IV SA/Wr 706/14

WyrokWSA we Wrocławiu2015-03-12

Skład orzekający: Mirosława Rozbicka – Ostrowska, Lidia Serwiniowska, Julia Szczygielska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawo do zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności, ustalone na podstawie orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, może być przyznane z okresem wyrównawczym od daty złożenia wniosku o ustalenie stopnia niepełnosprawności, jeśli wniosek o zasiłek został złożony po upływie trzech miesięcy od daty wydania prawomocnego orzeczenia o niepełnosprawności?
Ratio decidendi
Prawo do zasiłku pielęgnacyjnego, ustalone na podstawie orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, może być przyznane z okresem wyrównawczym od daty złożenia wniosku o ustalenie stopnia niepełnosprawności tylko w sytuacji, gdy wniosek o zasiłek został złożony w ciągu trzech miesięcy od daty wydania orzeczenia o niepełnosprawności. Uchybienie tego terminu, który ma charakter materialnoprawny i nie podlega przywróceniu, skutkuje ustaleniem prawa do zasiłku od miesiąca, w którym złożono wniosek o jego przyznanie.
Stan faktyczny
Skarżący C.G. złożył wniosek o zasiłek pielęgnacyjny z tytułu niepełnosprawności. Posiadał orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, które stało się prawomocne po wyroku Sądu Okręgowego z dnia [...] lutego 2014 r. Skarżący złożył wniosek o zasiłek pielęgnacyjny w dniu 30 czerwca 2014 r., domagając się wyrównania od marca 2012 r. Organy administracji odmówiły przyznania zasiłku od daty wniosku o ustalenie stopnia niepełnosprawności, wskazując na upływ trzymiesięcznego terminu od wydania prawomocnego orzeczenia o niepełnosprawności.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka – Ostrowska Sędziowie Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędzia NSA Julia Szczygielska (spr.) Protokolant asystent sędziego Marcin Jarecki po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 12 marca 2015 r. sprawy ze skargi C. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę. Postępowanie administracyjne zostało wszczęte na wniosek C. G. (zwanego dalej stroną, wnioskodawcą lub skarżącym) z 30 czerwca 2014 r., którym strona wystąpiła do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności. Do wniosku strona dołączyła orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w J. z dnia [...] maja 2012 r., nr [...], zaliczające ją do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności z terminem do 31 maja 2016 r. oraz wskazujące, że daty istnienia niepełnosprawności nie da się ustalić. Z kolejnego załączonego orzeczenia z dnia [...] października 2012 r., nr [...], wynika, że Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D. we W. uchylił orzeczenie organu pierwszej instancji w części dotyczącej ustaleń zawartych w punktach: II (symbol przyczyny niepełnosprawności), IV (data powstania niepełnosprawności) oraz 2 (wskazania dotyczące szkolenia, w tym specjalistycznego), orzekając jednocześnie w uchylonym zakresie o nowym symbolu niepełnosprawności (punkt II), oraz stwierdzając, że niepełnosprawność istnieje od dzieciństwa (punkt IV) a wnioskodawca nie wymaga szkolenia, w tym specjalistycznego (punkt 2 wskazań). Strona do złożonego wniosku dołączyła również dokumentację sądową z postępowania o ustalenie stopnia niepełnosprawności, z której wynika, że wyrokiem z [...] lutego 2014 r., sygn. akt [...] Sąd Okręgowy w J. oddalił apelację C. G. od wyroku Sądu Rejonowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w J. z [...] września 2013r., sygn. akt [...], oddalającego odwołanie wnioskodawcy od opisanego wyżej orzeczenia Wojewódzkiego Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D. z dnia [...] października 2012 r., nr [...]. Odpis wyroku Sądu Okręgowego wraz z uzasadnieniem został skarżącemu przesłany przy piśmie z dnia 24 czerwca 2014 r. Decyzją z [...] lipca 2014r., nr [...], wydaną z powołaniem się m. innymi na przepis art. 16 ust. 1 i 3, art. 20, art. 23, art. 24 ust. 1 - 2a i 4, art. 26, art. 29 oraz art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2015r., poz. 114, zwanej dalej u.ś.r.), § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2009r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz.U. z 2009 r., nr 129, poz. 1058), oraz rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 3 stycznia 2013r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. z 2013r.,poz.3) - Burmistrz Miasta K. przyznał wnioskodawcy zasiłek pielęgnacyjny z tytułu niepełnosprawności w wysokości 153,00 złotych na okres od 1 do 30 czerwca 2014 r. oraz od 1 lipca 2014 r. do 31 maja 2016 r. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ stwierdził, że skarżący spełnia kryteria określone w art. 16 ust. 3 u.ś.r. do przyznania zasiłku pielęgnacyjnego, albowiem mimo ukończenia 16 roku życia, legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, a niepełnosprawność powstała przed ukończeniem przez niego 21 roku życia. Określając zakres czasowy na jaki przedmiotowe świadczenie rodzinne zostało ustalone organ podkreślił, że orzeczenie o niepełnosprawności stało się prawomocne w dniu [...] lutego 2014 r. tj. w dniu wydania wyroku przez Sąd Okręgowy w J. Zatem trzymiesięczny termin na złożenie wniosku, uprawniający stronę do otrzymania zasiłku pielęgnacyjnego począwszy od miesiąca, w którym zainicjowano postępowanie dotyczące ustalenia stopnia niepełnosprawności, upłynął w dniu [...] maja 2014 r. Wobec powyższego wniosek skarżącego złożony dopiero 30 czerwca 2014 r. nie wypełniał – w ocenie organu hipotezy normy prawnej zawartej w art. 24 ust. 2a u.ś.r. Stąd też organ przyjął, że zasiłek pielęgnacyjny przysługiwać będzie skarżącemu od miesiąca, w którym strona wystąpiła ze stosownym żądaniem, czyli od 1 czerwca 2014r. . Odwołując się od powyższej decyzji skarżący wskazał, że nie zgadza się z treścią rozstrzygnięcia i wnosi o wyrównanie zasiłku pielęgnacyjnego od marca 2012r. wraz z należnymi odsetkami. Zaskarżona decyzją z [...] sierpnia 2014r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 16 ust.1, art. 20, art. 23, art. 24 ust. 1 - 2a, art. 26 u.ś.r. uchyliło decyzję organu I instancji w całości i przyznało skarżącemu zasiłek pielęgnacyjny z tytułu niepełnosprawności od 1 czerwca 2014 r. do 31 maja 2016 r. w wysokości 153,00 złotych miesięcznie. Organ odwoławczy zgodził się ze stwierdzeniem organu I instancji, że skarżący spełnia kryteria uprawniające go do przyznania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Jednakże Kolegium nie uwzględniło stanowiska strony dotyczącego przyjęcia okresu zasiłkowego od marca 2012 r. tj. od miesiąca, w którym w/w złożył wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności. Z dokumentacji zgromadzonej w toku postępowania organ wywiódł, że orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wystawione przez Zespół Powiatowy, a następnie uchylone w części przez organ drugiej instancji, stało się prawomocne z dniem [...] lutego 2014r. Zatem aby nabyć prawo do otrzymania świadczenia rodzinnego z wyrównaniem od miesiąca, w którym strona wystąpiła do właściwego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, niezbędnym było wystąpienie z żądaniem przyznania świadczenia rodzinnego najpóźniej do dnia [...] maja 2014 r. Skarżący złożył zaś przedmiotowy wniosek dopiero w dniu 30 czerwca 2014 r., co obligowało organ do ustalenia okresu zasiłkowego począwszy od miesiąca czerwca 2014 r., bez uwzględnienia dyspozycji art. 24 ust. 2a u.ś.r. Organ odwoławczy nadmienił również, że określony w powyższym przepisie trzymiesięczny termin ma charakter materialnoprawny, co oznacza, że jego niedochowanie powoduje wygaśnięcie praw lub obowiązków materialnych i pozbawia organy administracji publicznej możliwości orzekania w tym zakresie. Organ drugiej instancji natomiast negatywnie oceniając przyjęty przez organ I instancji podział okresu zasiłkowego na dwie części tj. od 1 do 30 czerwca 2014 r. i od 1 lipca 2014 r. do 31 maja 2016 r., stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji w tym zakresie nie znajduje żadnego uzasadnienia. Z tej też przyczyny Kolegium uznało za słuszne dokonanie zmiany rozstrzygnięcia w tym zakresie poprzez łączne wskazanie okresu zasiłkowego począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek wraz z dokumentami - do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia, czyli do 31 maja 2016 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona zarzuciła organowi drugiej instancji, że nie uwzględnił wszystkich okoliczności istotnych w sprawie. Przede wszystkim – zdaniem skarżącego – Kolegium pominęło fakt, że pomimo wydania przez Sąd Okręgowy wyroku w dniu [...] lutego 2014 r., strona o jego treści dowiedziała się dopiero w momencie doręczenia wskazanego orzeczenia wraz z uzasadnieniem, co nastąpiło dopiero pod koniec czerwca 2014 r. Skarżący nie miał zatem możliwości wcześniejszego złożenia wniosku o przyznanie świadczenia rodzinnego, albowiem nie dysponował pełną dokumentacją, która winna zostać dołączona. Z tej też przyczyny organ odwoławczy zobowiązany był do uwzględnienia jego szczególnie trudnej sytuacji wynikającej z braku zawinienia z jego strony oraz nieprawidłowego działania sądu powszechnego. Strona podkreśliła, że zastosowany przez SKO przepis uniemożlwiający przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego po upływie terminu 3 miesięcy od daty wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności jest niekonstytucyjny oraz narusza zasadę zaufania obywateli do państwa i prawa oraz zasadę współżycia społecznego. Skarżący, odwołując się do przepisów prawa cywilnego, zaznaczył również że uznanie przez organ jego żądania za przedawnione było niezasadne, gdyż przysługiwały mu znacznie dłuższe okresy przedawnienia (3 lata i więcej). Na zakończenie strona stwierdziła, że organ orzeczniczy drugiej instancji nie poinformował go o możliwości otrzymania zasiłku pielęgnacyjnego na podstawie wydanego przez siebie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, co mogło mieć wpływ na zmianę sytuacji skarżącego, nie mającego wiedzy i świadomości o przysługujących mu uprawnieniach. Mając na uwadze powyższe okoliczności, strona skarżąca wniosła o zmianę lub uchylenie decyzji oraz o wyrównanie zasiłku pielęgnacyjnego od miesiąca marca 2012 r. wraz z należnymi odsetkami, a także o zwrot kosztów postępowania wedle norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., nr 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sąd administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 lub art. 151 p.p.s.a. Dokonując kontroli legalności podjętych w niniejszej sprawie decyzji, Sąd stosownie do zapisu art. 134 p.p.s.a. – orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten umożliwia Sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów. Mając powyższe na uwadze, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławcze w J. z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...], odpowiada prawu i nie zachodzą przesłanki do jej uchylenia. Materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 114, zwanej dalej w skrócie u.ś.r.). Zgodnie z art. 16 ust. 1 wskazanej ustawy zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Stosownie do treści ust. 2 cytowanego przepisu przedmiotowe świadczenie rodzinne przysługuje niepełnosprawnemu dziecku, osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16. roku życia legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności oraz osobie, która ukończyła 75 lat. Ponadto – w myśl art. 16 ust. 3 u.ś.r. – zasiłek pielęgnacyjny przysługuje również osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16. roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21. roku życia (ust. 3). W stanie faktycznym niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości, że w efekcie wydania przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności orzeczenia z [...] maja 2012 r., zmienionego następnie w części przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności orzeczeniem z [...] października 2012 r., skarżący został zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności z zaznaczeniem, że niepełnosprawność istnieje od dzieciństwa. Istotne jest przy tym także i to, że wyrokiem z [...] lutego 2014 r., sygn. akt [...] Sąd Okręgowy w J. oddalił apelację skarżącego od wyroku Sądu Rejonowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w J. z [...] września 2013r., sygn. akt [...], oddalającego odwołanie w/w od opisanego wyżej orzeczenia Wojewódzkiego Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D. z dnia [...] października 2012 r., nr [...]. Niesporne jest zatem, że skarżący spełnił przesłanki uprawniające go do otrzymania zasiłku pielęgnacyjnego na podstawie art. 16 ust. 3 u.ś.r. Okoliczność ta nie była zresztą kwestionowana przez organy obu instancji w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego. Przedmiotem sporu pozostaje natomiast okres na jaki został przyznany zasiłek pielęgnacyjny. Przy czym dookreślając tę kwestię należy zaznaczyć, że skarżący nie negował daty końcowej okresu zasiłkowego, która – zgodnie z dyspozycją art. 24 ust. 4 zd. 2 u.ś.r. – została prawidłowo oznaczona na dzień 31 maja 2016 r. Wnioskodawca kwestionuje natomiast datę początkową, a od której prawo do przedmiotowego świadczenia zostało ustalone. Wskazać należy, że stosownie do treści art. 24 ust. 2 u.ś.r. prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego W myśl natomiast art.24 ust. 2a omawianej ustawy, jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. W ocenie strony skarżącej organy zobowiązane były do ustalenia prawa do przedmiotowego świadczenia od marca 2012r., albowiem wniosek o przyznanie zasiłku został złożony w dniu 30 czerwca 2014 r., czyli niezwłocznie po doręczeniu wnioskodawcy odpisu prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego wraz z uzasadnieniem. Skarżący zarzucił przy tym, że organy nie wzięły pod uwagę, iż okres pomiędzy wydaniem wyroku ([...] lutego 2014 r.) a momentem doręczenie go stronie wraz z uzasadnieniem (koniec czerwca 2014 r.), wynoszący ponad trzy miesiące nie wynikał z winy skarżącego, ale z opieszałości działania organów sądowych Odnosząc się do tak zaprezentowanego stanowiska skarżącego, stwierdzić należy, że w świetle obowiązujących przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, a zwłaszcza postanowień cyt. wyżej art. 24 ust. 2a u.ś.r., skarga nie zawiera uzasadnionych podstaw, zaś rozstrzygnięcie Kolegium jest w pełni zasadne. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że aby otrzymać zasiłek pielęgnacyjny począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności, bezwzględnie należy w okresie trzech miesięcy od dnia wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wystąpić z żądaniem o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od tej niepełnosprawności. Z punktu widzenia niniejszej sprawy istotne jest zatem wyjaśnienie co oznacza użyte przez ustawodawcę określenie "wydanie orzeczenia", a następnie ustalenie kiedy doszło do wydania orzeczenia w przedmiotowym postępowaniu. Nie ma wątpliwości, że dla oceny zakresu pojęciowego tego sformułowania wystarczające będzie poprzestanie na jego wykładni językowej, sprowadzającej się do stwierdzenia, że przez "wydanie orzeczenia" należy rozumieć dzień, w którym właściwy organ lub sąd wytworzył orzeczenie o niepełnosprawności bądź o stopniu niepełnosprawności (por. wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 18 grudnia 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 1376/14 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 grudnia 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 2390/13). Tak sformułowane przez ustawodawcę pojęcie "wydanie orzeczenia", wyłącza zatem możliwość przyjęcia odmiennej interpretacji tego zwrotu. W szczególności należy podkreślić, że określenie "wydanie orzeczenia" nie można utożsamiać z pojęciem "doręczenia orzeczenia" czy to z uzasadnieniem, czy bez niego. Wskazane czynności procesowe mają bowiem zróżnicowany charakter i odnoszą się do odmiennych etapów postępowania sądowego (por. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 4 kwietnia 2012r., sygn. akt II SA/Sz 189/12). W stanie faktycznym niniejszej sprawy należy zatem przyjąć, że do wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności doszło w dniu [...] lutego 2014 r., gdyż wówczas został wydany prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w J. oddalający apelację skarżącego od wyroku Sądu Rejonowego w J. z [...] września 2013 r., którym to rozstrzygnięciem oddalono odwołanie w/w od orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności. Skoro wydanie orzeczenia w sprawie miało miejsce w dniu [...] lutego 2014 r., zatem trzymiesięczny termin na złożenie wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego upływał z dniem [...] maja 2014 r., gdyż jak stanowi art. 57 § 3 k.p.a. terminy określone w miesiącach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim miesiącu, który odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było – w ostatnim dniu tego miesiąca. W tym miejscu należy podkreślić, że doręczenie stronie opisanego wyżej wyroku z uzasadnieniem i klauzulą prawomocności - dopiero pod koniec czerwca 2014 r., a więc ponad trzy miesiące po wydaniu tegoż wyroku przez sąd odwoławczy, w żadnym stopniu nie ograniczyło skarżącemu możliwości złożenia wniosku o zasiłek pielęgnacyjny w terminie. Zważyć bowiem należy, że skoro skarżący wystąpił do Sądu II instancji o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia [...] lutego 2014r., i uzasadnienie takie zostało sporządzone i doręczone, to fakt ten wskazuje, że skarżący o wydaniu tegoż wyroku posiadał wiedzę już co najmniej od [...] lutego 2014r. tj. ostatniego dnia - terminu na zgłoszenie żądania sporządzenia uzasadnienia. Ponadto – jak wynika z art. 363 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 101 ze zm.) – orzeczenie sądu staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje co do niego środek odwoławczy lub inny środek zaskarżenia. Zatem opisany wyżej wyrok Sądu Okręgowego, działającego jako sąd drugiej instancji, był prawomocny już w momencie jego wydania. Wobec powyższego w sprawie nie zaistniały przesłanki do przyznania skarżącemu prawa do zasiłku pielęgnacyjnego począwszy od miesiąca, w którym złożył on wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności, czyli od marca 2012r. . Nie można zaaprobować stanowiska strony, że zastosowanie przez Kolegium przepisu art. 24 ust. 2 u.ś.r. było niekonstytucyjne i naruszało zasadę budowania zaufania obywatela do państwa i prawa oraz zasady współżycia społecznego. Przesłanki zastosowania przepisów zawartych w ust. 2 i 2a art. 24 u.ś.r. wzajemnie się wykluczają. Oznacza to, że w sytuacji złożenia wniosku o przyznanie świadczenia po upływie trzech miesięcy od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności organ administracji publicznej orzekający w sprawie nie ma możliwości zastosowania art. 24 ust. 2a i zobowiązany jest do ustalenia prawa do świadczenia rodzinnego zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 24 ust. 2 u.ś.r. Określona w ten sposób konstrukcja przepisów wskazuje, że rozstrzygnięcie podjęte w niniejszej sprawie było decyzją związaną, co oznacza, że w ściśle określonym stanie faktycznym i prawnym organ zobowiązany był wydać decyzję o ściśle określonej treści. Organ administracji, rozstrzygając sprawę, nie ma zatem możliwości wydania decyzji o innej treści niż ta, którą przewidują przepisy prawa, o ile zaistniał określony w tych przepisach stan faktyczny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 1265/10). Z tej też przyczyny Kolegium nie miało możliwości wydania oczekiwanej przez skarżącego decyzji tylko i wyłącznie w oparciu o zasadę pogłębiania zaufania do państwa i prawa. Takie działanie należałoby zakwalifikować bowiem jako sprzeczne z podstawową dyrektywą postępowania administracyjnego – zasadą praworządności – obligującą organy administracji publicznej do działania na podstawie przepisów prawa. Powołanie się przez stronę na zasady współżycia społecznego oraz terminy przedawnienia roszczenia nie znajdują w przedmiotowym postępowaniu zastosowania. Są to bowiem instytucje prawa cywilnego, które ze swej istoty nie są dostosowane do systemu prawa administracyjnego zarówno w jego ujęciu materialnym jak i formalnym. W szczególności należy zwrócić uwagę, że organ odwoławczy w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia nie powoływał się na okoliczność, że żądanie skarżącego przedawniło się. Odniósł się on wyłącznie do przekroczenia przez stronę trzymiesięcznego terminu na złożenie wniosku, wskazując jednocześnie, że jest to termin, który nie podlega przywróceniu. Przywołane przez organ stanowisko jest wyrazem ugruntowanego w orzecznictwie sądowym poglądu, że termin określony w art. 24 ust. 2a u.ś.r. jest terminem prawa materialnego, co oznacza że uchybienie temu terminowi powoduje skutek prawny wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym, a organy administracji publicznej nie mają możliwości jego przywrócenia (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 24 marca 2011 r., sygn. akt II SA/Lu 69/11, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 12 grudnia 2014 r., sygn. akt II SA/Łd 1025/14). Podkreślić w tym miejscu również należy, że Sąd nie dostrzegł, aby w/w art.24 ust.2a u.ś.r. był niezgodny z Konstytucją, w szczególności z art.2 i art.69 Konstytucji. Ostatni z podniesionych zarzutów, dotyczący braku stosownego pouczenia ze strony Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, co do możliwości ubiegania się o prawo do zasiłku pielęgnacyjnego w związku z ustalonym stopniem niepełnosprawności, odnosił się do orzeczenia, które co prawda wiązało się z niniejszym postępowaniem sądowym, lecz nie stanowiło jego przedmiotu zainteresowania. Sąd administracyjny, jak już na wstępie niniejszych rozważań podkreślono, ma kompetencję do orzekania wyłącznie w granicach danej sprawy i nie może badać legalności innych rozstrzygnięć organów administracji publicznej poza tymi, które zostały zakwestionowane przez stronę skarżącą (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 12 marca 2014 r., sygn. akt I GSK 593/12, oraz 5 lipca 2011 r., sygn. akt I FSK 1099/10). Podsumowując powyższe rozważania stwierdzić należy, że w wyniku oceny legalności zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu doszedł do przekonania, że została ona wydana na podstawie prawidłowo ustalonych istotnych okoliczności faktycznych, a powołane przez organ zasiłkowy drugiej instancji przepisy znajdowały w sprawie zastosowanie. Należy również podkreślić i to, że organ odwoławczy zasadnie skorzystał z przewidzianej w art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. możliwości reformatoryjnego orzeczenia w zakresie poprawnego ustalenia okresu, na który został przyznany zasiłek pielęgnacyjny z tytułu niepełnosprawności. Stąd też wobec braku naruszeń powodujących konieczność wyeliminowania zakwestionowanej decyzji z obrotu prawnego, Sąd był zobligowany do oddalenia skargi zgodnie z art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło