1 CR 485/55

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Janiny D. przeciwko Zdzisławowi D. o rozwód, po rozpoznaniu rewizji powódki od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m. st. Warszawy z dnia 26 listopada 1954 r., rewizję oddalił.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem z dnia 26 listopada 1954 r. Sąd Wojewódzki dla m. st. Warszawy oddalił powództwo Janiny D. o rozwód, ustaliwszy, że pożycie małżeńskie stron nie jest wprawdzie dobre, bo pozwany nadużywa alkoholu, wywołuje awantury i rzuca obelgi pod adresem żony, ale pożycie to trwa, gdyż strony nadal mieszkają ze sobą, utrzymując stosunki fizyczne i prowadzą wspólne gospodarstwo.Dokonując ustaleń faktycznych Sąd Wojewódzki nie dał wiary powódce, iż do utrzymywania stosunków fizycznych i prowadzenia wspólnego gospodarstwa pozwany zmusza ją siłą i groźbą, oparł się zaś na zeznaniach pozwanego, który temu twierdzeniu powódki zaprzeczył.W oparciu o tak ustalony stan faktyczny Sąd Wojewódzki uznał, że rozkład pożycia małżeńskiego stron nie jest trwały i zupełny, wobec czego brak jest zasadniczej przesłanki dopuszczalności orzeczenia rozwodu.Zarzuty rewizji powódki są chybione.Przede wszystkim bezprzedmiotowy jest zarzut, iż Sąd Wojewódzki nie uwzględnił faktu, że pozwany ponosi winę nieporozumień między małżonkami. Skoro Sąd oddalił powództwo z powodu braku trwałego i zupełnego rozkładu pożycia małżeńskiego, nie miał nawet obowiązku oceny, czy i który z małżonków ponosi winę.Nie może być również uwzględniony zarzut, iż Sąd Wojewódzki nie miał podstaw do odmówienia wiary twierdzeniom powódki, iż mąż zmusza ją do pożycia i do prowadzenia wspólnego gospodarstwa. Ponieważ stanowisko swe Sąd pierwszej instancji logicznie uzasadnił, ocena zeznań powódki, dokonana w oparciu o art. 242 § 1 k.p.c., nie podlega kontroli rewizyjnej. Oceny tej nie podważa w szczególności fakt, że Sąd w omawianej kwestii dał wiarę pozwanemu, mimo że jego zeznania w części dotyczącej jego zachowania się były sprzeczne z zeznaniami świadków, jak to bowiem Sąd Najwyższy wielokrotnie wyjaśnił, nie jest wyłączone uznanie zeznań jednej osoby częściowo za wiarogodne, częściowo zaś za nie zasługujące na wiarę.W tych warunkach, skoro niewadliwe są ustalenia faktyczne, za prawidłowy należy także uznać ostateczny wniosek Sądu pierwszej instancji, iż pożycie małżeńskie stron nie uległo trwałemu i zupełnemu rozkładowi.Obecnie również brak jest podstaw do odmiennej oceny tego stanu faktycznego. Wprawdzie od daty wyroku Sądu pierwszej instancji upłynął dalszy rok i 4 miesiące, jednak w specyficznych okolicznościach niniejszej sprawy nie można jeszcze wyrobić sobie w oparciu o doświadczenie życiowe przekonania, iż małżonkowie nie powrócą do wspólnoty małżeńskiej (por. wytyczne Sądu Najwyższego z dnia 28 maja 1955 r. sygn. I CO. 5/55).Tą szczególną okolicznością, która nie pozwala na taką ocenę, jest fakt, że strony stale kłóciły się i następnie godziły, i to nawet w toku procesu rozwodowego, oraz że współżyły ze sobą i prowadziły wspólne gospodarstwo do wydania wyroku przez Sąd pierwszej instancji.W końcu zwrócić należy uwagę na istotne uchybienie Sądu pierwszej instancji, który prowadził postępowanie dowodowe przez dłuższy czas, mimo że powództwo powinno być oddalone dużo wcześniej bądź nawet postępowanie w sprawie umorzone. Sąd pierwszej instancji nie ustosunkował się bowiem do wniosku powódki o umorzenie postępowania w sprawie z powodu pogodzenia się z mężem, a następnie nie oddalił powództwa na rozprawie w dniu 29 kwietnia 1953 r., mimo że ze zgodnych wyjaśnień stron wynikało, iż strony pogodziły się, a więc że rozkład ich pożycia nie istnieje. Zawieszenie w tych warunkach postępowania w sprawie było nadto sprzeczne z art. 422 § 1 k.p.c., który właśnie ma na celu umożliwienie stronom powrotu do wspólnoty małżeńskiej, a to już się stało w chwili, gdy Sąd zawieszał postępowanie w sprawie.Z zasad powyższych, skoro zarzuty rewizji okazały się chybione, a Sąd Najwyższy nie znajduje w postępowaniu i rozumowaniu Sądu pierwszej instancji takich uchybień, które podlegałyby uwzględnieniu z urzędu (art. 380 § 2 k.p.c.), rewizję powódki należało z mocy art. 383 k.p.c. oddalić.