I CR 197/56

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Marianny K. przeciwko Aleksandrowi K. o eksmisję, po rozpoznaniu rewizji powódki od wyroku Sądu Powiatowego w Białej Podlaskiej z dnia 23 sierpnia 1955 r. i postanowienia Sądu Wojewódzkiego w Lublinie z dnia 3 stycznia 1956 r. przekazującego Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne, rewizję oddalił.Uzasadnienie faktycznePo uchyleniu przez Sąd Wojewódzki w Lublinie wyroku Sądu Powiatowego w Białej Podlaskiej z dnia 14 stycznia 1955 r. w części oddalającej powództwo Marianny K. przeciwko Aleksandrowi K. o komorne ponad zasądzone 315 zł oraz o eksmisję, tenże Sąd Powiatowy w wyniku ponownego rozpoznania sprawy wyrokiem z dnia 23 sierpnia 1955 r. zasądził dodatkowo na rzecz powódki 190 zł tytułem reszty komornego, powództwo zaś o eksmisję oddalił.Rozstrzygnięcie swe Sąd Powiatowy oparł na tym, że chociaż "zostało ustalone, że pozwany nie zachowuje się tak, jak to winien czynić porządny lokator i zachodzą okoliczności przewidziane w art. 382 k.z.", jednakże wobec wielkich trudności mieszkaniowych w T., żądanie eksmisji pozwanego z rodziną, w której skład wchodzi troje drobnych dzieci, stanowi ze strony powódki nadużycie prawa.Wyrok powyższy w części oddalającej żądanie eksmisji zaskarżył pełnomocnik powódki rewizją, w której wnosi o zmianę wyroku Sądu Powiatowego i wyeksmitowanie pozwanego z lokalu zajmowanego w domu powódki.Sąd Wojewódzki w Lublinie postanowieniem z dnia 3 stycznia 1956 r., powziętym na podstawie art. 388 § 1 k.p.c., w związku z rewizją powódki przekazał Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne:"Czy w świetle przep. og. pr. cyw. trudność w uzyskaniu mieszkania zastępczego uzasadnia odmowę orzeczenia eksmisji z mieszkania mimo istnienia wymienionych w art. 382 k.z. powodów odstąpienia od umowy najmu?"Uzasadnienie prawnePo przejęciu sprawy do rozpoznania we własnym zakresie, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Skarżący wskazuje jako podstawę swej rewizji art. 371 § 1 pkt 3 k.p.c., nie wyjaśnia jednak, w czym upatruje sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału. W treści rewizji można natomiast dopatrzeć się zarzutu naruszenia prawa materialnego, mającego rzekomo polegać na tym, że mimo istnienia przesłanek do orzeczenia eksmisji, żądanie w tym przedmiocie zostało oddalone. I ten jednak zarzut jest o tyle chybiony, że jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sąd Powiatowy ustalił, iż stwierdzone zostały okoliczności uprawniające powódkę - stosownie do art. 382 k.z. - do odstąpienia od umowy najmu, lecz wynikającemu stąd roszczeniu o eksmisję odmówił ochrony prawnej na podstawie art. 3 przep. og. pr. cyw.W tych warunkach zachodzi jedynie potrzeba rozważenia z urzędu (art. 380 § 1 pkt 4) k.p.c.), czy stosując normę art. 3 przep. og. pr. cyw. Sąd Powiatowy nie dopuścił się naruszenia tego przepisu. Analogiczny punkt widzenia wynika też zresztą z treści postanowienia Sądu Wojewódzkiego w Lublinie, którym przekazane zostało Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia budzące wątpliwości zagadnienie prawne.W tym względzie należy zauważyć, że treść art. 3 przep. og. pr. cyw. nie daje podstaw do czynienia jakichkolwiek wyłączeń w zakresie stosowania zawartej w nim normy. W szczególności brak jest wskazań, które mogłyby czynić niedopuszczalną odmowę udzielenia ochrony prawnej roszczeniu o eksmisję w przypadku, gdy roszczenie takie oparte jest na prawie odstąpienia od umowy najmu z przyczyn przewidzianych w art. 382 k.z., a zwłaszcza z powodu naruszenia przez najemcę obowiązującego porządku domowego. W takiej sytuacji jednak właściwe stosowanie normy art. 3 przep. og. pr. cyw. wymaga prawidłowej oceny wzajemnego stosunku i stopnia naruszenie wszystkich wchodzących w rachubę zasad współżycia społecznego, do których należy także obowiązek zachowania porządku domowego i przyzwoitego zachowania się najemcy. Nie bez znaczenia mogą być zwłaszcza w takim wypadku istotne pobudki, jakimi kieruje się wynajmujący przy realizacji swego prawa odstąpienia od umowy najmu. Rzecz prosta, że przy stosowaniu art. 3 przep. og. pr. cyw. musi też odgrywać istotną rolę rozważenie wpływu, jaki wykonanie eksmisji mogłoby wywrzeć na sytuację życiową najemcy i jego rodziny, przy uwzględnieniu liczebności rodziny najemcy, wieku jej członków oraz trudności, jakie na danym terenie wiążą się z uzyskaniem lokalu zastępczego.Analizując zaskarżoną część wyroku z punktu widzenia przytoczonych wyżej kryteriów, nie można w niej dopatrzeć się naruszenia art. 3 przep. og. pr. cyw.Za prawidłowością rozstrzygnięcia w rozważanym zakresie pośrednio przemawia zresztą nawet treść własnych twierdzeń skarżącego, zawartych w jego rewizji. Wśród twierdzeń tych bowiem, poza odpartym już w dotychczasowym postępowaniu argumentem o potrzebie opróżnienia domu w związku z koniecznością przeprowadzenia gruntownego remontu, skarżący powołuje się na to, że lokal pozwanego potrzebny jest powódce dla jej dorastającej córki, która zamierza w najbliższym czasie wstąpić w związek małżeński. Skoro zaś twierdzenie rewizji o rzekomej zamożności pozwanego jest gołosłowne i nie zostało poparte dowodami, które mogły podważyć ustalenie zaskarżonego wyroku o niemożności uzyskania przez niego lokalu zastępczego, przeto rewizja, jako nie usprawiedliwiona, podlega oddaleniu.