1 CR 1046/60

PostanowienieIzba Cywilna1961-03-21

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała Walnego Zgromadzenia Spółdzielni, która uchyla decyzję Rady Nadzorczej o wykluczeniu członka, może być uznana za nieważną z powodu naruszenia przepisów ustawy o spółdzielniach i statutu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając zarzuty rewizji strony powodowej za usprawiedliwione. Wskazano, że interwencja Jana P. była dopuszczalna jako interwencja samoistna, gdyż rozstrzygnięcie sprawy miało bezpośredni wpływ na jego prawa członkowskie w spółdzielni. Sąd Najwyższy uznał, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów ustawy o spółdzielniach i statutu przez uchwałę Walnego Zgromadzenia były zasadne.
Stan faktyczny
Zarząd Spółdzielni Inwalidów w W. wniósł o unieważnienie uchwały Walnego Zgromadzenia z dnia 13 grudnia 1959 r., która uchyliła decyzję Rady Nadzorczej o wykluczeniu Jana P. ze Spółdzielni. Powództwo opierało się na zarzucie naruszenia ustawy o spółdzielniach i statutu, wskazując na przekroczenie uprawnień przez Jana P. Sąd Wojewódzki oddalił powództwo. Strona powodowa wniosła rewizję, a Jan P. zgłosił interwencję główną.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu dla m. st. Warszawy do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia Z. Masłowski. Sędziowie: J. Krzyżanowski (sprawozdawca), J. Knap.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Zarządu Spółdzielni Inwalidów w W. przeciwko Spółdzielni Inwalidów w W. o unieważnienie uchwały Walnego Zgromadzenia Spółdzielni, po rozpoznaniu rewizji strony powodowej od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m. st. Warszawy z dnia 15 czerwca 1960 r.,uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Wojewódzkiemu dla m. st. Warszawy do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneW pozwie z dnia 23.I.1960 r. Zarząd Spółdzielni Inwalidów w W. wnosił o unieważnienie uchwały Walnego Zgromadzenia tej Spółdzielni z dnia 13 grudnia 1959 r., mocą której uchylona została decyzja Rady Nadzorczej pozwanej Spółdzielni z 6.III.1959 r. co do wykluczenia ze Spółdzielni jej członka Jana P., pełniącego wówczas funkcję zastępcy prezesa zarządu Spółdzielni.Zdaniem strony powodowej uchwała Walnego Zgromadzenia z dnia 13.XII.1959 r. narusza art. 26 ust. 1 ustawy o spółdzielniach oraz § 18 statutu Spółdzielni, ponieważ Jan P. dopuścił się przekroczenia swej władzy na stanowisku zastępcy prezesa pozwanej Spółdzielni, ze szkodą tej Spółdzielni, przez prowadzenie odbudowy budynku Spółdzielni ze świadomym pominięciem przepisów inwestycyjnych oraz przez brak kontroli nad produkcją wyrobów cukierniczych pozwanej, co doprowadziło do produkowania wyrobów złej jakości i poważnych strat Spółdzielni.Pozwana Spółdzielnia, reprezentowana przez Radę Nadzorczą, uznała powództwo.W dniu 23.V.1960 r. Jan P. wystąpił z interwencją główną, żądając "utrzymania w mocy zaskarżonej uchwały walnego zgromadzenia" i zasądzenia od stron na rzecz interwenienta głównego kosztów procesu.Zaskarżonym wyrokiem Sąd Wojewódzki oddalił powództwo i interwencję główną, a koszty procesu wzajemnie zniósł, przy czym w uzasadnieniu przytoczył, co następuje:Jeśli chodzi o interwencję główną Jana P., to Sąd Wojewódzki uznał ją za niedopuszczalną, gdyż kontrola przez sąd uchwał walnego zgromadzenia członków spółdzielni dopuszczalna jest jedynie w trybie przewidzianym w art. 52 ustawy o spółdzielniach. Uchwała Walnego Zgromadzenia z dnia 13.XII.1959 r. jest korzystna dla Jana P., nie jest więc on zainteresowany w jej uchyleniu i będzie mógł wykorzystać tryb przewidziany w art. 52 ustawy o spółdzielniach w razie ewentualnego unieważnienia tej uchwały przez Sąd i podjęcia przez walne zgromadzenie nowej niekorzystnej dla niego uchwały.Co się tyczy powództwa Zarządu Spółdzielni, to Sąd Wojewódzki wyraził pogląd, że Rada Nadzorcza pozwanej Spółdzielni, podejmując uchwałę o wykluczeniu członka zarządu Jana P. ze Spółdzielni, wykroczyła poza swoje uprawnienia zakreślone prawem i statutem (…).Powyższy wyrok zaskarżyła rewizją strona powodowa, zarzucając naruszenie art. 26 i 47 ustawy o spółdzielniach, postanowień § 18 pkt 2, 19, 34 pkt 1 i 7 i 38 pkt 1 statutu spółdzielni oraz art. 242 § 1 k.p.c., co miało wpływ na treść wyroku. W konkluzji rewizja wnosi o uchylenie wyroku Sądu Wojewódzkiego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji z uwzględnieniem kosztów postępowania rewizyjnego.Na rozprawie w Sądzie Najwyższym zgłosił interwencję uboczną po stronie pozwanej Jan. P., wnosząc o utrzymanie wyroku I instancji w mocy i zasądzenie na rzecz interwenienta od strony powodowej kosztów procesu.Pełnomocnik strony pozwanej zgłosił opozycję przeciwko wstąpieniu interwenienta ubocznego oraz popierał wnioski zgłoszone w rewizji strony powodowej.Sąd Najwyższy oddalił opozycję strony pozwanej, uznając, ze interwenient Jan. P. ma niewątpliwy interes prawny we wstąpieniu do sprawy, której przedmiotem jest żądanie unieważnienia uchwały Walnego Zgromadzenia Spółdzielni, przywracającej mu prawa członkowskie tej Spółdzielni. Rozstrzygnięcie bowiem niniejszego procesu w sensie korzystnym dla strony powodowej wywrze bezpośrednie skutki w sferze prawnej interwenienta, stawiając ponownie jego członkostwo w spółdzielni pod znakiem zapytania i uzależniając to członkostwo od treści nowej uchwały walnego zgromadzenia. Nadaje to interwencji Jana P. charakter interwencji samoistnej, do której mają odpowiednie zastosowanie przepisy kodeksu postępowania cywilnego o współuczestnictwie jednolitym (art. 72 k.p.c.) i która nie podlega ograniczeniom przewidzianym w art. 70 k.p.c. co do oświadczeń sprzecznych z oświadczeniami strony, do której interwenient przystąpił.Przechodząc do zarzutów zawartych w rewizji strony powodowej, Sąd Najwyższy uznał je za usprawiedliwione (…).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 26 ust. 1art. 52art. 26art. 242 § 1 KPCart. 72 KPCart. 70 KPC§ 18§ 18 pkt 2§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026.