IV SA/Wr 452/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Julia Szczygielska Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński (sprawozdawca) Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Protokolant Aleksandra Markiewicz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 21 listopada 2012 r. sprawy ze skargi B. K. i W. K. na pismo Dyrektora Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców D. Urzędu W. we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie prawidłowości zameldowania postanawia: I. odrzucić skargę II. zwrócić skarżącemu B. K. kwotę 100 (słownie: sto)złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi. Pismem z dnia [...] maja 2012 r. B. K. i W. K.– zwani dalej skarżącymi, wnieśli skargę na pismo Dyrektora Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców D. Urzędu Wojewódzkiego we W. z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie prawidłowości zameldowania. W zaskarżonym piśmie organ, w związku z zakończeniem postępowania wyjaśniającego, wszczętego na wniosek skarżących z dnia [...] lutego 2012 r. w sprawie wyjaśnienia zasadności zameldowania na pobyt czasowy ks. M. S. w Parafii Rzymsko – Katolickiej im. Św. J. w K. przez Wójta Gminy M., poinformował skarżących, że czynność zameldowania została dokonana prawidłowo. Ponadto organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 7 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych pobytem czasowym jest przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem. Dodał, że czynność zameldowania potwierdza istniejący stan faktyczny, w zakresie przesłanki pobytu osoby meldowanej w miejscu objętym zgłoszeniem. Jest to jedyna i wystarczająca podstawa do dokonania czynności meldunku. Wskazał, że z dostarczonej dokumentacji wynika, że ks. M. S. dokonując zameldowania na pobyt czasowy przebywał w danym miejscu, a więc spełnił wymienioną przesłankę. Podał, że przedłożone przez skarżących dokumenty, potwierdzające niezadowolenie z posługi wykonywanej przez księdza nie są wystarczającą okolicznością do zanegowania prawidłowości dokonania zameldowania. Wskazał również, że skarżący – B. K. otrzymał pismem z dnia [...] lutego 2012 r. wyjaśnienia w sprawie skargi na zachowanie pracownika Urzędu Gminy w M. B. G. W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że w niniejszej sprawie zaskarżone zostało pismo informujące (wyjaśniające) Dyrektora Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców D. Urzędu Wojewódzkiego we W. z dnia [...] kwietnia 2012 r. Wskazał, że zaskarżonym pismem organ wystosował do skarżących odpowiedź na ich pismo z dnia [...] lutego 2012 r., będącą pochodną treści dokumentów otrzymanych od Wójta Gminy M. w przedmiotowej sprawie. Pismo to nie miało charakteru władczego rozstrzygnięcia organu administracji publicznej. Wyjaśnił, że pismo to nie było związane z żadnym toczącym się postępowaniem administracyjnym, w więc nie było decyzją, postanowieniem i nie dotyczyło uzyskania przez skarżących uprawnień lub nałożenia na nich obowiązków. Powołał się na stanowisko sądów administracyjnych wskazujące na odmowę nadania przymiotu decyzji lub postanowienia pismom zawierającym informację, opinię, stanowiska organów, w sytuacji gdy nie spełniają one wymogów tych rodzajów rozstrzygnięć organów administracyjnych, wskazanych wprost w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego (zob. postanowienie WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 26 kwietnia 2012 r., sygn. akt I SA/Go 249/12). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna. Podstawą merytorycznego rozpoznania skargi jest stwierdzenie, że jej przedmiot podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny. Uznanie, że nie mieści się ona w zakresie kognicji sądów administracyjnych powoduje odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej, co wynika z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej p.p.s.a. Zakres kognicji sądów administracyjnych określa art. 3 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3 art. 3). Z powyższego, zamkniętego katalogu spraw wynika, że pismo wyjaśniające (informacyjne), za jakie należy uznać stanowisko organu w niniejszej sprawie, nie podlega kontroli sądów administracyjnych. Zatem należało uznać, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna, bowiem przedmiotem zaskarżenia nie jest decyzja ani postanowienie, o których mowa we wskazanym przepisie, nie jest również akt lub czynność z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.), a także bezczynność organu, bądź przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a art. 3 § 2 p.p.s.a. Pismo to nie ma charakteru władczego rozstrzygnięcia organu administracji publicznej, stanowi jedynie odpowiedź na pismo skarżących, w którym organ udzielił wyjaśnień, że czynność zameldowania na pobyt czasowy ks. M. S. w Parafii Rzymsko – Katolickiej im. Św. J. w K. przez Wójta Gminy M. została dokonana prawidłowo. Wobec powyższego zaskarżone pismo nie spełnia wymogów żadnego z zaskarżalnych do sądu administracyjnego aktów prawnych, przede wszystkim decyzji, postanowień, ani też innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Wskazać należy, że za decyzję administracyjną można uznać tylko takie oświadczenie woli organu administracyjnego, które wywiera skutki prawne w sferze stosunku materialnoprawnego, bądź w sferze stosunku administracyjnego procesowego. Skutki materialnoprawne zawierają się w kształtowaniu, zmianie lub wygaśnięciu stosunku administracyjnoprawnego, co z punktu widzenia strony (adresata decyzji) znajduje wyraz w przyznaniu jej uprawnienia lub nałożeniu obowiązków, bądź stwierdzenia istnienia określonego uprawnienia lub obowiązku. Ponadto nie ulega wątpliwości, że decyzja jak i postanowienie, wydawane są w postępowaniu toczącym się przed danym organem administracji publicznej w indywidualnej sprawie administracyjnej i stanowią jej rozstrzygnięcie. W ocenie Sądu, zaskarżone pismo nie jest również innym aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Wymaga podkreślenia, że akt lub czynność w rozumieniu powołanego przepisu powinien być skierowany do indywidualnego podmiotu i mieć charakter publicznoprawny, co oznacza, że skarga może dotyczyć aktów lub czynności tych organów, które są uprawnione do prowadzenia działalności mieszczącej się w zakresie pojęcia "działalności administracji publicznej". Ponadto, musi odnosić się do praw lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Wymóg ten należy rozumieć w ten sposób, że dany akt lub czynność ustala (odmawia ustalenia), stwierdza (odmawia stwierdzenia), potwierdza (odmawia potwierdzenia) uprawnienia lub obowiązki określone przepisami prawa administracyjnego. Powyższe warunki muszą być spełnione łącznie (zob. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa, 2005, str. 61 i nast.). Nie ulega wątpliwości, że zaskarżone zostało pismo informujące (wyjaśniające), które nie było związane z żadnym toczącym się postępowaniem administracyjnym i nie dotyczyło uzyskania przez skarżących konkretnych uprawnień lub nałożenia konkretnych obowiązków. Właściwość rzeczowa sądów administracyjnych jest wprost określona przepisami prawa i nie pozostawia wątpliwości co do interpretacji zakresu tej właściwości. Wskazać również należy, że zaskarżone pismo informacyjne wyraża stanowisko Dyrektora Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców D. Urzędu Wojewódzkiego we W. w przedmiocie wykonywanie zadań przez Wójta Gminy M. w przedmiocie prawidłowości zameldowania. Wniesiona w niniejszej sprawie skarga jest zatem skargą powszechną, o jakiej mowa Dziale VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej k.p.a., w szczególności skargą określoną w art. 227 k.p.a., opartą na zarzucie dotyczącym wadliwej działalności organu lub jego pracownika. Nie daje ona jednak podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego, ani też postępowania sądowego lecz uruchamia tylko jednoinstancyjne postępowanie administracyjne o charakterze uproszczonym, kończące się czynnością faktyczną w postaci zawiadomienia. Rozstrzygnięcia wydawane w tym podstępowaniu nie kształtują jednocześnie w sposób bezpośredni sytuacji prawnej podmiotu wnoszącego taką skargę. Sąd zauważa, że zaskarżone pismo posiada wszystkie wymogi formalne zawiadomienia o sposobie załatwienia skargi, o których mowa w art. 238 § 1 k.p.a. Skarga wniesiona w tym przedmiocie do Sądu administracyjnego jest niedopuszczalna, bowiem Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania skarg powszechnych w rozumieniu Działu VIII k.p.a., a więc skarg związanych z krytyką należytego wykonywania zadań przez właściwe organy albo ich pracowników, ani także do oceny prawidłowości prowadzonego postępowania skargowego w trybie przepisów Działu VIII k.p.a. Stwierdzić należy, że sądy administracyjne kontrolują wyłącznie działalność administracji publicznej w zakresie określonym w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a ta forma działalności administracji (skargi powszechne w rozumieniu Działu VIII k.p.a.) nie została wymieniona w art. 3 § 2 p.p.s.a., zatem nie podlega kognicji sądów administracyjnych (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2692/11; z dnia 1 marca 2010 r., sygn. akt II OSK 478/09; z dnia 8 maja 2009 r. sygn. II OSK 689/09; z dnia 25 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 241/09, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Mając na uwadze powyższe, zaskarżone pismo nie mieści się w kategorii aktów wymienionych w art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a., zatem nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. W tym stanie rzeczy, skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., co orzeczono w pkt. I sentencji postanowienia. O zwrocie skarżącemu – B. K. uiszczonego wpisu od skargi orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.