesnym uwzględnieniu możliwości finansowych Ośrodka. Działanie organu w sferze uznania administracyjnego powoduje również, że dokonywana przez Sąd kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym ma ograniczony zakres i sprowadza się do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, tj. czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy, nie naruszając zasady swobodnej oceny dowodów. Kontrola sądowa w takich przypadkach obejmuje proces wydania decyzji (spełnienie przez organ wymogów proceduralnych), ustalanie stanu faktycznego jako elementu tego procesu czy wszechstronność oceny faktów. Dotyczy ona zatem jedynie tej części treści decyzji uznaniowej, która jest powiązana z kryteriami prawnymi, natomiast nie obejmuje tej części treści rozstrzygnięcia, która wiąże się z realizowaniem określonej polityki administracyjnego stosowania prawa (rozumienia celowości administracyjnej czy roli słuszności w kształtowaniu treści decyzji) w ramach luzów decyzyjnych stworzonych przez podstawy decyzji uznaniowej (por. wyroki NSA z dnia 8 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2886/13; z dnia 30 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 115/12; z dnia 20 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 130/10, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Dokonując kontroli pod tym kątem, Sąd stwierdził, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie jest dowolne. W procesie dochodzenia do decyzji właściwie organ odwoławczy uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających wpływ na podjęte rozstrzygnięcie i nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów. W pierwszym rzędzie przyjdzie zauważyć, że skarżący pozostaje pod stałą opieką pomocy społecznej, korzysta z jej świadczeń otrzymując potrzebne mu wsparcie materialne (od 1991 r.). Oznacza to, że jego potrzeby są na bieżąco monitorowane i zaspokajane odpowiednio do ich zasadności i możliwości Ośrodka. Słusznie zatem Kolegium zwróciło uwagę, że pomoc oraz jej wysokość jest nie tylko warunkowana potrzebą strony, ale również posiadanymi do dyspozycji przez OPS środkami finansowymi, które są ograniczone. Sąd zwraca też uwagę na ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, iż organy administracji w zakresie pomocy społecznej działają w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona i w tak wyznaczonych granicach muszą realizować cele powierzone im w ustawie o pomocy społecznej. Wymaga to oceny nie tylko niezbędnych potrzeb życiowych osób uprawnionych do tych świadczeń, ale także własnych środków finansowych. Organy pomocy społecznej są zatem upoważnione do limitowania rozmiaru przyznawanych świadczeń z uwagi na ograniczone środki finansowe, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbą osób wymagających wsparcia (np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 21 grudnia 2005 r. sygn. akt I OSK 658/05, z dnia 25 stycznia 2008 r., sygn. akt I OSK 624/07, czy z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1498/10, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Wobec tego zasadnym jest uznanie przez organ I instancji, że zasiłek celowy na zakup biletu kredytowanego nie stanowi niezbędnej potrzeby bytowej, zwłaszcza w sytuacji ograniczonych środków Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, zobowiązanego uwzględniać potrzeby innych osób (gorące posiłki, żywność, leki, opał) niejednokrotnie czasem bardziej potrzebujących wsparcia niż skarżący, który jest osobą w wieku produkcyjnym, zdrową i zdolną do podjęcia zatrudnienia. W ocenie Sądu w sprawie nie nastąpiło naruszenie granic przysługującego organom uznania administracyjnego. Wydając rozstrzygnięcie organy miały bowiem na względzie okoliczności sprawy tak istniejące po stronie skarżącego, jak również uwzględniające cele i możliwości pomocy społecznej. Mając na uwadze przedstawiony stan rzeczy Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja została wydana w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego i prawidłowego zastosowania prawa materialnego, zatem nie zachodzą podstawy do podważenia zawartego w nich rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 17 ust. 1 pkt 5, art. 3 ust. 3 i ust. 4, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 7 pkt 1, 4, 5 i 6 oraz art. 39 ustawy o pomocy społecznej należy uznać za bezzasadne. Z powyższych względów nieuzasadniony jest również zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Sąd nie stwierdził również zmiany podstawy prawnej rozstrzygnięcia SKO (skarżący nie sprecyzował powyższego zarzutu). Sąd nie stwierdza także naruszenia przez organ art. 10 k.p.a. i art. 145 § 1 k.p.a. Rozpoznając wniosek skarżącego z dnia 4 grudnia 2014 r. przeprowadzono wywiad środowiskowy, który miał miejsce w dniu 11 grudnia 2014 r. Organ nie doręczał skarżącemu pism, bo takowych w sprawie nie było. Skarżący nie składał też żadnych wniosków dowodowych, oprócz wywiadu nie przeprowadzono żadnych dowodów, nie zebrano innych materiałów nie znanych stronie. W tych okolicznościach zainteresowany na tym etapie postępowania nie miał potrzeby wypowiadania się, gdyby zresztą miał taką potrzebę, mógł to uczynić. Posiadał bowiem wiedzę jako osoba od wielu lat korzystająca z pomocy społecznej, że posiada takie prawo. Ostatecznie skarżący składając zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. nie wskazał co do jakich okoliczności chciał się wypowiedzieć. Nieuzasadniony jest również zarzut co do nieprawidłowego składu SKO orzekającego w sprawie oraz co do przekroczenia uprawnień przez skład orzekający SKO i prezesa SKO. Przepisy ustawy o Samorządowych Kolegiach Odwoławczych, w tym wskazywany przez stronę art. 11 pkt 9, nie przewidują bowiem powoływania prezesa SKO do składu orzekającego w każdej sprawie rozpatrywanej przez SKO w celu zapewnienia jednolitości orzecznictwa. Sąd też nie widzi podstaw do zawiadamiania innych organów odnośnie pracy Samorządowego Kolegium Odwoławczego, czy też jego członków, w tym Prezesa Rady Ministrów. W ocenie Sądu orzeczenia organów nie naruszają prawa. Mając na uwadze wszystkie wyżej omówione okoliczności, Sąd na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło