II PR 262/72

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia T. Szymanek. Sędziowie: A. Filcek, Z. Stypułkowska (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu sprawy z powództwa "Społem" Wojewódzkiej Spółdzielni Spożywców - Oddział w S. przeciwko Leopoldowi B. o odszkodowanie na skutek rewizji strony powodowej od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Katowicach z dnia 29 października 1971 r.,uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Wojewódzkiemu w Katowicach do ponownego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia o kosztach postępowania rewizyjnego.Uzasadnienie faktycznePowodowa Spółdzielnia domagała się zasądzenia od pozwanego magazyniera kwoty 180.947,73 zł z tytułu niedoboru mąki, powstałego w okresie od lipca 1968 r. do lipca 1969 r. w prowadzonym przez niego magazynie.Pozwany zarzucił, że rozliczenie wartościowe magazynu nie wykazuje niedoboru.Sąd Wojewódzki, przychylając się do zarzutów pozwanego, powództwo oddalił. Z ekspertyzy opracowanej przez księgowych na zlecenie Spółdzielni wynika, że rozliczenie wartościowe magazynu nie wykazało niedoboru, lecz nadwyżki w wysokości 10.022 zł. Rozliczenie natomiast ilościowo-wartościowe wskazuje na istnienie niedoboru w wysokości 177.039,05 zł. Największe niedobory ilościowe wystąpiły w mące żytniej, co prowadzi do wniosku, że pozwany dostarczał piekarniom zamiast mąki pszennej mąkę żytnią. Sąd Wojewódzki uznał też za trafny wniosek księgowych, że na skutek zamiany mąki szkodę mogliby ponieść tylko klienci Spółdzielni, a nie powódka.Powodowa Spółdzielnia w rewizji wnosi o zmianę albo uchylenie zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Słuszny jest zarzut skarżącej, że rozstrzygnięcie Sądu Wojewódzkiego oparte zostało na błędnym poglądzie, wedle którego Spółdzielnia nie poniosła szkody, lecz ponieśli ją ewentualnie tylko jej klienci, gdyż niedobory mąki żytniej pokryte zostały nadwyżkami mąki pszennej.Uzyskane w wyniku wadliwego obrotu czy też wadliwego procesu produkcyjnego nadwyżki surowca nie pokrywają szkody powstałej w wyniku nadmiernego zużycia innego rodzaju surowca, gdyż prowadziłoby to do usprawiedliwienia samowolnego dysponowania mieniem zakładu pracy przez pracownika, któremu mienie to powierzono, a także sprzyjałoby produkcji towarów oraz usługom złej jakości.Nieprawidłowe bądź uciążliwe warunki pracy, sprzyjające omyłkom w zakresie wydawania czy zużycia surowca, mogą stanowić okoliczności uzasadniające częściowe, a nawet całkowite zwolnienie pracownika od odpowiedzialności za niedobór, zwłaszcza wówczas, gdy powstanie niedoboru czy jego powiększanie się było trudne do wykrycia, a kontrola ze strony zakładu pracy była nieostateczna.Okoliczności tych Sąd Wojewódzki nie badał, co powoduje, że sprawa nie została wyjaśniona do stanowczego rozstrzygnięcia.Sąd Wojewódzki potraktował ekspertyzę księgowych dokonaną na zlecenie Spółdzielni jako dowód z opinii biegłych, a ponadto przychylił się do takich ich poglądów, które wykraczały poza kompetencje specjalistów z zakresu księgowości. Sąd ten nie zbadał też wynikających z materiału dowodowego sprawy warunków pracy pozwanego, które mogły sprzyjać omyłkom przy wydawaniu mąki z magazynu, zasad obowiązujących w zakresie dopuszczalności kompensowania niedoborów z nadwyżkami w magazynach z mąką, a także nie ustosunkował się do wniosków dowodowych Spółdzielni.Powoduje to konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, w myśl przytoczonych wyżej wskazań (art. 388 § 1 i art. 389 k.p.c.).