IV SO/Wr 59/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia O. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 11 kwietnia 2022 r., sygn. akt IV SO/Wr 59/21 (w zakresie pkt II) w sprawie z wniosku O. T. o wymierzenie grzywny Wojewodzie D. za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę postanawia: I. uchylić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 11 kwietnia 2022 r., sygn. akt IV SO/Wr 59/21 w zakresie pkt II; II. zasądzić od Wojewody D. na rzecz O. T. kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. oddalić wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Wskazanym w sentencji postanowieniem Sąd wymierzył organowi grzywnę. W pkt II zasądził od organu na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. W zażaleniu strona skarżąca zakwestionowała postanowienie w zakresie pkt II. Zarzuciła naruszenie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 w zw. 206 w zw. 250 § 2 w zw. 64 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. - dalej: p.p.s.a.) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265 - dalej: rozporządzenie) w zw. z art. 15 ust. 1 i 2 w zw. z § 20 rozporządzenia, przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Wskazała, że błędnie zasądzono na jej rzecz zwrot kosztów postępowania obejmujący jedynie wpis od skargi, pomijając koszty wynagrodzenia pełnomocnika (radcy prawnego). Podkreśliła, że w uzasadnieniu nie podano przyczyn i podstawy prawnej odstąpienia od zasądzenia zwrotu kosztów zastępstwa prawnego. Wniosła o uchylenie postanowienia w zakresie pkt II i zasądzenie kosztów postępowania, w tym koszów zastępstwa prawnego oraz kosztów postępowania zażaleniowego, obejmujących również koszty zastępstwa prawnego, według norm przepisanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Zażalenie jest oczywiście uzasadnione. Stosownie do art. 195 § 2 p.p.s.a., jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Od ponownie wydanego postanowienia przysługują środki odwoławcze na zasadach ogólnych. Uchylenie skarżonego zażaleniem postanowienia przez sąd, który je wydał, jest możliwe wtedy, gdy zażalenie jest "oczywiście uzasadnione". Tak określona podstawa uchylenia wskazuje, że mogą nią być objęte zarówno przyczyny formalne, które zadecydowały o wydaniu postanowienia, jak i względy merytoryczne. W każdym jednak przypadku istotne jest, aby zasadność zażalenia była "oczywista", tzn. nie wzbudzająca wątpliwości i zauważalna bez potrzeby dokonywania głębszej analizy zaskarżonego postanowienia (por. postanowienie SN z 20 maja 1999 r., II UZ 58/99, OSNP 2000, Nr 15, poz. 602). Taki charakter ma zażalenie wniesione na postanowienie Sądu w tej sprawie odnośnie pkt II. Sąd zasądził bowiem od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania w wysokości 100 zł, na które składała się jedynie kwota uiszczonego wpisu od skargi. W orzeczeniu o kosztach, mimo wniosku o zasądzenie kosztów postępowania obejmujących także koszty zastępstwa prawnego, nie uwzględniono kwoty wynagrodzenia radcy prawnego ustanowionego przez stronę skarżącą w wysokości 480 zł, ustalonego na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia oraz kosztów opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. Z uwagi na powyższe, korzystając z uprawnienia autokontrolnego, o którym mowa w art. 195 § 2 p.p.s.a., Sąd (w pkt I sentencji postanowienia) uchylił skarżone zażaleniem postanowienie w zakresie pkt II. Na podstawie art. 200 zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. (w pkt II sentencji postanowienia) Sąd orzekł o kosztach postępowania sądowego i zasądził od organu na rzecz strony skarżącej prawidłową kwotę 597 zł. Na kwotę tę składa się wynagrodzenie radcy prawnego (480 zł), opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł) oraz wpis od skargi (100 zł). Sąd oddalił natomiast wniosek o zwrot kosztów postępowania zażaleniowego (pkt III sentencji postanowienia), z uwagi na brak podstaw do zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie. Jak wynika z art. 209 p.p.s.a., w innych przypadkach niż orzeczenie uwzględniające skargę oraz orzeczenie, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 ustawy, sąd nie rozstrzyga o zwrocie kosztów postępowania. Ponadto przepis art. 197 § 2 p.p.s.a. nie zawiera odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów o zwrocie kosztów postępowania między stronami w postępowaniu zażaleniowym (por. M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 527). Powyższe oznacza, że nie istnieje podstawa prawna do rozstrzygnięcia o kosztach postępowania w orzeczeniu wydanym na podstawie art. 195 § 2 p.p.s.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego /dalej: NSA/ z 15 listopada 2012 r., II GZ 395/12; dostępny: CBOSA). Przedstawione stanowisko jest już ugruntowane w orzecznictwie (por. uchwała NSA z 4 lutego 2008 r., I OPS 4/07 i postanowienia NSA: z dnia 10 kwietnia 2018 r., I OZ 313/18; z 3 kwietnia 2018 r., II FZ 115/18; z 18 stycznia 2018 r., II GZ 950/17; z 15 lutego 2007 r., II FZ 12/07; z 14 lutego 2004 r., FZ 266/04: dostępne jw.). Za brakiem możliwości zasądzenia kosztów postępowania zażaleniowego przemawia także przepis art. 179a p.p.s.a. Przepis ten wskazuje na możliwość orzeczenia przez wojewódzki sąd administracyjny o zwrocie kosztów postępowania w ramach postępowania autokontrolnego wywołanego skargą kasacyjną. Zgodnie z jego treścią, jeżeli przed przedstawieniem skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wojewódzki sąd administracyjny stwierdzi, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania albo podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione, uchyla zaskarżony wyrok lub postanowienie rozstrzygając na wniosek strony także o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego i na tym samym posiedzeniu ponownie rozpoznaje sprawę. Tego rodzaju uprawnienie nie zostało jednak przewidziane w ramach autokontrolnych uprawnień wojewódzkich sądów administracyjnych wskazanych w art. 195 § 2 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 16 lutego 2018 r., I OZ 127/18; dostępny jw.).