2 CR 621/58

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Lisiewski (sprawozdawca). Sędziowie: T. Byliński, J. Knap.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Stefana S. przeciwko Zofii B. o eksmisję i czynsz, po rozpoznaniu rewizji nadzwyczajnej Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Kielcach - Ośrodek w Radomiu z dnia 24 stycznia 1958 r., uchylił zaskarżony wyrok w części oddalającej rewizję pozwanej oraz wyrok Sądu Powiatowego w Kozienicach z dnia 27 czerwca 1957 r. w części orzekającej eksmisję i sprawę w tym zakresie przekazał temu Sądowi Powiatowemu do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktycznePozwana jest właścicielką budynku zbudowanego na gruncie powoda. Powód twierdził, że za używanie jego gruntu przez wystawienie na nim budynku pozwana na podstawie umowy stron obowiązana jest płacić 3 metry żyta w ziarnie rocznie i że z zapłatą tego czynszu zalega od roku 1950. W związku z tym żądał zasądzenia 15 metrów żyta w ziarnie oraz orzeczenia eksmisji pozwanej z gruntu wraz ze wszystkimi osobami i rzeczami prawa jej reprezentującymi.Sąd Powiatowy powództwo uwzględnił. Na skutek rewizji pozwanej Sąd Wojewódzki uchylił ten wyrok w części zasądzającej 15 metrów żyta, w dalszej zaś części rewizję oddalił.Od wyroku Sądu Wojewódzkiego w części oddalającej rewizję Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego wniósł rewizję z wnioskiem o uchylenie w tej części wyroków obu instancji i odesłanie sprawy w tym zakresie do Sądu Powiatowego.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Słusznie wskazuje skarżący na sprzeczność zachodzącą w uzasadnieniu wyroku II instancji. Pozwana bowiem broniła się twierdzeniem, że w 1950 r. zapłaciła powodowi 26.000 zł na pokrycie wynagrodzenia za czas do 1960 r. Skoro zatem Sąd Wojewódzki uchylił wyrok I instancji, dlatego że według podstawowego porozumienia z 1933 r. wynagrodzenie miało wynosić 33 zł, a w związku z tym brak jest w wyroku I instancji należytych ustaleń co do wysokości czynszu, to nie mógł Sąd II instancji dojść do uzasadnionego wniosku, że pozwana nie płacąc po ostatniej zapłacie w roku 1950 żadnego czynszu, zalega z płaceniem wynagrodzenia za czas przekraczający 2 następujące po sobie raty, gdyż zapłatami dokonanymi w roku 1950 mógł być czynsz pokryty naprzód i za czas, za który według twierdzeń powoda pozwana zalega z zapłatą dwóch następujących po sobie rat. Niezależnie od tego zaleganie jest równoznaczne ze zwłoką, a zwłoka jest tylko opóźnieniem polegającym na winie. Jeżeli więc wysokość czynszu jest sporna, niepłacenie 2 rat powinno być ponadto zawinione.Słusznie również zarzuca skarżący, że sentencja wyroku I instancji jest niejasna, bo pominąwszy to, że rzeczy nie mogą reprezentować praw osoby, z sentencji nie wynika, czy z gruntu należy usunąć budynek. Okoliczność zaś ta jest wbrew poglądowi powoda wyrażonemu na rozprawie, istotna dla rozstrzygnięcia sprawy. Dopóki bowiem pozwanej wolno utrzymywać budynek na gruncie powoda, jest ona uprawniona i do jego używania. Powód zatem nie może żądać eksmisji pozwanej ze swego gruntu, nie uzyskawszy już uprzednio lub równocześnie orzeczenia zobowiązującego do usunięcia budynku. Jeżeli zatem żądanie pozwu o nakazanie eksmisji pozwanej należałoby rozumieć w ten sposób (tak jak je pojmuje powód w swym oświadczeniu na rozprawie rewizyjnej), że chodzi tylko o usunięcie osób, a nie budynku, i jeżeli powód na pytanie Sądu nie uzupełniłby swego żądania, że chodzi również o usunięcie budynku, to należałoby już z tego powodu powództwo oddalić. Jeżeliby zaś powód rozszerzył swe żądanie, domagając się także usunięcia budynków, to zgodzić się należy z zarzutem skarżącego, że przy rozpoznaniu żądania eksmisyjnego Sąd powinien mieć na uwadze art. 3 p.o.p.c., w związku z czym powinien żądania takiego nie uwzględnić, jeżeli przy zestawieniu interesu powoda z interesem pozwanej oraz przy uwzględnieniu zachowania się pozwanej oraz interesu społecznego w nieburzeniu budynków mieszkalnych żądanie powoda nie przedstawia nadużycia jego prawa. Należało zatem orzec na podstawie art. 384 k.p.c.