2 CR 439/62

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia S. Kałamajski. Sędziowie: M. Grudziński (sprawozdawca), Z. Trybulski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Weroniki K. przeciwko skarbowi Państwa (Jednostka Wojskowa w N.) o odszkodowanie, na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m. Łodzi w Łodzi z dnia 7 grudnia 1961 r.,rewizję oddalił.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w Łodzi zasądził od Skarbu Państwa (Jednostki Wojskowej w N.) na rzecz Weroniki K. sumę 27.012 zł oraz dożywotnią rentę w kwocie 304 zł miesięcznie tytułem zadośćuczynienia za cierpienia fizyczne i krzywdę moralną oraz tytułem utraconego zarobku i zmniejszonej zdolności zarobkowania w przyszłości, a to w związku z wypadkiem samochodowym spowodowanym przez szofera pozwanej Jednostki Wojskowej, który prawomocnie został skazany przez sąd karny za to, że prowadząc nieostrożnie autobus, najechał na pozwaną i spowodował u niej ciężkie uszkodzenie ciała.Zasądzając na rzecz powódki wymienione wyżej sumy, Sąd Wojewódzki - na podstawie art. 158 § 2 k.z. - przyjął, że przyczyniła się ona w 20% do wypadku, ponieważ przechodziła przez jezdnię nieostrożnie, a zwłaszcza zamiast poczekać, zanim tramwaj przejedzie, przeszła przed nim, gdy stał na przystanku, i została wtedy uderzona przez autobus, który nieprawidłowo mijał tramwaj z lewej strony. Nieostrożny sposób przechodzenia przez jezdnię spowodował, że powódka nie zauważyła autobusu, i to przyczyniło się do wypadku.Rewizja powódki wnosi o zmianę zaskarżonego wyroku w ten sposób, by zasądzone na jej rzecz zadośćuczynienie i utracony zarobek zwiększyć o 6.753 zł, a rentę dożywotnią o zł 76 miesięcznie. Sumy te tworzą przyjętą przez Sąd Wojewódzki obliczeniową równowartość przyczynienia się powódki do wypadku. Skarżąca zarzuca wyrokowi Sądu Wojewódzkiego naruszenie art. 158 § 2 k.z.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja wychodzi z założenia, że powódka "miała pełne prawo przejść przez jezdnię", skoro uczyniła to we właściwym miejscu, i do obowiązków jej należało tylko sprawdzenie, czy z prawej strony tramwaju nie nadjeżdża jakiś pojazd. Nie miała natomiast obowiązku oczekiwania, aż tramwaj przejedzie lub zwrócenia uwagi, czy z lewej jego strony nie mija go inny pojazd.Stanowisko powyższe prowadzi w konsekwencji do takiej oceny prawidłowości zachowania się przechodnia na jezdni, która wyłącza jego przyczynienie się do wypadku, chociaż nie obserwował tego, co się dzieje na jezdni, i zupełnie nie liczył się z tym, że kierowca pojazdu mechanicznego, jako użytkownik tejże jezdni, może naruszyć obowiązujące go przepisy ruchu.Takie stanowisko byłoby jednak niesłuszne. Jezdnia, zwłaszcza w miejscowości o dużym nasileniu ruchu kołowego, jest terenem, na którym istnieje potencjalne niebezpieczeństwo wypadku. Kierowca pojazdu mechanicznego obowiązany jest do ścisłego przestrzegania przepisów ruchu i za ich przekroczenie ponosi odpowiedzialność. Nie oznacza to jednak, by przechodzień mógł się ograniczyć tylko do prawidłowego wyboru miejsca i czasu przekroczenia jezdni, natomiast nie miał żadnego obowiązku zwracania uwagi na sytuację, jaka istnieje na jezdni i ewentualnie pociąga za sobą niebezpieczeństwo wypadku, choćby nawet wywołane przez niewłaściwe zachowanie się innego użytkownika jezdni.Przekraczanie jezdni wymaga nie tylko zastosowania się do przepisów ruchu, lecz także zachowania przeciętnej ostrożności, której jednym z elementów jest zwrócenie przez przechodnia uwagi, czy w danej konkretnej sytuacji nie grozi mu niebezpieczeństwo ze strony kierowcy naruszającego przepisy ruchu.Sąd Wojewódzki ustalił, że powódka, przechodząc jezdnię przed stojącym pociągiem tramwajowym, uczyniła to nieostrożnie i dlatego nie zauważyła autobusu mijającego tramwaj nieprawidłowo, bo z lewej jego strony. Podobnie stwierdza wyrok sądu karnego (postanowienie z dnia 10 lipca 1961 r. o dopuszczeniu dowodu z akt karnych), że powódka "nie zwracała większej uwagi na to, co się wokół niej działo". Ustalenie to zostało oparte między innymi na opinii biegłego, że gdyby powódka zachowała wymaganą ostrożność, to nie mogłaby nie zauważyć ruchu autobusu stwarzającego niebezpieczeństwo dla pieszych, którzy znajdowali się na jezdni.Nieuzasadnione wprawdzie jest stanowisko zaskarżonego wyroku, że powódka - w okolicznościach sprawy niniejszej - powinna była czekać na przystanku, dopóki tramwaj nie przejedzie. Powyższe stanowisko nie mogło jednak mieć wpływu na wynik sprawy, skoro Sąd Wojewódzki prawidłowo ustalił, że zachowanie się powódki po wkroczeniu na jezdnię cechował brak wymaganej ostrożności. Już z tego tylko względu Sąd Wojewódzki mógł na podstawie art. 158 § 2 k.z. przyjąć, że powódka przyczyniła się - w niewielkim zresztą stopniu - do wypadku.Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji wyroku.