IV SO/Wr 39/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Wiatkowska - Ilków po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2020 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o wymierzenie grzywny A Sp. z o.o. z/s w J. za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: I. wymierzyć A Sp. z o.o. z/s w J. grzywnę w kwocie 1000 (słownie: tysiąc) złotych; II. zasądzić od A Sp. z o.o. z/s w J. na rzecz wnioskodawcy kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia 18 grudnia 2019 r. A. K. (zwany dalej stroną, skarżącym) zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu o wymierzenie A z/s w J. (zwanemu dalej organem) grzywny za nieprzekazanie tutejszemu Sądowi skargi wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę w sprawie niewykonania prawomocnych wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w sprawach zarejestrowanych pod sygn. akt IV SAB/Wr 299/17 oraz IV SA/Wr 42/19. Uzasadniając wniosek skarżący wskazał, że w dniu 21 października 2019 r. wniósł skargę do tutejszego Sądu o wymierzenie grzywny A sp. z o.o. z/s w J. za niewykonanie prawomocnych wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 grudnia 2017 r., sygn. akt IV SAB/Wr 299/17 i 22 maja 2019 r., sygn. akt IV SA/Wr 42/19. Skarżący wywodził, że skargę doręczono organowi w dniu 24 października 2019 r., zatem powinna być ona przesłana do Sądu najdalej w dniu 25 listopada 2019 r. Natomiast pomimo upływu ustawowego terminu skarga nie została przekazana do rozpoznania przez Sąd, co uzasadnia wymierzenie organowi grzywny. Z ostrożności procesowej skarżący podniósł, że nawet w razie, gdyby na dzień złożenia niniejszego wniosku, okazało się, że skarga już do WSA dotarła, wniosek ten i tak zasługuje na uwzględnienie, gdyż grzywna ma charakter mieszany: dyscyplinująco – represyjno - prewencyjny. W takiej sytuacji będzie ona stanowiła sankcję za uchybienie ustawowego terminu i tym samym naruszenie prawa skarżącego do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie. Na poparcie swoich twierdzeń, a w szczególności na dowód faktycznego doręczenia organowi skargi we wskazanej dacie, skarżący przedstawił dowód z tych dokumentów, a to odpis skargi, jak również potwierdzenie nadania skargi listem poleconym na adres organu i wydruk ze strony internetowej Poczty Polskiej SA, podstrony "śledzenie przesyłek – tracking". Dodatkowo skarżący wskazał, że bezczynność organu jawi się jako rażąca, gdyż wniosek o udostępnienie informacji publicznej oczekuje już na realizację blisko 7 lat. Stanu bezczynności nie usunęły dwa prawomocne wyroki Sądu. Wskazał, że kolejnymi orzeczeniami tut. Sądu spółce wymierzono grzywny w wysokości 1000 zł (IV SO/Wr 24/17), 1000 zł (IV SO/Wr 37/18) i 300 zł (IV SA/Wr 42/19), jednak nie przyniosło to żadnego rezultatu, podmiot zobowiązany jest w dalszym ciągu bezczynny. W ocenie skarżącego, jedynie wymierzenie grzywny w znacznej wysokości może spowodować przestrzeganie przez spółkę porządku prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Przedmiotem badania w niniejszej sprawie jest wyłącznie kontrola prawidłowości wykonania przez skarżony organ ustawowych obowiązków związanych z wpływem skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oraz możliwość zastosowania sankcji przewidzianych za ewentualne niewykonanie lub nienależyte wykonanie tych obowiązków. W związku z tym wypada przypomnieć, że zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tj. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ) dalej p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Stosownie zaś do treści § 2 tegoż przepisu - organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Cytowany przepis statuuje obowiązek przekazania sądowi dokumentów warunkujących przeprowadzenie kontroli sądowej. Aby rozpocząć taką kontrolę, sąd musi bowiem posiadać materiały konieczne do jej przeprowadzenia i świadomość, że skarżący wszczął postępowanie. Przytoczone regulacje oznaczają, że obowiązek przekazania Sądowi skargi istnieje niezależnie od tego, czy organ (podmiot) ten uznaje, że skarga nie należy do kognicji sądu administracyjnego, czy też uzna, że w istocie nie jest organem administracji. Już samo żądanie strony nadania skardze określonego biegu obliguje organ do uczynienia zadość temu żądaniu. To dopiero bowiem Sąd w toku postępowania zainicjowanego skargą zobowiązany jest dokonać oceny wniosku i ustalić, czy skarga mieści się w zakresie właściwości sądów administracyjnych. Zatem nawet uzasadnione przekonanie, że skarga nie jest dopuszczalna z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego, nie zwalnia organu od obowiązku przekazania tej skargi wraz z odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego. Sąd jest jedynie władny do dokonania oceny skargi tak pod względem formalnym jak i merytorycznym w oparciu o skargę i akta administracyjne, a organ nie może go w tym zastępować, nawet pozostając w uzasadnionym przekonaniu o niedopuszczalności skargi (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 20 września 2011 r., sygn. akt II OZ 799/11; z dnia 30 czerwca 2010 r. sygn. akt I OZ 495/10; z dnia 11 stycznia 2011 r. sygn. akt I OZ 996/10; z dnia 15 czerwca 2011 r. sygn. akt I OZ 410/11, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Wymaga też podkreślenia, że w związku z wprowadzeniem pośredniego trybu wnoszenia skarg do wojewódzkich sądów administracyjnych, ustawodawca przewidział w procedurze sądowo-administracyjnej instytucję mającą na celu zdyscyplinowanie organów uchylających się od obowiązku przekazania skargi. W takim przypadku, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Przy czym postępowanie sądowe o wymierzenie grzywny w trybie art. 55 §1 p.p.s.a. jest odrębnym postępowaniem sądowym, wszczynanym na wniosek strony skarżącej w wypadku niewywiązania się przez organ z obowiązku przesłania do sądu skargi wraz z aktami administracyjnymi i odpowiedzią na skargę. Przewidziana w art. 55 § 1 p.p.s.a. instytucja wymierzenia grzywny ma na celu przede wszystkim wyegzekwowanie od organu wypełnienia przezeń obowiązków procesowych, o jakich mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. Obok funkcji dyscyplinującej polegającej na przymuszeniu organu grzywną do przesłania skargi, odpowiedzi na skargę oraz akt sprawy, występuje dodatkowo także funkcja represyjna grzywny. Ta funkcja znajduje uzasadnienie w potrzebie ochrony konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, a którego realizacja napotyka przeszkodę w razie niedopełnienia przez organ obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a. (por. uchwałę siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09, publ. ONSA/WSA 2010/1/2). Instytucja wymierzenia grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni też funkcję prewencyjną, bowiem ukaranie organu służy także zapobieganiu naruszenia prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i inne organy. Z materiału aktowego sprawy wynika, że do chwili obecnej nie wpłynęła do tutejszego Sądu skarga o wymierzenie grzywny A sp. z o.o. z/s w J. za niewykonanie prawomocnych wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 grudnia 2017 r., sygn. akt IV SAB/Wr 299/17 oraz dnia 22 maja 2019 r. , sygn. akt IV SA/Wr 42/19. Nie ulega zatem wątpliwości, że organ uchybił obowiązkowi, przewidzianemu w art. 54 § 2 p.p.s.a., bowiem uwzględniając wskazany tym przepisem 30 – dniowy termin do przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy, zobligowany był do przekazania tych dokumentów najpóźniej do dnia 25 listopada 2019 r., czego nie uczynił do tej pory. Wobec tego skarżący był uprawniony zwrócić się z wnioskiem do Sądu o ukaranie strony przeciwnej grzywną po dniu 25 listopada 2019 r., kiedy to upływał 30 – dniowy termin, o którym mowa w przepisie art. 54 § 2 p.p.s.a. We wskazanym terminie organ nie przekazał wniesionej skargi do sądu administracyjnego . Obowiązek ten nie został przy tym w ogóle wykonany, gdyż do dnia rozpoznania przedmiotowego wniosku, skarga strony nie została przekazana. Stwierdzenie powyższego uzasadnia wymierzenie organowi sankcji w postaci grzywny. Wyłączną bowiem przesłanką wymierzenia organowi grzywny jest niewypełnienie przez organ w terminie obowiązków określonych w art.54 § 2 p.p.s.a. Rolą grzywny jest ukaranie organu na jego nieprawidłowe działanie . To jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie Sądowi skargi w terminie pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny , może mieć jednak znacznie i wpływ na jej wysokość . Zgodnie z art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. grzywna może zostać wymierzona do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zauważyć przy tym należy, że ustawodawca nie przewidział jej dolnej granicy oraz nie określił dyrektyw jej wymierzania, pozostawiając decyzję w tym zakresie sądowi. Grzywna za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę ma – o czym był już mowa wyżej - charakter dyscyplinująco – restrykcyjny, co oznacza, że jej celem jest zarówno ukaranie organu za brak jego aktywności w realizacji spoczywających na nim obowiązków ustawowych jak i zmobilizowanie go do ich wykonania w sytuacji, gdy tego jeszcze nie uczynił (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 września 2014 r., sygn. akt I OZ 759/14, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Podmiot zobowiązany do przekazania skargi winien wziąć pod uwagę również i tę okoliczność, że wymierzenie grzywny uzależnione jest od pozostawania w zwłoce w realizacji obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. oraz istnienia stosowanego wniosku strony skarżącej. Oznacza to, że w przypadku niezastosowania się do nakazu przekazania skargi do sądu wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, grzywna może zostać wymierzona ponownie, aż do osiągnięcia swojego celu. Dodać również należy, że przy ponownym wymierzaniu grzywny przesłanką mającą wpływ na jej wysokość będzie również niezastosowanie się organu do wydanego już postanowienia sądowego w sprawie zastosowania grzywny. Mając powyższe na uwadze za adekwatną wysokość grzywny w stosunku do okresu zwłoki w wypełnieniu przez organ ustawowych obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał kwotę 1000 zł. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a, orzekł jak w punkcie I postanowienia. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a.