IV SO/Wr 6/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka - Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. K. o wymierzenie grzywny Burmistrzowi Miasta L. za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: I. wymierzyć Burmistrzowi Miasta L. grzywnę w kwocie 100 (słownie: sto) złotych; II. zasądzić od Burmistrza Miasta L. na rzecz wnioskodawcy kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia 15 marca 2019 r. H. K. (zwany dalej : stroną, skarżącym lub wnioskodawcą) zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu o wymierzenie Burmistrzowi Miasta L. (zwanemu dalej: burmistrzem lub organem) grzywny za nieprzekazanie tutejszemu Sądowi skargi na bezczynność wraz z odpowiedzią i aktami sprawy. Wnioskodawca domagał się wymierzenia grzywny organowi w wysokości pięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego (art. 154 § 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ) oraz zasądzenia kosztów postępowania. Uzasadniając wniosek strona wskazała, że w dniu 8 marca 2019 r. (powinno być "lutego" – podkreślenie Sądu) wniosła, za pośrednictwem organu, skargę na jego bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 4 lutego 2019 r. dotyczący udostępnienia skanów pozwolenia wodno – prawnego na wykonanie studni i określenia możliwej ilości poboru wody przy stoku narciarskim w L. Pomimo upływu 15-dniowego terminu na przekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, organ do dnia 7 marca 2018 r. nie przekazał skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W odpowiedzi na wniosek organ wniósł o jego oddalenie, ewentualnie o wymierzenie grzywny w najniższej możliwie wysokości oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Organ przyznał ,że w ustawowym terminie 15 dni nie przekazał wniesionej przez skarżącego skargi w dniu 8 lutego 2019 r. Według organu , termin ten minął w dniu 25 lutego 2019 r., a skargę przekazano w dniu 8 marca 2019 r. (data oddania przesyłki w placówce operatora wyznaczonego), czyli z opóźnieniem wynoszącym 11 dni. Jednocześnie organ podniósł, że wykazane opóźnienie w przekazaniu skargi nie było spowodowane działaniem czy zaniechaniem burmistrza, ale stanowiło konsekwencję wadliwej organizacji pracy kancelarii pełnomocnika organu. Wskazano, że odpowiedź na skargę wraz z pełną dokumentacją zostały sporządzone, podpisane i przygotowane do wysyłki już w dniu 15 lutego 2019 r., jednak z uwagi na niedopełnienie obowiązków pracowników kancelarii (pomylono termin przekazania skargi obowiązujący w ustawie o dostępie do informacji publicznej z terminem wskazanym w ustawie – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi) dokumenty nie zostały wysłane w odpowiednim czasie. W reakcji na ten błąd, skargę wysłano niezwłocznie po jego ujawnieniu, przy czym pismo przewodnie opatrzono datą jego rzeczywistego sporządzenia, tj. 7 marca 2019 r. Powyższe, zdaniem organu powinno mieć znaczenie dla wymiaru grzywny w przypadku, gdy Sąd uzna konieczność jej wymierzenia. Dodatkowo organ zwrócił uwagę na fakt udzielenia skarżącemu wnioskowanej informacji publicznej w dniu 12 lutego 2019 r., co miało miejsce jeszcze przed upływem terminu do przekazania skargi do Sądu. Powyższa okoliczność stanowi, w ocenie organu dowód wypełniania przez organ ustawowych obowiązków z należytą dbałością i terminowością. Końcowo organ podniósł, że relacja skarżącego z burmistrzem na płaszczyźnie dostępu do informacji publicznej jest niezwykle intensywna. W okresie od dnia 27 stycznia 2016 r. do dnia 27 marca 2019 r. skarżący złożył 103 wnioski o udostępnienie informacji publicznej. Niniejsza sprawa jest pierwszą sprawą, w której skarżący zarzucił organowi niedopełnienie obowiązków ustawowych, co także zdaniem organu powinno uzasadniać wymierzenie grzywny w jak najniższej wysokości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm.), dalej jako p.p.s.a.), w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., Sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Z kolei wysokość grzywny wskazanej w art. 154 § 6 p.p.s.a. określa się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Aktualnie stanowi o tym komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 11 lutego 2019 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2018 r. (M.P. z 2019 r., poz. 154), zgodnie z którym wynagrodzenie to wyniosło – 4.585,03 zł. Natomiast przepis art. 54 § 2 p.p.s.a. przewiduje, że organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Przy czym w sprawach objętych kognicją sądów na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018, poz. 1330), dalej: u.d.i.p., termin ten jest krótszy. Stosownie bowiem do art. 21 pkt 1 u.d.i.p., przekazanie sądowi akt i odpowiedzi na skargę w sprawach z tego zakresu następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Z przytoczonych przepisów wynika więc ,że przesłankami uprawniającymi sąd administracyjny do wymierzenia grzywny organowi jest stosowny wniosek oraz stwierdzenie niezastosowania się do obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a. Oznacza to, że przesłanką do wymierzenia grzywny jest sam fakt nieprzekazania skargi sądowi w ustawowym terminie, bez względu na przyczyny takiego stanu rzeczy. Dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. przed rozpoznaniem wniosku o nałożenie grzywny, nie może przesądzać o braku przesłanek do jej wymierzenia, ani nie skutkuje oddaleniem tego wniosku, czy też umorzeniem postępowania sądowoadministracyjnego. Podobnie, przyczyny które spowodowały nieprzekazanie sądowi skargi w zakreślonym przez prawo terminie oraz okres uchybienia, nie mają znaczenia dla możliwości wymierzenia grzywny, a mogą jedynie rzutować na jej wysokość (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 03 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09 oraz postanowienia NSA: z dnia 23 września 2014 r., sygn. akt I OZ 759/14; z dnia 22 lipca 2014 r., sygn. akt I OZ 489/14; z dnia 6 czerwca 2013 r., sygn. akt I OZ 429/13; z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt OZ 278/13, publ. www.cbois.nsa.gov.pl). W judykaturze przyjmuje się, że skoro z art. 54 § 2 p.p.s.a. wynika obowiązek dochowania określonego terminu, to uchybienie tej powinności mieści się w "niezastosowaniu się do obowiązków", będącym przesłanką wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. W istocie zatem przedmiot zaskarżenia określony w art. 55 § 1 p.p.s.a. obejmuje nie tylko zaniechanie przekazania sądowi skargi wraz z odpowiedzią na skargę i akt sprawy, ale także zwłokę organu w dopełnieniu tej czynności. Dodać należy także, że sąd orzeka o grzywnie według swego uznania i wymierza ją w wysokości adekwatnej do stopnia niewypełnienia przez organ obowiązku przesłania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie, z uwzględnieniem okresu w jakim organ pozostawał w zwłoce oraz okoliczności faktycznych, które legły u podstaw uchybienia przez organ temu obowiązkowi. Oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni bowiem również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy więc także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy (por. powołana uchwała NSA z dnia 3 listopada 2009r., sygn. akt II GPS 3/09; postanowienie NSA z dnia 30 stycznia 2013 r., sygn. akt I OZ 45/13, publ. www.cbois.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie pozostaje poza sporem fakt, że burmistrz faktycznie naruszył przepisy prawa ( rangi ustawowej) przez nieprzekazanie skargi tutejszego Sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w ustawowym terminie. Określony przez ustawodawcę w ustawie o dostępie do informacji publicznej termin 15 dni od dnia otrzymania skargi przez organ, wobec wpływu skargi do organu w dniu 8 lutego 2019 r. (data prezentaty na k. 2 sprawy o sygn. akt IV SAB/Wr 39/19), upłynął z dniem 23 lutego 2019 r. (sobota). Ostatnim dniem terminu był jednak 25 lutego 2019 r. (poniedziałek) bowiem uwzględniając brzmienie art. 83 § 2 p.p.s.a. , jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. Tymczasem skarga wraz z odpowiedzią na skargę została wniesiona przez organ do tut. Sądu w dniu 8 marca 2019 r. (data stempla pocztowego na k. 16 sprawy o sygn. akt II SAB/Wr 39/19). Podkreślenia wymaga również, że przywołany na wstępie przepis art. 54 § 1 p.p.s.a., statuuje bezwzględny obowiązek przekazania sądowi dokumentów warunkujących przeprowadzenie kontroli sądowej. Organ musi więc przekazać skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Obowiązek ten spoczywa na organie niezależnie od tego, czy uznaje on skargę za dopuszczalną oraz czy w jego ocenie przedmiotem zaskarżenia jest podlegający kognicji sądu administracyjnego akt, czynność, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Już samo żądanie strony nadania skardze określonego biegu obliguje podmiot, do którego została skierowana skarga, do uczynienia zadość temu żądaniu. To dopiero sąd w toku postępowania zainicjowanego skargą zobowiązany jest dokonać oceny wniosku i ustalić, czy skarga mieści się w zakresie właściwości sądów administracyjnych, czy żądane informacje były informacją publiczną oraz czy adresat wniosku o udzielenie tych informacji zobowiązany był do rozpoznania wniosku, stosownie do przepisów u.d.i.p.. Zaakcentować przy tym należy, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., sąd bada jedynie, czy organ wykonał obowiązki określone w art. 54 § 2 p.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z dnia 26 października 2016 r., sygn. akt I OZ 1180/16; postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 22 lipca 2016 r., sygn. akt IV SO/Wr 17/16, publ. www.cbois.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze oraz niesporne okoliczności sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał ,że przedmiotowy wniosek o wymierzenie grzywny zasługuje na uwzględnienie. Ustalając wysokość grzywny, Sąd wziął pod uwagę, że sprawa dotyczy postępowania w trybie dostępu do informacji publicznej, które zawiera bardziej restrykcyjne unormowania co do terminu przekazania skargi Sądowi. Jednocześnie Sąd uwzględnił okoliczność, że przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie grzywny, organ wypełnił obowiązek, a uchybienie terminu, nie było znaczne (11 dni). Z tych powodów Sąd uznał, że grzywną adekwatną w przypadku niniejszej sprawy jest kwota 100 zł oraz że wymierzenie jej w tej wysokości służyć będzie realizacji zarówno funkcji dyscyplinującej, jak i represyjnej oraz prewencyjnej, zapobiegając popełnianiu w przyszłości podobnych naruszeń, narażających strony na negatywne skutki bezczynności w zakresie informacji publicznej. Z tych względów, działając na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. w zw. art. 154 § 6 p.p.s.a., orzeczono jak w punkcie I sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. (punkt II sentencji).