IV SA/Wr 520/08

WyrokWSA we Wrocławiu2008-12-10

Skład orzekający: Wanda Wiatkowska-Ilków, Tadeusz Kuczyński, Małgorzata Masternak-Kubiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przy ustalaniu wysokości zaliczki alimentacyjnej, w sytuacji gdy dochód rodziny nie przekracza 50% kwoty określonej w art. 7 ust. 2 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, należy brać pod uwagę dochód rodziny czy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że interpretacja art. 8 ust. 2 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, zgodnie z którą przy ustalaniu prawa do zwiększonej zaliczki alimentacyjnej należy brać pod uwagę dochód rodziny w przeliczeniu na osobę, jest prawidłowa. W związku z tym, odmienna interpretacja organów administracyjnych, opierająca się na dochodzie rodziny jako całości, była błędna i skutkowała uchyleniem zaskarżonych decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., która utrzymała w mocy decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. zmieniającą pierwotną decyzję o przyznaniu zaliczki alimentacyjnej. Zmiana polegała na obniżeniu kwoty zaliczki oraz zobowiązaniu do zwrotu nienależnie pobranej części. Podstawą zmiany było uzyskanie przez skarżącą dochodu po zakończeniu urlopu wychowawczego, co wpłynęło na wysokość przysługującej zaliczki. Skarżąca kwestionowała sposób ustalenia dochodu rodziny i wysokość zaliczki.
Rozstrzygnięcie
Uchylono decyzje I i II instancji oraz orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędzia WSA Małgorzata Masternak-Kubiak Protokolant Dorota Hurman po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 10 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania zaliczki alimentacyjnej. I uchyla decyzje I i II instancji II orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w L. decyzją z dnia [...] na podstawie art. 163 kpa w związku z art.7, art.8 ust.1 pkt.2, art.10a, art. 15 art. 18 ust.2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. z 2005r. Nr 86 poz. 732, Nr 164 poz. 1366); art.30 ust.2 pkt.1 ust.6 i 8 art. 3 pkt.1 pkt. 24 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2005r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm.) oraz § 18 ust.1 Rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 02 czerwca 2005r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105 poz. 881 z późn. zm.);104 i 130 § 4 kpa oraz Zarządzenia P.0151/361/2005 i P.0151-362/2005 z dnia 31 sierpnia 2005r. Prezydenta Miasta L. w sprawie upoważnienia do wydawania decyzji administracyjnych 1. zmienił decyzję ostateczną Nr [...] z dnia [...] w części dotyczącej przyznanej zaliczki alimentacyjnej na dzieci: D., W. i P. T. w ten sposób, że: zmienił wysokość w/w świadczenia od 01 grudnia 2006r. do 31 sierpnia 2007r. z kwoty 200 zł miesięcznie na kwotę 120 zł miesięcznie na każde dziecko, 2. zobowiązał do zwrotu nienależnie pobranej zaliczki alimentacyjnej za okres od 01-12-2006r. do 31-01-2007r. w kwocie 480 zł wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia następującego po dniu wypłaty zaliczki. W pozostałym zakresie decyzja nie ulega zmianie. W uzasadnieniu wskazał, że decyzją Nr [...] z dnia [...] przyznano zainteresowanej uprawnienia do pobierania zaliczki alimentacyjnej na dzieci na podstawie złożonego przez nią wniosku. W/w świadczenie zostało ustalone na okres od 01 września 2006r. do 31 sierpnia 2007r. w kwocie po 200 zł miesięcznie na każde dziecko, ponieważ skarżąca jest osobą samotnie wychowującą dzieci, w rodzinie są trzy osoby uprawnione do zaliczki alimentacyjnej, a dochód miesięczny rodziny według informacji podanych we wniosku wynosił 0 zł miesięcznie i nie przekraczał 50% kwoty 583 zł. Dnia 16 lutego 2007r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie zbadania uprawnień do zaliczki alimentacyjnej przyznanej wnioskodawczyni na podstawie w/w decyzji oraz ustalenia kwoty ewentualnych świadczeń nienależnie pobranych. Jednocześnie z pismem z dnia 16-02-2007r. została wezwana do Ośrodka w celu złożenia wyjaśnień dotyczących sytuacji rodzinnej i majątkowej. Dnia 22 lutego 2007r. skarżąca poinformowała Ośrodek o fakcie uzyskania przez nią dochodu od miesiąca grudnia 2006r. spowodowanym zakończeniem urlopu wychowawczego i podjęciem pracy. Do protokołu dołączyła dwa zaświadczenia zakładu pracy mówiące o tym, iż za miesiąc listopad 2006r. otrzymała wynagrodzenie za pracę w wysokości 593,30 zł netto. Dochód ten zgodnie z art. 3 pkt.24 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych jest dochodem uzyskanym. Natomiast zgodnie z § 18 ust.1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105 poz. 881 wraz z późn. zm.) w przypadku uzyskania przez członka rodziny dochodu po roku, z którego dochody stanowią podstawę do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych, do dochodu rodziny dodaje się miesięczną kwotę dochodu uzyskanego przez członka rodziny. W związku z powyższym od miesiąca grudnia 2006r. wnioskodawczyni posiada uprawnienia do zaliczki alimentacyjnej na dzieci w kwocie po 120 zł miesięcznie na podstawie art. 8 ust.1 pkt.2 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej., który stanowi, że zaliczka przysługuje do wysokości świadczenia alimentacyjnego, nie więcej jednak niż w przypadku gdy w rodzinie są trzy osoby, lub więcej, uprawnione do zaliczki przysługuje kwota 120 zł dla osoby uprawnionej albo 170 zł, jeżeli osoba ta legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W wyniku zmiany powyższej decyzji powstała kwota nienależnie pobranych świadczeń w postaci zaliczki alimentacyjnej, którą pobrała skarżąca w miesiącu grudniu 2006r. i styczniu 2007r. w kwocie 480 zł. Przepis art. 15 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej stanowi, że osoba, która pobrała nienależnie zaliczkę, jest zobowiązana do jej zwrotu. Powyższa kwota zgodnie z art. 30 ust. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych podlega zwrotowi łącznie z ustawowymi odsetkami, które są naliczane od dnia następującego po dniu wypłaty świadczenia. Na dzień wydania niniejszej decyzji odsetki wynoszą 7,90 gr. i ulegną zwiększeniu do dnia spłaty należności. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła M. Tk. Przyznała, iż podjęła pracę w październiku 2006r. i za przepracowany cały miesiąc uzyskała dochód w kwocie 593,30 zł. Podniosła, że dochód jej rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 583 zł. Według odwołującej się dokonano błędnej kwalifikacji winna bowiem otrzymać zaliczkę alimentacyjną w kwocie 250 zł na każde dziecko na podstawie art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy. Tymczasem przyznano jej zaliczkę alimentacyjną w kwocie 120 zł na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z dnia [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98. poz. 1071 z późn. zm.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zgodnie z art. 10 a ustawy z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86. poz. 732 z późn. zm.) organ właściwy wierzyciela może bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do zaliczki, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do zaliczki albo osoba nienależnie pobrała zaliczkę. Z kolei przepis art. 18 ust. 2 ustawy stanowi, że w sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie stosuje się odpowiednio przepisy o świadczeniach rodzinnych, jeżeli nie są sprzeczne z niniejszą ustawą, a także przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego. Według art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006r. Nr 139. poz. 992 z późn. zm.) za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się świadczenia rodzinne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania. O tym czy mamy do czynienia z nienależnie pobranym świadczeniem rodzinnym (a także nienależnie pobraną zaliczką alimentacyjną) należy rozstrzygać w kontekście okoliczności prawnych i faktycznych stanowiących podstawę przyznania świadczenia. Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych i zaliczce alimentacyjnej, zaliczka przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 583 zł. Przepis art. 8 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy stanowi, że zaliczka alimentacyjna przysługuje do wysokości świadczenia alimentacyjnego nie więcej jednak niż: w przypadku gdy w rodzinie są trzy osoby, lub więcej uprawnione do zaliczki - 120 zł dla osoby uprawnionej /.../. W myśl art. 8 ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy w przypadku gdy dochód rodziny nie przekracza 50% kwoty, o której mowa w art. 7 ust. 2, kwotę zaliczki, o której mowa w ust. 1 zwiększa się do: w przypadku gdy w rodzinie są trzy osoby, lub więcej, uprawnione do zaliczki - 250 zł dla osoby uprawnionej. Jak wynika z powyższego prawo do zaliczki alimentacyjnej oraz jej wysokość zależą od dochodu jaki uzyskuje rodzina. Dochód rodziny oznacza przy tym przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy (art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Zasadą więc jest, iż dla potrzeb ustalenia zaliczki alimentacyjnej należy brać pod uwagę dochód rodziny za rok poprzedzający okres zasiłkowy. Ustawodawca przewidział jednak odstępstwa od tej zasady, posługując się pojęciem "uzyskania dochodu" oraz "utraty dochodu". Według art. 3 pkt 24a ustawy o świadczeniach rodzinnych uzyskanie dochodu oznacza to uzyskanie dochodu spowodowane zakończeniem urlopu wychowawczego. W przypadku uzyskania przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego dochodu, o którym mowa w art. 3 pkt 24, prawo do zasiłku rodzinnego ustala się na podstawie dochodu rodziny, osoby uczącej się lub dziecka powiększonego o uzyskany dochód. Z kolei według § 18 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 z późn. zm.) w przypadku uzyskania przez członka rodziny dochodu, do dochodu rodziny dodaje się miesięczną kwotę dochodu uzyskanego przez członka rodziny. Jak wynika z akt sprawy skarżąca samotnie wychowuje trójkę dzieci. Strona na mocy wyroków Sądu Rejonowego w L. z dnia [...] Sygn. Akt [...] oraz z dnia [...] Sygn. [...] miała na rzecz dzieci od ich ojca zasądzone alimenty w kwocie po 200 zł na każde dziecko. Na mocy wyroku zaocznego z dnia [...] Sygn. Akt [...] alimenty te zostały podwyższone do kwoty po 300 zł na każde dziecko. W dniu 8 października 2006r. skarżąca zakończyła urlop wychowawczy i podjęła pracę u swojego dotychczasowego pracodawcy. W grudniu 2006r. strona otrzymała wynagrodzenie w kwocie 593,30 zł z tytułu wykonywania pracy w miesiącu listopadzie 2006r. Przed podjęciem zatrudnienia nie uzyskiwała żadnego dochodu, utrzymywała się ze świadczeń rodzinnych oraz zaliczek alimentacyjnych. Z powyższego wynika, iż począwszy od grudnia 2006r. w przypadku strony nastąpiło uzyskanie dochodu. Pomimo wystąpienia tej okoliczności i świadomości strony co do konieczności zgłaszania tego rodzaju zmian (pouczenie zawarte w decyzji z dnia 9 października 2006r) - nie poinformowała organu wypłacającego zaliczki o ich zaistnieniu. Nastąpiła więc wypłata świadczenia w kwocie nienależnej bowiem w związku z zaistniałymi zmianami stronie wypłacano świadczenie, co do części którego ustało jej prawo. Odnosząc się do argumentacji odwołania Kolegium wskazało, że powołany wyżej przepis art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych i zaliczce alimentacyjnej uprawnia do podwyższonej kwoty zaliczki alimentacyjnej wyłącznie gdy dochód rodziny (a nie dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie) jest niższy niż 50 % z kwoty 583 zł tj. 291,50 zł. Ponieważ dochód rodziny M. T. wynosi 593,30 zł i jest wyższy od kwoty 291,50 zł, zaś w rodzinie są uprawnione trzy osoby do zaliczki alimentacyjnej - kwota zaliczki maksymalnie mogła być ustalona w wysokości 120 zł miesięcznie. Z tych przyczyn nie można było uwzględnić argumentacji skarżącej. Dodało, iż podobny pogląd odnośnie interpretacji powołanego przepisu prawa reprezentuje Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (wyrok z dnia 11 października 2006r. sygn. akt IV SA/Wr 142/06). W skardze na powyższą decyzję wnioskodawczyni wniosła o jej uchylenie jako naruszającej prawo. W uzasadnieniu skargi wskazała, że ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organ są prawidłowe. Natomiast nieprawidłowa jest interpretacja przepisu art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. Uznała, że przy prawidłowej interpretacji tego przepisu należało przyjąć, że w przypadku gdy dochód rodziny nie przekracza 50% o której mowa w art. 7 ust. 2 – to jest kwoty na osobę w rodzinie kwotę zaliczki alimentacyjnej zwiększa się do wysokości określonej w ust. 2 tego przepisu. Oczywiste jest, że art. 8 ust. 2 nawiązuje do normy z art. 7 ust. 2 ustawy. W tym przepisie jest mowa o dochodzie w przeliczeniu na osobę w rodzinie. Określenie kwoty, o której mowa w art. 7 ust. 2 nie oznacza tylko kwoty nominalnej 583 zł ale sposób jej wyliczenia a więc z uwzględnieniem dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę. Wskazała też, że podobną interpretację w/w przepisu przyjęło Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej a także Wydział Prawny i Nadzoru D. Urzędu Wojewódzkiego – które dołączyła do skargi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie a uzasadniając swój wniosek przywołał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Materialnoprawną podstawą do rozpoznania skargi i rozważenia prawidłowości zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej są przede wszystkim art. 7 i 8 ust. 1 pkt 2 oraz art. 10 a, art. 15, art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej /Dz.U. z 2005r. Nr 86 poz. 732 ze zm./. Dokonana przez organy interpretacja powołanych wyżej dwóch pierwszych przepisów oraz zmiana sytuacji dochodowej wnioskodawczyni od grudnia 2006r. uruchomiła instytucję wszczęcia postępowania w trybie art. 61 kodeksu postępowania administracyjnego a następnie zmianę decyzji ostatecznej Nr [...] z dnia [...] przyznającej zaliczkę alimentacyjną na dzieci D., W. i P. T. W wyniku tych dwóch czynników organy zmieniły od grudnia 2006r. wysokość zaliczki alimentacyjnej na każde dziecko z kwoty 200 zł na 120 zł miesięcznie. Stan faktyczny, który zdecydował o wszczęciu powołanej wyżej procedury jest niesporny. Skarżąca, która przebywała do 7 października 2006r. na urlopie wychowawczym podjęła od 8 października 2006r. pracę a jej zarobek za cały przepracowany miesiąc – czyli listopad 2006r. – który otrzymała w grudniu 2006r. wyniósł 593,30 zł netto. Dochód ten zgodnie z art. 3 pkt 24 lit. a ustawy z 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych /Dz.U. Nr 228, poz. 2255 ze zm./ zwany dalej ustawą o świadczeniach rodzinnych jest dochodem uzyskanym. Na podstawie § 18 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne /Dz.U. Nr 105 poz. 88 ze zm./ w przypadku uzyskania przez członka rodziny dochodu po roku, z którego dochody stanowią podstawę do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych, do dochodu rodziny dodaje się miesięczną kwotę dochodu uzyskanego przez członka rodziny. Ustawa o świadczeniach rodzinnych i powołane wyżej rozporządzenie ma istotne znaczenia dla ustalenia, czy zaskarżone decyzje są zgodne z prawem a ich zastosowanie uzasadnia art. 18 § 2 ustawy o zaliczce alimentacyjnej, który stanowi, ze w sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie stosuje się odpowiednie przepisy o świadczeniach rodzinnych jeżeli nie są sprzeczne z niniejszą ustawą a także przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. z 2000r. Nr 98 poz. 1071 ze zm./. Ustawa o zaliczce alimentacyjnej nie stanowi co stanowi dochód rodziny i jak jest on obliczany i dlatego w tej kwestii organy a także Sąd oparły rozważania o treść art. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Określenie dochodu rodziny ma podstawowe znaczenie dla uzyskania zaliczki alimentacyjnej albowiem art. 7 ust. 2 ustawy o zaliczce alimentacyjnej mówi, że zaliczka przysługuje jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 583 zł. W tej kwestii nie ma sporu, wynagrodzenie za pracę uzyskane przez skarżącą od listopada 2006r. daje podstawę do uznania, że jest ona osobą uprawnioną do pobierania zaliczki. Natomiast kluczowym problemem w sprawie jest w jakiej wysokości skarżącej przysługuje omawiana zaliczka. Wiąże się to z rozumieniem, interpretacją art. 8 ustawy o zaliczce alimentacyjnej – dokładnie z ust. 2 tego przepisu, który brzmi, że w przypadku gdy dochód rodziny nie przekracza 50% kwoty, o której mowa w art. 7 ust. 2 tej ustawy zaliczka o której mowa w ust. 1 zwiększa do: 1) w przypadku gdy w rodzinie jest jedna lub dwie osoby uprawnione do zaliczki do 300 zł dla osoby uprawnionej albo 380 zł, jeżeli osoba ta legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, 2) w przypadku gdy w rodzinie są trzy osoby, lub więcej, uprawnione do zaliczki - 250 zł dla osoby uprawnionej albo 300 zł, jeżeli osoba ta legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organy obu instancji uznały, że wnioskodawczyni spełniła warunki określone w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o zaliczce alimentacyjnej. Przepis ten brzmi: zaliczka przysługuje do wysokości świadczenia alimentacyjnego nie więcej jednak niż: 1) w przypadku gdy w rodzinie jest jedna lub dwie osoby uprawnione do zaliczki - 170 zł dla osoby uprawnionej albo 250 zł, jeżeli osoba ta legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) w przypadku gdy w rodzinie są trzy osoby, lub więcej, uprawnione do zaliczki - 120 zł dla osoby uprawnionej albo 170 zł, jeżeli osoba ta legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Według organu nie zachodzą w przypadku skarżącej okoliczności określonego w ust. 2 to znaczy zaliczka alimentacyjna nie może być zwiększona bo, dochód rodziny przekracza 50% kwoty wskazanej w art. 7 ust. 2 – czyli kwotę 291,50 zł /50% kwoty 583 zł/. Dochód rodziny to od grudnia 2006r. – po podjęciu przez skarżącą pracy – wynagrodzenie w kwocie 593,30 zł. W ocenie skarżącej ust. 2 art. 8 ustawy o zaliczce alimentacyjnej jest wadliwie interpretowany przez organ gdyż ustawodawca mówiąc o dochodzie rodziny w wysokości 50% kwoty wyznaczonej w art. 7 ust. 2 miał w istocie na myśli nie dochód rodziny a dochód na członka rodziny. Takie rozumienie omawianego przepisu daje podstawę do przyznania zaliczki alimentacyjnej w kwocie 250 zł. Rozpatrując tę kwestię Sąd orzekający stwierdza, że dotychczas w orzecznictwie istniała rozbieżność w interpretacji art. 8 ust. 2 ustawy o zaliczce alimentacyjnej, tak jeśli idzie o organy orzekające w tych sprawach, jak również i sądy administracyjne. Stąd też zaistniało pytanie prawne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Gliwicach skierowane do Trybunału Konstytucyjnego o treści: czy art. 8 ust. 2 rozpatrywanej ustawy w zakresie, w jakim uzależnia możliwość zwiększenia zaliczki alimentacyjnej od dochodu rodziny, a nie od dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie jest zgody z art. 2, art. 32 i art. 71 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Postanowieniem z dnia 1.10.2008r. sygn. akt P 25/07 Trybunał Konstytucyjny umorzył postępowanie ze względu na niedopuszczalność wydania wyroku – na postawie art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997r. o Trybunale Konstytucyjnym. Jednakże wskazując na konkretne rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego wydane na tle art. 8 ust. 2 ustawy o zaliczce alimentacyjnej – w tym między innymi z 15 lutego 2008r. sygn. akt I OSK 661/07, z 22 listopada 2007r. sygn. akt I OSK 170/07, 9 listopada 2007r. sygn. akt I OSK 73/07 przytoczył argumentację tego sądu uzasadniającą interpretację, iż ustawodawca mówiąc o dochodzie rodziny "miał na myśli" dochód rodziny w przeliczeniu na członka rodziny. Z analizy powołanego orzecznictwa, jak również wyroków NSA zapadłych w sprawach rozstrzyganych w I instancji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu – to jest I OSK 1283/07 z dnia 30 maja 2008r., I OSK 1284/07 z dnia 30 maja 2008r. wynika, że w ocenie tegoż sądu wykładnia gramatyczna art. 8 ust. 2 powinna być połączona z wykładnią celowościową, funkcjonalną i systemową. Stosując w/w wykładnie i mając na względzie usystematyzowanie przepisów ustawy /art. 7 ust. 2 i art. 8/ i ich powiązanie pozwala na przyjęcie, że ustawodawca przyjmując w art. 8 ust. 2 sformułowanie "dochód rodzinny" zawarł jedynie skrót myślowy dotyczący określenia co do dochodu określonego w art. 7 ust. 2 to jest "dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę". Tylko bowiem kwota ustalona w art. 7 ust. 2 ustawy pozwala w ogóle ustalić przesłankę z art. 8 ust. 1 czy 2 ustawy. Przyjęcie innej wykładni powoduje, że rodzina znajduje się w gorszym położeniu, niż rodzina dla której wysokość zaliczki alimentacyjnej określona jest w art. 8 ust. 1 powołanej ustawy. Sąd orzekający w niniejszej sprawie akceptuje interpretację art. 8 ust. 2 omawianej ustawy dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny. Tym samym odmienna interpretacja rozważanego przepisu dokonana przez organy musi spowodować uchylenie zaskarżonych decyzji. Powoduje bowiem, że zainteresowana co najmniej może być w innej sytuacji prawnej. Organy bowiem ustając dochód skarżącej na podstawie art. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych określą czy do skarżącej ma zastosowanie ust. 1 czy 2 cytowanego art. 8. Te ustalenia zadecydują o zasadności zmiany decyzji z dnia 9 października 2006r., a także uznania, że pobrane świadczenie w kwocie 480 zł jest świadczeniem nienależnym. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm./ należało orzec jak wyżej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło