C 264/50

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Namitkiewicz; Sędziowie: R. Żółtowski, dr L. Konic (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Mariana B. przeciwko Bernardowi i Danucie B. o 22.020 zł, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej pozwanych na wyrok Sądu Okręgowego w Bytomiu z dnia 9 listopada 1949 r., zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w Bytomiu w części dotyczącej eksmisji uchylił i sprawę temuż Sądowi do ponownego rozpoznania w uchylonej części odesłał.Uzasadnienie faktyczneMarian B. w pozwie wniesionym do Sądu Grodzkiego w dn. 14 kwietnia 1949 r. żądał zasądzenia solidarnie od Bernarda i Danuty B. 22.020 zł tytułem komornego za luty, marzec i kwiecień 1949 r. oraz wyeksmitowania pozwanych z mieszkania zajmowanego w domu powoda przy ul. K. (...) w C. Powód twierdził, że pozwani zalegają z trzema ratami komornego, które w toku procesu zostały mu uiszczone; ograniczył on swe roszczenia z tego względu do eksmisji (str. 15 akt sprawy).Pozwani powołali się na to, że komorne zapłacili czekiem, którego powód nie chciał przyjąć, i wskutek tego zaległość została zapłacona dopiero w toku procesu, oraz że są oni niezamożnymi studentami, podczas gdy powód jest właścicielem kilku nieruchomości i przedsiębiorstwa.Sąd Grodzki uwzględnił żądanie dotyczące eksmisji, a w pozostałej części postępowanie umorzył; Sąd Okręgowy w Bytomiu wyrokiem z dn. 9 listopada 1949 r. zatwierdził wyrok I instancji. W swym uzasadnieniu Sąd Okręgowy przytoczył, że powód nie udzielił pozwanym prolongaty w zapłacie czynszu, a czek, którym oni chcieli komorne zapłacić, był złożony żonie pozwanego na drugi dzień po wytoczeniu powództwa i był płatny 15 kwietnia 1949 r.; pozwani sami powinni byli podjąć sumę, na którą opiewał czek i wpłacić ją powodowi. Pozwani ulegają eksmisji, gdyż zalegali z zapłatą komornego ponad dwa okresy płatności.W skardze kasacyjnej Bernard i Danuta B. domagają się uchylenia powyższego wyroku, oddalenia powództwa i zasądzenia kosztów procesu zarzucając Sądowi Okręgowemu naruszenie art. 388 kod. zob. przez wyrzeczenie eksmisji mimo braku winy skarżących w powstaniu zaległości, mimo zaofiarowania zapłaty czekiem i uiszczenia należności w toku procesu.Sąd Okręgowy zgodnie z przepisem art. 14 cz. 2 dekretu z dn. 28 lipca 1948 r. o najmie lokali (Dz. U. R. P. Nr 36 poz. 259) uznał, że wynajmujący może odstąpić od umowy najmu w razie zalegania przez najemcę z zapłatą czynszu za dwa okresy płatności, a ponieważ czynsz jest płatny miesięcznie z góry (art. 12 powyższego dekretu), więc skarżący w dniu wniesienia pozwu zalegali z zapłatą czynszu za trzy okresy płatności. Jednak z mocy art. 5 § 1 przepisów ogólnych prawa cyw., prawa prywatne powinny być wykonywane w sposób odpowiadający ich celowi społecznemu i wymaganiom dobrej wiary. W szczególności więc w przypadku, gdy najemca przed powstaniem zawisłości sporu (art. 210 k.p.c.), nie wiedząc o jego wniesieniu, okazał istotnie chęć uiszczenia całej zaległości i w toku procesu ją uiścił, a opóźnienie w uiszczeniu czynszu nie zagrażało wynajmującemu szkodą majątkową, sąd powinien rozważyć, czy ze względu na trudności znalezienia lokalu mieszkalnego i stosunki majątkowe stron orzeczenie eksmisji odpowiada wymaganiom dobrej wiary i celowi społecznemu praw wynajmującego.Ponieważ Sąd Okręgowy w uzasadnieniu swego wyroku wyżej przytoczonych okoliczności nie rozważył, więc zaskarżony wyrok z powodu naruszenia art. 5 przep. og. pr. cyw. ulega uchyleniu w części, w której orzeka eksmisję skarżących.