IV SA/Wr 389/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA – Jolanta Sikorska po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z.S. na decyzję D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] 2010 r. nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej p o s t a n a w i a: umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie przyznania prawa pomocy przez ustanowienie pełnomocnika z urzędu. 1 U z a s a d n i e n i e Wydanym w niniejszej sprawie wyrokiem z dnia 4 listopada 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę Z. S., dalej skarżąca, na decyzję D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] 2010 r. nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 28 grudnia 2010 r. przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, którego na wniosek Sądu wyznaczyła Okręgowa Rada Adwokacka we W., zawiadamiając o tym Sąd pismem z dnia 30 grudnia 2010 r. Z akt sprawy wynika, że skarga kasacyjna sporządzona i wniesiona do Sądu przez wyznaczonego dla skarżącej pełnomocnika z urzędu została odrzucona postanowieniem tut. Sądu z dnia 21 marca 2011 r. Postanowienie to stało się prawomocne. Następnie wydanym w niniejszej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 11 maja 2012 r. sygn. akt II OZ 373/12 zostało odrzucone zażalenie skarżącej na w/w postanowienie tut. Sądu z dnia 21 marca 2010 r. w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej skarżącej od wydanego w sprawie wyroku z dnia 4 listopada 2010 r. Pismem z dnia 14 stycznia 2013 r. skarżąca zwróciła się do tut. Sądu o przyznanie innego adwokata z urzędu, który miałby ją reprezentować przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. W odpowiedzi poinformowano skarżącą pismem z dnia 17 stycznia 2013 r., sporządzonym w wyniku wykonania zarządzenia sędziego z dnia 16 stycznia 2013 r., że do rozpoznania wniosku skarżącej o wyznaczenie innego pełnomocnika z urzędu właściwa jest Okręgowa Rada Adwokacka we W. Następnie Izba Adwokacka we Wrocławiu ORA we W. skierowała do skarżącej pismo z dnia 28 stycznia 2013 r. zawierające informację o możliwości zmiany wyznaczonego dla skarżącej adwokata z urzędu, który miałby ją zastępować w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. W dniu 10 czerwca 2013 r. wpłynął do tut. Sądu nadesłany przez Naczelny Sąd Administracyjny skierowany do tego Sądu wniosek skarżącej z dnia 31 maja 2013 r. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie oraz wyznaczenie innego adwokata z urzędu, który będzie reprezentował skarżącą przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Rozpoznając wniosek skarżącej z dnia 31 maja 2013 r. o wyznaczenie innego adwokata z urzędu, który będzie reprezentował skarżącą przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie Sąd uznał, że postępowanie wszczęte w/w wnioskiem należy umorzyć jako bezprzedmiotowe. Sąd uznał, mając na względzie treść pisma skarżącej z dnia 31 maja 2013 r., że powyższy wniosek jest w istocie ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w związku ze złożonym przez nią wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej sporządzonej przez ustanowionego dla niej w ramach przyznanego prawa pomocy adwokata z urzędu. Zważyć należy, że zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 253 p.p.s.a. o wyznaczenie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego sąd zwraca się do właściwej okręgowej rady adwokackiej, rady okręgowej izby radców prawnych, Krajowej Rady Doradców Podatkowych lub Krajowej Rady Rzeczników Patentowych. Wskazać należy, że skarżąca uzyskała na podstawie prawomocnego postanowienia referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu z dnia 28 grudnia 2010 r. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, a Kierownik Adwokackiej Pomocy Prawnej świadczonej z urzędu Okręgowej Rady Adwokackiej we W., zgodnie z art. 253 p.p.s.a. wyznaczył dla skarżącej pełnomocnika do reprezentowania jej w niniejszej sprawie. W tej sytuacji prawo pomocy przyznane skarżącej przez Sąd zostało skonsumowane. W postanowieniu z dnia 14 września 20112 r. sygn. akt I OZ 662/11 (lex nr 898917) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "Z treści art. 253 p.p.s.a. wynika, że kompetencja sądu ogranicza się jedynie - oprócz samego przyznania prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata - do zwrócenia się do okręgowej rady adwokackiej. Następnie to organ samorządu korporacyjnego wyznacza - w zgodzie z właściwymi dla niego regułami - określoną osobę do reprezentowania skarżącej. Żaden przepis p.p.s.a. nie uprawnia sądu administracyjnego do ingerowania w powyższe czynności." Zgodnie z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. II GZ 111/09 (lex nr 552782), brak jest podstawy prawnej do wyznaczenia przez sąd konkretnego (z imienia i nazwiska) pełnomocnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie ma wpływu na decyzję w tym zakresie. Nie ma również oparcia w prawie dokonywanie przez sąd zmiany wyznaczonego stronie pełnomocnika, czy występowanie przez sąd z takim wnioskiem. To strona, dla której ustanowiono a następnie wyznaczono pełnomocnika, może zwrócić się do właściwego organu samorządu zawodowego (w rozpoznawanej sprawie do okręgowej rady adwokackiej) z wnioskiem o jego zmianę. Jeżeli, pomimo ustanowienia pełnomocnika z urzędu, stronie nie odpowiada sposób, w jaki jest reprezentowana, to powinna swoje zastrzeżenie zgłosić odpowiednio uprawnionym organom korporacji zawodowych, a nie sądowi, gdyż nie może on wydać ponownego rozstrzygnięcia o przyznaniu prawa pomocy w postaci innego pełnomocnika, bowiem przyznane jej prawo pomocy w tym zakresie zostało już skonsumowane. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lipca 2012 r. sygn. I OZ 502/12, lex nr 1225543). Jeżeli zatem stronie zostało przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, to ponowny wniosek w tym przedmiocie, jak również skierowany do sądu wniosek o zmianę wyznaczonego przez radę adwokacką pełnomocnika jest bezzasadny. Strona nie może skutecznie domagać się od sądu przyznania kolejnego prawa pomocy, ponieważ jej prawo w tym zakresie zostało skonsumowane prawomocnym postanowieniem sądu, jak również wyznaczenia innego pełnomocnika z urzędu. Sąd nie ma bowiem wpływu na decyzję w zakresie wyznaczenia konkretnego pełnomocnika. Rola sądu w tym zakresie ogranicza się, zgodnie z art. 253 p.p.s.a. do wystąpienia do właściwej okręgowej rady adwokackiej o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu w związku z przyznaniem prawa pomocy. W przypadku gdy strona, której przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, zwróci się z ponownym wnioskiem w zakresie węższym bądź pokrywającym się z zakresem przyznanego prawa pomocy, to postępowanie wszczęte w tym przedmiocie jest bezprzedmiotowe. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2012 r. sygn. II FZ 29/12, lex nr 1121119 oraz postanowienie tego Sądu z dnia 19 października 2010 r., sygn. II FZ 444/10, lex nr 742498). W tym stanie rzeczy postępowanie wszczęte wnioskiem skarżącej z dnia 31 maja 2013 r. podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe, co orzeczono na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Z powyższego wynika, że skarżąca może zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej we W., a nie do sądu, o wyznaczenie dla niej innego pełnomocnika z urzędu. Ponadto w związku z treścią pisma skarżącej z dnia 31 maja 2013 r. wskazać należy, że zgodnie ze zdaniem drugim art. 253 p.p.s.a, "Jeżeli adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy ustanowiony w ten sposób ma podjąć czynności poza siedzibą sądu orzekającego, właściwa okręgowa rada adwokacka, rada okręgowej izby radców prawnych, Krajowa Rada Doradców Podatkowych lub Krajowa Rada Rzeczników Patentowych, na wniosek ustanowionego adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, wyznaczy w razie potrzeby adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego z innej miejscowości."