IV SA/Wr 359/17
PostanowienieWSA we Wrocławiu2018-02-21
Skład orzekający: Ewa Kamieniecka, Gabriel Węgrzyn, Wanda Wiatkowska-Ilków
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rodzice uczniów posiadają legitymację procesową do zaskarżenia uchwały rady gminy w sprawie likwidacji szkoły, powołując się na naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia?Ratio decidendi
Sąd odrzucił skargi, uznając, że skarżące (rodzice uczniów) nie wykazały naruszenia swojego indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Podniesione zarzuty miały charakter teoretyczny i nie wykazały bezpośredniego wpływu uchwały na ich sytuację prawną, co jest warunkiem koniecznym do skutecznego wniesienia skargi w tym trybie.Stan faktyczny
Skarżące, rodzice uczniów, wniosły skargę na uchwałę Rady Miejskiej w T. w sprawie likwidacji Publicznej Szkoły Podstawowej nr 1. Zarzuciły naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym dotyczące organizacji szkół w ramach reformy oświatowej oraz naruszenie zbiorowych potrzeb wspólnoty. Wskazały na odległość między budynkami, rozdzielenie rodzeństwa i brak efektywnego zarządzania. Organ w odpowiedzi wniósł o odrzucenie skargi, twierdząc, że skarżące nie wykazały legitymacji procesowej.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędziowie: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (spr.), Protokolant: Asystent sędziego Marcin Jarecki, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 31 stycznia 2018 r. sprawy ze skarg M. K.-F.i A.G. na uchwałę Rady Miejskiej w T. z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie likwidacji Publicznej Szkoły Podstawowej nr 1 im. [...] w T. prowadzonej przez Gminę T. postanawia: odrzucić skargi.
Przedmiotem skargi M. K.-F. i A. G. jest uchwała Rady Miejskiej w T. Nr [...] z dnia [...] marca 2017 r. w sprawie likwidacji publicznej Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...] w T. prowadzonej przez Gminę T.
Została ona podjęta na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. h ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 446, 1579 i 1948), art. 59 ust. 1 w związku z art. 5c pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2016 r. poz. 1943, 1954, 1985 i 2169 oraz z 2017 r. poz. 60) oraz art. 12 ust. 1, pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2016r. poz. 1870, 1948, 1984 i 2260 oraz z 2017 r. poz. 191). Stanowiła ona co następuje:
§ 1. 1. Z dniem 31 sierpnia 2017 r., po uzyskaniu pozytywnej opinii D. Kuratora Oświaty, likwiduje się publiczną Szkołę Podstawową nr [...] im. [...] w T.
2. Uczniom likwidowanej szkoły zapewnia się możliwość kontynuowania nauki w Szkole Podstawowej nr [...] im. [...] w T. (...)
§ 4. Wykonanie uchwały powierza się Burmistrzowi Miasta i Gminy T.
§ 5. Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.
Pismem z dnia 30 marca 2017 r. doręczonym Urzędowi Miasta i Gminy w T. w dniu 31 marca 2017 r. skarżące wniosły wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, będącego następstwem podjętych przez Radę Miejską w T. wymienionej wyżej uchwały oraz uchwały z dnia [...] marca 2017 r. Nr [...] w sprawie dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjum do nowego ustroju szkolnego, na okres od dnia 1 września 2017 r. do dnia 31 sierpnia 2019 r.
Rada Miejska w T. w dniu 27 kwietnia 2017 r. podjęła uchwałę Nr [...] nie uwzględniającą wezwania do usunięcia naruszenia prawa, złożonego przez M. K.-F. i A. G.
Skargę na uchwałę nr [...] Rady Miejskiej w T. z dnia [...] marca 2017 r. w sprawie likwidacji publicznej Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...] w T. prowadzonej przez Gminę T. wniosły M. K.-F. i A. G.
Zaskarżonym uchwałom zarzuciły:
1) naruszenie prawa materialnego:
- art. 206 ust. 5 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r., poz. 60, zwanej dalej "ustawą wprowadzającą") poprzez zorganizowanie szkoły, która nie funkcjonuje w jednym budynku lub jego bliskiej lokalizacji;
- z art. 206 ust. 6 w zw. z art. 117 ust. 1 ustawy wprowadzającej poprzez dokonanie likwidacji szkoły na podstawie uchwały, o której mowa w art. 206 ust. 1, mimo iż przepis niniejszy wyłącza całkowicie taką możliwość;
- art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym poprzez nieuwzględnienie przy wydawaniu uchwał będących przedmiotem zaskarżenia stanowiska wynikającego ze zbiorowych potrzeb wspólnoty;
2) naruszenie przepisów postępowania
- naruszenie przepisów postępowania - art. 7, 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 - dalej "k.p.a.") polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz art. 8 i 107 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie stanowiska organu w przedmiocie odmowy usunięcia naruszenia prawa;
W związku z powyższym wniosły o:
- uwzględnienie niniejszej skargi i stwierdzenie nieważności zaskarżonych uchwał, jako sprzecznych z prawem;
- zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.
Uzasadniając skargę podały, że w ich ocenie obie uchwały dotyczące sposobu dostosowania sieci szkół podstawowych do nowego ustroju szkolnego zostały podjęte z rażącym naruszeniem art. 206 ust. 5 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 60, zwanej dalej "ustawą wprowadzającą"). Zgodnie z dyspozycją w/ w przepisu - podejmując uchwałę, o której mowa w ust. 1 organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego dąży do tego, aby ośmioletnie szkoły podstawowe były szkołami:
1) o pełnej strukturze organizacyjnej;
2) funkcjonującymi w jednym budynku lub jego bliskiej lokalizacji.
Zakwestionowana uchwała w żadnej mierze nie spełnia tych wymagań.
Skutkiem przyjętego projektu organizacji sieci szkół w gminie jest likwidacja jednej placówki (Szkoły Podstawowej nr [...]) i jej połączenie (włączenie pod względem organizacyjnym) ze Szkołą Podstawową nr [...], przy czym powstała w ten sposób szkoła będzie funkcjonowała w dwóch odległych od siebie budynkach. Klasy 1-3 mają uczyć się w budynku obecnej Szkoły Podstawowej nr [...], zaś klasy IV-VIII w budynku Szkoły Podstawowej nr [...] przy ul. [...].
Odległość między obiektami szkolnymi wynosi 1,6 km, a zatem z całą pewnością nie funkcjonują one w bliskiej lokalizacji. Już sam ten fakt przesądza o niedopuszczalności przyjęcia zaproponowanej przez Radę Miejską struktury organizacyjnej szkół. Pozostawienie obu placówek jako odrębnie funkcjonujących szkół, które pozwalają na zapewnienie nauczania we wszystkich oddziałach, z zachowaniem wszystkich wymaganych prawem wymagań stanowi jedyne w pełni zgodne z dyspozycją art. 206 ust. 5 ustawy wprowadzającej rozwiązanie.
Rozwiązanie to pozostawałoby w zgodzie zarówno z ideą reformy jaką jest tworzenie ośmioklasowych szkół oraz klas o mniejszej liczebności. Jednocześnie rejonizacja w doczasowej strukturze pozwoli na nierozdzielanie rodzeństw, co ma istotne znaczenie dla poczucia bezpieczeństwa i rozwoju społecznego młodszych dzieci. Pozostawienie dwóch odrębnych organizacyjnie jednostek pozwoli na optymalizację w zakresie zarządzania placówką - trudno bowiem zakładać, iż możliwe będzie efektywne zarządzanie przez jednego dyrektora szkołą rozproszoną w dwóch odległych od siebie lokalizacjach. Nie można zgodzić się z argumentacją zawartą w uzasadnieniu skarżonych uchwał dotyczącym atrakcyjnych warunków lokalowych w Szkole Podstawowej nr [...]. Przede wszystkim obiekty sportowe, z których korzysta Szkoła Podstawowa nr [...] należą do GOSIR, co w konsekwencji powoduje, że pierwszeństwo w korzystaniu z nich mają obozy i zgrupowania sportowe. Szkoła Podstawowa nr [...] również posiada własną salę gimnastyczną i boisko zaspokajające w pełni potrzeby uczniów. Każda ze szkół jest odpowiednio dostosowana do potrzeb uczniów klas 1-8, co czyni całkowicie niezrozumiałym decyzję o połączeniu jednostek.
Przed podjęciem uchwał nie przeprowadzono konsultacji z rodzicami uczniów, zaś przedstawiona w petycji do Kuratora oświaty argumentacja nie została wzięta pod uwagę. Rada Miejska postąpiła również wbrew dyspozycji art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, w myśl którego do zadań własnych gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty. Te potrzeby - uzasadnione obiektywnie dobrem uczniów i zapewnieniem im harmonijnego rozwoju w toku procesu edukacji - zostały całkowicie pominięte przy podejmowaniu przez organ decyzji o sieci szkół w Gminie T.
Uzasadniając swoje stanowisko w przedmiocie prawidłowości wynikającej z podjętych aktów organizacji szkół podstawowych organ wskazuje, iż w jego ocenie intencją ustawodawcy było nakazanie organowi jedynie "dążenia" do tego, alby ośmioletnie szkoły podstawowe były szkołami funkcjonującymi w jednym budynku lub jego bliskiej lokalizacji., co nie oznacza, że wyłącznie taka organizacja jest prawidłowa.
Opisywany przez organ w uzasadnieniu uchwały z dnia [...] kwietnia 2017 r. sposób i okoliczności przemieszczania się uczniów pomiędzy budynkami szkolnymi – jedynie w czasie wspólnych uroczystości szkolnych i korzystania z nowego basenu szkolnego - jednoznacznie wskazują, iż konieczny będzie przewóz uczniów pomiędzy budynkami. Stanowisko to jest ponadto obarczone wewnętrzną sprzecznością - z jednej strony bowiem organ wskazuje na brak konieczności przemieszczania uczniów pomiędzy budynkami, z drugiej zaś jednoznacznie potwierdza, konieczność przemieszczania w związku z zajęciami wychowania fizycznego, co potwierdza istotne znaczenie okoliczności związanej z lokalizacją budynków, które mają wchodzić w skład nowo zorganizowanej placówki.
Zwrócono uwagę, że odległości pomiędzy budynkami wskazane w uzasadnieniu stanowiska organu tj. "w linii prostej 860 m, pieszo ok. 1100 m, a pojazdem 1400 m" - pozostają w oczywistej sprzeczności z literalnym brzmieniem 206 ust. 5 ustawy wprowadzającej.
Z perspektywy ucznia szkoły podstawowej odległości pomiędzy poszczególnymi budynkami nie można uznać z "bliską lokalizację". Co więcej taki sposób organizacji nie może zostać uznany za prawidłowy również z perspektywy bezpieczeństwa uczniów przy przemieszczaniu się pomiędzy obiektami, na który to element powołuje się Rada Miejska w swojej Uchwale. Otóż - zlokalizowanie szkoły w dwóch budynkach, znajdujących się w bliskiej lokalizacji byłoby - w okolicznościach zaistniałego stanu faktycznego prawidłowe, gdyby ich lokalizacja umożliwiała przemieszczanie uczniów bez konieczności wychodzenia za ogrodzony teren, a w szczególności bez ich poruszania się po drogach publicznych.
Organ nie wykazał również w jaki sposób "dążył" do zlokalizowania ośmioletniej szkoły podstawowej w lokalizacji zgodnej z wymaganiami ustawy, szczególnie mając na uwadze fakt, iż przy przyjętej strukturze konieczne będzie przewożenie uczniów pomiędzy budynkami szkolnymi w opisanych przez organ sytuacjach, zaś spełnienie wymagań ustawodawcy byłoby możliwe w sposób bezpośredni i nie budzący wątpliwości, gdyby pozostawiono dwie odrębne szkoły.
Rozpoznając wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Rada Miejska nie wyjaśniła w sposób nie budzący wątpliwości i jednoznaczny na czym prawidłowość zastosowanego rozwiązania miałaby polegać nie uzasadniła swojego stanowiska w sposób, który odzwierciedlałby ocenę jego zgodności z przepisami prawa oraz pominęła całkowicie materiał dowodowy w postaci stanowiska mieszkańców - rodziców uczniów.
Zauważono też, że zgodnie z art. 206 ust. 6 ustawy wprowadzającej na podstawie uchwały, o której mowa w art. 206 ust. 1 tejże ustawy nie dokonuje się likwidacji szkół, co dodatkowo dowodzi formalnej wadliwości podjętego rozstrzygnięcia.
Intencją ustawodawcy przy uchwalaniu przepisów ustawy wprowadzającej - Prawo oświatowe - nie było bowiem pominięcie dotychczasowych regulacji dotyczących zakładania i likwidacji szkół, lecz stworzenie mechanizmu przekształcania jednostek w ramach sieci funkcjonującej w Gminie w oparciu o systemową, prostszą procedurę, która jednak nie może być nadużywana.
Formalne rozdzielenie treści uchwały o likwidacji Szkoły Podstawowej nr [...] od uchwały o w sprawie dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjum do nowego ustroju szkolnego nie ma znaczenia prawnego ponieważ faktycznie likwidacja Szkoły Podstawowej nr [...] jest konsekwencją podjęcia w sprawie dostosowania sieci szkół, a zatem uchwały, o której mowa w art. 206 ust. 5 ustawy wprowadzającej. Tym samym rozdzielenie treści obu uchwał jest jedynie działaniem formalnym, mającym na celu obejście zakazu wynikającego z art. 206 ust. 6 ustawy wprowadzającej.
Podjęte uchwały naruszają również art. 117 ust. 1 ustawy wprowadzającej, w myśl którego z dniem 1 września 2017 r. dotychczasowa sześcioletnia szkoła podstawowa staje się ośmioletnią szkołą podstawową, o której mowa w art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo oświatowe. Tym samym ewentualna likwidacja jednej ze szkół mogłaby nastąpić na zasadach ogólnych dopiero po przekształceniu dotychczasowej szkoły podstawowej, co dodatkowo potwierdza, że do likwidacji placówki doszło w sposób nieuprawniony, z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa.
Odnosząc się do zagadnienia likwidacji jednej z placówek - organ powołuje się jedynie na swoje uprawnienie ogólne, co jednak w żadnej mierze nie potwierdza zgodności z podjętych rozstrzygnięć. Należy bowiem zauważyć, iż podejmowane przez Radę Miejską uchwały w przedmiocie sieci szkół są w okolicznościach zaistniałego stanu faktycznego podejmowane nie w warunkach podstawowych, lecz w określonym kontekście - w związku z reformą oświaty, a zatem na warunkach określonych w ustawie wprowadzającej. Mając na uwadze powyższe organ winien mieć na uwadze intencję ustawodawcy w pełnej rozciągłości.
Uzyskanie dla będących przedmiotem zaskarżenia uchwał pozytywnej opinii kuratora oświaty nie zwalnia Rady Miejskiej z obowiązków względem mieszkańców gminy. Pozytywna opinia nie oznacza bowiem, że opiniowane rozwiązanie jest jedynym możliwym do zastosowania. Co więcej - kompetencje kuratora przy opiniowaniu projektów uchwał o sieci szkół są zgodnie z art. 208 ust. 3 ustawy wprowadzającej dość ograniczone.
Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym - Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
W uzasadnieniu uchwały z dnia 27 kwietnia 2017 r. w przedmiocie wezwania do usunięcia naruszenia prawa Rada Miejska w T. stoi na stanowisku, że podjęta uchwała nie narusza interesu prawnego, ani uprawnień strony skarżącej. Ze stanowiskiem tym nie sposób się zgodzić. Strona skarżąca reprezentuje interesy mieszkańców - rodziców uczniów szkół podstawowych, co dowodzi, że będące przedmiotem zaskarżenia uchwały rozstrzygają w swej istocie o sytuacji materialnoprawnej strony skarżącej, pozbawiając uprawnień do pobierania edukacji w placówce zgodnej z wymaganiami wynikającymi z ustawy wprowadzającej. Strona skarżąca - jako rodzice uczniów, którzy będą realizować obowiązek szkolny w placówkach, których dotyczą podjęte uchwały - niewątpliwie są stroną legitymowaną do podjęcia środków, o których mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Rozstrzygnięcia dotykają bowiem interesów prawnych zarówno uczniów, jak i rodziców. Mieszkańcy gminy posiadają prawo żądania, aby demokratycznie wybrane organy gminy zaspokajały zbiorowe potrzeby w zakresie edukacji publicznej w sposób zgodny zarówno z przepisami powszechnie obowiązującego prawa, jak również w sposób odpowiadający obiektywnie uzasadnionym potrzebom, które w tej sytuacji wyrażają się dobrem uczniów. Materialnoprawną podstawę interesu prawnego strony skarżącej stanowią przepisy ustawy wprowadzającej, które określają standardy, według których ma nastąpić organizacja sieci szkół w związku reformą oświaty. Rodzice mają prawo żądać, by uczniowie realizowali obowiązek szkolny w standardach przewidzianych prawem. Tym samym przepisy ustawy wprowadzającej stanowią źródło uprawnień i interesów, których ochrony domaga się strona skarżąca. Powyższe czyni stronę skarżącą legitymowaną do wniesienia niniejszej skargi, co pozostaje w zgodzie z poglądami wyrażanymi w doktrynie i orzecznictwie (w wyroku NSA z dnia 29 stycznia 1992 r., I SA 1355/91, Wspólnota 1992, nr 18, s. 17). Strona skarżąca domaga się ochrony interesu osobistego, skonkretyzowanego i zindywidualizowanego wynikającego z przepisów prawa, którego bezpośrednio dotyczy zaskarżony akt organu gminy. Tak rozumiany interes prawny podlega ochronie i uprawnia stronę skarżącą do wniesienia niniejszego środka. Tak rozumiany interes potwierdza orzecznictwo NSA (m.in. wyrok NSA z 23.05.2002 r., IV SA 1486/01 xmow.nsa.gov.pl LEX nr 684964).
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie ewentualnie oddalenie skargi.
Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi organ wskazał, że analiza treści uzasadnienia do skargi z dnia 14 czerwca 2017 r., w kontekście zapisów zaskarżonych uchwał prowadzi do wniosku, że skarżące nie wykazały aby przysługiwała im legitymacja do zaskarżenia przedmiotowych uchwał Rady Miejskiej w T.
Przedstawiona przez skarżące argumentacja nie pozwala na przyjęcie, że skarżące wykazały naruszenie ich interesu prawnego lub uprawnienia albo osób w imieniu których występują, polegające na istnieniu związku pomiędzy zaskarżonymi uchwałami, a ich własną lub reprezentowanych osób, indywidualną sytuacją prawną. Skarżące podnoszą jedynie, że ich interes prawny wynika z faktu, że są rodzicami uczniów, a uchwały rozstrzygają w swej istocie o sytuacji materialnoprawnej skarżących stron, pozbawiając uprawnień do pobierania edukacji w placówce zgodnej z wymaganiami wynikającymi z ustawy wprowadzającej reformę oświatową. Skarżące wskazują jako materialnoprawną podstawę interesu prawnego - przepisy ustawy wprowadzającej ustawę Prawo oświatowe, które określają standardy, według których ma nastąpić organizacja sieci szkół w związku z reformą oświaty, a rodzice mają prawo żądać, by uczniowie realizowali obowiązek szkolny w standardach przewidzianych prawem. Twierdzą zatem, że przepisy te stanowią źródło ich uprawnień i interesów. Skarżące nie wskazują jednak konkretnej normy prawnej, chroniącej ich sytuacji, która zostałaby naruszona skarżonymi uchwałami Rady Miejskiej w T.
Organ podniósł, że obydwie podjęte przez Radę Miejską w T uchwały zarówno Nr [...] z dnia [...] marca 2017r. w sprawie dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjum do nowego ustroju szkolnego, na okres od dnia 1 września 2017r. do 31 sierpnia 2019r. jak również Nr [...] z dnia [...] marca 2017r w sprawie likwidacji publicznej Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...] w T. prowadzonej przez Gminę T., zapewniają wszystkim dzieciom z terenu Gminy T. spełnienie obowiązku szkolnego, w tym dzieciom skarżących i reprezentowanych przez nich osób. Nie naruszają zatem ani przepisów art. art. 15 i 16 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty dotyczącego spełnienia obowiązku szkolnego, ani art. 18 tejże ustawy dotyczącego wypełniania obowiązków rodziców dziecka podlegającego obowiązkowi szkolnemu ani też nie naruszają prawa zapisanego w art. 1 ustawy o systemie oświaty, dotyczącego kształcenia oraz prawa dzieci i młodzieży do wychowania i opieki. Przedmiotowe uchwały nie naruszają również odpowiednio tych praw i obowiązków zapisanych w ustawie z dnia 14 grudnia 2016r. Prawo oświatowe.
Skarżące w żaden sposób nie wykazały aby prawa lub uprawnienia wynikające z powyższych przepisów ustaw zostały w jakikolwiek sposób naruszone lub ograniczone.
Powołanie się zatem przez skarżące na brak standardów utworzonej w wyniku wprowadzenia reformy oświatowej, ośmioletniej szkoły podstawowej w T. ze względu na umieszczenie jej w dwóch budynkach szkolnych, nie stanowi naruszenia prawa lub uprawnienia skarżących w myśl art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, a jedynie może być rozpatrywane w kategorii naruszenia interesu faktycznego i to jak ze skargi wynika - ogólnie pojętego. Skarżące powołują się bowiem ogólnie na kwestie nierozdzielania rodzeństw, poczucia bezpieczeństwa, rozwoju społecznego młodszych dzieci, przemieszczania się dzieci czy optymalizacji w zakresie zarządzania szkołą. Taki interes nie wypełnia jednak przesłanek wynikających z art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, a jak niżej zostanie wykazane również nie zasługuje na uwzględnienie jako interes faktyczny.
Podniesiono też, że zgodnie art. 16 ustawy o systemie oświaty obowiązek szkolny dziecka powinien być realizowany w obwodzie ustalonym przez radę gminy, właściwym dla miejsca zamieszkania dziecka. Wskazano, że dziecko skarżącej Pani M. K. – F. zamieszkuje (w tym zameldowane jest) w miejscowości G., dla której szkołą podstawową właściwą według obwodów była dotychczas i będzie nadal Szkoła Podstawowa w G. (dziecko na wniosek rodzica uczęszcza do szkoły podstawowej Nr [...] w T.). Wskazać należy, że skarga skarżącej odnosi się jedynie do organizacji nauczania podstawowego w nowym ustroju szkolnym w mieście T., zaś w pozostałym zakresie dostosowania sieci szkół do nowego ustroju szkolnego na terenie Gminy T. tj. odnośnie szkół w G. i G., uchwała Nr [...] Rady Miejskiej w T. nie została zaskarżona.
Niezależnie od braku legitymacji czynnej skarżących do wniesienia niniejszej skargi, Gmina T. stoi na stanowisku, iż kwestionowane uchwały nie zapadły z naruszeniem wskazanych w skardze przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 2016r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe, przepisów ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym, ani też przepisów ustawy kodeks postępowania administracyjnego.
Rada Miejska w T. podejmując uchwały będące przedmiotem skargi, wypełniła swój obowiązek dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjum do nowego ustroju szkolnego. Uchwały te podjęte zostały zgodnie i w trybie wynikającym między innymi z przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 2016r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe oraz ustawy z dnia 7 września 199lr. o systemie oświaty. Nadrzędnym celem wprowadzanych zmian było zapewnienie równego dostępu do najlepszej oferty oświatowej, zarówno infrastrukturalnej jak i edukacyjnej, mając na względzie jak najlepsze wykorzystanie wyposażenia istniejących szkół w pomoce dydaktyczne, sprzęt, bazę sportową, bezpieczeństwo uczniów (tych najmłodszych), uniknięcie dwuzmianowości, czy też tendencje demograficzne i pokazujące dużą płynność w poszczególnych obwodach. Organ wziął również pod uwagę kwestie związane z jak najlepszym wykorzystaniem kadry nauczycielskiej oraz możliwością zagwarantowania zatrudnienia wszystkim nauczycielom i pracownikom obecnych szkół.
Po dokonaniu analizy wszystkich tych czynników mających wpływ na ustalenie ustroju szkolnego w mieście T. począwszy od 1 września 2017r., Rada Miejska podjęła decyzję o likwidacji publicznej Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...] w T., zapewniając jednocześnie możliwość kontynuowania nauki w publicznej Szkole Podstawowej nr [...] im. [...] w T. i włączając jednocześnie pod względem organizacyjnym budynek likwidowanej szkoły do struktury Szkoły Podstawowej nr [...]. W związku z taką organizacją ustroju szkolnego, od 1 września 2017r. w mieście T. funkcjonować będzie jedna publiczna szkoła podstawowa tj. Szkoła Podstawowa nr [...] im. [...], zlokalizowana w dwóch budynkach.
Podejmując wyżej wskazane uchwały, Rada Miejska w T. kierowała się również zapisem zawartym w art. 206 ust.5 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe, który stanowi, iż organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego dąży do tego, aby ośmioletnie szkoły podstawowe były szkołami funkcjonującymi w jednym budynku lub jego bliskiej lokalizacji. Organ podniósł, że przywołany przepis prawa nie został w żaden sposób naruszony przy podejmowaniu uchwał. Wskazał, że z zapisu powyższego artykułu wynika, że celem ustawodawcy nie był rygorystyczny nakaz sytuowania ośmioletniej szkoły podstawowej w "jednym budynku", czy też w "bliskiej lokalizacji", a jedynie wskazanie sugestii organowi stanowiącemu, aby kwestie lokalizacyjne również brane były pod uwagę, tym bardziej, że ustawodawca nie zdefiniował pojęcia "bliskości lokalizacyjnej". W rozumieniu organów gminy intencją tak sformułowanego zapisu było zapewnienie bezpieczeństwa dzieciom przy przemieszczaniu się między budynkami szkolnymi.
Budynki Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...] w strukturze organizacyjnej od 1 września 2017r. powyższy warunek spełniają.
Budynki te dzieli odległość w linii prostej 860 m, pieszo - ok. 1100 m. a pojazdem ok. 1400 m. Ponadto nie przewiduje się przemieszczania dzieci pomiędzy dwoma budynkami na zajęcia lekcyjne. Jedyne przemieszczanie może zaistnieć w czasie wspólnych uroczystości szkolnych, a oprócz tego konieczność przemieszczana zaistnieje przy korzystaniu z nowobudowanego basenu kąpielowego oraz urządzonego przy basenie lodowiska (zlokalizowanych przy Szkole Podstawowej Nr [...]) w ramach zajęć z wychowania fizycznego. W tych sytuacjach planuje się formę przewozu uczniów lub przemieszczanie piesze w zorganizowanych grupach pod opieką nauczycieli. Takie przemieszczanie dzieci na zajęcia nauki pływania i jazdy na łyżwach i odbywałoby się również w przypadku istnienia dwóch ośmioletnich szkół podstawowych. W ocenie organów gminy T. uchwalony model funkcjonowania ośmioletniej szkoły podstawowej spełnia warunki art. 206 ust. 5 pkt 2 ww. ustawy w zakresie "bliskości lokalizacyjnej" jak i najbardziej bezpiecznego dla uczniów.
W odniesieniu do wskazanego przez wzywających naruszenia art. 206 ust. 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2016r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe, wyjaśnił, że Rada Miejska podejmując uchwałę na podstawie art. 206 ust. 1 lej ustawy w sprawie projektu dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjum do nowego ustroju szkolnego, nie dokonała likwidacji publicznej Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...]. Likwidacja przedmiotowej szkoły nastąpiła na podstawie odrębnej uchwały podjętej zgodnie i w trybie art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 199lr. o systemie oświaty. Wskazał, że przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 2016r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe, a w szczególności art. 206 ust. 6 tejże ustawy, w żaden sposób nie zawieszają na określony czas ani nie wyłączają możliwości stosowania przepisu art. 59 ustawy o systemie oświaty. Wskazał, że art. 357 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę Prawo oświatowe wprost odnosi się do możliwości likwidacji szkół (w tym szkół podstawowych), w procesie przeprowadzanej reformy oświatowej. Zgodnie z przepisem art. 357 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe - w sprawach wydawania przez kuratora oświaty opinii dotyczącej likwidacji lub przekształcenia szkoły lub placówki, wszczętych i niezakończonych przed dniem 1 września 2017 r., stosuje się przepisy ustawy - Prawo oświatowe. Przepis ten wszedł w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, a więc z dniem 26 stycznia 2017 r. Tak więc odnośnie opinii kuratora oświaty dotyczącej likwidacji szkoły, do dnia 26 stycznia 2017 r. zastosowanie miały przepisy dotychczasowej ustawy o systemie oświaty, zaś w okresie od 26 stycznia 2017 r. do dnia 31 sierpnia 2017 r. przepisy art. 357 ustawy przepisy wprowadzające ustawę Prawo oświatowe. Od dnia 1 września 2017 r. w sprawach zaś wydawania przez kuratora oświaty opinii dotyczącej likwidacji lub przekształcenia szkoły lub placówki prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego stosuje się już bezpośrednio przepis art. 89 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe, który wszedł w życie z dniem 1 września 2017 r.
Ponadto Rada Miejska w T. podejmując uchwałę o likwidacji Szkoły Podstawowej Nr [...] w T., zgodnie z wyżej przedstawionym stanem prawnym uzyskała pozytywną opinię D. Kuratora Oświaty we W. w przedmiotowej sprawie.
Niezasadny jest zatem zarzut skarżących jakoby przepisy ustawy wprowadzającej ustawę Prawo oświatowe wykluczały możliwość przeprowadzania likwidacji szkoły podstawowej w procesie dostosowywania sieci szkół do założeń reformy oświatowej. Możliwość likwidacji szkoły w tym trybie została potwierdzona również przez Ministra Edukacji Narodowej w pytaniach i odpowiedziach dotyczących przeprowadzanej reformy oświatowej.
Rada Miejska w T., uchwalając wyżej wskazane uchwały, wypełniła również swój obowiązek wynikający z art. 7 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym, dotyczący zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty, poprzez dostosowanie ustroju szkolnego do nowych wymogów wprowadzanej reformy, zapewniając wszystkim uczniom z terenu miasta T. możliwość pobierania nauki w publicznej ośmioletniej Szkole Podstawowej nr [...], z zachowaniem równego dostępu do najlepszej oferty oświatowej. zarówno infrastrukturalnej jak i edukacyjnej. Dostosowanie to poprzedzone było szeroką analizą różnych, wyżej wymienionych aspektów, które przedstawiane były na radach pedagogicznych szkół oraz radach rodziców i wielokrotnych spotkaniach z dyrektorami szkół. Za takim rozwiązaniem opowiedziała się również duża grupa mieszkańców gminy, składając w tym zakresie swoje podpisy pod pismem złożonym do Kuratorium Oświaty we W.
Wskazano, że uchwała Nr [...] Rady Miejskiej w T. z dnia [...] lutego 2017 r. w sprawie zamiaru likwidacji publicznej Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...] w T. prowadzonej przez Gminę T. została przedłożona D. Kuratorowi Oświaty, który postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2017r. zaopiniował pozytywnie likwidację przedmiotowej szkoły, potwierdzając zasadność i racjonalność działań organu prowadzącego szkołę, prowadzącą do polepszenia warunków nauki dla uczniów i wychowanków otrzymała również pozytywne opinie związków zawodowych.
Organ podniósł, że we wskazanych okolicznościach faktycznych i prawnych niezasadne są również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów kodeksu administracyjnego, które w odniesieniu do podejmowanych przez Radę uchwał nie miały zastosowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy).
Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, a także akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej p.p.s.a.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest uchwała Rady Miejskiej w T. z dnia [...] marca 2017 r. Nr [...] w sprawie likwidacji publicznej Szkoły Podstawowej Nr [...] im. [...] w T.
Na wstępie przeprowadzanej kontroli legalności zaskarżonej uchwały należy rozważyć czy spełnia ona wymogi formalne – dotyczące terminu, trybu i sposobu jej wniesienia, a także ustalić, czy skarżący ma legitymację do jej wniesienia.
W myśl art. 50 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi do Sądu administracyjnego jest każdy, kto ma w tym interes prawny.
Jednakże skarżące złożyły skargę do tutejszego Sądu na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.) – dalej u.s.g. Zgodnie z tym przepisem każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętym przez organ gminy w sprawie zakresu administracji publicznej może po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
Skargę na uchwałę lub zarządzenie, o których mowa w ust. 1 można wnieść do sądu administracyjnego w imieniu własnym lub reprezentując grupę mieszkańców gminy, którzy na to wyrażą pisemną zgodę (art. 101 ust. 2a ustawy o samorządzie gminnym).
Porównanie obu wymienionych wyżej przepisów daje podstawę do stwierdzenia, że legitymacja wynikająca z art. 101 u.s.g. jest legitymacją szczególną w stosunku do wynikającej z art. 50 p.p.s.a. Ponadto zawiera obostrzenia związane z wniesieniem skargi.
Powołany art. 101 ust. 1 u.s.g. samodzielnie określa zakres legitymacji procesowej w sprawach ze skarg na uchwały gminy. Legitymacja ta opiera się na twierdzeniu osoby zainteresowanej, że uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienia i stanowi podstawę do zaskarżenia danej uchwały podjętej przez jednostkę samorządu terytorialnego. Przesłankami koniecznymi do skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego na uchwałę organu gminy są uprzednie wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa oraz wykazanie przez stronę skarżącą, że zaskarżona uchwała narusza jej interes prawny lub uprawienia.
Skarga uregulowana w tym przepisie nie jest skargą o charakterze actio popularis – skargą powszechną. Podstawą do zaskarżenia w tym trybie jest nie tylko niezgodność uchwały z prawem ale także równocześnie naruszenie przez nią konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela lub ich grupy bądź innego podmiotu, który jest mieszkańcem danej gminy lub jest z nią związany prawnie w inny sposób.
Jak wskazano wyżej koniecznym warunkiem wniesienia skargi w trybie art. 101 u.s.g. jest wezwanie organu – w tym przypadku Rady Miejskiej w T. do usunięcia naruszenia prawa.
Warunek ten został spełniony. Skarżące przed wniesieniem przedmiotowej sprawy pismem z dnia 30 marca 2017 r. wezwały organ do usunięcia naruszenia prawa przez zakwestionowaną uchwałę Rady Miejskiej w T. Uchwałą z dnia [...] kwietnia 2017 r. nie uwzględniono wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Pismo to zostało doręczone pełnomocnikowi skarżących w dniu 15 maja 2017 r. Skarga zaś została wniesiona do organu za pośrednictwem poczty w dniu 14 czerwca 2017 r. (k 25 akt sprawy). Tym samym skarga została wniesiona w terminie 30 dni określonych w art. 53 § 2 p.p.s.a.
W tym miejscu należy także stwierdzić, że skargę skutecznie wniosły M. K.-F. i A. G. Skarżąca M. K.-F. nie reprezentuje A. G. w tym postępowaniu – nie została Jej bowiem udzielona pisemna zgoda w myśl art. 101 ust. 2a u.s.g. – reprezentuje Ją profesjonalny pełnomocnik, któremu udzieliła pełnomocnictwa. M. K.-F. nie działała również w imieniu K. M., A. J. i U. B. gdyż nie posiadała od tych osób pisemnej zgody. Osoby te reprezentował profesjonalny pełnomocnik w oparciu o udzielone pełnomocnictwo. Skargi K. M., A. J. i U. B. z powodu nie uiszczenia wymaganego wpisu zostały prawomocnie odrzucone.
W związku z powyższym należy rozważyć czy skarżące M. K.-F. i A. G. posiadają legitymację procesową do wniesienia skargi. Tym samym należy ocenić istnienie interesu prawnego po ich stronie, jak również rozważyć, czy będąca przedmiotem skargi uchwała narusza ich prawem chroniony interes lub uprawnienia w sprawie z zakresu administracji publicznej, przy czym chodzi tu o własny interes prawny podmiotu skarżącego. Skarżący wnoszący skargę do sądu administracyjnego w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g., na omawianą uchwałę powinni wykazać, że istnieje prawnomaterialny związek pomiędzy jego prawnie gwarantowaną sytuacją, a zaskarżoną uchwałą.
Związek polegający na tym, że uchwała ta narusza jego własny interes lub uprawnienie "z zakresu administracji publicznej" czyli wypływa z ochrony prawa publicznego, związanego z obowiązkiem realizacji zadań publicznych, umocowanych w przepisach prawa administracyjnego i służących zaspokajaniu potrzeb społeczności lokalnej.
Ustawa o samorządzie gminnym nie zawiera legalnej definicji "interesu prawnego" podobnie jak i inne ustawy samorządowe. Lukę tę uzupełnia doktryna prawa i orzecznictwo sądowoadministracyjne, które pojęcie to rozumieją jako powiązanie normatywne indywidualnych praw i obowiązków wynikających z norm prawa przedmiotowego – z jednej strony, z zaskarżonym aktem – z drugiej (wyrok WSA w Olsztynie z dnia 7 grudnia 2010 r. II SA/Ol 892/10).
Z powołanego art. 101 § 1 u.s.g. wynika, że tak rozumiany interes prawny winien istnieć w okresie poprzedzającym wniesienie skargi i uprawniać skarżącego do żądania działania organu administracyjnego oraz, że interes istniejący już w dniu podejmowania uchwały został tą uchwałą naruszony (wyrok NSA z dnia 13 marca 2012 r., II OSK 2334/11).
Przyjmuje się także, że interes prawny ma charakter osobisty, zindywidualizowany, dotyczy określonej osoby. Musi odnosić się wprost do podmiotu kwestionującego uchwałę i dotyczyć bezpośrednio tego podmiotu.
Uchwała musi naruszać rzeczywiście istniejący interes prawny skarżącego. Brak bezpośredniego wpływu uchwały na sferę prawną określonego podmiotu nie pozwala na przyznanie mu legitymacji (wyrok NSA z 23 maja 2002 r., IV SA 1486/01, wyrok NSA z dnia 7 lutego 2002 r., SA/Bk 1082/01, wyrok NSA z dnia 14 marca 2002 r., II SA 2506/01 wyrok NSA z 18 września 2003 r., II SA 2673/02, wyrok WSA w Białymstoku z 4 maja 2006 r., II SA/Bk 763/05, wyrok WSA w Olsztynie z 7 grudnia 2010 r., II SA/Ol 892/10, wyrok WSA w Poznaniu z 27 czerwca 2012 r., IV SA/Po 237/12).
W wyroku z dnia 4 września 2001 r., II SA 1410/01 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "Podmiot skarżący musi wykazać naruszenie interesu prawnego, polegające na istnieniu bezpośredniego związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą a własną indywidualną i prawnie gwarantowaną sytuacją. Taki związek miałby istnieć w chwili wprowadzania w życie danego aktu i powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia skarżącego konkretnych – mających oparcie w przepisach prawa materialnego uprawnień".
Od tak rozumianego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny. Polega on na tym, że podmiot wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany sposobem uregulowania danej kwestii, jednakże poprzez dane uregulowanie nie dochodzi do naruszenia normy prawa dotyczącej jego sytuacji prawnej (wyrok WSA z Lublinie z dnia 11 października 2007 r., sygn. akt III SA/Lu 282/07). Chodzi zatem o przepis prawa administracyjnego, który daje osobie zainteresowanej możliwość określonego zachowania się, a zatem stwarza na rzecz tej osoby podmiotowe prawo publiczne. Oznacza to, że interesu prawnego z zakresu administracji publicznej nie można utożsamiać np. z interesem cywilnym czy pracowniczym, aczkolwiek może on wywołać skutki w obu tych sferach.
Z naruszeniem interesu prawnego mamy do czynienia wówczas, gdy zaskarżonym aktem zostanie, w sferze prawnej odebrane lub ograniczone jakiejś prawo skarżącego wynikające z przepisów prawa, bądź też zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub zmieniony dotychczas ciążący na nim obowiązek. Przy czym związek pomiędzy własną, indywidualną sytuacją prawną skarżącego a zaskarżoną uchwałą musi istnieć już obecnie a nie w przyszłości oraz powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia konkretnych uprawnień albo nałożenia obowiązków. Nie jest zatem wystarczające wskazanie samej potencjalnej możliwości naruszenia interesu prawnego w przyszłości (wyrok NSA z dnia 8 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1885/07).
Mając na uwadze powyższe rozważania należy stwierdzić, że na podmiocie skarżącym uchwałę ciąży obowiązek wykazania:
- naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia – czyli pozbawienie lub odebranie jakiegoś prawa lub uniemożliwienie ich realizacji, wynikających z przepisów prawa, bądź też nałożenia nowego obowiązku lub zmiany dotychczas ciążącego obowiązku,
- naruszenia interesu prawnego dokonanego w momencie podjęcia zaskarżonej uchwały.
Z powołanego art. 101 § 1 u.s.g. wynika że obowiązek udowodnienia że istnieje związek pomiędzy zaskarżoną uchwałą a indywidualną sytuacją prawną należy do skarżącego. Na skarżącym ciąży obowiązek wykazania konkretnej normy prawa materialnego, które naruszałoby interes prawny strony.
Według Sądu skarżące nie wykazały, że zaskarżoną uchwałą naruszono prawo mające bezpośredni wpływ na własną i indywidualną sytuację prawną.
Skarżące wskazywały, że zaskarżone uchwały naruszają art. 206 ust. 5 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – przepisy wprowadzające ustawę – Prawo oświatowe poprzez zorganizowanie szkoły, która nie funkcjonuje w jednym budynku lub jego bliskiej lokalizacji, art. 206 ust. 6 w zw. z art. 117 ust. 1 ustawy wprowadzającej poprzez dokonywanie likwidacji szkoły na podstawie uchwały, o której mowa w art. 206 ust. 1 mimo, iż przepis niniejszy wyłącza całkowitą taką możliwość, art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym poprzez nieuwzględnienie przy wydaniu uchwał będących przedmiotem zaskarżenia stanowiska wynikającego ze zbiorowych potrzeb wspólnoty.
Ponadto skarżące zarzuciły naruszenie przepisów postępowania to jest art. 7, 77 § 1, art. 80, art. 8 i art. 107 kodeksu postępowania administracyjnego.
W ramach wskazanego naruszenia prawa skarżące podniosły następujące okoliczności:
- dużą odległość pomiędzy budynkami szkoły, co jest sprzeczne z art. 206 ustawy przepisów wprowadzających,
- rozdzielenie rodzeństwa w sytuacji gdy są różnice wiekowe, co wiąże się z brakiem poczucia bezpieczeństwa rodzeństwa,
- brak efektywnego zarządzenia związanego z dużymi odległościami obu budynków szkoły,
- każda ze szkół (budynków) była odpowiednio przystosowana do potrzeb uczniów klas I-VIII, co czyni decyzję o połączeniu szkół za niezrozumiałą,
- obiekty sportowe należą do GOS i RU - pierwszeństwo z ich korzystania mają zgrupowania i obozy sportowe, a nie szkoła,
- przed podjęciem uchwał nie przeprowadzono konsultacji z rodzicami uczniów, zaś przedstawiona w petycji do Kuratora Oświaty argumentacja nie została wzięta pod uwagę,
- Rada Miejska wystąpiła wbrew dyspozycji art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym zgodnie z którym do zadań własnych gminy należy zaspokojenie zbiorowych potrzeb wspólnoty,
- duże odległości pomiędzy budynkami szkoły powodują, że dzieci muszą być przewożone na zajęcia gimnastyczne i wspólne uroczystości szkolne.
Skarżące zarzuciły sprzeczności w wypowiedzi organu w kwestii przemieszczania się uczniów – organ bowiem twierdzi, że takie sytuacje nie będą miały miejsca, a następnie, że uczniowie będą przewożeni tylko na zajęcia sportowe i uroczystości szkolne.
W tym miejscu Sąd zauważa, że również pewne sprzeczności pojawiają się w wypowiedziach skarżących, z jednej strony bowiem twierdzą, że oba budynki spełniają warunki do bycia odrębnymi szkołami, a z drugiej pojawiają się zarzuty odnośnie braku swobodnego korzystania z sali sportowej położonej obok budynku dawnej Szkoły Podstawowej nr [...].
W ocenie Sądu żaden z przedstawionych zarzutów nie odnosi się wprost do sytuacji skarżących lub ich dzieci. Odwrotnie skarżąca M. K.-F. obecna na rozprawie w dniu 31 stycznia 2017 r. stwierdziła, że Jej dziecko odbywa zajęcia w dawnym budynku Szkoły Podstawowej Nr [...] i ta sytuacja jest dla niej korzystna z uwagi na to, że w pobliżu ma mieszkanie. Jeśli idzie o dziecko (dzieci) skarżącej A. G. to ze skargi nie wynika nawet, do którego budynku szkoły uczęszcza.
Mając na uwadze przedmiot, treść i postanowienia omawianej uchwały, nie można uznać, że zaskarżona uchwała godzi w sferę prawną skarżących przez wywołanie negatywnych następstw prawnych na przykład przez uniemożliwienie realizacji ich uprawnień lub interesu prawnego, czy też pozbawia skarżących przysługującego im prawa albo ogranicza je w sposobach czynienia użytku z dotychczas przysługującego uprawnienia.
Dla skuteczności skargi wniesionej na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. konieczne jest – na co wskazano wyżej – wykazanie naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, wpływającego już w momencie wydania uchwały na sytuację skarżących. Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia kwestionowaną uchwałą jest naruszeniem zindywidualizowanym, wymierzonym w realne i możliwe do wskazania dobra prawne.
W ocenie Sądu skarżące obowiązane były wykazać, że zaskarżona uchwała narusza ich interes prawny lub uprawnienia polegające na istnieniu związku między zawartymi w kwestionowanej uchwale unormowaniami a ich własną indywidualną sytuacją prawną wynikającą z prawa materialnego.
Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 4 listopada 2003 r., sygn. akt SK 30/02 (OTK-A 2003, Nr 8, poz. 4) stwierdził, że skarga wywiedziona na podstawie art. 101 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis czyli do jej wniesienia nie legitymuje sama ewentualna sprzeczność zaskarżonej uchwały z prawem, ani też zagrożenie naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, lecz interes prawny lub uprawnienie skarżącego do wniesienia skargi muszą być faktycznie naruszone.
Czyli nawet gdyby zaskarżone uchwały naruszały prawo ale nie naruszały uprawnienia lub interesu prawnego skarżącego nie posiada on legitymacji do złożenia skargi w trybie art. 101 § 1 u.s.g.
Jak wyżej wskazano skarżące nie wykazały aby ich interes prawny został naruszony zaskarżonymi uchwałami, skarżące mówiąc o kłopotach organizacyjnych w funkcjonowaniu szkoły (choć skargi są pisane w okresie wakacji i ta kwestia nie została jeszcze "przetestowana"), a także o rozdzieleniu rodzeństwa w związku z tym, że szkoła będzie znajdować się w dwóch "budynkach", nie twierdzą, że taka sytuacja ich dotyczy, nie wskazują nawet, że dotyczy to określonej grupy; zarzuty są teoretyczne, podobnie jak idzie o przemieszczanie się uczniów między budynkami.
Na marginesie należy zauważyć, co podnosi organ, że dotychczas uczniowie z dawnej Szkoły Podstawowej Nr [...] również byli przewożeni na salę sportową w pobliżu budynku dawnej Szkoły Podstawowej Nr [...].
Skarżące uzasadniając swoją legitymację procesową twierdzą, że materialnoprawną podstawę ich interesu prawnego stanowią przepisy ustawy wprowadzającej, które określają standardy, według których ma nastąpić organizacja sieci szkół związanych z reformą szkolną. "Rodzice mają prawo żądać by uczniowie realizowali obowiązek szkolny w standardach przewidzianych prawem."
Jednakże w ocenie Sądu skarżące nie wykazały, że standardy przewidziane prawem zostały naruszone. Nie wskazały na czym polega naruszenie ich sytuacji prawnej, na czym polega obniżenie standardów, które daje im prawo.
W tej sytuacji należy uznać, że skarżącym nie przysługuje w niniejszej sprawie legitymacja do wniesienia skargi na podstawie art. 101 § 1 u.s.g. W związku z powyższym Sąd nie może badać zaskarżonej uchwały pod względem merytorycznym. Kontrola sądowa takiej uchwały może być wszczęta tylko przez podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostałoby naruszone (wyroki NSA z dnia 23 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2451/11, z dnia 15 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 2813/14).
W ocenie Sądu skarżące w swoich wywodach wskazują na ewentualnie naruszenie interesu faktycznego.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) orzekł jak wyżej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło