IV PR 29/81

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN S. Rejman. Sędziowie SN: M. Rafacz-Krzyżanowska (sprawozdawca), Z. Zaziemski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z powództwa Wojewódzkiego Związku Spółdzielni Rolniczych "Samopomoc Chłopska" Zakład Zaopatrzenia Rolnictwa w C. przeciwko Janowi W. i Tadeuszowi C. o odszkodowanie na skutek rewizji strony powodowej od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Ciechanowie z dnia 11 stycznia 1979 r.oddalił rewizję i przyznał pozwanym od powodowej Spółdzielni kwotę 1.000 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania rewizyjnego.Uzasadnienie faktyczneZaskarżonym wyrokiem Sąd Wojewódzki zasądził od pozwanych Jana W. i Tadeusza C. po 38.760 zł, oddalając powództwo w pozostałej części oraz orzekając o kosztach procesu. Rozstrzygnięcie swe oparł Sąd Wojewódzki na następujących ustaleniach oraz wynikających z nich wnioskach.Pozwani w dniu 3.XI.1969 r. zawarli umowę o współodpowiedzialności materialnej, każdy z nich po 50% za powstały niedobór. Przeprowadzona inwentaryzacja zdawczo-odbiorcza od listopada 1975 r. do dnia 16.II.1976 r. była anulowana, kolejna zaś od dnia 11.III.1976 r. do maja 1976 r. wykazała niedobór w wysokości 344.457 zł 50 gr. W czasie pomiędzy tymi dwoma inwentaryzacjami nie było obrotów mienia powierzonego pozwanym.Pozwani prowadzili sklep nr 1 z częściami zamiennymi do maszyn rolniczych. Na poczet niedoboru w wysokości 344.457 zł 50 gr Sąd Wojewódzki zaliczył superatę w kwocie 111.904 zł, tak że ostateczny niedobór wynosi kwotę 232.553 zł. Z kwoty tej została zasądzona od obu pozwanych kwota 77.517 zł 75 gr, stanowiąca 1/3 części powstałego niedoboru. Sąd Wojewódzki, uznał, że w 2/3 częściach do powstania niedoboru przyczyniła się strona powodowa. Przyjęcie takiego przyczynienia uzasadniają - zdaniem Sądu - następujące okoliczności:1) zbyt mała (dwuosobowa) obsługa sklepu. Szczególnie w sezonie, gdy nie można było przerwać sprzedaży, jednoosobowe przyjmowanie dostaw pozbawiało możliwości wykrycia pomyłek i dokładnego sprawdzenia ilości dostarczonych towarów;2) budzący zastrzeżenia sposób zabezpieczenia towarów przed kradzieżą na placu ogrodzonym siatka, która była za niska. Świadczą o tym fakty kradzieży, jakie miały miejsce podczas dyżurów dozorcy, który wszedł w porozumienie z osobą dokonującą kradzieży. Jakkolwiek powyższy fakt miał miejsce przed okresem rozliczeniowym, niemniej jednak trzeba mieć na względzie zastrzeżenia komisji remanentowej, która zgłaszała uwagi co do zabezpieczenia placu;3) zmiany cen towarów, które w okresie rozliczeniowym były kilkakrotnie podwyższane. Wówczas nie zamykano sklepu dla przeprowadzenia kompleksowego ometkowania towarów, zbierające się zaś komisje przeceny pracowały podczas normalnie prowadzonej sprzedaży. Każdego miesiąca przychodziły decyzje o podwyżce cen, a zakład pracy na bieżąco nie zapewniał ometkowania towarów według aktualnych cen, co stanowiło znaczne utrudnienie dla pracy pozwanych.Wyrok ten w części oddalającej powództwo co do kwoty 144.976 zł zaskarżyła strona powodowa, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania.Zarzuty rewizji sprowadzają się w swej większości do niedopuszczalnej polemiki z oceną materiału dowodowego przyjętą przez Sąd Wojewódzki, a taka polemika nie podlega kontroli rewizyjnej.Wbrew zarzutom skarżącego Sąd Wojewódzki w sposób dostateczny rozważył fakt, że pozwani przez okres 10 lat rozliczali się prawidłowo z powierzonego im mienia, przyjmując zasadnie, że niedobór został spowodowany pogorszeniem się w ostatnim okresie warunków pracy. Powyższy wniosek należy uznać za prawidłowy, skoro w ostatnim okresie kilkakrotnie wprowadzano zmianę cen, a pozwani otrzymywali towar bez nowego ometkowania, przy czym nowego ometkowania dokonywała komisja w czasie prowadzonej przez pozwanych sprzedaży. W takich warunkach nie da się wykluczyć pomyłek, zwłaszcza że sama komisja inwentaryzacyjna stwierdziła w pkt 7, że dokonanie nowej przeceny towarów i związanego z tym nowego ometkowania wymaga 2-3 tygodni czasu i zatrudnienia przy tej pracy około 5-6 osób, a w tym czasie sklep powinien być zamknięty.Skarżący nie kwestionuje faktu, że pozwani pracowali w trudnych warunkach, które w sposób szczególny nasilały się w czasie żniw. Zdaniem skarżącego te trudności rekompensowało pozwanym wyższe od innych pracowników wynagrodzenie. Przyznanie pracownikowi wyższego wynagrodzenia ma rekompensować zwiększoną wydajność czy uciążliwość pracy, jednakże nie zwalnia zakładu pracy od obowiązku zapewnienia pracownikowi materialnie odpowiedzialnemu takich warunków, które pozwalają mu na prawidłowe wyliczenie się z powierzonego mienia. Za dowolny wreszcie trzeba uznać zarzut skarżącego, że Sąd przychylił się do stanowiska pozwanych, którzy "wyolbrzymiają normalne trudności". Trudności ustalone w zaskarżonym wyroku znajdują potwierdzenie przede wszystkim w protokołach komisji remanentowej, które od szeregu lat zwracały uwagę na konieczność zmiany istniejącej sytuacji.Wobec więc braku uzasadnionych zarzutów rewizyjnych Sąd Najwyższy na podstawie art. 387 k.p.c. orzekł jak w sentencji.