IV SA/Wr 68/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka - Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku E. A. o wstrzymanie wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] w przedmiocie uznania świadczenia pielęgnacyjnego za nienależnie pobrane i podlegające zwrotowi wraz z ustawowymi odsetkami postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. E. A. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na oznaczoną wyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. , Formułując jednocześnie w piśmie z dnia 18 lutego 2016 r. wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z tym uzasadnieniem, że nakaz spłaty kwoty 588 zł oraz narastające odsetki byłyby znacznym uszczupleniem jej budżetu. Skarżąca wywodziła, że nie pracuje, nie osiąga żadnych dochodów, pracuje tylko jej mąż i on pokrywa wszelkie wydatki. Dodała też , że leczy się na [...] i [...], przyjmuje leki [...] i stara się o rentę niezdolności do pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej – p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania , o czym stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a. . Przy czym rozstrzygając na podstawie cytowanego wyżej art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd administracyjny jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Powołana na wstępie ustawa procesowa regulująca postępowanie przed sądami administracyjnymi wymienia w tym przepisie wyłącznie dwie przesłanki stanowiące podstawę do wstrzymania zaskarżonego aktu administracyjnego, a mianowicie: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazać w tym miejscu należy ,że próbę zdefiniowania przesłanki wyrządzenia znacznej szkody podjął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r. sygn. akt GZ 138/04 stwierdzając, że chodzi o taką szkodę, zarówno majątkową jak i niemajątkową, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Nadto jak wynika z ugruntowanego już orzecznictwa sądowo-administracyjnego warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005 s. 166 -168). Podkreślenia jednak wymaga ,że przewidziana w art. 61 § 3 p.p.s.a. ochrona tymczasowa nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami wykonania zaskarżonej decyzji, lecz jedynie przed skutkami bezpośrednio związanymi z jej wykonaniem , których ponadto nie można byłoby naprawić w razie ewentualnego uwzględnienia skargi .Chodzi więc o sytuację, w której szkoda wyrządzona wykonaniem konkretnej decyzji , nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia , ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu rzeczy ( por. postanowienie NSA z 16 kwietnia 2012r. sygn. II FZ 304/12) . Należy przy tym zaznaczyć, że na tym etapie postępowania Sąd nie dokonuje oceny zaskarżonej decyzji. Zostanie bowiem ona poddana odrębnemu badaniu pod kątem zgodności z obowiązującym porządkiem prawnym, zaś rozpoznawanie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie może odbywać się na gruncie przesłanek mogących zaważyć o skasowaniu stanowiącego przedmiot skargi aktu. Analizując pod takim kątem przedmiotowy wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Jedynym bowiem miernikiem decyzji sądu o wstrzymaniu wykonania może być niebezpieczeństwo powstania znacznej szkody lub spowodowania skutków trudnych do odwrócenia dla wnoszącego skargę (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Wykazanie prawdopodobieństwa zaistnienia tych okoliczności w całości obciąża stronę skarżącą, co wyklucza ewentualność czynienia przez sąd samodzielnych poszukiwań argumentów przekonujących za wstrzymaniem wykonania. Za tym podejściem przemawia kontradyktoryjność postępowania sądowoadministracyjnego, jak również zasada trwałości aktów organów administracji publicznej. Wskazać bowiem należy , że uprawnienie do uzyskania ochrony tymczasowej wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku, poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji ( por. postanowienie NSA z 1 października 2009 r., sygn. I FSK 1312/08, LexPolonica nr 2134927). Przenosząc powyższe uwagi do na grunt przedmiotowego wniosku zauważyć należy , że skarżąca bardzo lakonicznie uzasadniła ten wniosek, podnosząc jedynie, że wykonanie decyzji znacznie uszczupli jej budżet. Na poparcie tych twierdzeń nie przedstawiła jednak żadnych dokumentów, obrazujących jej aktualną sytuację finansową i majątkową. Tymczasem, w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczający sam wywód strony. Uzasadnienie wniosku powinno się bowiem odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Jego twierdzenia powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej. Natomiast brak wyczerpującego uzasadnienia wniosku uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. postanowienie NSA z 30 listopada 2004 r. sygn. akt GZ 120/04, publ. LEX nr 1405438, postanowienie NSA z dnia 18 maja 2004 r. sygn. akt FZ 65/04, publ. LEX nr 1405435). Natomiast podmiot występujący o ochronę tymczasową nie może oczekiwać od sądu, aby ten wyręczając go, niejako z urzędu, poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego wniosku. Brak należytego uzasadnienia żądania o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wyklucza dokonywanie jego merytorycznej oceny (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 25 kwietnia 2012 r., sygn. akt II FSK 498/12; z dnia 10 maja 2011 r., sygn. akt II FZ 106/11; z dnia 9 września 2011 r., sygn. akt II FSK 1501/11; z dnia 28 września 2011 r., sygn. akt I FZ 219/11; z dnia 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338/07, publ. w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Z taką sytuacją mamy do czynienia w analizowanym przypadku . Dlatego też, nie można stwierdzić, że strona wykazała konieczność przyznania jej ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji . Jedynie na marginesie sprawy wskazać należy, że jeżeli skarżąca nie jest w stanie uiścić jednorazowo należnej kwoty, to na jej wniosek na podstawie art. 30 ust. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015, poz. 114, ze zm.) organ właściwy, który wydał decyzję w sprawie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, może umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny. Mając na uwadze wskazane okoliczności, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu orzekł jak w sentencji niniejszego postanowienia.