1 CR 323/61

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia L. Konic. Sędziowie: J. Kamiński, J. Pietrzykowski (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Teresy B. przeciwko Chemicznej Spółdzielni Pracy w Ł. o unieważnienie uchwały Walnego Zgromadzenia, na skutek rewizji pozwanej od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Lublinie z dnia 24 listopada 1962 r., zaskarżony wyrok uchylił i przekazał sprawę Sądowi Powiatowemu w Łukowie do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktycznePowódka żądała unieważnienia uchwały Walnego Zgromadzenia Spółdzielni z dnia 20.VI.1959 r. w części pozbawiającej ją udziału w podziale czystej nadwyżki za 1958 r.Sąd Wojewódzki oddalając powództwo uznał, że uchwała Walnego Zgromadzenia jako najwyższego organu Spółdzielni, powzięta w zakresie jego kompetencji, może być uchylona w razie naruszenia statutu Spółdzielni, jednocześnie jednak stwierdził, że merytoryczna ocena podstaw uchwały w zasadzie nie należy do kompetencji sądu. Ubocznie Sąd Wojewódzki podniósł, że zarzuty przytoczone we wniosku zarządu przedstawionym na Walnym Zgromadzeniu, iż powódka niedbale wykonywała swe obowiązki, najczęściej z całej załogi korzystała ze zwolnień lekarskich i przez to nie miała wpływu na osiągnięty przez Spółdzielnię zysk, znajdują potwierdzenie w zeznaniach zbadanych w sprawie świadków.W rewizji (powódka wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i o uwzględnienie powództwa albo o uchylenie tego wyroku i o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wewnętrzną sprzeczność. Z jednej bowiem strony Sąd Wojewódzki słusznie i zgodnie z art. 52 ust. 2 obowiązującej w dacie wyrokowania ustawy z dnia 29.X.1920 r. o spółdzielniach (tekst jednolity: Dz. U. z 1950 r. Nr 25, poz. 232) przyjął, że uchwała walnego zgromadzenia może być uchylona w razie naruszenia statutu, z drugiej zaś strony, wbrew temu stanowisku i przepisowi powołanego art. 52 ust. 2, uznał, że merytoryczna ocena podstaw uchwały nie należy w zasadzie do kompetencji sądu. Gdyby tak rzeczywiście było, to kontrola przez sąd zgodności uchwały walnego zgromadzenia ze statutem byłaby najzupełniej bezprzedmiotowa i praktycznie niewykonalna. Dopiero bowiem ustalenie, czy zachodziły rzeczywiście przewidziane w statucie przesłanki uzasadniające pozbawienie Członka spółdzielni udziału w podziale czystej nadwyżki, umożliwi sądowi kontrolę merytorycznej zgodności uchwały z postanowieniami statutu.Wprawdzie Sąd Wojewódzki marginesowo zajął się również oceną zasadności stawianych powódce zarzutów, jednakże ocena ta jako fragmentaryczna i nie oparta na rozważeniu całokształtu sprawy, przy jednoczesnym braku w uzasadnieniu wyroku pełnych ustaleń faktycznych, uniemożliwia Sądowi Najwyższemu należytą kontrolę rewizyjną. Paragraf 49 ust. 6 statutu pozwanej Spółdzielni załączony do akt sprawy zawiera wyczerpujące wyliczenie przyczyn uzasadniających pozbawienia członka prawa uczestniczenia w podziale czystej nadwyżki. Do tych przyczyn nie należy częste korzystanie ze zwolnień lekarskich, gdyż choroba członka Spółdzielni może jedynie uzasadniać - stosownie do uchwały walnego zgromadzenia (§ 49 ust. 4 statutu) - wliczenie lub niewliczenie wynagrodzenia za czas choroby bądź zasiłków chorobowych do podstawy wyliczenia udziału w czystej nadwyżce. Dalej, Sąd Wojewódzki stwierdził ogólnikowo, że powódka niedbale wykonywała swe obowiązki, nie przytoczył jednak żadnych ustaleń usprawiedliwiających tę tezę. Z tego faktu oraz z faktu częstych zwolnień lekarskich wyprowadził Sąd Wojewódzki wniosek, że przez to powódka nie miała wpływu na osiągnięty przez Spółdzielnię zysk. O pozbawieniu jednak członka prawa udziału w podziale czystej nadwyżki nie decyduje w myśl § 49 ust. 6 statutu stopień przyczynienia się członka do osiągniętego przez Spółdzielnię zysku, lecz fakt narażenia Spółdzielni na stratę przez systematyczne niewykonywanie norm pracy, powodowanie braków, naruszanie wewnętrznych regulaminów pracy lub inne działania narażające Spółdzielnię na straty. Oddalenie powództwa o unieważnienie omawianej uchwały wymagało zatem uprzedniego ustalenia konkretnych faktów nagannego postępowania powódki narażających Spółdzielnię na straty. Skoro jednak zaskarżony wyrok takich ustaleń nie zawiera i uniemożliwia przez to kontrolę rewizyjną, to ulega on uchyleniu na podstawie art. 384 k.p.c. z powodu naruszenia art. 242 § 1 i art. 336 k.p.c.Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd pierwszej instancji powinien zająć się poruszonymi wyżej okolicznościami, które wskazują na konieczność pełnej analizy materiału sprawy i poczynienia pełnych ustaleń niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy. Przekazując sprawę Sądowi Powiatowemu, a nie Sądowi Wojewódzkiemu, Sąd Najwyższy miał na uwadze, że w sprawie niniejszej nie ma zastosowania art. 11 § 1 k.p.c., ponieważ przedmiotem zaskarżenia jest uchwała, która rozstrzyga o prawie powódki do uczestniczenia w podziale czystej nadwyżki, a więc o prawie wyłącznie majątkowym. Udział powódki w nadwyżce, wykazany w treści zaskarżonej uchwały, do którego rości ona sobie pretensję, mieści się w granicach właściwości rzeczowej Sądu Powiatowego (art. 10 w związku z art. 11 pkt 4 k.p.c.), Sąd ten zatem jest powołany do dalszego rozpoznania niniejszej sprawy.