1 CR 215/61

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Ignatowicz (sprawozdawca). Sędziowie: L. Konic, F. Szczepański.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Powiatowego Związku Gminnych Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w P. przeciwko Wawrzyńcowi C., Helenie C. i Edwardowi P. o 53.611,90 zł, na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Lublinie z dnia 30 grudnia 1960 r.rewizję oddalił.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem z dnia 30 grudnia 1960 r. Sąd Wojewódzki w Lublinie zasądził solidarnie od Wawrzyńca C., Heleny C. i Edwarda P. na rzecz P.Z.G.S. "Samopomoc Chłopska" w P. kwotę 30.000 zł, oddalając powództwo co do kwoty 20.166,90 zł. Sąd Wojewódzki ustalił następujący stan faktyczny:W należącym do strony powodowej a prowadzonym przez pozwanego Wawrzyńca C. magazynie Nr 13 materiałów pędnych powstał w czasie od 16 grudnia 1957 r. do 12 czerwca 1958 r. niedobór w wysokości 2.025,60 zł, a w czasie od tej ostatniej daty do 9 grudnia 1958 r. - w wysokości 46.134,30 zł. Ponadto w okresie od 18 września 1958 r. w magazynie Nr 8, który pozwany C. prowadził zastępczo za magazyniera przebywającego na urlopie, powstał niedobór w materiałach pędnych w wysokości 2.044 zł, a w opakowaniach (beczek) w kwocie 408 zł. Jednakże niedobór w materiałach pędnych w tym magazynie ulega kompensacie z superatą w materiałach podobnych, gdyż było to usprawiedliwione przeciążeniem pozwanego pracą. Za dopuszczenie do powstania powyższych niedoborów pozwany C. został prawomocnie skazany z art. 286 § 1 k.k., między innymi dlatego, że nie kontrolował - zgodnie z instrukcją - za pomocą miary (łaty) poziomu paliw w zbiornikach, wskutek czego nie wykryto w porę, iż jeden ze zbiorników z naftą przeciekał z nasileniem 24 litrów na dobę. Pozwany jest jednak częściowo usprawiedliwiony, gdyż był przeciążony pracą, prowadząc dwa wielkie magazyny położone w odległości około 400 m jeden od drugiego. Pozostali pozwani poręczyli za pozwanego C. do wysokości 40.000 zł.Mając powyższy stan faktyczny na uwadze, Sąd Wojewódzki uznał, że pozwany odpowiada za niedobór, ale ze względu na przeciążenie pracą należne od niego odszkodowanie należy obniżyć, na podstawie przepisu art. 158 § 2 k.z., do kwoty 30.000 zł. Wyrok Sądu Wojewódzkiego zaskarżyła strona powodowa.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Ustalenie Sądu Wojewódzkiego, że pozwany C. był przeciążony pracą (i to w stopniu bardzo poważnym) jest prawidłowe, wbrew bowiem stanowisku rewizji okoliczność taka może być ustalona na podstawie opinii biegłego, gdyż biegły w sprawach o odszkodowanie za niedobory nie jest z reguły powołany jedynie do obliczenia ewentualnych braków w towarach, lecz także do oceny, czy organizacja pracy w jednostce, w której niedobór powstał, była prawidłowa. Ocena w tej kwestii biegłego, który składał opinię w sprawie niniejszej, nie budzi zastrzeżeń, skoro poparta jest obiektywnym faktem, że pozwany prowadził dwa duże magazyny oddalone od siebie o 400 m, i to w porze jesiennej, a więc w czasie szczególnie intensywnej pracy w magazynach materiałów pędnych.Ujemnych skutków tego faktu nie zmienia okoliczność, że działo się to jedynie w czasie urlopu magazyniera magazynu Nr 8, skoro czas ten był długi, bo wynosił 2 miesiące. Był to czas dostatecznie długi, aby przy stwierdzonym później uszkodzeniu zbiornika z naftą mogła wyciec taka ilość nafty, jaką wykazało wyliczenie, oraz aby przepracowanie pozwanego oraz niemożność dokładnej kontroli z jego strony przy wydawaniu materiałów pędnych przyczyniły się w sposób istotny do niedoboru w innych materiałach (etylina). Okoliczności te w pełni uzasadniały zmniejszenie odszkodowania w stopniu przyjętym przez Sąd Wojewódzki.Dodać jeszcze wypada, że świadek Edward Z., na którego powołuje się strona powodowa, stwierdził dalszą okoliczność, która także uzasadniała zmniejszenie odszkodowania. Mianowicie świadek ten zeznał, że stan techniczny zbiorników przez wiele lat nie był sprawdzany przez specjalistów, a to z tej przyczyny, że zamierzone było przekazanie magazynu Centrali Produktów Naftowych. Rzecz oczywista, również na skutek tego (a nie tylko na skutek zaniedbania przez pozwanego obowiązku mierzenia stanu płynów w zbiornikach) nie wykryto w porę uszkodzenia zbiornika z naftą.Z zasad powyższych, skoro zarzuty rewizyjne okazały się chybione, a Sąd Najwyższy nie dopatruje się w rozumowaniu Sądu I instancji oraz w postępowaniu przed tym Sądem takich uchybień, które podlegałyby uwzględnieniu z urzędu (art. 380 § 2 k.p.c.), rewizję należało z mocy art. 383 k.p.c. oddalić.