I CR 200/61

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia S. Gross. Sędziowie: J. Kamiński, Z. Masłowski (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy, w sprawie z powództwa Powiatowego Związku Gminnych Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w N. przeciwko Edmundowi K. o 88.823,84 zł, na skutek rewizji kuratora pozwanego od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla województwa warszawskiego z dnia 9 grudnia 1960 r., rewizję oddalił.Uzasadnienie faktycznePozwany pracował u powódki w charakterze magazyniera. W okresie od 1 lutego 1956 r. do 14 stycznia 1957 r. w magazynie powstał niedobór, obliczony przez stronę powodową na kwotę 88.823,84 zł, dochodzoną niniejszym pozwem.Ponieważ miejsce pobytu pozwanego jest nie znane, ustanowiony został do zastępowania go kurator w osobie adw. B.Sąd Wojewódzki uwzględnił powództwo w kwocie 65.626,16 zł, dalsze zaś roszczenia oddalił.Na podstawie opinii biegłego księgowego Sąd ustalił, że wysokość niedoboru wynosiła 87.501,54 zł. Przyjmując w zasadzie odpowiedzialność pozwanego za niedobór na podstawie art. 239 k.z., Sąd Wojewódzki uznał, że jednocześnie jego zachowanie się po ujawnieniu niedoboru, mianowicie dotychczasowe ukrywanie się, uzasadnia domniemanie z art. 241 k.p.c., iż pozwany dopuścił się czynów niedozwolonych.Zmniejszenie odszkodowania o 25% do kwoty zasądzonej uzasadnił Sąd Wojewódzki zastosowaniem art. 158 § 2 k.z., opierając się na ustaleniach, że również strona powodowa przyczyniła się częściowo do powstania niedoboru przez to, iż powierzyła pozwanemu prowadzenie magazynu mimo stwierdzenia przez komisję kwalifikacyjną braku kwalifikacji, a nawet wykształcenia w zakresie szkoły podstawowej, oraz nie kontrolowała działalności pozwanego, wiedząc zaś o powstałym niedoborze w okresie wcześniejszym, nie zwolniła go mimo to z pracy.W rewizji kurator zastępujący pozwanego wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku zarzucając, że ustalenie zaskarżonego wyroku, iż pozwany dopuścił się czynów niedozwolonych, pozostaje w wewnętrznej logicznej sprzeczności z przyjęciem przez Sąd Wojewódzki odpowiedzialności na podstawie art. 239 k.z. i zastosowaniem art. 158 § 2 k.z. Ponadto skarżący podnosi, że przypisanie pozwanemu dopuszczenia się czynów niedozwolonych nie znajduje oparcia w materiale sprawy, natomiast brak ze strony pozwanego nawet podstawowego wykształcenia uzasadnia zdaniem skarżącego całkowitą jego ekskulpację.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje.W zasadzie nie można odmówić słuszności zarzutowi rewizji, w którym skarżący kwestionuje prawidłowość ustalenia w zaskarżonym wyroku, iż pozwany spowodował powstanie niedoboru, dopuszczając się czynów niedozwolonych. Wniosek taki wysnuł Sąd Wojewódzki w drodze domniemań z art. 241 k.p.c. na podstawie samego faktu ukrywania się pozwanego. Trafnie jednak podnosi skarżący, że fakt ukrywania się po wykryciu niedoboru sam przez się nie usprawiedliwia takiego wniosku bez ustalenia konkretnych czynów pozwanego pozostających w związku przyczynowym z powstaniem szkody.Powyższe jednak uchybienie nie miało wpływu na wynik sprawy, trafnie bowiem Sąd Wojewódzki przyjął odpowiedzialność pozwanego na podstawie art. 239 k.z., tej zaś podstawy rozstrzygnięcia rewizja skutecznie nie podważa.Już z tej przyczyny pierwsze dwa zarzuty rewizji nie mogą odnieść skutku.Chybiony jest również ostatni zarzut rewizji.Pozwany zdawał sobie, a przynajmniej powinien był zdawać sobie sprawę z braków swego wykształcenia i przygotowania do kierowania magazynem. W każdym razie już w początkowym okresie pracy musiał orientować się co do swej nieudolności. Jeśli mimo to podjął się pracy i pracował przez okres roku, to nie może powoływać się na brak kwalifikacji jako na przyczynę usprawiedliwiającą całkowitą ekskulpację.Stanowisko natomiast Sądu Wojewódzkiego, który brak dostatecznego nadzoru powódki nad pracą pozwanego przyjął jako okoliczność uzasadniającą zmniejszenie odszkodowania o 25% na podstawie art. 158 § 2 k.z., należy, zdaniem Sądu Najwyższego, w okolicznościach sprawy niniejszej uznać za trafne.Z tych przyczyn należało z mocy art. 383 k.p.c. rewizję oddalić.