1 CR 518/61

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Kolejowych Zakładów Gastronomicznych przeciwko M. B. o zapłatę 25.919,26 zł, po rozpoznaniu rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m.st. Warszawy z dnia 18 lutego 1960 r., rewizję oddalił.Uzasadnienie faktycznePowodowe Zakłady żądają w pozwie zasądzenia od pozwanych solidarnie kwoty 25.919,26 zł tytułem odszkodowania za niedobór, jaki powstał w powierzonym pozwanym magazynie.Oddalając powództwo, Sąd Wojewódzki w oparciu o opinię biegłego księgowego ustalił, że pozwane pracowały w magazynie Kolejowych Zakładów Gastronomicznych w ciągu całego roku 1955 w różnych okresach czasu - lecz nigdy razem. Strona powodowa dokonała jednak sumarycznego wyliczenia za cały rok 1955 bez rozbicia na poszczególne okresy pracy pozwanych.W konsekwencji więc nie można ustalić - kiedy, tj. w okresie pracy której z pozwanych - powstało jakieś manko. Nadto Sąd ustalił, że w ciągu całego roku 1955 powstała w magazynie superata wyrażająca się kwotą 29.413,27 zł, którą powodowe Przedsiębiorstwo przeniosło na zyski. Superata przewyższa więc sumę manka.Na podstawie powyższych ustaleń Sąd Wojewódzki doszedł do wniosku, że skoro pozwane nie przyjęły na siebie odpowiedzialności za niedobory, ani nie dopuściły się czynu niedozwolonego, a nadto wobec powstania superat przewyższających niedobory również i sama wysokość szkody nie została udowodniona, pozwane nie mogą być obciążone odpowiedzialnością.W rewizji strona powodowa, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku zarzuca, że Sąd Wojewódzki dopuścił się obrazy przepisów prawa materialnego i procesowego oraz sprzeczności ustaleń z treścią materiału przez to, że ograniczając postępowanie dowodowe do zasięgnięcia opinii biegłego księgowego, oparł na tej opinii ustalenie co do braku podstaw odpowiedzialności pozwanych. Zdaniem skarżącego Sąd Wojewódzki obowiązany był z urzędu wyjaśnić, czy nie zachodzi odpowiedzialność pozwanych z czynu niedozwolonego lub z umowy.Wreszcie skarżący podnosi, że Sąd Wojewódzki błędnie, bez należytego wyjaśnienia, czy zachodzą przesłanki kompensaty, uznał, iż wobec istnienia superat przewyższających niedobory brak jest po stronie powoda szkody.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Pierwszy zarzut rewizji jest chybiony.Biegły księgowy stwierdził, że wobec tego, iż pozwane pracowały nie razem, lecz na zmianę w różnych okresach czasu, przy czym okresy te nie pokrywają się z okresami objętymi spisami remanentowymi, na podstawie których zostały wyliczone niedobory, niemożliwe jest obecnie ustalenie, jakie niedobory powstały w okresach pracy każdej z pozwanych.To stwierdzenie biegłego oparte na materiale księgowym strony powodowej i wchodzące w zakres kompetencji biegłego dawało Sądowi Wojewódzkiemu dostateczną podstawę, bez sięgania do innych dowodów do przyjęcia, że wobec braku prawidłowego powierzenia towarów poszczególnym pozwanym nie mogą one za sporne niedobory odpowiadać na podstawie umowy ani indywidualnie, ani solidarnie.Jeśli chodzi o zarzut nierozważenia odpowiedzialności pozwanych na podstawie przepisów o czynach niedozwolonych, to jest on o tyle nietrafny, że strona powodowa ani w pierwszej instancji, ani w rewizji nie podnosiła żadnych twierdzeń, by pozwane dopuszczały się takich czynów, obowiązek zaś Sądu dochodzenia prawdy materialnej i przeprowadzenia w celu jej ustalenia dowodów z urzędu nie może iść tak daleko, by Sąd czynił ustalenia i zbierał dowody co do okoliczności, na które ani strony się nie powołują, ani też Sąd nie może o nich powziąć wiadomości z materiału sprawy.Wreszcie ostatni zarzut rewizji dotyczący oceny kompensat superaty z niedoborami mógłby być uznany za słuszny, gdyby nie to, że oddalenie w całości powództwa jest dostatecznie uzasadnione przez wyżej omówione ustalenia zaskarżonego wyroku, których, jak to przy rozważeniu poprzednich zarzutów zostało wykazane, rewizja nie zdołała skutecznie podważyć.Zresztą i Sąd Wojewódzki, jak to wynika z uzasadnienia wyroku, okoliczności istnienia superat przypisał znaczenie jedynie uboczne.Z tych wszystkich przyczyn należało rewizję z mocy art. 383 k.p.c. oddalić.