IV SA/Wr 915/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: odmówić przywrócenia terminu do złożenia skargi. W dniu 5 grudnia 2013 r. J. K., dalej skarżący, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W skardze zawarł również wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Zaskarżone postanowienie zawierało prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie jego zaskarżenia. Postanowienie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 7 czerwca 2013 r., co wynika ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru. Zarządzeniem z dnia 13 stycznia 2014 r. skarżący został wezwany do usunięcia, w terminie 7 dni od otrzymania wezwania, braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi przez podanie i uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu oraz wskazania, w jakim konkretnie dniu ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi. W zakreślonym przez Sąd terminie, pismem z dnia 22 stycznia 2014 r. skarżący podał, że nie pamięta dokładnie w jakim konkretnie dniu ustała przyczyna uchybienia terminu. Do pisma załączył następujące dokumenty: 1) zaświadczenie lekarskie z dnia [...] listopada 2013 r., w którym podano, że skarżący od wielu lat leczony jest specjalistycznie z powodu zdiagnozowanych chorób szczegółowo wymienionych w tym piśmie; 2) informację dla lekarza kierującego z dnia [...] listopada 2013 r., wystawioną przez lekarza poradni okulistycznej, opisującą stan zdrowia skarżącego, przebyte i oczekiwane zabiegi lekarskie; 3) karty informacyjne leczenia szpitalnego, z których wynika, że skarżący przebywał w szpitalu: od dnia 20 do 23 marca 2012 r.; w dniu 9 sierpnia 2012 r.; od dnia 16 stycznia do 6 lutego 2013 r.; od dnia 19 do 24 września 2013 r.; 4) fakturę Vat z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] na dofinansowanie do turnusu rehabilitacyjnego w okresie od dnia 3 do 17 sierpnia 2013 r. 5) skierowanie skarżącego z dnia [...] grudnia 2013 r. na leczenie uzdrowiskowe w okresie od dnia 6 do 27 marca 2014 r. 6) nieczytelną kserokopię zaświadczenia lekarskiego z kwietnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do postanowień art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin. Warunkami skuteczności takiego wniosku jest: złożenie go w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, spowodowanie dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego, równoczesne ze złożeniem wniosku dokonanie uchybionej czynności oraz uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i § 2 oraz art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a.). Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że brak jednej z nich skutkować musi odmową przywrócenia terminu. W pierwszej kolejności wskazać należy, że będące przedmiotem skargi postanowienie zostało doręczone osobiście skarżącemu w dniu 7 czerwca 2013 r., a zatem termin do złożenia skargi upływał w dniu 8 lipca 2013 r. (poniedziałek). W związku z tym skarga wniesiona w dniu 5 grudnia 2013 r. niewątpliwie była spóźniona. W tym stanie rzeczy ustalić należało, czy wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności (wniesienia skargi), z jednoczesnym dokonaniem tej czynności został złożony w ustawowym terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, jak tego wymaga art. 87 § 1 p.p.s.a. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, z okoliczności faktycznych sprawy nie da się w sposób jednoznaczny wywieść, czy termin z art. 87 § 1 p.p.s.a. został dochowany. W takim przypadku sąd administracyjny wydaje rozstrzygnięcie merytoryczne (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2011 r., sygn. akt II FZ 658/10, lex nr 1096794), co niniejszym uczynił. Podstawowym kryterium przy rozpoznaniu wniosku o przywrócenie terminu jest uprawdopodobnienie przez stronę, że nie dokonała czynności bez własnej winy. O braku winy można mówić tylko w razie uprawdopodobnienia przez stronę, że dopełnienie czynności było niemożliwe z powodu przeszkody nagłej i nie do przezwyciężenia. W nauce prawa jak i orzecznictwie przyjmuje się, iż usprawiedliwione przyczyny uchybienia terminu do dokonania czynności są ograniczone do okoliczności, które nie tyle utrudniają, ale faktycznie uniemożliwiają dokonanie czynności nawet przy zachowaniu największej możliwej staranności takich jak: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony przy równoczesnej niemożliwości wyręczenia się inną osobą, mylne poinformowanie strony o sposobie i terminie wniesienia środka zaskarżenia. – ("Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz", pod red. T. Wosia, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis Warszawa 2008 str. 381). Zaznaczyć należy, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy wnioskodawca w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niego przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2012r., sygn. akt II OZ 179/12). Przechodząc do merytorycznej oceny wniosku skarżącego stwierdzić należy, że skarżący, przedkładając dokumentację lekarską, z której wynika, że choruje przewlekle na wiele schorzeń, nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Wskazać w tym miejscu należy, że choroba strony jako przyczyna nieterminowego dokonania czynności procesowej stanowiła przedmiot licznych orzeczeń sądów administracyjnych. Wobec tego utrwalony jest podgląd, że tylko choroba nagła stanowi przesłankę do przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności, jednak muszą zostać spełnione określone warunki, tj. choroba musi mieć charakter niespodziewany lub musi wystąpić nagłe pogorszenie zdrowia, którego nie dało się przewidzieć (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2010 r., sygn. akt I OZ 767/10, lex nr 742025). Nawet najpoważniejsza choroba o charakterze przewlekłym, o ile strona ma obiektywne możliwości podjęcia czynności w postępowaniu, nie może być powodem dla uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe uchybienie terminu było niezawinione. Nie wyłącza winy wnioskodawcy choroba przewlekła i niewyłączająca świadomości podejmowanych działań, gdyż winien mieć on świadomość ewentualnego wpływu choroby na jego samopoczucie w razie pogorszenia zdrowia i przedsięwziąć środki zapobiegawcze (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 25 sierpnia 2011 r., sygn. akt II FZ 431/11, lex nr 896370, z dnia 31 sierpnia 2011 r., sygn. akt I FZ 255/11, lex nr 896215). Powołując się na chorobę, jako fakt uniemożliwiający dokonanie czynności procesowej, strona powinna zatem wskazać, że rodzaj i przebieg choroby rzeczywiście pozbawiał ją możliwości podjęcia działania oraz że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w jej dokonaniu (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2011 r., sygn. akt II FSK 2125/09, lex nr 1080015). Konieczne jest uprawdopodobnienie nie tylko samego faktu choroby, ale także wpływu stanu zdrowia strony na niemożność działania. Usprawiedliwienia dla przywrócenia terminu nie może zatem stanowić argumentacja ograniczająca się do stwierdzenia, że strona była ciężko chora i pozostawała pod opieką różnych lekarzy (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2013 r. sygn. akt I GZ 49/13, lex nr 1300901). Przechodząc od ogólnych uwag na grunt badanej sprawy stwierdzić należy, że nie zostały spełnione łącznie przesłanki wymienione w art. 87 p.p.s.a. Skarżący bowiem nie uprawdopodobnił, iż nie ponosi winy w uchybieniu terminu. Wskazać należy, że Sąd nie podważa i nie kwestionuje, że skarżący jest osobą cierpiącą na wiele schorzeń. Jednak z przedłożonej dokumentacji lekarskiej, nie wynika, by choroba, czy stan zdrowia uniemożliwiał skarżącemu złożenie skargi w terminie. Z karty leczenia szpitalnego wynika, że skarżący był hospitalizowany w okresie od dnia 19 do 24 września 2013 r., a zatem już po upływie terminu do wniesienia skargi, ten bowiem upłynął z dniem 8 lipca 2013 r. Nie można również uznać, że pobyt skarżącego w szpitalu w 2012 r. (kilkudniowy pobyt w marcu 2012 r. i jednodniowy pobyt w sierpniu 2012 r.) oraz w okresie od dnia 16 stycznia do 6 lutego 2013 r. miał wpływ na niezawinione przez skarżącego uchybienie terminu do wniesienia skargi, który rozpoczął swój bieg w dniu 8 czerwca 2013 r., a przyczyna uchybienia terminu istniała aż do złożenia wniosku o przywrócenie terminu (do grudnia 2013 r.). Zdaniem Sądu trudno uzasadnić tak długie zwlekanie przez skarżącego ze złożeniem skargi, tym bardziej, że stan zdrowia umożliwiał skarżącemu na pobyt na turnusie rehabilitacyjnym w okresie od dnia 3 sierpnia do 17 sierpnia 2013 r., na co wskazuje przedłożona przez skarżącego faktura. W świetle powyższego niezłożenie skargi w terminie jest, w ocenie Sądu, wynikiem niezachowania należytej staranności procesowej przez skarżącego, jakiej można wymagać od przeciętnego uczestnika postępowania znajdującego się w jego sytuacji procesowej. W świetle powołanych przepisów oraz okoliczności sprawy uznać zatem należy, że brak jest przesłanek warunkujących przywrócenie skarżącemu uchybionego terminu do wniesienia skargi. W związku z powyższym, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.